Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc tại BHXH huyện kỳ sơn, tỉnh hòa bình

Tuy nhiên, công tác triển khai thực hiện chính sách BHXH trên địa bàn huyện Kỳ Sơn còn một số hạn chế như: Hành lang pháp lý, công tác cán bộ, khả năng hiện đại hoá hoạt động BHXH, tình

NGUYỄN HỒNG HÙNG

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI

BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI BHXH

HUYỆN KỲ SƠN, TỈNH HÒA BÌNH

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

MÃ SỐ: 8310110

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS NGUYỄN TIẾN THAO

Hà Nội, 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất

kỳ công trình nghiên cứu nào khác

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và tuân thủ kết luận đánh giá luận văn của Hội đồng khoa học

Người cam đoan

Nguyễn Hồng Hùng

LỜI CẢM ƠN

Nghiên cứu được hoàn thành ngoài sự nỗ lực của bản thân tôi đã nhận được rất nhiều sự hỗ trợ và giúp đỡ của các cá nhân và tổ chức Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới những người đã giúp đỡ tôi hoàn thành nghiên cứu này

Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến TS Nguyễn Tiến Thao người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn

Tôi xin cảm ơn BHXH tỉnh Hòa Bình, UBND huyện Kỳ Sơn, các Phòng ban chức năng huyện Kỳ Sơn, BHXH huyện Kỳ Sơn, các tập thể và cá nhân trên địa bàn huyện Kỳ Sơn đã cung cấp thông tin và số liệu cần thiết cho tôi hoàn thiện nghiên cứu này

Và cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình đã động viên, hỗ trợ tôi trong suốt thời gian khóa học và quá trình thực hiện luận văn

Tác giả

Nguyễn Hồng Hùng

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BẢNG vii

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ viii

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI BHXH BẮT BUỘC 4

1.1 Những vấn đề chung về BHXH bắt buộc 4

1.1.1 Khái niệm, bản chất của bảo hiểm xã hội bắt buộc 4

1.1.2 Khái niệm, vai trò, đặc điểm và nội dung của chi BHXH bắt buộc 7 1.2 Quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 12

1.2.1 Khái niệm quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 12

1.2.2 Vai trò quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 14

1.2.3 Nguyên tắc quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 19

1.2.4 Nội dung quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 21

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 28

1.3 Cơ sở thực tiễn về quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 29

1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương về quản lý chi BHXH bắt buộc 29

1.3.2 Bài học rút ra về quản lý chi BHXH bắt buộc cho huyện Kỳ Sơn 32 Chương 2 ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU……… …….33

2.1 Đặc điểm cơ bản của địa bàn nghiên cứu 33

2.1.1 Đặc điểm cơ bản huyện Kỳ Sơn 33

2.1.2 Đặc điểm cơ bản của BHXH huyện Kỳ Sơn 40

2.2 Phương pháp nghiên cứu 45

2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu 45

2.2.2 Tổng hợp, xử lý số liệu 47

2.2.3 Phân tích số liệu 47

2.2.4 Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu 48

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 49

3.1 Thực trạng quản lý chi BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Kỳ Sơn 49

3.1.2 Thực trạng quản lý đối tượng chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 53

3.1.3 Thực trạng lập và xét duyệt dự toán chi bảo hiểm xã hội bắt buộc58 3.1.4 Thực trạng quản lý quy trình thực hiện chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 59

3.1.5 Lập báo cáo, quyết toán chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 69

3.1.6 Kiểm tra, giám sát chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 71

3.2 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc 72

3.2.1 Nhóm yếu tố thuộc cơ quan bảo hiểm 72

3.2.2 Yếu tố thuộc về đối tượng hưởng chế độ BHXH 74

3.2.3 Nhóm nhân tố thuộc môi trường chính sách, điều kiện KT-XH 74

3.3 Đánh giá chung về công tác quản lý chi BHXH bắt buộc tại BHXH huyện 76

3.3.1 Những kết quả đạt được 76

3.3.2 Những hạn chế 77

3.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế 78

3.4 Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Kỳ Sơn 79

3.4.1 Tăng cường công tác quản lý đối tượng chi trả BHXH 79

3.4.2 Hoàn thiện công tác lập và xét duyệt dự toán chi BHXH 80

3.4.3 Hoàn thiện công tác tổ chức và thực hiện chi trả BHXH 80 3.4.4 Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ công chức, viên chức, đặc biệt

là cán bộ làm công tác chi và quản lý chi BHXH bắt buộc……… 82 3.4.5 Hoàn thiện công tác kiểm tra, giám sát 83 3.4.6 Hoàn thiện công tác quản lý đối tượng chi trả BHXH bắt buộc 84

KẾT LUẬN 85 TÀI LIỆU THAM KHẢO 86 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Viết đầy đủ

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Cơ cấu cán bộ, viên chức BHXH huyện Kỳ Sơn 45 Bảng 3.1: Đối tượng hưởng chế độ Bảo hiểm xã hội hàng tháng giai đoạn 2017-2019 56Bảng 3.2: Ý kiến trả lời của đối tượng thụ hưởng chi trả BHXH bắt buộc tại huyện Kỳ Sơn 57Bảng 3.3: Tình hình thực hiện kế hoạch chi bảo hiểm xã hội của Bảo hiểm xã hội huyện Kỳ Sơn 59 Bảng 3.4: Kết quả chi lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng tại BNXH huyện Kỳ Sơn 62Bảng 3.5: Kết quả chi lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng do NSNN đảm bảo 63 Bảng 3.6: Kết quả chi lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng do Quỹ BHXH đảm bảo 64 Bảng 3.7: Đại lý chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng bằng tiền mặt 65 Bảng 3.8: Kết quả chi trợ cấp một lần trên địa bàn huyện giai đoạn 2017 -

2019 67Bảng 3.9: Kết quả chi các chế độ bảo hiểm xã hội ngắn hạn địa bàn huyện Kỳ Sơn 69 Bảng 3.10: Thực hiện kiểm tra của BHXH huyện năm 2019 72 Bảng 3.11: Kết quả khảo sát người hưởng thụ BHXH bắt buộc về qui trình, thủ tục, mức hưởng, thời gian hưởng 75

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Hình 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy của BHXH huyện Kỳ Sơn 43 Hình 3.1: Sơ đồ quy trình chi trả chế độ BHXH hàng tháng 60

ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Tính cấp thiết của đề tài

Bảo hiểm xã hội là sự đảm bảo thay thế được bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi họ bị mất hoặc giảm thu nhập do bị ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, tàn tật, thất nghiệp, tuổi già,

tử tuất, dựa trên cơ sở một quỹ tài chính do sự đóng góp của các bên tham gia BHXH, có sự bảo hộ của Nhà nước theo pháp luật, nhằm bảo đảm an toàn đời sống cho người lao động và gia đình họ, đồng thời góp phần bảo đảm an toàn xã hội Bảo hiểm xã hội là trụ cột chính trong hệ thống an sinh

xã hội ở mỗi nước

Ở nước ta, BHXH được Đảng và Nhà nước rất coi trọng, chính sách BHXH góp phần ổn định cuộc sống của NLĐ, trợ giúp NLĐ khi gặp rủi ro như ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp sớm trở lại tình trạng sức khỏe ban đầu cũng như sớm có việc làm, góp phần tíchcực vào việc ổn định

xã hội, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Công tác quản lý chi BHXH có thể coi là một khâu trọng yếu trong việc thực hiện các chế độ, chính sách BHXH

Kỳ Sơn là một huyện thuộc tỉnh Hòa Bình đang có sự chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp Việc hình thành các khu công nghiệp, khu chế xuất, các làng nghề đã và đang thu hút lực lượng lao động lớn Trong những năm qua, chính sách BHXH nói chung, việc chi trả các chế

độ BHXH trên địa bàn huyện Kỳ Sơn nói riêng đã đạt được nhiều thành tích đáng khích lệ như: Nhận thức của các cấp, các ngành, người lao động và nhân dân về BHXH được nâng lên, chủ sử dụng lao động đã có ý thức trong việc quan tâm bảo đảm quyền lợi cho NLĐ, đồng thời NLĐ đã dần nhận thức đầy

đủ và sâu sắc hơn về quyền và trách nhiệm của mình khi tham gia BHXH… điều đó đã tạo niềm tin cho NLĐ tham gia BHXH

Tuy nhiên, công tác triển khai thực hiện chính sách BHXH trên địa bàn huyện Kỳ Sơn còn một số hạn chế như: Hành lang pháp lý, công tác cán

bộ, khả năng hiện đại hoá hoạt động BHXH, tình trạng trốn đóng, nợ đọng BHXH ngày càng có chiều hướng gia tăng… Đặc biệt, trong công tác tổ chức quản lý chi trả BHXH cũng bộc lộ nhiều khó khăn, bất cập như: khó khăn trong việc thanh quyết toán giữa cơ quan BHXH với đơn vị SDLĐ; hệ thống cơ quan BHXH được tổ chức theo ngành dọc từ trung ương đến cấp huyện, công tác quản lý đối tượng và chi trả trợ cấp BHXH gặp rất nhiều khó khăn, số đối tượng hưởng BHXH ngày càng tăng, đa dạng, phức tạp, số tiền chi BHXH ngày càng lớn đã và đang là những khó khăn, thách thức không nhỏ đối với vấn đề quản lý chi BHXH trên địa bàn huyện Kỳ Sơn hiện nay

Xuất phát từ thực tế trên, học viên lựa chọn đề tài “Giải pháp hoàn

thiện công tác quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc tại huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình” làm luận văn Thạc sĩ của mình với kỳ vọng góp phần giải quyết

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài tập chung vào các nội dung về thực trạng công tác quản lý chi BHXH bắt buộc và các giải pháp hoàn thiện quản

lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc tại BHXH huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình

3.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

+ Phạm vi về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng công tác

quản lý chi BHXH bắt buộc, các yếu tố ảnh hưởng đến công tác chi và quản

lý chi BHXH bắt buộc của BHXH huyện Kỳ Sơn Qua đó, đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường công tác quản lý chi BHXH bắt buộc của BHXH huyện

+ Phạm vi về không gian: Nghiên cứu được tiến hành trên địa bàn

huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình

+ Phạm vi về thời gian: Số liệu thứ cấp của đề tài được thu thập trong

giai đoạn 2017-2019 Số liệu sơ cấp được thu thập từ điều tra, khảo sát năm

2020

4 Nội dung nghiên cứu

- Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi BHXH bắt buộc;

- Thực trạng công tác quản lý chi BHXH bắt buộc của BHXH huyện

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI

BHXH BẮT BUỘC 1.1 Những vấn đề chung về BHXH bắt buộc

1.1.1 Khái niệm, bản chất của bảo hiểm xã hội bắt buộc

1.1.1.1 Khái niệm bảo hiểm xã hội bắt buộc

Bảo hiểm xã hội là một trong những chính sách an sinh hữu ích đối với người lao động Con người muốn tồn tại và phát triển cần có hoạt động lao động do đó xuất hiện mối quan hệ giữa người lao động và đơn vị sử dụng lao động Ngoài tiền lương hàng tháng thì đơn vị sử dụng lao động sẽ phải chi trả

1 khoản tiền khi người lao động ốm đau hay mất việc… Khi đó, xuất hiện quỹ tiền bảo hộ cho cuộc sống của người lao động và hiện nay được gọi là bảo hiểm xã hội

Theo Phạm Thị Định và CS (2011), Bảo hiểm xã hội có lịch sử hình thành và phát triển từ rất lâu và sự tồn tại của nó là tất yếu, có nhiều khái niệm về BHXH do có nhiều cách tiếp cận BHXH khác nhau

Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) thì nước đầu tiên trên thế giới ban hành chế độ bảo hiểm ốm đau vào năm 1883 là nước Phổ (nay thuộc Cộng hòa Liên bang Đức), đánh dấu sự ra đời của BHXH Tổ chức này đã đưa ra khái niệm: BHXH là hình thức bảo trợ mà xã hội dành cho các thành viên của mình thông qua nhiều biện pháp công nhằm tránh tình trạng khó khăn về mặt kinh tế và xã hội do bị mất hoặc giảm đáng kể thu nhập vì bệnh tật, thai sản, TNLĐ, MSLĐ và tử vong; chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia đình có con nhỏ (ILO, 1919)

Bộ Lao động Thương binh và Xã hội lại cho rằng: BHXH là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho NLĐ khi họ bị mất hoặc giảm khoản thu nhập từ nghề nghiệp do bị mất hoặc giảm khả năng lao động hoặc mất việc làm do những rủi ro xã hội thông qua việc hình thành, sử dụng

một quỹ tài chính do sự đóng góp của các bên tham gia BHXH, nhằm góp phần đảm bảo an toàn đời sống của NLĐ và gia đình họ, đồng thời góp phần đảm bảo an toàn xã hội (Bộ luật Lao động, 2012)

Khái niệm BHXH được khái quát một cách đầy đủ nhất trong Luật

BHXH năm 2014 như sau: "Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù

đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập

do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội" (Luật BHXH,

và bảo vệ sự phát triển kinh tế - xã hội, sự ổn định chính trị quốc gia

- Nghiên cứu dưới góc độ tài chính: BHXH là một quỹ tài chính tập trung, được hình thành từ sự đóng góp của các bên tham gia và có sự hỗ trợ của Nhà nước

- Nghiên cứu dưới góc độ thu nhập: BHXH là sự đảm bảo thay thế một phần thu nhập khi NLĐ có tham gia BHXH bị mất hoặc giảm thu nhập

- Nghiên cứu dưới góc độ quản lý: BHXH là công cụ quản lý của Nhà nước để điều chỉnh mối quan hệ kinh tế giữa NLĐ, người SDLĐ và Nhà nước; thực hiện quá trình phân phối và phân phối lại thu nhập giữa các thành viên trong xã hội

Từ những phân tích trên, khái niệm BHXH được sử dụng trong luận văn này là khái niệm BHXH đã được ghi trong Luật BHXH Luật BHXH quy định

ba loại hình BHXH, bao gồm BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện và BH thất

nghiệp Tại luận văn này tác giả chỉ tiến hành nghiên cứu loại hình Bảo hiểm

xã hội bắt buộc Khái niệm Bảo hiểm xã hội bắt buộc được hiểu như sau:

“BHXH bắt buộc là loại hình BHXH do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia” (Điều 3 Luật BHXH

2014)

1.1.1.2 Bản chất của bảo hiểm xã hội bắt buộc

Bảo hiểm xã hội bắt buộc là quá trình phân phối lại thu nhập xã hội Thực chất BHXH bắt buộc là một tổ chức đền bù hậu quả những rủi ro xã hội

Sự đền bù này được thực hiện thông qua quá trình tạo lập và sử dụng một quỹ tiền tệ tập trung hình thành do sự đóng góp của các bên tham gia BHXH bắt buộc và các nguồn thu hợp pháp khác của BHXH bắt buộc Phân phối trong BHXH bắt buộc là phân phối không đều, nghĩa là không phải ai tham gia BHXH cũng được phân phối với số tiền giống nhau Phân phối trong BHXH bắt buộc vừa mang tính bồi hoàn vừa không mang tính bồi hoàn Những biến

cố xảy ra mang tính tất nhiên đối với con người như thai sản (đối với lao động nữ), tuổi già và chết, trong trường hợp này, BHXH bắt buộc phân phối mang tính bồi hoàn vì NLĐ đóng BHXH bắt buộc chắc chắn được hưởng khoản trợ cấp đó Còn trợ cấp do những biến cố làm giảm hoặc mất khả năng lao động, mất việc làm, những rủi ro ngoài dự tính như ốm đau, TNLĐ-BNN, là sự phân phối mang tính không bồi hoàn, có nghĩa là chỉ khi nào NLĐ gặp phải những tổn thất do trên thì mới được hưởng khoản trợ cấp đó

Bảo hiểm xã hội bắt buộc hoạt động theo nguyên tắc "cộng đồng - lấy

số đông bù số ít" tức là dùng số tiền đóng góp nhỏ của số đông người tham gia BHXH bắt buộc để bù đắp, chia sẻ cho một số ít người với số tiền lớn hơn

so với số đóng góp của từng người, khi họ gặp phải những biến cố rủi ro gây tổn thất

Tóm lại, BHXH bắt buộc là hệ thống những chính sách, chế độ do Nhà nước quy định để đảm bảo quyền lợi vật chất cho người tham gia BHXH bắt buộc BHXH bắt buộc là một loại dịch vụ công, lấy hiệu quả xã hội làm mục

tiêu hoạt động BHXH bắt buộc hoạt động theo nguyên tắc lấy số đông bù số

ít, chia sẻ rủi ro, là quá trình phân phối lại thu nhập giữa những người tham gia BHXH bắt buộc theo xu hướng có lợi cho đối tượng gặp phải những rủi ro trong lao động và đời sống xã hội

1.1.2 Khái niệm, vai trò, đặc điểm và nội dung của chi BHXH bắt buộc

1.1.2.1 Khái niệm chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

Từ bản chất của BHXH đã nêu, hoạt động chi BHXH bắt buộc là quá trình phân phối, sử dụng quỹ BHXH bắt buộc để chi trả cho các chế độ BHXH bắt buộc nhằm ổn định cuộc sống của người tham gia BHXH bắt buộc

và đảm bảo các hoạt động của hệ thống BHXH

Đó là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào quỹ BHXH Quá trình phân phối được thực hiện theo từng mục đích sử dụng nhất định

Chi BHXH bắt buộc được thực hiện bởi hai quá trình: phân phối và sử dụng quỹ BHXH

- Phân phối quỹ BHXH: là quá trình phân bổ các nguồn tài chính từ quỹ BHXH để hình thành các quỹ thành phần: Quỹ ốm đau và thai sản, quỹ TNLĐ và BNN, quỹ hưu trí và tử tuất hoặc phân bổ cho các mục đích sử dụng khác nhau, như: quỹ đầu tư phát triển, quỹ chi trả các chế độ BHXH…

- Sử dụng quỹ BHXH: là quá trình chi tiền của quỹ BHXH đến tay đối tượng được thụ hưởng hoặc cho từng mục đích sử dụng cụ thể

Phân phối và sử dụng quỹ BHXH là hai phạm trù khác nhau, nhưng trong thực tế, hai quá trình này thường đan xen lẫn nhau Tuy nhiên, cũng có những trường hợp, từ mục đích sử dụng quỹ đòi hỏi phải tách riêng hai quá trình này theo thứ tự trước sau Ví dụ: hoạt động bảo tồn và tăng trưởng quỹ đòi hỏi phải kết thúc quá trình phân phối quỹ, quỹ phải phân phối đủ cho mục đích chi trả các chế độ BHXH, số còn lại mới phân phối vào quỹ bảo tồn tăng

trưởng Nghĩa là quỹ phải có số dư mới thực hiện đầu tư tăng trưởng Như vậy có thể đưa ra khái niệm quản lý chi BHXH bắt buộc như sau:

Chi BHXH bắt buộc được hiểu là việc cơ quan Nhà nước (cụ thể là cơ quan BHXH) sử dụng số tiền thuộc nguồn NSNN và nguồn quỹ BHXH để chi trả các chế độ BHXH bắt buộc cho đối tượng thụ hưởng theo luật định

Hoạt động chi trả BHXH bắt buộc được thực hiện sau khi người tham gia BHXH bắt buộc đã hoàn thành nghĩa vụ nộp BHXH bắt buộc cho cơ quan BHXH Chi BHXH bắt buộc vừa có vai trò thực thi quyền lợi của người tham gia BHXH bắt buộc, vừa góp phần ổn định đời sống, đảm bảo ASXH Nguồn tài chính dùng để chi trả BHXH bắt buộc cho người lao động được lấy từ NSNN (đối với NLĐ nghỉ hưởng BHXH trước ngày 01 tháng 01 năm 1995 và thực hiện chế độ hưu trí đối với quan nhân trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước từ ngày 30 tháng 4 năm 1975 trở về trước, có 20 năm trở lên phục vụ quân đội đã phục viên, xuất ngũ) và Quỹ BHXH

1.1.2.2 Vai trò của chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

Chi BHXH bắt buộc là một nhiệm vụ quan trọng của ngành BHXH góp phần thực thi chính sách BHXH của Đảng và Nhà nước đối với NLĐ Vai trò của chi BHXH bắt buộc được thể hiện rõ nét ở những điểm sau đây:

- Chi trả BHXH bắt buộc đầy đủ, kịp thời, chính xác tới từng đối tượng hưởng BHXH bắt buộc giúp NLĐ có nguồn thu nhập kịp thời để chữa bệnh, nuôi con, phục hồi sức khoẻ, ổn định cuộc sống; góp phần động viên kịp thời

về mặt vật chất cũng như tinh thần cho họ

- Thông qua chi trả các chế độ BHXH bắt buộc kiểm tra tính đúng đắn, hợp lý cũng như những tồn tại bất cập của chính sách BHXH để kịp thời sửa đổi, bổ sung đảm bảo quyền lợi cho NLĐ; hạn chế tối đa tình trạng khiếu nại, đảm bảo công bằng giữa các đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

- Thông qua chi BHXH bắt buộc giúp cơ quan BHXH phát hiện những sai sót trong quá trình xét duyệt hưởng trợ cấp BHXH bắt buộc, phát hiện

những đối tượng hưởng sai chế độ để từ đó có những biện pháp ngăn chặn, giảm thiểu hành vi giả mạo hồ sơ, chứng từ để hưởng chế độ BHXH bắt buộc

- Từ thực trạng chi có thể đánh giá được nguyên nhân tăng, giảm chi để

có giải pháp kịp thời trong việc tính phí BHXH, tiết kiệm chi, đảm bảo chi đúng, chi đủ và bảo toàn quỹ BHXH

- Thông qua hoạt động chi BHXH bắt buộc để tuyên truyền về chính sách BHXH tới mọi người trong xã hội nhằm thực hiện tốt chính sách, chế độ BHXH bắt buộc theo pháp luật, đồng thời nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của NLĐ thụ hưởng chính sách BHXH bắt buộc Từ đó, nâng cao hiệu quả của công tác chi trả, góp phần hoàn thiện các chế độ BHXH bắt buộc

- Thu và chi BHXH bắt buộc là những nội dung cơ bản của hoạt động BHXH bắt buộc nói chung và trong quản lý tài chính BHXH bắt buộc nói riêng Vì vậy chúng có tác động qua lại với nhau, chi trả tốt các chế độ BHXH bắt buộc sẽ tạo điều kiện thu BHXH bắt buộc triệt để

- Thực hiện tốt hoạt động chi BHXH bắt buộc là cơ sở tạo niềm tin của NLĐ đối với Đảng, Nhà nước về chính sách BHXH

1.1.2.3 Đặc điểm của chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

* Thứ nhất, đặc điểm về đối tượng thụ hưởng:

Đối tượng thụ hưởng BHXH bắt buộc được hiểu là đối tượng quản lý của hoạt động quản lý chi BHXH bắt buộc, là các cá nhân, tổ chức có lợi ích

và nghĩa vụ liên quan đến Quỹ BHXH, thuộc phạm vi điều chỉnh và thực hiện chính sách chế độ BHXH bắt buộc

Đối tượng hưởng BHXH bắt buộc được quy định tùy từng nước và tùy từng chế độ BHXH bắt buộc Thông thường đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là những người có quan hệ lao động, làm công ăn lương Ở Việt Nam, đối tượng tham gia và thụ hưởng các chính sách chế độ BHXH bắt buộc được quy định rõ ràng trong Luật BHXH bắt buộc

Đối tượng hưởng các chế độ BHXH bắt buộc có thể là chính bản thân NLĐ, cũng có thể là những người thân của NLĐ (bố, mẹ, vợ, chồng, con) trực tiếp phải nuôi dưỡng Đối tượng có thể được hưởng trợ cấp một lần hoặc trợ cấp hàng tháng nhiều hay ít tùy thuộc vào mức độ và thời gian đóng góp, các điều kiện lao động và biến cố rủi ro mà NLĐ mắc phải

Đối tượng hưởng chế độ BHXH bắt buộc rất đa dạng, biến động hàng năm do nhiều nguyên nhân khác nhau như đến tuổi nghỉ hưu, chết, thay đổi nơi cư trú, hết thời hạn thụ hưởng Đặc biệt, đối với những đối tượng hưởng chế độ BHXH bắt buộc ngắn hạn: ốm đau, thai sản, DSPHSK và chế độ BHXH bắt buộc một lần thì rất khó dự báo, gây khó khăn cho công tác lập kế hoạch về đối tượng thụ hưởng hàng năm

* Thứ hai, đặc điểm về hoạt động chi bảo hiểm xã hội bắt buộc:

Hoạt động chi BHXH bắt buộc luôn được coi là hoạt động trọng tâm và

có vai trò rất quan trọng trong hoạt động của ngành BHXH nói chung và trong việc thực hiện chính sách BHXH nói riêng, tác động trực tiếp tới quyền lợi của người tham gia BHXH bắt buộc

Cơ sở chi BHXH bắt buộc là tổng thể các văn bản và các định hướng của Nhà nước cho phép xác định phạm vi đối tượng hưởng, loại trợ cấp, mức trợ cấp, thời gian trợ cấp

Chi trả các chế độ BHXH bắt buộc phải được thực hiện theo quy trình thống nhất qua các khâu được quy định bằng văn bản do cơ quan BHXH Việt Nam quyết định Việc thực hiện quy trình chi trả sẽ đảm bảo tính thống nhất, liên hoàn và khả năng kiểm tra trong hoạt động chi BHXH bắt buộc

1.1.2.4 Nội dung chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

Chi BHXH bắt buộc bao gồm chi trả các chế độ BHXH mà NLĐ được hưởng khi tham gia BHXH bắt buộc theo quy định Các chế độ BHXH bắt buộc là sự cụ thể hoá chính sách, là hệ thống các quy định cụ thể và chi tiết

được pháp luật hóa về đối tượng hưởng, điều kiện hưởng, mức hưởng, thời gian hưởng BHXH bắt buộc, nghĩa vụ và mức đóng góp của từng trường hợp

cụ thể phù hợp với quy luật khách quan của xã hội và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia

Theo khuyến cáo của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), tại kỳ họp thứ

35, Hội nghị toàn thể của ILO được Hội đồng quản trị của Văn phòng Lao động quốc tế triệu tập tại Giơnevơ ngày 04/06/1952 Ngày 28/06/1952, ILO

đã thông qua Công ước số 102 - Công ước về an toàn xã hội (Quy phạm tối thiểu) về BHXH bao gồm một hệ thống 9 chế độ như sau:

Để thực hiện quản lý chi BHXH bắt buộc một cách có hiệu quả, người

ta thường phân loại các khoản trợ cấp chi chế độ BHXH bắt buộc Có nhiều cách phân loại khác nhau:

- Căn cứ vào tính chất phát sinh, các chế độ trợ cấp được chia làm hai nhóm: nhóm trợ cấp chi thường xuyên và nhóm trợ cấp chi một lần

+ Trợ cấp chi thường xuyên là những khoản chi ra thường xuyên hàng tháng, khoản chi này cho từng đối tượng tương đối ổn định về số lượng (nếu không có sự điều chỉnh của Nhà nước) Khoản chi thường xuyên gồm có: chi lương hưu, TNLĐ - BNN hàng tháng, tiền tuất hàng tháng, tàn tật (MSLĐ)

+ Trợ cấp một lần là khoản chi cho người được hưởng chế độ BHXH bắt buộc một lần, tức là khoản chi chỉ phát sinh một lần và chấm dứt Khoản chi này gồm có: tiền trợ cấp mai táng phí, trợ cấp BHXH một lần (đối với NLĐ tham gia BHXH bắt buộc nhưng không đủ điều trợ cấp thất nghiệp, ốm đau, thai sản, chi 1 lần)

- Căn cứ vào thời gian hưởng, các chế độ trợ cấp được chia thành hai nhóm cơ bản: nhóm trợ cấp ngắn hạn và nhóm trợ cấp dài hạn

1.2 Quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

1.2.1 Khái niệm quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

Trước diễn biến phức tạp của cuộc sống, con người không thể lường trước được những rủi ro như bệnh tật, tuổi già, ốm đau, sinh tử Mong muốn

có một khoản bù đắp những rủi ro đó không chỉ là của mỗi người mà còn là sự quan tâm, chăm sóc của Đảng và Nhà nước Bảo hiểm xã hội (BHXH) chính là

sự đảm bảo hay bù đắp đó Hoạt động của ngành BHXH rất đa dạng và phong phú Trong đó, hoạt động chi trả các chế độ BHXH là một nhiệm vụ quan trọng của ngành, góp phần thực thi chính sách an sinh của Đảng và nhà nước

Tuy nhiên, quá trình thực hiện công tác quản lý chi trả các chế độ BHXH, BH thất nghiệp và quản lý người hưởng các chế độ BHXH, BH thất nghiệp phát sinh nhiều vấn đề hạn chế, bất cập Trong đó, theo BHXH Việt Nam, rào cản chính là cơ sở dữ liệu người hưởng các chế độ BHXH hằng tháng

đã hình thành quản lý tập trung toàn quốc nhưng thông tin cá nhân người hưởng trên danh sách chi trả (tức trong cơ sở dữ liệu) với hồ sơ hưởng BHXH đang lưu trữ tại BHXH Việt Nam, BHXH tỉnh, thành phố chưa trùng khớp

Khi nói tới chi BHXH là nói đến một loạt các mối quan hệ, bao gồm quan hệ giữa Nhà nước, cơ quan BHXH, người lao động và người sử dụng lao động Trong các mối quan hệ trên thì người lao động và chủ sử dụng lao động

là đối tượng quản lý Chủ thể quản lý chính là Nhà nước và cơ quan BHXH các cấp từ Trung ương tới địa phương Theo Nghị định 19/CP ngày 16/02/1995 của Chính phủ về việc thành lập BHXH Việt Nam, cơ quan quản lý BHXH ở trung ương là BHXH Việt Nam; ở địa phương có BHXH các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; BHXH huyện, quận, thành phố trực thuộc tỉnh

Mục tiêu của quản lý chi BHXH là làm cho quá trình tổ chức chi trả chế

độ BHXH thông suốt, chi trả đúng, đủ, kịp thời, phục vụ cho người tham gia và hưởng các chế độ BHXH ngày càng tốt hơn, góp phần ổn định, bảo đảm an toàn xã hội và thúc đẩy sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của đất nước

Như vậy có thể hiểu, “Quản lý chi BHXH bắt buộc được hiểu là sự tác

động của các chủ thể quản lý vào đối tượng quản lý trong các hoạt động lập, xét duyệt dự toán, tổ chức thực hiện, điêu hành và kiểm tra, giám sát hoạt động chi trả các chế độ BHXH bắt buộc nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra theo những nguyên tắc và phương pháp quản lý nhất định”

Chi BHXH bắt buộc là nói đến mối quan hệ giữa 3 bên, bao gồm quan hệ giữa Nhà nước (đại diện là cơ quan BHXH), NLĐ và người SDLĐ Trong các mối quan hệ trên thì NLĐ và chủ SDLĐ là đối tượng quản lý Chủ thể quản lý chính là Nhà nước (cơ quan BHXH các cấp từ Trung ương tới địa phương)

1.2.2 Vai trò quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

Chi BHXH bắt buộc là công tác trọng tâm, đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc thực hiện và đảm bảo tốt chính sách ASXH của quốc gia nói chung và chính sách BHXH nói riêng, góp phần quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của đất nước, thể hiện trên các mặt sau:

1.2.2.1 Đối với đối tượng thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội bắt buộc

Thực hiện tốt công tác quản lý chi BHXH bắt buộc là trực tiếp bảo đảm quyền lợi của người thụ hưởng các chế độ BHXH Đây là vai trò rõ nét nhất của công tác quản lý chi Theo quy định hiện hành, chủ SDLĐ và NLĐ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc phải đóng BHXH thì NLĐ mới được hưởng các chế độ BHXH Tiền đóng BHXH bắt buộc được phân phối vào các quỹ thành phần tương ứng với các chế độ BHXH thuộc quỹ đó Sau khi đóng BHXH bắt buộc, NLĐ đủ các điều kiện theo quy định sẽ được hưởng tiền trợ cấp của các quỹ đó Nhưng để NLĐ nhận được tiền trợ cấp từ quỹ BHXH, các

cơ quan chức năng và NLĐ phải thực hiện hàng loạt các hoạt động thuộc nghiệp vụ quản lý chi Tương ứng với các chế độ BHXH bắt buộc có các hoạt động chi khác nhau Ví dụ như chi trả lương hưu: phải tính toán chính xác mức lương hưu cho từng người, nhận tiền từ ngân hàng về cơ quan BHXH cấp huyện, đem tiền đến địa điểm quy định để cấp phát cho từng người… Đối với các đối tượng có tài khoản cá nhân phải có các động tác chuyển tiền vào tài khoản của từng người và người hưởng hưu trí phải đến những nơi quy định

để rút tiền từ tài khoản cá nhân của mình Không có các hoạt động này thì

người tham gia BHXH bắt buộc không nhận được các khoản trợ cấp BHXH

và do đó quyền lợi của họ không được đảm bảo Các hoạt động này chính là những nội dung của công tác quản lý chi BHXH Vì vậy quản lý chi có vai trò rất rõ trong việc bảo đảm quyền lợi của người tham gia BHXH bắt buộc Hơn thế nữa các hoạt động chi trả phải bảo đảm chi đúng đối tượng được hưởng, chi đủ số tiền họ được hưởng và bảo đảm thời gian theo quy định Đây chính

là các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của công tác quản lý chi Đạt được các chỉ tiêu này công tác quản lý chi mới bảo đảm quyền lợi người tham gia BHXH bắt buộc

1.2.2.2 Đối với hệ thống bảo hiểm xã hội bắt buộc

Thực hiện tốt công tác quản lý chi sẽ góp phần quan trọng trong việc: Thứ nhất, quản lý quỹ BHXH bắt buộc được an toàn, không bị thất thoát, đặc biệt là quỹ tiền mặt

Các nguồn tài chính được tập trung vào quỹ BHXH bắt buộc phải được quản lý chặt chẽ, an toàn, không bị thất thoát Đây vừa là vai trò, nhiệm vụ, vừa là mục tiêu của công tác quản lý chi Trên thực tế đã xảy ra các hiện tượng tiêu cực ảnh hưởng đến việc an toàn quỹ Đã có những hồ sơ giả để hưởng lương hưu và các chứng từ giả để hưởng các loại trợ cấp ốm đau, thai sản … Để đạt được mục tiêu an toàn, không bị thất thoát quỹ cần phải có các điều kiện sau đây:

+ Quy định rõ danh mục các loại hồ sơ và kiểm tra chặt chẽ các loại hồ

sơ khi xét hưởng các chế độ BHXH bắt buộc Mỗi loại chế độ BHXH bắt buộc có các yêu cầu về hồ sơ khác nhau, nhưng yêu cầu chung đều phải được kiểm tra kỹ lưỡng khi xét hưởng các chế độ để đảm bảo chi trả đúng người, đúng chế độ Đồng thời BHXH Việt Nam phải quy định thời gian xét duyệt

hồ sơ, phải luôn luôn đổi mới quy trình xét duyệt hồ sơ, cải cách hành chính, giảm phiền hà cho đối tượng Khâu xét duyệt hồ sơ làm tốt sẽ có tác dụng hạn chế những thất thoát của quỹ BHXH bắt buộc

+ Trang bị đầy đủ các phương tiện vận chuyển tiền mặt, kho tàng thiết

bị bảo toàn quỹ…

+ Có hệ thống sổ sách, biểu mẫu báo cáo thống kê đầy đủ, thuận tiện cho công tác kế toán, báo cáo thống kê

+ Tăng cường kiểm tra từ khâu xét duyệt hồ sơ, khâu chi trả đến khâu hạch toán kế toán và báo cáo thống kê; áp dụng đa dạng các biện pháp kiểm tra: thường xuyên, định kỳ, đột xuất…

+ Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nguyên tắc quản lý tài chính Thứ hai, tiết kiệm chi phí quản lý hành chính, chi phí đầu tư xây dựng

cơ bản, góp phần cân đối quỹ BHXH bắt buộc

Chi phí quản lý hành chính là các khoản chi phí để duy trì hoạt động của bộ máy quản lý thuộc hệ thống BHXH Việt Nam, bao gồm: tiền lương của cán bộ công chức toàn ngành BHXH, tiền công tác phí, văn phòng phẩm…

Chi phí đầu tư xây dựng cơ bản của BHXH chủ yếu là các chi phí xây dựng trụ sở làm việc của toàn hệ thống BHXH từ cấp huyện đến cấp trung ương

Tiết kiệm chi phí quản lý hành chính và chi phí đầu tư xây dựng cơ bản là nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ BHXH

1.2.2.3 Đối với hệ thống an sinh xã hội

Thực hiện tốt công tác quản lý chi BHXH bắt buộc là góp phần thực hiện tốt chính sách ASXH cơ bản nhất của quốc gia hướng vào phát triển con người, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững đất nước, thể hiện trên các mặt sau:

+ Bảo hiểm xã hội là chính sách rất cơ bản trong hệ thống chính sách

xã hội nói chung và hệ thống chính sách ASXH nói riêng Chính bởi vậy thực hiện tốt công tác chi BHXH bắt buộc là góp phần thực hiện tốt đảm bảo hệ số

an toàn cao về đời sống cho NLĐ tham gia BHXH bắt buộc trong kinh tế thị trường, trong và sau khi ra khỏi quá trình lao động, trong các trường hợp gặp phải những biến cố xã hội làm mất hoặc suy giảm nghiêm trọng nguồn thu nhập do ốm đau, thai sản, TNLĐ và BNN, MSLĐ, nghỉ hưu và chết Và như vậy nó liên quan trực tiếp đến con người, NLĐ, tạo ra cái nền cơ bản tối thiểu nhất để phát triển con người

+ Góp phần thực hiện tốt mục tiêu phát triển của đất nước là dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Để thực hiện mục tiêu đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác định quan điểm nhất quán và xuyên suốt là phải gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước

và từng chính sách phát triển, giải quyết tốt các vấn đề xã hội vì mục tiêu phát triển con người Việc thực hiện tốt công tác quản lý chi BHXH bắt buộc là thực hiện tốt chính sách BHXH bắt buộc - chính sách trực tiếp tham gia vào thực hiện công bằng xã hội Điều này thể hiện rất rõ trách nhiệm xã hội và quyền hạn của các bên tham gia BHXH bắt buộc (NLĐ, người SDLĐ, Nhà nước, cơ quan BHXH ) theo nguyên tắc công bằng, đoàn kết, chia sẻ (lấy số đông bù số ít, lấy không rủi ro bù cho rủi ro ) và bình đẳng trước pháp luật

+ Thực hiện tốt công tác quản lý chi BHXH bắt buộc là đảm bảo cho quỹ BHXH bắt buộc được an toàn và phát triển bền vững, điều đó sẽ tạo động lực và là yếu tố góp phần tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững đất nước

1.2.2.4 Đối với xã hội

Quản lý chi BHXH bắt buộc tốt góp phần đảm bảo an ninh chính trị, an toàn và phát triển xã hội, thể hiện trên các khía cạnh sau:

Thứ nhất, thực hiện tốt công tác chi BHXH bắt buộc góp phần trực tiếp vào việc đáp ứng nhu cầu cần thiết nhất của NLĐ

Trong đời sống xã hội, con người luôn phải đối mặt với những biến cố

và những rủi ro xã hội Để phòng ngừa và khắc phục các biến cố và rủi ro xã

hội, con người có nhu cầu đáp ứng về ASXH Xã hội càng phát triển, đời sống con người càng phong phú, nhu cầu về an sinh xã hội càng tăng và đa dạng Các nhu cầu về ASXH có thể được phân loại theo các nhóm sau:

+ Nhu cầu về BHXH bắt buộc

+ Nhu cầu có việc làm với tiền lương đủ sống và trợ giúp để NLĐ có khả năng lao động sớm trở lại thị trường lao động trong các trường hợp mất việc làm, thất nghiệp (nhu cầu an toàn việc làm và tiền lương đủ sống)

+ Nhu cầu tiếp cận và thoả mãn các dịch vụ cơ bản (y tế, giáo dục, kế hoạch hoá gia đình, nước sạch )

+ Nhu cầu trợ giúp xã hội thường xuyên đối với các đối tượng yếu thế + Nhu cầu cứu trợ đột xuất

Đây chính là những nhu cầu xã hội cơ bản, thiết yếu mà nhà nước và cộng đồng phải có trách nhiệm chia sẻ, cung cấp các dịch vụ không vì mục tiêu lợi nhuận, trong hệ thống dịch vụ công trên cơ sở các chính sách an sinh

xã hội của nhà nước Trong đó, BHXH là nhu cầu đời sống thiết thân nhất và quan trọng nhất của NLĐ

Thứ hai, thực hiện tốt công tác quản lý chi BHXH bắt buộc là góp phần quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ công (dịch vụ xã hội cơ bản) cho con người, cho NLĐ trong một xã hội phát triển

Xã hội càng phát triển đòi hỏi hệ thống ASXH, trong đó quan trọng nhất là hệ thống BHXH phải phát triển theo để đáp ứng tốt nhu cầu của xã hội, bảo vệ con người chống chọi với các biến cố của xã hội và được đảm bảo an toàn Chính bởi vậy công tác quản lý chi BHXH bắt buộc tốt sẽ có vai trò rất quan trong trong chức năng đảm bảo an toàn cho NLĐ ở mức cơ bản nhất về thu nhập, dịch vụ y tế, xã hội và chức năng duy trì thu nhập để duy trì mức sống hiện tại trong các trường hợp gặp phải các biến cố làm giảm hoặc mất thu nhập (ốm đau, thai sản, TNLĐ, BNN, hết tuổi lao động và chết)

Thứ ba, quản lý chi BHXH bắt buộc tốt còn góp phần vào tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập quốc tế Thực hiện tốt công tác quản lý chi BHXH bắt buộc sẽ bảo đảm được sự an toàn của quỹ BHXH, theo đó quỹ BHXH nhàn rỗi sẽ có điều kiện để góp phần đầu tư vào các lĩnh vực kinh tế - xã hội của đất nước

1.2.3 Nguyên tắc quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

Việc chi trả các chế độ BHXH bắt buộc phải được thực hiện theo đúng chế độ chính sách và pháp luật của Nhà nước, vì vậy quản lý chi BHXH bắt buộc phải đảm bảo thực hiện theo các nguyên tắc cơ bản sau:

- Quản lý đúng đối tượng: có đóng - có hưởng Đây là nguyên tắc cơ bản nhất trong hoạt động BHXH nói chung và hoạt động quản lý chi BHXH bắt buộc nói riêng, nhằm đảm bảo duy trì và tồn tại nguồn tài chính phục vụ cho hoạt động chi trả các chế độ cho người tham gia BHXH bắt buộc Người muốn được hưởng quyền lợi BHXH từ quỹ BHXH thì đều phải tham gia đóng góp tài chính vào quỹ BHXH trong một thời gian nhất định

- Quản lý chi theo đúng chế độ, chính sách hiện hành, đúng người hưởng Chi đúng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc không chỉ là yêu cầu của công tác chi trả mà còn biểu hiện cụ thể của nguyên tắc tham gia BHXH

là có đóng - có hưởng Quản lý chi đúng chế độ cho đối tượng là đảm bảo sự công bằng trong thụ hưởng các chế độ BHXH bắt buộc, nhằm loại trừ các trường hợp trục lợi BHXH

- Quản lý chi phải đảm bảo chi trả kịp thời và đầy đủ quyền lợi của người tham gia BHXH bắt buộc

Thực hiện nguyên tắc này trong quản lý chi BHXH bắt buộc sẽ giảm bớt khó khăn, bảo đảm ổn định cuộc sống cho đối tượng hưởng BHXH bắt buộc Muốn vậy, trong quản lý chi BHXH bắt buộc cần phải quy định rõ ràng thời gian chi trả và tổ chức thực hiện chi trả đúng thời gian Trên cơ sở quy

định thời gian đó, cơ quan BHXH sẽ quản lý chi BHXH bắt buộc để thực hiện các hình thức chi trả hợp lý, thuận lợi, không gây phiền hà cho đối tượng hưởng BHXH bắt buộc

Việc đảm bảo đầy đủ quyền lợi của người tham gia BHXH bắt buộc cũng là nguyên tắc của quản lý chi BHXH bắt buộc Nội dung chính của nguyên tắc này là đối tượng tham gia BHXH bắt buộc khi đủ điều kiện được hưởng trợ cấp theo quy định thì cơ quan BHXH phải quản lý việc chi trả đầy

đủ, kịp thời các khoản trợ cấp cho đúng đối tượng hưởng BHXH bắt buộc

- Quản lý chi phải đảm bảo thủ tục chi trả đơn giản, thuận tiện Thực hiện được nguyên tắc này sẽ tiết kiệm chi và chính sách BHXH bắt buộc mới tạo được niềm tin cho mọi người dân tham gia BHXH bắt buộc và khi đó chính sách BHXH bắt buộc mới đi vào cuộc sống

- Quản lý chi phải đảm bảo an toàn tiền mặt trong chi trả Thực hiện nguyên tắc này trong quản lý chi BHXH bắt buộc, một mặt, đòi hỏi tổ chức hay cá nhân thực hiện chi trả cần căn cứ kế hoạch chi trả lương hưu và trợ cấp hàng tháng để xây dựng kế hoạch tiền mặt Mặt khác, cơ quan BHXH phải có phương án quản lý tốt quá trình vận chuyển, bảo vệ tiền mặt khi vận chuyển

từ ngân hàng tới các điểm chi trả

- Quản lý chi phải có sự thống nhất, công khai, minh bạch Các quy định về chế độ, chính sách BHXH bắt buộc được ban hành và thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước Mức đóng góp và mức thụ hưởng phải được thực hiện công bằng đối với mọi đối tượng, không có sự phân biệt đối xử theo giới tính, dân tộc, địa giới hành chính, thành phần kinh tế Đồng thời, cần thực hiện chế độ công khai trong hoạt động chi BHXH bắt buộc, có sự thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát của các cơ quan quản lý Nhà nước và các tổ chức xã hội

1.2.4 Nội dung quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

1.2.4.1 Phân cấp chi trả bảo hiểm xã hội bắt buộc

Thông thường hệ thống BHXH được tổ chức theo nhiều cấp từ Trung ương xuống địa phương Trong đó mỗi cấp vừa chịu sự ràng buộc bởi các chế

độ, thể lệ chung, vừa có tính chất tự chủ Phân cấp chi BHXH bắt buộc được hiểu là sự phân định phạm vi, trách nhiệm, quyền hạn và các chế độ BHXH bắt buộc của các cấp cơ quan BHXH trong việc tổ chức thực hiện chi trả chế

độ BHXH bắt buộc Cơ quan BHXH Trung ương là cơ quan quản lý, quy định

rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, quyền hạn, loại chế độ, đối tượng quản lý cho BHXH các cấp địa phương cũng như đơn vị có liên quan Cơ quan BHXH địa phương có trách nhiệm tổ chức chi trả trợ cấp các chế độ BHXH bắt buộc theo phân cấp của cơ quan BHXH Trung ương

Việc chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH bắt buộc cho người hưởng BHXH bắt buộc ở địa phương được phân cấp như sau:

- Đối với BHXH huyện:

+ Tổ chức chi trả và quyết toán chế độ ốm đau, thai sản (bao gồm nghỉ DSPHSK sau ốm đau, thai sản và sau khi điều trị ổn định thương tật do TNLĐ- BNN), chi trả các chế độ BHXH bắt buộc một lần cho NLĐ do BHXH huyện quản lý thu BHXH và các trường hợp BHXH tỉnh ủy quyền;

+ Chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH bắt buộc hàng tháng, trợ cấp tuất một lần, trợ cấp mai táng cho các đối tượng hưởng hàng tháng trên địa bàn

+ Chi trả các chế độ BHXH cho NLĐ có hồ sơ đề nghị giải quyết hưởng BHXH nộp tại BHXH huyện theo quy định (NLĐ bảo lưu thời gian đóng BHXH, tự đóng tiếp BHXH, nghỉ việc trước thời điểm sinh con hoặc nhận con nuôi )

- Đối với đại lý chi trả:

+ Tổ chức chi trả và quyết toán các chế độ dài hạn như: hưu trí, TNLĐ, BNN hàng tháng, tử tuất do BHXH huyện ủy quyền

1.2.4.2 Quản lý đối tượng chi trả bảo hiểm xã hội bắt buộc

Để đảm bảo nguyên tắc chi đúng, chi đủ và kịp thời của quản lý chi BHXH bắt buộc thì hoạt động quản lý đối tượng chi trả BHXH bắt buộc là điều cần thiết đầu tiên Đối tượng hưởng chế độ BHXH bắt buộc rất đa dạng, biến động hàng năm do nhiều nguyên nhân Vì vậy, việc phân loại đối tượng, kiểm tra đối chiếu giữa danh sách chi trả và hồ sơ hưởng BHXH bắt buộc lưu

về các chỉ tiêu: họ tên, địa chỉ, mức trợ cấp của đối tượng là công việc thường xuyên trong tác nghiệp quản lý đối tượng

Để quản lý đối tượng, cần phải thực hiện phân loại đối tượng Theo cách phân loại các chế độ BHXH bắt buộc, đối tượng hưởng BHXH bắt buộc được chia thành đối tượng hưởng chế độ BHXH bắt buộc dài hạn và đối tượng hưởng chế độ BHXH bắt buộc ngắn hạn, hoặc chia thành đối tượng hưởng trợ cấp một lần và đối tượng hưởng trợ cấp thường xuyên

Căn cứ vào từng loại đối tượng, tính chất phát sinh và thời gian hưởng trợ cấp để áp dụng phương pháp quản lý hợp lý Đối với đối tượng hưởng trợ cấp thường xuyên hàng tháng, cần quản lý theo địa bàn hành chính nơi đối tượng cư trú Cơ quan BHXH cần phối hợp tốt với chính quyền địa phương và

cơ quan quản lý nhân khẩu (công an) để quản lý theo sự biến động của loại đối tượng này Tuy nhiên những loại trợ cấp một lần phát sinh gắn với đối tượng này thì cũng được quản lý cùng đối tượng Đối với đối tượng hưởng chế độ BHXH bắt buộc ngắn hạn, thường họ đang là thành viên của một tổ

chức (hoặc hội quần chúng, đoàn thể), của một đơn vị SDLĐ, cơ quan BHXH cần phối hợp tốt với các đơn vị, tổ chức đó để quản lý, kiểm soát số lượng đối tượng

Việc quản lý đối tượng bao gồm các nội dung: quản lý lý lịch đối tượng, loại chế độ được hưởng, mức hưởng, thời gian hưởng và địa điểm thực hiện chi trả Quản lý đối tượng là khâu đầu tiên trong quy trình quản lý chi BHXH bắt buộc nhằm đảm bảo hoạt động chi trả được thực hiện đúng, đủ

Đối với những đối tượng hết hạn hưởng hoặc chết, hoặc không lĩnh trong ba tháng liên tiếp, BHXH huyện lập danh sách gửi phòng Chế độ BHXH tỉnh tổng hợp cắt khỏi danh sách chi trả

Hàng tháng, căn cứ vào danh sách chi trả tháng trước, số duyệt mới phòng Chế độ BHXH số báo giảm tổng hợp từ BHXH các huyện báo cáo, phòng Chế độ BHXH nhập dữ liệu vào máy để quản lý và in danh sách chi trả cho đối tượng

Khi có đối tượng nhận lương hưu và trợ cấp, đối tượng phải ký nhận vào danh sách chi trả do BHXH tỉnh lập Nếu đối tượng ủy quyền cho người khác lĩnh thay thì phải có Giấy ủy quyền có xác nhận của UBND nơi đối tượng cư trú và chỉ có giá trị trong vòng ba tháng Nếu đối tượng không nhận trợ cấp trong vòng sáu tháng liên tục thì số tiền trên tạm thời bị thu hồi, BHXH huyện sẽ lập danh sách gửi BHXH tỉnh và đối tượng đó sẽ không có tên trong danh sách chi trả tháng liền kề Đối tượng này muốn nhận lại trợ cấp thì phải làm đơn có xác nhận của UBND xã gửi BHXH huyện, BHXH huyện báo cáo lên BHXH tỉnh để giải quyết

1.2.4.3 Lập và xét duyệt dự toán chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

Cơ quan BHXH trung ương chịu trách nhiệm cấp nguồn kinh phí để cơ quan BHXH địa phương thực hiện chi trả Vì thế, để có nguồn kinh phí, định

kỳ cơ quan BHXH địa phương phải lập báo cáo về số đối tượng tăng, giảm,

số đối tượng hưởng trợ cấp BHXH bắt buộc trong kỳ và dự toán khoản phải

chi để chuyển lên cơ quan BHXH trung ương xét duyệt, sau đó cấp phát nguồn kinh phí

Dự toán chi BHXH cho đối tượng hưởng BHXH bắt buộc được lập hàng năm phản ánh đầy đủ nội dung từng khoản chi:

- Chi các chế độ BHXH bắt buộc từ nguồn NSNN:

+ Chi hàng tháng (thường xuyên);

+ Trợ cấp một lần

- Chi các chế độ BHXH bắt buộc từ nguồn quỹ BHXH:

+ Chi hàng tháng: lương hưu, trợ cấp BHXH bắt buộc cho đối tượng hưởng chế độ;

+ Trợ cấp một lần

Dự toán phải kèm theo thuyết minh vế số lượng đối tượng đang hưởng

dự kiến đối tượng tăng, giảm và nhu cầu chi khác trong năm Hàng năm, BHXH tỉnh lập dự toán chi các chế độ BHXH bắt buộc trên địa bàn toàn tỉnh theo hướng dẫn của BHXH Việt Nam Dự toán chi hàng năm của BHXH tỉnh được lập trên cơ sở tổng hợp dự toán chi BHXH bắt buộc được duyệt của BHXH huyện và số chi trực tiếp tại BHXH tỉnh, lập thành 4 bản: 1 bản lưu tại tỉnh, 1 bản gửi Kho bạc nhà nước tỉnh, 1 bản gửi Bộ Tài chính, 1 bản gửi BHXH Việt Nam trước ngày 15 tháng 9 năm trước Dự toán chi hàng năm của BHXH tỉnh là chính thức khi được BHXH Việt Nam và Hội đồng quản lý BHXH Việt Nam duyệt

- Theo hướng dẫn của BHXH tỉnh, hàng năm BHXH huyện lập dự toán chi BHXH bắt buộc cho đối tượng hưởng trên địa bàn huyện Trong năm thực hiện, nếu có phát sinh chi vượt kế hoạch được duyệt, BHXH huyện phải báo cáo, giải trình để BHXH tỉnh xem xét, cấp bổ sung kinh phí, đảm bảo chi trả kịp thời cho đối tượng hưởng

- Theo hướng dẫn của BHXH Việt Nam, hàng năm BHXH tỉnh hướng dẫn, tổ chức xét duyệt và thông báo dự toán kinh phí chi trả các chế độ BHXH bắt buộc cho BHXH huyện; lập dự toán chi BHXH bắt buộc cho đối tượng hưởng trên địa bàn tỉnh Dự toán chi BHXH bắt buộc được lập trên cơ

sở dự toán chi của BHXH các huyện và số chi trả trực tiếp tại BHXH tỉnh Trong năm thực hiện, nếu có phát sinh vượt kế hoạch được duyệt, BHXH tỉnh phải báo cáo, giải trình để BHXH Việt Nam xem xét, cấp bổ sung kinh phí, đảm bảo chi trả kịp thời cho đối tượng hưởng

- Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, hàng năm BHXH Việt Nam hướng dẫn, tổ chức xét duyệt và thông báo dự toán kinh phí chi trả các chế độ BHXH bắt buộc cho BHXH tỉnh; lập dự toán chi BHXH bắt buộc của Ngành

Việc lập dự toán chi đúng đắn dựa trên các báo cáo về số đối tượng tăng, giảm và có mặt thường xuyên trong kỳ có ý nghĩa quan trọng trong việc

bố trí kinh phí đầy đủ, kịp thời cho quá trình chi trả Bởi vì quỹ BHXH được quản lý tập trung, thống nhất tại cơ quan BHXH cấp Trung ương, trong thời gian nhàn rỗi, quỹ BHXH được thực hiện các biện pháp đầu tư Do đó, để có nguồn kinh phí thực hiện chi trả, cơ quan BHXH địa phương phải lập dự toán kinh phí chi trả các chế độ để chuyển lên cơ quan BHXH Trung ương xét duyệt, làm cơ sở cho việc phân phối các nguồn kinh phí và cấp phát kinh phí

1.2.4.4 Quản lý quy trình tổ chức thực hiện chi BHXH bắt buộc

Đây là bước rất quan trọng vì liên quan trực tiếp đến quyền lợi của NLĐ tham gia BHXH Tuỳ thuộc vào điều kiện hoạt động của ngành mà cơ quan BHXH lựa chọn cách thức tổ chức chi trả phù hợp trên từng địa bàn cụ thể sao cho chi phí tiết kiệm nhất nhưng vẫn đảm bảo được chi trả kịp thời, nhanh chóng đến tay đối tượng hưởng

Có hai phương thức chi trả, đó là phương thức chi trả trực tiếp và phương thức chi trả gián tiếp

Phương thức chi trả trực tiếp là phương thức trả trợ cấp BHXH bắt buộc trực tiếp cho đối tượng hưởng BHXH bắt buộc không qua đại lý trung gian Việc chi trả do cán bộ của ngành BHXH trực tiếp thực hiện Thông thường, mỗi cán bộ làm công tác chi trả của cơ quan BHXH chịu trách nhiệm chi trả cho đối tượng hưởng BHXH ở một số địa bàn hoặc một số đơn vị SDLĐ Công tác chi trả trực tiếp tùy thuộc vào số cán bộ làm công tác chi trả của cơ quan BHXH, số đối tượng hưởng trợ cấp và địa bàn chi trả Cán bộ chi trả phải thực hiện tất cả các khâu của quá trình chi trả: lên kế hoạch, thông báo thời gian chi trả cho từng địa bàn, đơn vị được phân công phụ trách, chuẩn bị tiền chi trả và lập báo cáo, quyết toán với cơ quan BHXH sau khi chi trả

Phương thức chi trả gián tiếp là phương thức chi trả cho đối tượng hưởng trợ cấp BHXH thông qua hệ thống bưu điện Theo phương thức này,

cơ quan BHXH ký kết hợp đồng trách nhiệm với cơ quan Bưu điện Hàng tháng, bưu điện nhận danh sách đối tượng và tiền từ cơ quan BHXH để tiến hành chi trả cho các đối tượng hưởng trợ cấp BHXH Sau mỗi kỳ chi trả, Bưu điện có trách nhiệm lập báo cáo, quyết toán với cơ quan BHXH

1.2.4.5 Báo cáo và quyết toán chi BHXH bắt buộc

Kết thúc mỗi kỳ tổ chức chi trả, cơ quan BHXH địa phương phải lập báo cáo về thực trạng chi, những vấn đề phát sinh trong quá trình chi trả Sau

đó, gửi lên cơ quan BHXH trung ương để tổng hợp và quyết toán

- Đối với BHXH huyện:

+ Hàng tháng, lập danh sách báo giảm hưởng BHXH bắt buộc, đối tượng chưa nhận hưởng hưu và trợ cấp BHXH bắt buộc, danh sách không phải trả lương hưu, trợ cấp BHXH gửi BHXH tỉnh;

+ Hàng quý, lập báo cáo tổng hợp chi trợ cấp ốm đau, thai sản, nghỉ DSPHSK, danh sách thu hồi kinh phí chi BHXH bắt buộc, danh sách đối

tượng chưa nhận lương hưu, trợ cấp BHXH một lần và báo cáo quyết toán tài chính gửi BHXH tỉnh

Cơ quan BHXH cấp trên đánh giá, công nhận kết quả thực hiện nhiệm

vụ chi trả của cơ quan cấp dưới, đồng thời phát hiện những sai sót, gian lận trong quá trình chi trả để kịp thời chấn chỉnh, điều chỉnh quy trình chi trả cho phù hợp nhằm đạt hiệu quả cao trong công tác chi trả các chế độ BHXH bắt buộc và góp phần đảm bảo an toàn cho quỹ BHXH

Công tác xét duyệt, thẩm định và thông báo quyết toán năm được thực hiện ở tất cả các đơn vị dự toán các cấp trong hệ thống BHXH Việt Nam bao gồm: Đơn vị dự toán cấp 1 là BHXH Việt Nam; Đơn vị dự toán cấp 2 là BHXH các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Đơn vị dự toán cấp 3 là các đơn vị trực thuộc BHXH Việt Nam như văn phòng BHXH Việt Nam, Trung tâm nghiên cứu khoa học, Báo BHXH, Tạp chí BHXH và BHXH các quận, huyện, thành phố, thị xã trực thuộc tỉnh

1.2.4.6 Kiểm tra, giám sát chi BHXH bắt buộc

Đây là nội dung cuối cùng của quản lý chi BHXH bắt buộc Theo quy định việc kiểm tra, giám sát chi BHXH bắt buộc được tiến hành theo tháng, quý Công việc kiểm tra được thực hiện theo 2 hình thức sau:

Một là kiểm tra theo định kỳ: BHXH tỉnh thành lập đoàn kiểm tra và lên kế hoạch để đi kiểm tra các đơn vị sử dụng lao động, bệnh viện, BHXH

các huyện theo tháng, quý Khi kiểm tra thì BHXH tỉnh sẽ phối kết hợp với BHXH huyện nơi đến kiểm tra để đạt hiệu quả tốt nhất

Hai là kiểm tra đột xuất: Việc kiểm tra này được thực hiện khi có đơn

tố cáo, khiếu nại của cá nhân hay tập thể về hành vi giả mạo, khai man để trục lợi hưởng các chế độ BHXH hoặc do phát hiện có sự sai lệch, làm giả hồ sơ BHXH tỉnh thành lập đoàn kiểm tra và tiến hành công tác thanh tra, kiểm tra theo luật định

Công tác kiểm tra là nhiệm vụ hết sức quan trọng vì qua đó phát hiện, uốn nắn kịp thời những sai sót trong quản lý chi BHXH bắt buộc

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

1.2.5.1 Nhóm yếu tố pháp luật, chính sách, các quy định của Nhà nước về BHXH

- Chính sách tiền lương và chính sách BHXH nói chung, chi BHXH nói riêng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, chính sách tiền lương làm tiền đề và

cơ sở cho việc thực hiện chính sách BHXH Khi Nhà nước điều chỉnh mức lương tối thiểu chung, điều đó đồng nghĩa với việc nâng cao mức hưởng các chế độ BHXH của người lao động và đương nhiên chi BHXH sẽ tăng lên

- Chính sách lao động và việc làm: Đây là nhân tố có tác động mạnh không những đến các mặt của xã hội mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới việc hình thành và sử dụng quỹ BHXH Nếu Nhà nước có chính sách lao động và việc làm hợp lý, tạo ra được nhiều việc làm trong mọi thành phần kinh tế, phù hợp với mọi lứa tuổi, giới tính thì sẽ thu hút được nhiều lao động tham gia BHXH,

số đối tượng thụ hưởng BHXH cũng tăng lên Ngược lại, nếu chính sách lao động và việc làm không phù hợp, số người thất nghiệp tăng sẽ làm ảnh hưởng tới nguồn tài chính đầu tư vào của quỹ BHXH, hoạt động chi BHXH vì thế cũng thu hẹp lại

- Ngoài ra, các chính sách của Nhà nước thay đổi có liên quan đến BHXH như áp dụng về hưu trước tuổi, tinh giảm biên chế cũng ảnh hưởng lớn tới hoạt động quản lý chi BHXH

1.2.5.2 Yếu tố thuộc về đối tượng hưởng chế độ BHXH

Đối tượng hưởng chế độ BHXH rất đa dạng, thường xuyên biến động hàng năm Sự biến động của đối tượng có thể do chết, đến tuổi nghỉ hưu, hết hạn hưởng…hay do thay đổi địa điểm cư trú sẽ ảnh hưởng tới công tác quản lý đối tượng thụ hưởng cũng như công tác chi trả và quản lý chi BHXH Vì vậy,

để đảm bảo nguyên tắc chi đúng, chi đủ và kịp thời của quản lý chi BHXH thì hoạt động quản lý đối tượng chi trả BHXH là điều cần thiết đầu tiên

Ngoài ra, một số cơ quan, đơn vị sử dụng lao động lợi dụng công tác quản lý đối tượng hưởng chế độ BHXH để làm giả hồ sơ, trục lợi từ các chế

độ BHXH như chế độ thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe… Do vậy, công tác quản lý đối tượng hưởng chế độ BHXH nhằm giảm thiểu các đơn vị sử dụng lao động vi phạm luật bảo hiểm xã hội

1.2.5.3 Nhóm yếu tố thuộc cơ quan bảo hiểm

Cơ quan BHXH đóng vai trò quyết định trong quản lý chi BHXH Cơ quan BHXH có cơ cấu tổ chức bộ máy hợp lý, cán bộ quản lý chi BHXH có trình độ và năng lực, đồng thời được trang bị đầy đủ các phương tiện cơ sở vật chất phục vụ cho công tác chi trả các chế độ BHXH thì hoạt động quản lý chi BHXH sẽ đạt hiệu quả cao Còn khi cơ quan BHXH có đội ngũ cán bộ yếu kém về chuyên môn, cơ sở vật chất thiếu thốn thì hoạt động quản lý chi BHXH sẽ gặp nhiều khó khăn, lúng túng và thiếu hiệu quả Bên cạnh đó, yếu

tố đạo đức công việc quản lý BHXH cũng là một trong những nhân tố ảnh hưởng tới công tác quản lý chi BHXH

1.3 Cơ sở thực tiễn về quản lý chi bảo hiểm xã hội bắt buộc

1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương về quản lý chi BHXH bắt buộc

1.3.1.1 Quản lý chi BHXH bắt buộc tại BHXH huyện Chương Mỹ, Hà Nội

Phát huy truyền thống của ngành trong 25 năm qua, Bảo hiểm xã hội huyện Chương Mỹ đều hoàn thành nhiệm vụ, thực hiện đạt và vượt chỉ tiêu,

kế hoạch được giao, thực hiện tốt chế độ BHXH theo luật định, hoàn thành

tốt nhiệm vụ chính trị của ngành ở địa phương Đặc biệt, BHXH huyện đã góp phần đưa chính sách BHXH đi vào cuộc sống, đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn

BHXH huyện hiện có tổng số 27 cán bộ, viên chức và lao động Trình

độ chuyên môn: 3 Thạc sỹ, 23 Đại học, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hiện nay Trong những năm qua, BHXH huyện luôn chủ động, tích cực tham mưu với BHXH Thành phố, chính quyền huyện để ban hành các văn bản chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ công tác BHXH trên địa bàn huyện Bên cạnh đó, tích cực phối hợp với các ngành liên quan trong trong tác tuyên truyền về chính sách, chế

độ BHXH đến các tổ chức, đơn vị sử dụng lao động, người lao động và các tầng lớp nhân dân, góp phần làm chuyển biến nhận thức của người lao động, người sử dụng lao động và người dân về quyền lợi, trách nhiệm, nghĩa vụ tham gia BHXH

Hiện tại, BHXH huyện đang quản lý tổng số 1.163 đơn vị, doanh nghiệp với 33.922 lao động cùng tham gia BHXH Số lao động tham gia BHXH bắt buộc là 33.922, tăng 1.434 lao động so với năm 2019 Đối với công tác chính sách và chi trả lương hưu và trợ cấp, BHXH huyện phối hợp chặt chẽ với Bưu Điện, UBND các xã và thị trấn để thực hiện các chế độ chính sách và tổ chức chi trả cho các đối tượng thụ hưởng trên địa bàn đảm bảo an toàn, thời gian chi đảm bảo duy trì trước ngày mùng 10 hàng tháng, số người chi trả là 38 nghìn lượt người với 700 tỷ đồng

Trong công tác cải cách thủ tục hành chính, BHXH huyện đã tăng cường áp dụng khoa học công nghệ trong quản lý điều hành hoạt động của cơ quan, triển khai ứng dụng công nghệ thông tin như các phần mềm nghiệp vụ, phần mềm “một cửa” nhất là triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 Việc giải quyết hồ sơ gửi qua đường Bưu Điện và điện tử đã giảm phiền hà, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho đơn vị sử dụng lao động, người tham gia và

thụ hưởng chính sách, trong khi vẫn đảm bảo nhận được kết quả chính xác, kịp thời và an toàn

1.3.1.2 Quản lý chi BHXH bắt buộc tại BHXH huyện huyện Can Lộc, Hà Tĩnh

Những năm gần đây, công tác bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Can Lộc, Hà Tĩnh đã có nhiều biến chuyển tích cực, nhất là từ khi triển khai thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW, ngày 22/11/2012 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế giai đoạn 2012 – 2020

Huyện ủy đã chỉ đạo các tổ chức cơ sở đảng, các ngành chuyên môn, các tổ chức đoàn thể tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính sách, chế

độ về bảo hiểm xã hội bằng việc mở các chiến dịch tuyên truyền bằng nhiều hình thức như phát tờ rơi tới các đối tượng với số lượng gần 12.000 tờ; tổ chức trên 20 hội nghị quán triệt tại huyện các chính sách về Luật Bảo hiểm xã hội đến người lao động và cán bộ các thôn xóm, khối phố trong toàn huyện, tạo sự đồng thuận trong nhân dân về thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội trên địa bàn

Từ năm 2016, ngành Bảo hiểm xã hội đã thực hiện giao dịch điện tử với đơn vị sử dụng lao động trong lĩnh vực thu và sổ bảo hiểm xã hội, cấp thẻ bảo hiểm y tế; thực hiện tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính bảo hiểm

xã hội, bảo hiểm y tế tại Bộ phận “Một cửa” thông qua hệ thống Bưu điện Đến cuối năm 2019 có 8.341 người tham gia bảo hiểm xã hội, tăng 794 người

so với 2018

Có thể nhận thấy, sau khi thực hiện Nghị quyết số 21 của Bộ Chính trị, vai trò, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền trong việc chỉ đạo tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính sách về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y

tế không ngừng được nâng lên Hình thức tuyên truyền phổ biến đã được lựa chọn phù hợp, đa dạng với từng nhóm đối tượng