Bài soạn NV8(Có ảnh,chuẩn KTKN)T23,24,25,26-THANH

Mục tiêu bài học: Học xong bài này,hs cú được: 1.Kiến thức: - hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu trần thuật, phân biệt câu trần thuật với các kiểu câu khác.. Bài mới: GV: Các em đã học:

Ngày soạn: Ngày dạy :

Tuần 23 Tiết 89 Câu trần thuật

A Mục tiêu bài học:

Học xong bài này,hs cú được:

1.Kiến thức: - hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu trần thuật, phân biệt câu trần thuật với

các kiểu câu khác

- Nắm vững chức năng của câu trần thuật

2.Kĩ năng: -Nhận biết câu trần thuật trong vb.

- Biết sử dụng câu trần thuật phù hợp với tình huống giao tiếp

3.Thỏi độ :

-Giáo dục ý thức sử dụng câu TT

B Chuẩn bị:

- Giáo viên soạn giảng, bảng phụ

- Học sinh xem trớc bài

C Tiến trình lên lớp:

1 ổn định tổ chức : Sỹ số

2 Kiểm tra bài cũ

? Thế nào là câu cảm thán? Cho ví dụ

Đáp án:Câu cảm thán là câu có những từ ngữ cảm thán dùng để bộc lộ trực tiếp cảm

xúc của ngời nói, xuất hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hàng ngày hay ngôn ngữ văn chơng

Ví dụ: Ta yêu bạn biết chừng nào!

+ Học sinh trả lời→ Học sinh nhận xét, bổ sung

Giáo viên nhận xét → cho điểm

Hoạt động 1 3 Bài mới:

GV: Các em đã học: Câu nghi vấn, Câu cầu khiến, câu cảm thán, nắm đợc đặc điểm hình thức và chức năng của các kiểu câu Nhng có một kiểu câu không có đặc điểm hình thức của những kiểu câu trên Nhng ngoài chức năng chính của nó, nó còn đợc dùng để g/c, đề nghị hay bộc lộ tình cảm, cảm xúc Đó là kiểu câu nào, giờ học hôm nay cô trò chúng ta cùng tìm hiểu

- Ôi Tào Khê! → Câu cảm thán

? Vậy những câu còn lại có đặc

điểm hình thức của các kiểu câu

nghi vấn, cầu khiến không?Dùng

a/C1,2:trình bày suy nghĩC3:nhắc nhở

b/ C1:Kể và tả

để làm gì? C2:Thông báo

c/C1,2:MT ngoại hình

? Những câu không có đặc điểm

hình thức của các kiểu câu khác

gọi là câu TT .H y nêu các dấuã

hiệu nhận biết về HT,chức năng?

đặc điểm của các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán

thông báo ,y/c,đề nghị,bộc lộ cảm xúc

? Chú ý về mặt hình thức và cho

biết khi viết, câu trần thuật thờng

kết thúc câu nh thế nào?

* Khi viết: kết thúc bằng dấu (.); (!); ( )

? Trong những kiểu câu đ vàã

đang học, kiểu câu nào đợc dùng

nhiều nhất? Vì sao?

- Câu trần thuật vì phần lớn hoạt

động giao tiếp của con ngời đều xoay quanh những chức năng đó vào những mục đích giao tiếp khác

? Vậy theo em , thế nào là câu

trần thuật

? Chức năng chính câu cảm thán

? H y cho 1 ví dụ về câu trầnã

G.V: Trong câu trần thuật có một nhóm cần lu ý riêng, đó là những câu biểu thị một hành động đợc

thực hiện bằng chính việc phát ra câu đó Với những câu này, ngời nói (viết) thực hiện đợc nhiều mục

đích khác nhau:: cảm ơn, mời, chúc mừng, hứa bảo đảm, hỏi, xin lỗi.(Tích hợp với bài tập 5)

? Học sinh cho ví dụ từng mục

đích của câu trần thuật

G.V: Chủ ngữ trong dấu () có

nghĩa là có thể dùng hoặc không

(Chủ ngữ ngôi thứ nhất)

Ví dụ: -(Em) xin cảm ơn cô

-(Cháu) mời bà xơi cơm ạ

-(Anh) xin chúc mừng em

-(Tôi) xin hứa với anh là ngày mai tôi sẽ đến

- Tất cả những câu trên xếp vào

một kiểu câu bởi nó giống nhau ở

tình cảm, cảm xúc.

Giáo viên hớng dẫn → học sinh thảo luận → Trình

bày học sinh nhận xét → Bổ sung

- Định nghĩa: Câu trần thuật

-ý nghĩa: Cùng diễn

đạt 1 ý nghĩa: đêm trăng đẹp gây xúc

động m nh liệt cho nhàãthơ khiến nhà thơ muốn làm một điều gì

nh nhặn lịch sự hơn câu (a)ã

b nghi vấn

c trần thuật

Giáo viên hớng dẫn → Học sinh

về nhà làm

-hs ghi chép gợi ý

- Viết 1 đoạn đối thoại giữa giáo

viên và học sinh, giữa bác sỹ và

bệnh nhân, giữa ngời mua hàng và

ngời bán hàng

Hoạt động 4 4 Củng cố:

Giáo viên khái quát nội dung bài

-y/c hs đọc lại ghi nhớ

Đền Đụ (Bắc Ninh) nơi thờ tỏm vị vua nhà Lớ Bài Chiếu dời đụ viết bằng chữ Hỏn

Tiết 90 :

(Thiên đô chiếu - Lý Công Uẩn)

A Mục tiêu bài học

- Học xong văn bản này, học sinh :

2.Kĩ năng: -Đọc-hiểu một vb viết theo thể chiếu.

- Nhận ra, thấy đợc đặc điểm của kiểu NL trung đại trong một vb cụ thể

3.Thỏi độ :

- Biết vận dụng bài học để viết văn nghị luận

B Chuẩn bị:

- Giáo viên soạn thảo, nghiên cứu tài liệu tham khảo, tranh chùa một cột

- Học sinh soạn bài, su tầm tranh

C Tiến trình lên lớp

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

? Đọc thuộc lòng bài thơ Ngắm trăng và trình bầy cảm nhận của em về bài thơ

Đáp án: MB: - Giải thích tác giả, văn bản, hoàn cảnh sáng tác

- Nội dung khái quát, cảm nhận chung

- Trích dẫnTB: - Điệp từ "Không" thiếu thốn

- Tâm trạng bối rối, xúc động

- Bác vẫn chủ động ngắm trăng

- Nhân hoá: Trăng nh ngời bạn tri kỉ, tri âm

→Giữa trăng và ngời luôn có song sắt nhà tù chắn giữa nhng không ngăn đợc tình cảm song phơng m nh liệt ã

→ Bác là Ngời yêu trăng, yêu thiên nhiên thiết tha → ngời nghệ sĩ - chiến sĩ vĩ đại

Học sinh trả lời → học sinh nhận xét bổ sung

Giáo viên nhận xét → cho điểm

Hoạt động 1 3 Bài mới

Chỳng ta cú được cuộc sống ngày hụm nay phải luụn luụn ghi nhớ cụng lao trời biển của cỏc vị anh hựng cha ụng thời trước Họ là những người lấy đời sống của nhõn dõn làm thước đo sự vững mạnh và phồn thịnh của đất nước Hụm nay cụ cựng cỏc em đến thăm một nơi với làn điệu dõn ca nổi tiếng, cỏc em cú biết đền này ở đõu khụng?

* Treo ảnh đền Đụ

Đõy chớnh là đền Đụ-Bắc Ninh, nơi thờ tỏm vị vua thời Lớ,thăm vị vua đầu tiờn sỏng lập

ra vương triều Lớ đú là Lớ Cụng Uẩn với ỏng văn bất hủ, cú giỏ trị về mặt lịch sử quớ giỏ: Chiếu dời đụ.

Hoạt động 2

? Vài nét khái quát về Lý Công

triều nhà Lớ lấy niờn hiệu là Thuận Thiờn

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

+Lớ Cụng Uẩn(974- 1028) tức là Lớ Thỏi Tổ.Quờ Bắc Ninh

ễng là người thụng minh, nhõn ỏi, cú chớ lớn

+ Lớ Cụng Uẩn (974-1028) tức là Lớ Thỏi Tổ.Quờ Bắc Ninh.

+ ễng là người thụng minh, nhõn ỏi, cú chớ lớn.

+ Là người sỏng lập ra vương triều nhà Lớ lấy niờn hiệu là Thuận Thiờn

GV: ễng mồ cụi cha, được bố nuụi là Lớ Khỏnh Văn dạy dỗ và sự giỳp đỡ của sư Vạn Hạnh,

cộng với tài năng, cú ý chớ ụng được triều đỡnh và nhõn dõn mến mộ tụn ụng lờn làm vua ễng trở thành một ụng vua anh minh, giàu lũng nhõn ỏi.ễng thọ 55 tuổi, làm vua được 18 năm.

* Chiếu ảnh.

? Em hiểu Chiếu là gì? bố mệnh lệnh-Là thể văn do vua dùng để ban

Khái quát hiểu biết về Chiếu dời

dô

Hỏi: Hóy cho biết hoàn cảnh ra đời

của văn bản?

GV: Khi lờn ngụi vua, Lớ Cụng

Uẩn tiếp nhận một triều đại thế

lực chưa đủ mạnh, dõn nghốo

khổ, kinh đụ vẫn phải dựa vào

nỳi rừng hiểm trở, việc dời đụ

mang lại cuộc sống ấm no cho

muụn dõn là cần thiết

-hs nêu+ Năm Canh Tuất niờn hiệu Thuận Thiờn(1010)

2 Văn bản

-Viết năm 1010

Gv: Hớng dẫn học sinh đọc: Trang

trọng, chú ý những câu hỏi, câu

cảm Gv: đọc 1 đoạn - gọi học sinh

đọc - nhận xét cách đọc -2 hs đọc theo y/c-nhận xét

? Quan sát văn bản Chiếu dời đô

cho biết bài Chiếu này thuộc kiểu

văn bản nào đ học ã Vì sao em xác

định nh thế?

- Kiểu VBNL - vì đợc biết = phân tích lập luận để trình bày và thuyết phục ngời nghe t tởng dời đô của tác giả

-Thể loại:NL

? Nếu là VBNL thì vấn đề lập luận

ở bài Chiếu này là gì Hoa L về Đại La - Sự cần thiết phải dời kinh đô từ

?ở chơng trình lớp 8 các em cũng

học văn bản nh thế nhng ở mức độ

nâng cao hơn, kết hợp cả TS, MT,

BC

? Theo em văn bản này chia làm

mấy phần? Nội dung của từng phần

- 2 đoạn: + Xa không dời đổi:

Phân tích nội dung tiêu đề, cơ sở lịch sử và thực tiễn dời đô -Bố cục:2 luận điểm + Còn lại: Kết luận

? Mở đầu văn bản Lý Công Uẩn đã

đa nội dung lý lẽ, dẫn chứng nào?

- Viện dẫn sử sách Trung Quốc nói về việc các Vua đời xa Thợng, Chu cũng từng có cuộc dời đô (5 lần, 3 lần )

1 Vì sao phải dời đô.

- Trong lịch sử việc dời

đô xảy ra thờng xuyên

- Việc dời đô vừa thuận theo mệnh trời - ý dân

? Kết quả của việc dời đô Lý Công

Uẩn? triển thịnh vợng.- Làm cho đất nớc vững bền, phát

- Làm cho đất nớc vững bền, phát triển thịnh vợng

Gv: Lý Thái Tổ dẫn số liệu cụ thể về các lần dời đô của 2 triều Thợng, Chu để chuẩn bị cho lý lẽ phần sau: Trong lịch sử đ từng có chuyến dời đô và đ từng đêm lại kết quả tốt đẹp việc Lý Thái Tổ dời đôã ãkhông có gì khác thờng, trái với quy luật

? Theo dõi và cho biết Lý Thái Tổ

còn đa ra lý lẽ nào? - Hai nhà Đinh, Lê thích nghi.

- Không đúng kinh nghiệm lịch sử

đất nớc ta không trờng tồn phồn vinh

? Bằng những hiểu biết lịch sử

giải thích lý do hai triều Đinh, Lê vẫn

phải dựa vào vùng núi Hoa L để

GV: Việc cứ đúng đụ ở Hoa Lư của hai nhà Đinh, Lờ khụng phự hợp với qui luật khỏch quan

nờn hậu quả: triều đại khụng được lõu bền, số phận ngắn ngủi, trăm họ hao tốn, người dõn khổ cực, muụn vật khụng được thớch nghi.Ta hiểu nột tõm lớ đặc thự của con người thời trung đại: noi theo tiền nhõn, dựa vào mệnh trời “Thế mà cứ đúng yờn đụ thành” thỡ quả là sai lầm

Nhưng thực ra hai triều đại Đinh, Lờ lỳc bấy giờ thế lực chưa đủ mạnh để tiến ra đồng bằng đất phẳng đúng đụ, vẫn cũn phải dựa vào thế nỳi rừng để củng cố triều đại.Cũn triều Lớ lại đang trờn đà phỏt triển,chớnh vỡ vậy kinh đụ cũ ở Hoa Lư(Ninh Bỡnh) là khụng cũn phự hợp

? Tình thuyết phục của lý lẽ dời đô

đợc tăng lên nh thế nào? - Trần dời đổi

Từ ngữ lớ giải cú lớ,

cú tỡnh…Cõu văn biền ngẫu…Dời đụ phự hợp với nguyện vọng của nhõn dõn, của vua

? Cảm xúc đó phản ánh khát vọng

nào của Lý Công Uẩn triển đất nớc hùng cờng.- Muốn thay đổi đất nớc để phát

- Muốn thay đổi đất

để chọn làm kinh đô của đất nớc

( bpnt: Văn biền ngẫu)

?GiảI thích thế “rồng cuộn hổ ngồi”

tâm đất trời tơi chốn hội tụ đời

-Là trung tâm đất trời-Có thế rồng cuộn hổ ngồi

Ông quả là có cặp mắt tinh đời,toàn diện sâu sắc:Nằm giữa châu thổ ĐB BB có sông Hồng bao quanh

có hồ Tây,hồ Lục Thuỷ,có Ba Vì ,Tam Đảo trấn che mặt Tây,mặt Bắc,thông thơng rộng r I với các tỉnhãven biển phía Nam

? Đất nh thế nào đợc gọi là thắng

địa?Khi tiên đoán ĐL sẽ là “chốn hội

- Là thắng địa của đất nớc Việt

Gv: Về tất cả các mặt địa lý, chính trị, văn hóa lịch sử, đa thành Đại La có đủ mọi điều kiện để trở

thành kinh đô của đất nớc.

GV: Bài viết cỏch đõy gần một ngàn năm, Nhưng mỗi lần đọc lại cụ thấy dõng lờn trong

lũng một cảm xỳc khú tả: là lũng cảm phục, là sự trõn trọng, là lũng biết ơn một người xõy dựng nờn cơ nghiệp này…Bài chiếu ngắn gọn, cụ đọng đầy sức thuyết phục, đú chớnh là sức hấp dẫn của nghệ thuật

?Sự đúng đắn trong quan điểm dời đo về Đại La(HN )đợc minh chứng ntn trong ls?

-Thăng Long là trung tâm chính trị,KT,VH của mọi thời đại (sắp kỉ niệm 1000 năm TL-HN)

-HN luôn là tráI tim của cả nớc

-Luôn vững vàng trong mọi thử thách

A Mục tiêu bài học:

Học xong tiết này,hs có đ ợc:

1.Kiến thức: - H iểu rõ đặc điểm hình thức của câu phủ định.

- Nắm vững chức năng của câu phủ định

2.Kĩ năng: -Nhận biết câu phủ định trong vb.

- Biết sử dụng câu phủ định phù hợp với tình huống giao tiếp

3.Thỏi độ :

-Giáo dục ý thức sử dụng câu phủ định

B Chuẩn bị:

- Giáo viên soạn giảng, bảng phụ

- Học sinh soạn bài

C Tiến trình lên lớp:

1 ổn định t/c

2 kiểm tra bài cũ

- Thế nào là câu trần thuật? Chức năng của câu trần thuật cho ví dụ?

Hoạt động 1 3 Bài mới

GTBM: Câu phủ định đợc hiểu là câu có từ ngữ phủ định Nó có thể thuộc kiểu câu trần thuật, câu nghi vấn, câu cầu khiến, CCT tuy nhiên khi đề cập đến câu phủ định ta thờng phân tích kiểu câu trần thuật có từ ngữ phủ định

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung

-HT:Chứa từ phủ định

?Về chức năng các câu này

khác gì so với câu a

CN: b, c, d: phủ định việc Nam đi Huế

a Khẳng định việc N đi HuếGv: Những câu nào có từ ngữ

phủ định đợc gọi là câu phủ định

Gv: Treo bảng phụ (2) - Không phải nó đồn càn

? Đọc và cho biết trong đoạn

và gián tiếp phủ định của ông thầy bó sờ vòi

- Nội dung bị phủ định trong câu phủ định thứ 2 đợc thể hiện cả 2 ông: sờ vòi và sờ ngà

→ Câu phủ định miêu tả, câu phủ định bác bỏ

→ phủ định bác bỏ.

? Thế nào là câu phủ định

? Câu phủ định dùng để làm gì?

? Cho VD về câu phủ định VD: Anh ấy không đọc báo

Anh ấy đọc không phải là báo mà là truyện

Không phải là anh ấy đọc báo

Gv: Xét về đặc điểm cấu tạo, căn cứ vào vị trí và tác động của TNPĐ có thể pl: Câu phủ định có TNPĐ tác dụng → CN, VN câu phủ định có TNPĐ→ NCC, tác dụng đến các tác phẩn khác

? xác định yêu cầu bài tập 1 - Vì: C1, là câu ông giáo dùng để phản bác lại suy nghĩ của L

học (cái giống nó cũng khôn nó

cứ làm coi nh lừa nó)

1 Bài tập 1 XĐ câu phủ định bác bỏ

C2: là câu cái Tí muốn làm thay đổi điều mà mẹ nó đang nghĩ mấy đứa con đang đói quá

- Cụ cứ tg đâu không, đâu

(a) hay kết hợp với 1 từ phủ định và

1 từ bất định (b) Khi đó ý nghĩa

của cả câu phủ định là khẳng định

- Đặt câu tơng đơng

Không phải là không = cóKhông ai không = ai cũng

- Cách dùng pđ của pđ

thể hiện ý nghĩa kđ nhằm làm cho ý kđ đợc nhấn mạnh hơn

và có sức thuyết phục cao

? xác định bài tập 3 lời - nhận xét.- Học sinh thảo luận - trả 3 Bài tập 3

- Viết lại: Choắt cha dậy đợc, nằm thoi thóp (Bỏ từ nữa - nếu không bỏ - câu sai).

- Khi thay không thành cha

- Không dậy đợc nữa - vĩnh viễn không dạy đợc (phủ

định tuyệt đổi)

- Cha dạy đợc - sau đó có thể dạy đợc (phủ định tơng

đối) Tơng tự: Anh ấy không lập gia đình Khác Anh ấy

?Tìm các câu phủ định trong văn bản ‘Chiếu dời đô”?

-giáo viên kháI quát nội dung bài

5 Dặn dò:

-học kĩ ghi nhớ

-Làm bài tập 5

******************************************************************************************************* Ngày soạn: Ngày dạy:

Tiết 92 chơng trình địa phơng

(Phần tập làm văn) (Luyện tập viết VBTM về di tích,danh thắng ở địa phơng)

A Mục tiêu cần đạt:

1/KT : HS Tự giác tìm hiểu nhiều di tích, thắng cảnh ở quê hơng mình.

- vận dụng kỹ năng bài thuyết minh

2/KN : Biết quan sát tìm hiểu về 1 di tích hoặc danh thắng

-Biết viết VBTM

3/TĐ : Trân trọng,tích cực tìm hiểu các giá trị văn hoá ,danh thắng địa phơng

- Nâng cao lòng yêu quí quê hơng

2 Kiểm tra bài cũ

(Kiểm tra vở bài tập của 5 học sinh)

3 Bài mới:

Giáo viên nêu yêu cầu; Giới thiệu di tích thắng cảnh của địa phơng

1 Để có vốn kiến thức để viết bài các em cần phải làm gì?

Học sinh trả lời - nhận xét bổ sung

Giáo viên chốt: - Đến tham quan trực tiếp ít nhất 1,2 lần quan sát kỹ về vị trí, phạm vi khuân viên, từ bao quát đến cụ thể, từ ngoài vào trong

- Tìm hiểu di tích, cảnh quan = cách hỏi han, trò chuyện với nhiều ngời trông coi ở đó để biết về sự hình thành, tự tạo phát triển, lễ hội

- Tìm đọc sách báo, tranh ảnh, bản đồ có liên quan đến danh lam thắng cảnh

- Soạn đề cơng - dẫn ý chi tiết bài TM

-Cánh đồng Mờng Lò-Hang Thẩm lé, hang Bản Dõng, hang Tú Lệ

GV treo ảnh chụp suối nớc nóng Sơn

A , Căng đồn Nghĩa Lộ -hs quan sát , đọc tên -Căng đồn NL-Suối nớc nóng

-Vờn quả , nhà sàn Bác Hồ

-Nhà bảo tàng NLCác nhóm lựa chọn đối tợng TM cho

về di tích ,danh thắng

*TB: Giới thiệu các nội dung cụ thể của di tích :Đặc điểm, nguồn gốc, s hình thành , tác dụng, vai trò của di tích

*KB: Thể hiện tháI độ, t/c trách nhiệm của mình, kêu gọi mọi ngời

có tháI độ, trách nhiệm phát huy

3/Lập dàn bài

Gọi 1,2 nhóm trình bày bài dựa trên

dàn ý-nhận xét bổ sung

các giá trị vh của di tích…

4/Củng cố:

Hệ thống nội dung toàn bài, khắc sâu kiến thức cơ bản

- Giáo viên: nhận xét chung nội dung và cách thức trình bày của từng nhóm

- Biểu dơng khen thởng những bài làm hay

- Hoàn cảnh lịch sử liên quan sự ra đời của bài hịch

-Cảm nhận đợc lòng yêu nớc bất khuất của Trần Quốc Tuấn, của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, thể hiện qua lòng căm thù giặc Tinh thần quyết chiến, quyết thắng kẻ thù xâm lợc

- Nắm đợc đặc điểm cơ bản của thể hịch Thấy đợc đặc sắc nghệ thuật văn chính luận của Hịch tớng sĩ

2.Kĩ năng:

-Đọc-hiểu một vb viết theo thể hịch

-Nhận biết đợc không khí sôi sục thời Trần ở thời điểm DT ta chuẩn bị cuộc k/c lần 2 chống Nguyên-Mông.

- Biết vận dụng bài học để viết văn nghị luận, có sự kết hợp giữa t duy logíc và t duy hình tợng giữa lý lẽ và tình cảm

3.Thỏi độ :

- Học tập tinh thần yêu nớc chống giặc của dân tộc

B Chuẩn bị:

- Giáo viên soạn giảng, nghiên cứu TLTK

- Học sinh đọc trả lời câu hỏi

C Tiền trình lên lớp:

1 ổn định t/c

2 kiểm tra bài cũ (kiểm tra 15')

?Sự kết hợp giữa lý lẽ và tình cảm đợc thể hiện nh thế nào trong bài Chiếu dời đô Phân tích dẫn chững

1 Qua Chieỏu dụứi ủoõ em thaỏy Lyự Coõng Uaồn laứ ngửụứi nhử theỏ naứo? Vỡ sao noựi Chieỏu dụứi ủoõ theồ hieọn tinh thaàn ủoọc laọp tửù chuỷ, yự thửực tửù cửụứng cuỷa nhaõn daõn ta?

Học sinh: làm bài

Giáo viên: nhận xét

Hoạt động 1 3 Bài mới.

GTBM: T9-1284 trong cuộc duyệt binh lớn ở Đông Thăng Long Quốc công tiết chế Hng

Đạo Vơng Trần Quốc Tuấn công bố bài lộ bổ dụ chủ trì trong Hịch văn (HTS) để khích động tinh thần yêu nớc, trung nghĩa, quyết chiến, quyết thắng của tớng sĩ dới quyền kêu gọi họ ra sức học tập binh th (Trần Quốc Tuấn biên soạn) rèn luyện quân sẵn sàng cho cuộc kháng chiến quân Mông Nguyên lần thứ 2 (năm 1285).

võ song toàn Là ngời có công lao lớn trong các cuộc kháng chiến chông Mông Nguyên lần thứ 2 (1285) và lần

-Con ngửụứi toaứn ủửực toaứn taứi, coõng huaõn hieồn haựch

2 Văn bản

Theồ loaùi : Hũch

* Theồ loaùi : Hũch (Theồ vaờn

chớnh luaọn do vua chuựa

hoaởc tửụựng lúnh duứng ủeồ coồ

ủoọng, thuyeỏt phuùc, keõu goùi

chieỏn ủaỏu)

* ẹaởc ủieồm : Keỏt caỏu

chaởt cheừ, laọp luaọn saộc beựn,

daón chửựng thuyeỏt phuùc,

gioùng ủieọu huứng hoàn

* Vieỏt baống chửừ Haựn; Vaờn xuoõi hoaởc vaờn bieàn ngaóu

Keỏt caỏu vaờn bieàn ngaóu Vớ duù :

- Kổ Tớn ủem mỡnh cheỏt thay, cửựu thoaựt cho Cao ẹeỏ.

- Do Vu chỡa lửng chũu giaựo, che chụỷ cho Chieõu Vửụng.

?Nờu h/c sỏng tỏc? - Bài Hịch đợc làm để khích lệ tớng

sĩ học tập cuốn "Binh th yếu lợc"

-H/c sỏng tỏc: HTS viết vào khoảng trớc cuộc kháng chiến chống Mông Nguyên lần thứ 2

sử sách để gây lòng tin tởng, nhận định tình hình để gây lòng căm thù giặc, phân tích phải trái để làm rõ

đúng sai, p kết thúc, đề ra chủ trơng cụ thể và kêu gọi đấu tranh

? Theo em bài Hịch này

TQT viết có theo 4 phần đề vì toàn bộ bài Hịch là nêu vấn đề và - Tác giả không nêu phần đầu vấn

không? Kết cấu cơ bản giống

? Theo em, văn bản này

đ-ợc chia làm mấy phần , nêu nội

+ Nay ta bạo đợc không? Khẳng định hoạt động đúng nên làm

để tớng sĩ thấy rõ điều hay, lẽ phải

GV treo bảng phụ đấu.+ Đ4: Còn lại: Nêu nhiệm vụ cấp bách, kết thúc tinh thần chiến

?Qua kết cấu bài Hịch em

có nhận xét gì về bố cục và

cách lập luận của tác giả

- Bố cục vừa chặt chẽ, vừa mạch

- Nghệ thuật lập luận: Khích lệ nhiều mặt để tập trung vào 1 hớng

và nghệ thuật lập luận của tác giả chặt chẽ, lý lẽ sắc bén, dẫn chứng thuyết phục ntn đến THVB

? ý chính của đoạn văn là

gì? Tác giả nêu gơng TTNS

1 Nêu g ơng trung thần nghĩa sĩ.

? Tạo sao tác giả lại nêu

g-ơng ở Trung Quốc, thậm chí cả

gg Cốt đ i ngột lang ( tác giảã

của quân Mông Nguyên)

-hs nhận xột nghĩa sĩ đều hy sinh vì chủ - Các gơng trung thần

vì dân vì nớc

? Em có nhận xét gì về

cách nêu gơng của tác giả gọn và tập trung.- Từ xa đến gần, xa đến nay, ngắn

Gv: Việc các tấm gơng đó đều đợc dẫn từ sử sách T Hoa nh 1 thói quen truyền thống của các nhà

nho, nhà văn Việt Nam chịu ảnh hởng sâu sắc văn hóa Hán Thậm chí tác giả đa cả tấm gơng của kẻ thù vì tác giả chú ý hớng vào tinh thần, ý chí địch vì vua, vì chủ rất đáng ngợi ca của họ trên phơng diện cấp đơn thuần

2) Toọi aực cuỷa keỷ thuứ vaứ taõm traùng cuỷa taực giaỷ:

a Toọi aực cuỷa keỷ thuứ:

Gv: Sau khi nêu gơng sử sách để khích lệ ý chí lập công danh, hi sinh vì nớc, tác giả quay về với thực

tế trớc mắt, lột tả sai ngang ngợc của giặc, khích lệ tình yêu nớc bất khuất, khích lệ ý thức trách nhiệm và nghĩa vụ của mọi ngời Đây là đoạn trong tâm của bài

?Tội ác và sự ngang ngợc - …ủi laùi ngheõnh ngang, sổ → Hỡnh aỷnh cuù theồ

của kẻ thù đợc tác giả lột tả nh

thế nào?

? Em có nhận xét gì về

cách diễn đạt của tác giả

? Qua cách diễn tả ấy đ làmã

nổi bật điều gì?

maộng trieàu ủỡnh, baột naùt teồ phuù, ủoứi ngoùc luùa, thu baùc vaứng, veựt cuỷa kho

- uoỏn lửụừi cuự dieàu, ủem thaõn deõ choự, thaực meọnh, giaỷ hieọu, ủem thũt maứ nuoõi hoồ ủoựi

- Nối căn giận và lòng khinh bỉ giặc của tác giả

sinh ủoọng; sửỷ duùng nhieàu ủoọng tửứ

→ Hỡnh aỷnh aồn duù, gioùng ủieọu khinh bổ; nghũ luaọn keỏt hụùp bieồu caỷm giaựn tieỏp

* Vaùch traàn toọi aực, daừ taõm cuỷa giaởc; khụi gụùi loứng caờm thuứ giaởc

ụỷ tướng sú

Gv: Tội ác, sự ngang ngợc của kẻ thù đợc lột tả bằng những hoạt động thực tế và qua cách diễn đạt bằng những hình ảnh ẩn dụ Kẻ thù cậy nớc lớn , hống hách ngang ngợc vô lối, tham lam; hoặch sách vơ vét nh hổ đói, nh cá diều, dê chó: Nỗi căm giận, uất ức và khinh bỉ của tác giả phải có gì la vì quan hệ ngoại giao nhng vẫn trào lên trong tác giả lời lũ ôn vật đáng khinh với triều đình, bậc tể phụ uy nghiêm Song với thực tế lịch sử: Năm 1277 Sài Xuân đi sứ buộc ta lên tận biên giới đón rớc, năm 1288, Sài Xuân lại đi sứ cỡi ngựa đi thẳng vào đại diện quân lính Thiên Trờng lại bị đánh cho toặc đầu, vua sai Thg tg thái s T.Quang khỏi ra đón tiếp, Xuân nằm kền không dạy So sánh với thực tế ấy để kích động

ý thức thấy chủ nhục, nó nhục thì phải sao đây? Và ta thấy TQT đ đổ thêm dầu vào lửa và châm ngọnãlửa đang bực trong lòng tớng sĩ

b) Thaựi ủoọ, tỡnh caỷm cuỷa taực giaỷ :

+ Quên ăn, mất ngủ, đau

- Bằng những hình ảnh

cụ thể có t/c khoa trơng lòng yêu nớc, căm thù giặc sâu sắc

? Qua thái độ ntn? + Uất ức, căm tức khi cha trả thù

nhà+ Sẵn sàng hi sinh để rửa mối nhục cho đất nớc

? Vị chủ tớng tự nói lên nỗi

lòng của mình sẽ có tác động

ra sao đối với tớng sĩ ?

- Tự bày tỏ lòng yêu nớc, lòng căm thù giặc đến bầm gan tím ruột, mong rửa nhực đến mất ngủ, quên ăm, vì

nghĩa lớn mà coi thờng xơng tan thịt nát Chính TQT là một tấm gơng yêu nớc bất khuất có tác dụng động viên to lớn đối với tớng sĩ

-Taõm traùng: ủau xoựt, uaỏt haọn; yeõu nửụực, caờm thuứ giaởc saõu saộc;

yự chớ xaỷ thaõn vỡ nửụực -Thaựi ủoọ chaõn thaứnh

?Mối quan hệ ân tình giữa

TQT và các tớng sĩ là mối quan

hệ ntn

- Quan hệ chủ tớng - Quan hệ cùng cảnh ngộ

? Mối quan hệ chủ tớng,

cùng cảnh ngộ có tác động ntn

đối với các tớng sĩ

- Quan hệ chủ tớng - khích lệ tinh thần trung quân ái quốc

"Mối quan hệ ân tình ấy đã

saộc veà ngheọ thuaọt cuỷa ủoaùn

vaờn chớnh luaọn naứy ?

QT đã khích lệ ý thức

trách nhiệm và nghĩa vụ đối với

đạo vua tôi → tình cốt nhục

Thaỷo luaọn nhoựm

→ Nhũp linh hoạt, ngaộn goùn, ngoõn tửứ ửụực leọ giaứu hỡnh aỷnh coự giaự trũ bieồu caỷm

→ Sửỷ duùng thaứnh ngửừ

→ Sửỷ duùng ngheọ thuaọt phoựng ủaùi; ủieồn coỏ, caõu vaờn bieàn ngaóu Gv: Giờ trớc chúng ta đ tìmã

hiểu mối quan hệ giữa TQT và

các tớng sĩ là mối quan hệ ân

tình giữa chủ tớng, và cùng

cảnh ngộ nhằm khích lệ tinh

thần trung quân ái quốc, lòng

ân nghĩa, thuỷ chung của

những ngời cùng chung hoàn

? Sau đó tg đ bầy tỏ điều gì?ã

- Phê phán những biểu hiện sai trái trong hàng ngũ tớng sĩ và chỉ ra cho

họ thấy những thái độ hoạt động đúng nên theo,

- Phê phán những biểu hiện sai trái trong hàng ngũ tớng sĩ và chỉ ra cho

họ thấy thái độ, hoạt động

đúng

? Chú ý vào đoạn, "Nay các

- Thái độ bàng quang: Không biết

lo, biết nhục, không biết tức, không biết căm

?Những sai trái ấy hiệu quả

- không còn

- Gia quyền bị tan

- Chịu nhục, mang tiếng là tớng bại trận

Gv: TQT vừa chân tình chỉ bảo vừa phê phán nghiêm khắc hành động hởng lạc, thái độ bàng quang

tr-ớc vận mệnh của đất ntr-ớc Thái độ bàng quang không chỉ là tội thờ ơ nông cạn mà còn là vong ân bội nghĩa trớc mối ân tình cuả chủ tớng, sự ham chơi hởng lạc đâu chỉ là vấn đề mà còn là sự vô trách nhiệm đang táng tận lơng tâm khi vận mệnh đất nớc đang nghìn cân treo sợi tóc TQT chỉ rõ những việc làm sai tởng nh nhỏ nhặt mà hậu quả tai hại khôn lờng

? Em có nhận xét gì về cách

nói của TQT?

- Cách nói thẳng gần nh sỉ mắng, mỉa mai, chế giễu

→chỉ ra những sai trái trong hàng ngũ tớng sĩ

?Cùng với việc phê phán thái

độ, hoạt động sai trái của tớng

sĩ, TQT còn làm gì

- Chỉ ra những sai trái trong hàng ngũ tớng sĩ

?Cùng với việc phê phán thái

độ, hoạt động sai trái của tớng

phát từ mục đích nào? xâm lợc.- Quyết chiến, quyết thắng kẻ thù

? Làm theo lời của TQT có đợc

- Gia quyến êm ấm

nghệ thuật này thất bại thì mất tất cả, chiến đấu thấy lợi thì đợc cả chung và riêng.

- ĐN, điệp ý tăng tiến, nêu bật vấn

đề từ nhạt đến đậm, từ nông đến sâu

→tg bc tg đa ngời đọc thấy rõ

đúng, sai, nhận ra điều phải trái

→ Gắn , vinh nhục giữa chủ ớng và nhà, riêng và chung

t-? Theo em kết đoạn này so với

câu kết đoạn trên có gì l ý thú? kết đoạn trên, chỉ thêm vào từ "không"- Câu kết đoạn lập lại giống nh câu

→ Tự chúng đ là những lời kđ vừaã

đanh thép vừa xoáy sâu vào tâm lý

ng-ời nghe nh là những kết luận hiển nhiên không thể khác

Gv: Đằng sau cách nói có phần

nghiệt ng 1 trái tim nhânã

đạo Học sinh đọc đoạn kết

4 Đề ra chủ trơng mệnh lệnh cụ thể

? Để giành thế áp đảo cho tinh

thần quyết chiến, quyết thắng

Phần cuối bài Hịch TQT đi làm

? Tác giả biể lộ 1 thái độ nh thế

nào? Câu văn nào cho em biết

điều đó ?

- Thái độ dứt khoát: Hoặc là địch hoặc là ta không có chỗ đứng cho những kẻ bàng quang, thờ ơ trớc thời cuộc

? Thái độ giải quyết, dứt khoát

động viên những ngời còn thờ ơ, do dự, đứng hẳn về phía lực lợng quyết chiến, quyết thắng

- Động viên những ngời còn thờ ơ,

do dự h y đứng lên sang phía lực lã ợng quyết chiến, quyết thắng

⇒ Đoạn cuối bài Hịch có giá trị

động viên tới mức cao nhất ý

chí và quyết tâm chiến đấu của

mọi ngời

? Câu kết bài có gì lạ lùng? Đa

vào bài văn nghị luận có thích

hợp hay không? vì sao?

- Câu cuối bài Hịch bỗng lại trở về với giọng tâm tình, tâm sự, bày tỏ gan ruột của vị chủ tớng hết lòng hết sức vì

vua, vì nớc, của ngời cha hiền hết lòng thơng yêu sĩ tốt dới quyền

? Theo em bài HTS đợc triển

khai lập luận nh thế nào? vào một hớng.- Khích lệ nhiều mặt để tập trung

? H y làm sáng tỏ điều nàyã

bằng lợc đồ vẽ kết cấu của bài

Hịch

Hoạt động 4

? T tởng cốt lõi của bài Hịch là

? Trong bài hịch tác giả đ ntã

nhiều biện pháp nt chủ yếu

nào

- Dẫn chứng dồn dập liên tiếp vừa trong sử sách vừa trong thực tế, lấy cả

bản thân tác giả làm dẫn chứng để nêu gơng, so sánh đối lập, điệp ngữ,

điệp ý (cấu trúc câu) hình ảnh ẩn dụ,

Giáo viên khái quát toàn bài bằng sơ đồ

Các em có thể thấy đợc cách triển khai lập luận của bài hịch qua một lợc đồ kết cấu.Treo bảng phụ

5/Daởn doứ :

- Hoùc thuoọc loứng phaàn 2 cuỷa baứi hũch

- Hoaứn thaứnh sụ ủoà khaựi quaựt trỡnh tửù laọp luaọn cuỷa baứi “ Hũch tửụựng sú” (Naộm ủửụùc luaọn ủieồm, luaọn cửự, moỏi quan heọ giửừa luaọn ủieồm vaứ luaọn cửự)

- Nắm đợc khái niệm hành động nói Nói cũng là một thứ hành động

-Các kiểu hành động nói thờng gặp

2.Kĩ năng: - Số lợng hành động nói khá lớn, nhng có thể quy lại thành một số kiểu khái

- Học sinh, soạn bài

III Tiền trình lên lớp:

1 ổn định T/c:

2 Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là câu phủ định? Chức năng của câu phủ định? Mỗi CN cho một ví dụ?

Học sinh trả lời

→ Học sinh nhận xét, bổ sung

- Giáo viên nhận xét→ cho điểm

Hoạt động 1

3/ Bài mới: Giới thiệu bài: Hành động nói là một phần bài học hoàn toàn mới mẻ ở bậc

THCS do chơng trình mới ấn định Nghe tên bài chúng ta thấy mới lạ nhng nó lại vốn rất quen thuộc trong sự giao tiếp bằng ngôn ngữ văn chơng trong đời thờng Học bài này chủ yếu là nâng những hiểu biết đời thờng lên thành nhiều nhận thức có t/c khoa học trên cơ sở đó sử dụng chúng

có ý thức và cơ sở vững chắc hơn, góp phần đạt hiệu quả giao tiếp lớn hơn.

• T/c hoạt động

Hoạt động 2

? Lý Thông nói với Thạch Sanh

nhằm mục đích gì? mình hởng lợi- Đẩy Thạch Sanh đi để 1 Ví dụ

?Câu nào thể hiện rõ nhất mục đích

? Lý Thông có đạt đợc mục đích của

mình không?

? Chi tiết nào nói lên điều đó? thân.- Chàng vội v nuôiã

? Lý Thông đ thực hiện mục đíchã

? Nếu kiểu hành động là việc làm cụ

thể của con ngời, nhận 1 mục đích nhất

định thì việc làm của Lý Thông có phải

là 1 hành động không? Vì sao?

- Việc làm của Lý Thông

là 1 hành động vì nó là một việc làm có mục đích?

? Thế nào là hành động nói? - Học sinh trả lời

- Học sinh đọc ghi nhớ

? H y cho VD về hành động nóiã

- Cô mời A đứng dậy

? Xét câu nói của Lý Thông động nói thờng gặp.II Một số kiểu hành

? Ngoài câu đ phân tích, mỗi câuã

còn lại lời nói của Lý Thông nhằm 1

mục đích nhất định đó là những mục

? Qua sự pt 2 đoạn trích trên h y liệtã

kê những kiểu hành động nói - Học sinh trả lời.

Gv: Khái quát trong phần ghi nhớ,

nhận xét

? H y cho vd mỗi kiểu hành độngã

- Con sẽ đi tới rau

Gv: Hớng dẫn học sinh làm bài tập - Học sinh làm độc lập 1 Bài tập 1:

- Mục đích: Khích lệ ớng sĩ là tập binh th yếu l-

t-ợc, do ông biên soạn đồng thời cũng khích lệ lòng tự tôn dân tộc (yêu nớc) của họ

Học sinh thảo luận

→trình bày→ học sinh nhận xét

c) báo tin, hỏi, xác nhận thừa nhận, báo tin hỏi, cảm thán, cảm thán, cảm thán, tả kể (2)

? Xác định yêu cầu bài tập 3: → trình bày- Học sinh thảo luận 3 Bài tập 3:

a) Anh phải hứa xa nhau (điều khiển, ra lệnh)b) Anh hứa đi ( ra lệnh)c) Anh xin hứa (Hứa)Hoạt động 4 4/Củng cố:

- giáo viên khái quát nội dung.

- Giáo viên chấm, phân loại đối tợng bài làm của học sinh

- Học sinh xem lại dàn ý bài văn

C Tiền trình lờn l ớ p

1 ổn định t/c :

2 Kiểm tra bài cũ :

3 Bài mới: 2 tiết trớc chúng ta đã viết bài tập làm văn về thể loại văn thuyết minh, giờ này

chúng ta sẽ đợc biết những u nhợc điểm cụ thể trong bài viết của mình và tìm cách khắc phục sửa chữa

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung

Hoạt động 2

GV ủoùc laùi ủeà baứi

? Kiểu đề thuộc thể loại nào?

? Nội dung của đề Y/C?

? Hình thức của bài viết?

Đề bài : Giới thiệu một danh lam

- Diễn đạt dễ hiểu, xác thực, sinh

động - Biết kết hợp hài hoà, hợp lý yếu tố miêu tả, bình luận

A.Tỡm hi ể u chung 1/Phân tích đề

- Mở bài: (1 điểm) đối tợng thuyết minh (giới thiệu bao quát

về danh lam thắng cảnh ở địa phơng)

- Thân bài (6 điểm):

+ Vị trí địa lý của thắng cảnh đó nằm ở đâu ? (1, 5 điểm)+ Thắng cảnh đó có những vẻ đẹp (bộ phận) nào (3 điểm).(Lần lợt giới thiệu mô tả từng phần)

+ Vị trí của thắng cảnh trong tình cảm, đời sống của con ngời, đất nớc và trách nhiệm, ý thức của con ngời đối với cảnh (2

- Viết đúng thể loại, đúng đối tợng thuyết minh (0,5 điểm)

- Sử dụng các phơng pháp thuyết minh hợp lý (0,5điểm

- Diễn đạt dễ hiểu, xác thực, sinh động - Biết kết hợp hài hoà, hợp lý yếu tố miêu tả, bình luận (0,5 điểm)

- Không sai lỗi chính tả, bài viết sạch sẽ (0,5điểm)Trong khi trình bày viết sơ sài, thiếu ý trừ 1/2 số điểm