BCH ĐOÀN QUẬN 9 BCH CHI ĐOÀN GIÁO VIÊN TRƯỜNG THCS – THPT HOA SEN CUỘC THI XÂY DỰNG Ý TƯỞNG, ĐỀ ÁN THANH NIÊN CHUNG TAY BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG, ỨNG PHÓ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU NĂM 2017 Đề tài: XÂ
Trang 1BCH ĐOÀN QUẬN 9 BCH CHI ĐOÀN GIÁO VIÊN TRƯỜNG THCS – THPT HOA SEN
CUỘC THI XÂY DỰNG Ý TƯỞNG, ĐỀ ÁN THANH NIÊN CHUNG TAY BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG, ỨNG PHÓ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU NĂM 2017
Đề tài:
XÂY DỰNG CHUYÊN ĐỀ “MÔI TRƯỜNG VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG” NHẰM NÂNG CAO HIỂU BIẾT VÀ Ý THỨC VỀ MÔI TRƯỜNG CỦA HỌC SINH TRƯỜNG THCS – THPT HOA SEN,
QUẬN 9, TP HỒ CHÍ MINH
NHÓM THỰC HIỆN:
HOÀNG PHƯỚC MUỘI NGUYỄN HỮU THỜI TRẦN THỊ LƯƠNG TRANG
Quận 9, 07/2017
Trang 2I Thông tin cá nhân/ nhóm thực hiện
1 Tên tổ chức, các nhân
Nhóm Kỹ năng Hoa Sen – Chi đoàn GV trường THCS – THPT Hoa Sen
Các thành viên:
Hoàng Phước Muội
Trần Thị Lương Trang
Nguyễn Hữu Thời
2 Mô tả tổ chức
Thời gian diễn ra hoạt động: 03/07/2017 => 12/07/2017
Các tác giả là giáo viên trường THCS – THPT Hoa Sen, thuộc bộ phận Phòng Kỹ năng, phụ trách tổ chức các hoạt động Kỹ năng cho nhà trường Hoàng Phước Muội – GV Vật lí – 25 tuổi; Trần Thị Lương Trang – Tâm lí học đường – 24 tuổi; Nguyễn Hữu Thời – Trợ lý thanh niên – 25 tuổi
3 Thông tin liên hệ
Đại diện: Hoàng Phước Muội
Địa chỉ: Trường THCS – THPT Hoa Sen, 674/7, Xa lộ Hà Nội, P Hiệp Phú, Quận 9, Tp Hồ Chí Minh
Email: phuocmuoi92@gmail.com
SĐT: 0987.308.925
II Thông tin ý tưởng đề án dự thi
1 Tên ý tưởng đề á
Xây dựng chuyên đề “Môi trường và bảo vệ môi trường” nhằm nâng cao
hiểu biết và ý thức về môi trường của học sinh trường THCS – THPT Hoa Sen, Quận 9, Tp Hồ Chí Minh
2 Căn cứ, bối cảnh
Một trong những nguyên nhân gây ra ô nhiễm ở Việt Nam là ý thức của người dân chưa cao, các hành động như xả rác bừa bãi, xả thải,… diễn ra như một thói quen Đây là điều đáng quan ngại, biện pháp tốt để khắc phục điều trên
là tuyên truyền nâng cao ý thức người dân Đối với lứa tuổi học sinh, khi nhân cách của các em đang được hình thành thì giáo dục vì môi trường có vai trò
Trang 3quan trọng để các em có thói quen, trách nhiệm sống vì môi trường Thực tiễn
hoạt động giáo dục vì môi trường ở các nước trên thế giới đã chỉ ra rằng “Sẽ không một đạo luật hoặc mức thuế nào có thể bắt buộc được các công dân phải tôn trọng môi trường, vì sự tôn trọng tự nguyện chỉ có thể được truyền thụ qua giáo dục” 1 Vì vậy, muốn bảo vệ môi trường chúng ta phải giáo dục học
sinh sống có trách nhiệm vì môi trường, hoạt động giáo dục vì môi trường cần được thực hiện/ tổ chức thường xuyên, bền bỉ dưới nhiều hình thức khác nhau Trong năm học 2016 – 2017, trường THCS – THPT Hoa Sen đã tổ chức chuyên
đề “Rác, không phải chuyện của riêng ai” – do cô Trần Thị Lương Trang phụ trách, bước đầu giáo dục ý thức trách nhiệm trong việc xây dựng và bảo vệ
trường học Xanh – Sạch – Đẹp Bên cạnh đó, cuối năm học, Đoàn trường đã
phát động phong trào “Thu gom ve chai – gây quỹ học bổng” thu hút được
nhiều đoàn viên tham gia, gây quỹ được 3.067.000 đồng, số tiền được sử dụng
để trao quà cho các học sinh nhà trường có hoàn cảnh khó khăn Hơn nữa, trong
hè 2017, Đoàn trường kết hợp với Đoàn Phường Hiệp Phú với chiến dịch Hoa phương đỏ đã tổ chức học sinh thu gom ve chai ở các khu phố trên địa bàn, số
tiền bán ve chai được các em sử dụng trao 2 góc học tập cho hai em có hoàn
cảnh khó khăn, học giỏi trị giá 1.500.000 đồng/HS và xây dựng 1 góc trường xanh trị giá 1.000.000 đồng cho nhà trường Tiếp nối những hoạt động ý nghĩa
trên, chúng tôi nhận thấy giáo dục môi trường cho học sinh phải là hoạt động thường xuyên, bền bĩ, lâu dài và cần được duy trì nên chúng tôi tiếp tục tổ chức sinh hoạt chuyên đề về môi trường để giáo dục ý thức về bảo vệ môi trường Do
đó, chúng tôi chọn đề tài “Xây dựng chuyên đề “Môi trường và bảo vệ môi trường” nhằm nâng cao hiểu biết và ý thức về môi trường của học sinh trường THCS – THPT Hoa Sen, Quận 9 – Tp Hồ Chí Minh”
3 Mục tiêu
- Xây dựng được nội dung chuyên đề “Môi trường và bảo vệ môi trường”
1
Jacques Vernier, 1992
Trang 4- Tổ chức được các hoạt động của học sinh xung quanh chuyên đề “Môi trường và bảo vệ môi trường” nhằm nâng cao hiểu biết và ý thức của học
sinh về môi trường
- Phát động được các phong trào hoạt động: xây dựng vườn trường, trường học Xanh – Sạch – Đẹp
- Giúp các em học sinh sáng tạo các trò chơi đơn giản từ những những vật liệu tái chế từ việc phân loại các loại rác thải
4 Nội dung
Nội dung 1: Điều tra hiểu biết và nhận thức của học sinh về môi trường
Nội dung 2: Xây dựng và tổ chức chuyên đề “Môi trường và bảo vệ môi
trường”, gồm có:
- Giới thiệu chung về: Môi trường; ô nhiễm môi trường và bảo vệ môi trường
- Tổ chức học sinh thiết kế poster tuyên truyền với chủ đề “Học sinh Hoa Sen với môi trường”, gồm 2 nội dung: Thiết kế poster và thuyết
trình về ý tưởng poster
Nội dung 3: Điều tra lại hiểu biết và nhận thức của HS về môi trường sau
khi tham gia chuyên đề “Môi trường và bảo vệ môi trường”
Nội dung 4: Tổ chức trưng bày, giới thiệu các poster tuyên truyền “Học
sinh Hoa Sen với môi trường”
5 Giải pháp thực hiện
Đúc kết kinh nghiệm từ các chuyên đề liên quan đến môi trường đã thực
hiện và để xây dựng và tổ chức chuyên đề “Môi trường và bảo vệ môi trường”
hiệu quả, chúng tôi đưa lựa chọn thực hiện chuyên đề dưới dạng hoạt động ngoại khóa, tổ chức sinh hoạt và thi thiết kế poster vì môi trường, chúng tôi đề xuất một số biện pháp nhằm đảm bảo buổi chuyên đề diễn ra hiệu quả:
Giải pháp 1: Tổ chức học sinh hoạt động nhóm, chia học sinh thành các
nhóm nhỏ từ 7 đến 10 học sinh
Chúng tôi chia học sinh làm 13 nhóm, mỗi Giáo viên Kỹ năng được phân công hỗ trợ từ 1 đến 2 nhóm học sinh GV phải theo sát các nhóm, theo dõi, đôn
Trang 5đốc các em tiến hành công việc Đặc biệt phải biết hỗ trợ và hướng dẫn phù hợp với đối tượng nhóm học sinh
Giải pháp 2: Sưu tầm, sư phạm hóa các video về môi trường nhằm đưa ra
các thông điệp vào tạo sự ấn tượng đối với học sinh
Trong chuyên đề, chúng tôi sử dụng hai video như hai thông điệp
Thông điệp 1 Con người với môi trường (video: man, nguồn: https://www.youtube.com/watch?v=WfGMYdalClU)
Thông điệp 2 Hành động nhỏ, ý nghĩa lớn (video: Ecology is …, nguồn: https://www.youtube.com/watch?v=Ac1UV30jt_U)
Video giúp trực quan bài giảng, làm cho chuyên đề sinh động hơn, thu hút được sự quan tâm của học sinh
Giải pháp 3: Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho HS thông qua hoạt động
thiết kế poster tuyên truyền “Học sinh Hoa Sen với môi trường”
Hoạt động thiết kế poster là một trong những hoạt động hay để giáo dục vì môi trường cũng như cam kết để HS hành động vì môi trường Bên cạnh đó, thiết kế poster vì môi trường là nhiệm vụ vừa sức với học sinh trường THCS – THPT Hoa Sen, do đó sẽ thu hút được nhiều thành phần học sinh tham gia
6 Nguồn lực triển khai
Nhân lực: Giáo viên Kỹ năng (8 GV) phối hợp với Giáo viên quản nhiệm
CS2 (4 GV) trường THCS – THPT Hoa Sen
Thiết bị: máy chiếu, máy vi tính và âm thanh
Kinh phí: 610.000 VND (Nhà trường hỗ trợ 560.000 + Ban tổ chức hỗ trợ
50.000)
Bảng 6 Kinh phí tổ chức chuyên đề “Môi trường và Bảo vệ môi trường”
3
Giải
thưởng
phong cách
Tổng: 610.000 (Sáu trăm mười nghìn đồng)
Trang 67 Kế hoạch và địa điểm thực hiện
Dự án được chuẩn bị và tiến hành tại trường THCS – THPT Hoa Sen, Quận 9 –
Tp Hồ Chí Minh
Bảng 7.1 Kế hoạch thực hiện
1 Khảo sát ý thức và hiểu biết của
HS về vấn đề “Môi trường và ô
nhiễm môi trường”
29/06/2017 Thầy Muội + Thầy
Thời + Cô Trang
2 Sử dụng phần mềm SPSS 16.0
phân tích kết quả khảo sát
29/06/2017 Thầy Muội + Thầy
Thời + Cô Trang
3 Xây dựng nội dung chuyên đề
“Môi trường và bảo vệ môi
trường”
30/06/2017
- 05/07/2017
Thầy Muội + Thầy Thời + Cô Trang
4 Tổ chức sinh hoạt chuyên đề “Môi
trường và bảo vệ môi trường”
06/07/2017 GV Kỹ năng + GV
quản nhiệm
5 Sắp xếp, bố trí các poster tuyên
truyền của HS trên bảng tin
trường,…
06/07/2017 – 09/07/2017
GV Kỹ năng
6 Khảo sát sự thay đổi về ý thức và
hiểu biết của HS sau chuyên đề
Phân tích kết quả khảo sát bằng
phần mềm SPSS 16.0
10/07/2017 Thầy Muội + Thầy
Thời + Cô Trang
8 Kết quả thực hiện
Nội dung 1: Điều tra hiểu biết và nhận thức của học sinh về môi trường
Điều tra các hành vi vì môi trường của học sinh trường THCS – THPT Hoa Sen
Trang 7Chúng tôi tiến hành khảo sát với 100 học sinh khóa hè 2017 trường THCS – THPT Hoa Sen, sử dụng phần mềm SPSS 16.0 phân tích, chúng tôi thu được kết quả được trình bày trong bảng 8.1
Bảng 8.1 Kết quả điều tra hành vi vì môi trường của học sinh
bao giờ
Hiếm khi
Thỉnh thoảng
Thường xuyên
Luôn luôn Vấn đề rác thải
3 Sử dụng rác làm vật liệu tái
chế
4 Nhặt rác khi thấy rác nằm
vươn vãi
5 Nhắc nhở khi thấy người
khác xả rác
6 Thu gom rác để bán ve chai 18.6% 18.6% 26.8% 19.6% 16.5%
Tiết kiệm vì môi trường
7 Đi xe bus, xe đạp thay vì đi
xe máy
8 Sử dụng lại nguồn nước đã
qua sử dụng
9 Tắt điện, nước khi ra khỏi
nhà
10 Cất giữ, lưu trữ túi ni lông để
sử dụng lần sau
11 Sử dụng lại các trang vở dư
để làm giấy nháp
Truyền thông, thông tin
12 Theo dõi các thông tin về
môi trường trên tivi, báo, đài
13 Chia sẻ thông tin về môi
trường
Trang 814 Tham gia các lớp học về
cách sống hòa hợp với thiên
nhiên
15 Tuyên truyền, vận động
người thân, bạn bè bảo vệ
môi trường
Xây dựng môi trường xanh – sạch – đẹp
17 Quét dọn rác, chất thải,
xung quanh khu vực sinh
sống
18 Trực nhật lớp, đảm bảo lớp
học luôn sạch sẽ
20 Tham gia hoạt động dọn rác,
làm sạch môi trường của các
Đoàn, thể
21 Sử dụng túi thân thiện tự hủy
thay cho túi ni-lon khi đi siêu
thị
Dựa trên số liệu khảo sát, nổi bật lên những hành vi/thói quen làm được và chưa làm được của học sinh trường THCS – THPT Hoa Sen như sau (HK: hiếm khi; TT: thỉnh thoảng; TX: thườn xuyên; LL: luôn luôn):
Tắt điện, nước LL Nhắc nhở người xả rác HK
Sử dụng lại vở để làm
giấy nháp
TX Sử dụng rác làm vật liệu tái
chế
HK
Quét dọn rác xung quanh
nơi sinh sống TX Sử dụng xe bus, xe đạp thay cho xe máy
TT
Như vậy HS trường THCS – THPT Hoa Sen đã có nhiều hành vi/thói quen
vì môi trường như: tắt điện nước, sử dụng lại tập vở còn trống (tiết kiệm); bỏ rác
Trang 9đúng nơi quy định, quét dọn nhà cửa,… Tuy nhiên các em còn hạn chế ở các hoạt động tuyên truyền vì môi trường, các hoạt động chung tay xây dựng môi trường sống “Xanh – sạch – đẹp” như: đi xe bus, xe đạp thay cho xe máy, chia
sẻ thông tin về môi trường,…
Khảo sát hiểu biết của học sinh về môi trường
Chúng tôi tiến hành khảo sát với 100 học sinh khóa hè 2017 trường THCS – THPT Hoa Sen, sử dụng phần mềm SPSS 16.0 phân tích, chúng tôi thu được kết quả được trình bày trong biểu đồ 8.1
Biểu đồ 8.1 Phân bố điểm khảo sát trước chuyên đề
Đề khảo sát gồm 12 câu trắc nghiệm khách quan 4 lựa chọn nên điểm trung bình lý thuyết là 9/12 Trong khi đó, điểm trung bình thực tế của học sinh là 5.73 Chúng tôi kết luận, kiến thức về môi trường của học sinh thấp, dưới mức trung bình
Nội dung 2: Xây dựng và tổ chức
chuyên đề “Môi trường và bảo vệ môi
trường”
Tổ chức giới thiệu chung về:
môi trường; ô nhiễm môi trường
và bảo vệ môi trường
Thời gian tổ chức: 06/07/2017
Thời lƣợng: 30 phút
Địa điểm: Hội trường A, trường THCS – THPT Hoa Sen
Hình 8.1 GV trình bày về vấn đề môi trường và ô nhiễm môi trường
Trang 10Căn cứ trên kết quả khảo sát hiểu biết của học sinh về môi trường, chúng tôi trình bày cho học sinh về vấn đề môi trường và ô nhiễm môi trường Đặc biệt, trong phần trình bày (hình 8.1), chúng tôi tập trung nhấn mạnh những hiểu biết không chính xác của học sinh như: trồng chọt – chăn nuôi gây ít ô nhiễm môi trường; Tp Hồ Chí Minh có mức độ ô nhiễm không khí lớn hơn Hà Nội,… Đồng thời, chúng tôi sử dụng các đoạn phim gây ấn tượng mạnh về môi trường
để giúp học sinh nhận thức được nguyên nhân và tác hại của ô nhiễm môi trường Thêm nữa, chúng tôi cũng phân tích những việc học sinh đã làm được, những việc cần phải thay đổi
Tổ chức hội thi thiết kế poster tuyên truyền “Học sinh Hoa Sen với môi trường”
Sau phần trình bày của Giáo viên, chúng tôi tiến hành tổ chức cho học sinh thi thiết kế poster tuyên truyền “Học sinh Hoa Sen với môi trường”, lấy chủ đề chủ đạo là bảo vệ môi trường Với số lượng gần 100 học sinh, chúng tôi chia làm 13 nhóm học sinh, mỗi Giáo viên hỗ trợ từ 1 đến 2 nhóm học sinh Với nhiệm vụ thiết kế poster, học sinh làm việc theo nhóm, chúng tôi giới hạn thời gian thực hiện trong 30 phút học sinh tham gia hoạt động thiết kế poster diễn ra tích cực, tập trung và hăng hái (hình 8.2) Thực tế cho thấy, nhiệm vụ thiết kế poster tuyên truyền bảo vệ môi trường trong thời gian 30 phút là khả thi Tuy nhiên, để hoàn thành được một poster tuyên truyền trong khoảng thời gian 30 phút, chúng tôi nhận thấy các nhóm đều có chiến thuật làm việc hợp lí Sau khi nhanh chóng xây dựng ý tưởng cho poster, các em nhanh chóng cử học sinh có năng khiếu mỹ thuật tiến hành nhanh chóng phác họa những nét chính Bên cạnh
đó, người vẽ chỉ đạo các thành viên còn lại trong nhóm hoàn thành các công việc khác như: tô màu, viền lại nét vẽ, viết bài thuyết trình,… Nhờ sự phối hợp
ăn ý giữa các thành viên trong nhóm mà 13 nhóm đã hoàn thành 13 poster tuyên truyền trong thời gian 30 phút Điều này khẳng định, học sinh đã có những ý thức nhất định trong hoạt động bảo vệ môi trường, nhờ đó các nhóm học sinh có thể nhanh chóng xây dựng xong ý tưởng cũng như hoàn thành poster bảo vệ môi trường Hoạt động thiết kế poster tuyên truyền bảo vệ môi trường là một hoạt
Trang 11động trải nghiệm có ý nghĩa: Học sinh không những được tham gia quá trình xây dựng các ý tưởng bảo vệ môi trường, mà còn trao đổi cùng nhau, chia sẽ ý tưởng mới lạ, độc đáo, sáng tạo Qua đó, học sinh tự ý thức được tránh nhiệm của bản thân về bảo vệ môi trường học sinh không những đề xuất ý tưởng vì môi trường mà các em còn trao đổi, thảo luận với nhau Qua đó, các ý tưởng, thông tin vì môi trường được chia sẽ
Hình 8.2 Một số hình ảnh quá trình thiết kế poster tuyên truyền của học sinh
Phân tích các poster của 13 nhóm (hình 8.3), chúng tôi nhận thấy học sinh
đã tập trung vào các vấn đề sau: chung tay bảo vệ môi trường; hai thế giới phân mảnh ô nhiễm và trong lành, bạn chọn thế giới nào; chiến dịch chiếm lại màu xanh cho Trái Đất; giữ gìn vệ sinh; tiết kiệm năng lượng,… Hầu như, các poster
đã trình bày được các ý tưởng tuyên truyền bảo vệ Trái đất, tạo được ấn tượng cho người xem Đặc biệt poster được giải nhất không chỉ mang thông điệp giáo
vì môi trường mà còn giáo dục về sức khỏe, chống khói thuốc lá, đặc biệt trong trường THCS – THPT Hoa Sen Kết quả cũng cho thấy, ý tưởng bảo vệ môi