Bài thu hoạch bồi dưỡng thường xuyên giáo viên Module TH5: Tổ chức học tập cho học sinh ở lớp ghép nhằm giúp giáo viên thấy rõ tác dụng của dạy học theo nhóm nhỏ trong việc phát huy tính tích cực, chủ động, tăng cường sự tham gia của học sinh. Mời các bạn cùng tham khảo bài thu hoạch.
Trang 1B GIÁO D C VÀ ĐÀO T OỘ Ụ Ạ
TRƯỜNG
C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đ c l p T do H nh phúcộ ậ ự ạ
BÀI THU HO CHẠ
B I DỒ ƯỠNG THƯỜNG XUYÊN GIÁO VIÊN Module TH5: T ch c h c t p cho h c sinh l p ghépổ ứ ọ ậ ọ ở ớ
Năm h c: ọ
H và tên: .ọ
Đ n v : ơ ị
1. T ch c d y h c theo nhóm nh l p ghép có hi u qu :ổ ứ ạ ọ ỏ ở ớ ệ ả
* Khái ni m d y h c theo nhóm nh l p ghépệ ạ ọ ỏ ở ớ
Là hình th c t ch c DH mà GV phân chia HS trong nhóm cùng trình đ hay trong l pứ ổ ứ ộ ớ ghép thành các nhóm nh g m 4 đ n 6 em đ các em th c hi n nh ng nhi m v h cỏ ồ ế ể ự ệ ữ ệ ụ ọ
t p. (Hình th c này có ý nghĩa r t quan tr ng trong DHLG, không ch vì d y nó choậ ứ ấ ọ ỉ ạ phép GV có đi u ki n đ làm vi c tr c ti p v i NTĐ khác hay cá nhân trong l p màề ệ ể ệ ự ế ớ ớ còn có kh năng giáo d c r t l n đ i v i HS)ả ụ ấ ớ ố ớ
Là phương pháp d y h c; là hình th c t ch c d y h c ho c là phạ ọ ứ ổ ứ ạ ọ ặ ương ti n theoệ nghĩa r ng, là m i quan h giúp đ , g n k t và h p tác gi a các thành viên trong nhómộ ố ệ ỡ ắ ế ợ ữ
v i nhau nh m gi i quy t nhi m v h c t p chung c a nhóm.ớ ằ ả ế ệ ụ ọ ậ ủ
D y h c theo nhóm nh là phạ ọ ỏ ương pháp d y h c trong đó GV s p x p HS thànhạ ọ ắ ế
nh ng nhóm nh theo hữ ỏ ướng t o ra s tạ ự ương tác tr c ti p gi a các thành viên, mà theoự ế ữ
đó HS trong nhóm trao đ i, giúp đ và cùng nhau ph i h p làm vi c đ hoàn thànhổ ỡ ố ợ ệ ể nhi m v chung c a nhóm.ệ ụ ủ
Đ nh nghĩa này nh n m nh m t s đi m sau:ị ấ ạ ộ ố ể
D y h c theo nhóm đây đạ ọ ở ược coi là m t phộ ương pháp d y h c.ạ ọ
Nh ng ngữ ười tham gia trong nhóm ph i có m i quan h tả ố ệ ương h , giúp đ và ph i h pỗ ỡ ố ợ
l n nhau. Nói cách khác là t n t i tẫ ồ ạ ương tác "m t đ i m t" trong nhóm HS.ặ ố ặ
HS trong nhóm cùng th c hi n nhi m v chung. Đi u này đòi h i trự ệ ệ ụ ề ỏ ước tiên là ph i cóả
Trang 2s ph thu c tích c c gi a các thành viên trong nhóm. M i thành viên trong nhóm c nự ụ ộ ự ữ ỗ ầ
hi u r ng h không th tr n tránh trách nhi m, hay d a vào công vi c c a nh ngể ằ ọ ể ố ệ ự ệ ủ ữ
người khác. Trách nhi m cá nhân là then ch t đ m b o cho t t c các thành viên trongệ ố ả ả ấ ả nhóm th c s m nh lên trong h c t p theo nhóm.ự ự ạ ọ ậ
* Th c tr ng d y h c theo nhóm nh l p ghép:ự ạ ạ ọ ỏ ở ớ
+ u:Ư
D y h c theo nhóm nh đã đạ ọ ỏ ược GV s d ng khá ph bi n và thử ụ ổ ế ường xuyên: T khiừ
có ch trủ ương đ i m i phổ ớ ương pháp d y h c theo hạ ọ ướng tăng cường s tham gia c aự ủ
HS, phát huy t i đa vai trò ch đ ng, tích c c c a các em thì d y h c theo nhóm đãố ủ ộ ự ủ ạ ọ
được coi là phương pháp d y h c h u hi u và bạ ọ ữ ệ ước đ u đã làm thay đ i b m tầ ổ ộ ặ
phương pháp d y h c trong nhà trạ ọ ường ph thông. GV đã có ý th c trong vi c s d ngổ ứ ệ ử ụ
d y h c nhóm trên gi h c. ạ ọ ờ ọ
GV đã nh n th c đậ ứ ược nh ng ích l i c a d y h c nhóm: GV đã th y rõ tác d ng c aữ ợ ủ ạ ọ ấ ụ ủ
d y h c theo nhóm nh trong vi c phát huy tính tích c c, ch đ ng, tăng cạ ọ ỏ ệ ự ủ ộ ường sự tham gia c a HS, nh : m i HS đ u đủ ư ọ ề ược trình bày ý ki n, HS t tìm ra tri th c, n mế ự ứ ắ bài ch c h n, h ng thú v i h c t p h n.v.v và phát tri n nh ng kĩ năng XH cho HS,ắ ơ ứ ớ ọ ậ ơ ể ữ
nh bi t l ng nghe và tôn tr ng ý ki n c a b n, bi t trình bày ý ki n c a mình cho cácư ế ắ ọ ế ủ ạ ế ế ủ
b n nghe và hi u, bi t th ng nh t ý ki n,v.v ; Còn đ i v i GV thì d y h c nhóm giúpạ ể ế ố ấ ế ố ớ ạ ọ
h không ph i nói nhi u trên l p, nh ng chu n b bài c n k lọ ả ề ớ ư ẩ ị ầ ỹ ưỡng h n; hi u khơ ể ả năng c a HS h n.v.v ủ ơ
HS bước đ u đã có nh ng kĩ năng làm vi c theo nhóm: Các em đã bi t nhanh chóngầ ữ ệ ế gia nh p vào nhóm, b u nhóm trậ ầ ưởng, th kí; bư ước đ u bi t bày t quan đi m/ý ki nầ ế ỏ ể ế
và trình bày m ch l c k t qu làm vi c chung c a c nhóm.ạ ạ ế ả ệ ủ ả
+ T n t i:ồ ạ
Bên c nh nh ng k t qu tích c c nh trên, v n còn nh ng t n t i nh t đ nh, c thạ ữ ế ả ự ư ẫ ữ ồ ạ ấ ị ụ ể là:
Quy trình t ch c d y h c theo nhóm nh ch a đổ ứ ạ ọ ỏ ư ược GV th c hi n đ y đ : Sự ệ ầ ủ ự không đ y đ đầ ủ ược th hi n ngay t khâu thi t k h at đ ng nhóm khi so n giáo án.ể ệ ừ ế ế ọ ộ ạ
GV ch y u ch chú ý đ n vi c chu n b phi u h c t p cho nhóm, chú ý đ n kích củ ế ỉ ế ệ ẩ ị ế ọ ậ ế ỡ nhóm làm vi c là bao nhiêu. Khi t ch c tri n khai th c hi n nhi m v nhóm trên l p,ệ ổ ứ ể ự ệ ệ ụ ớ
GV cũng ch y u chú tr ng đ n vi c giao nhi m v h c t p cho nhóm, sau đó theoủ ế ọ ế ệ ệ ụ ọ ậ
Trang 3dõi, giám sát và đánh giá k t qu làm vi c c a nhóm.ế ả ệ ủ
GV ch a hi u đúng b n ch t, tính đa m c đích c a d y h c theo nhóm nh : Khi ti nư ể ả ấ ụ ủ ạ ọ ỏ ế hành t ch c d y h c theo nhóm nh , GV ch y u hổ ứ ạ ọ ỏ ủ ế ướng HS nh m vào m c tiêu hoànằ ụ thành nhi m v h c t p c th mà nhóm HS cùng nhau th c hi n ch ch a chú tr ngệ ụ ọ ậ ụ ể ự ệ ứ ư ọ
GD cho HS nh ng kĩ năng xã h i quan tr ng mà làm vi c nhóm có u th ữ ộ ọ ệ ư ế
Ngoài ra, cũng do không hi u h t nh ng ích l i XH mà d y h c nhóm mang l i, nênể ế ữ ợ ạ ọ ạ trong th c ti n tri n khai vô hình chung GV đã "hành chính hóa" nhóm trự ễ ể ưởng và th kíư
và thường là nh ng em h c khá, nhanh nh n h n và nh v y c h i cho nh ng emữ ọ ẹ ơ ư ậ ơ ộ ữ khác được hưởng nh ng l i th c a làm vi c nhóm s không có.ữ ợ ế ủ ệ ẽ
Sau khi các nhóm th o lu n GV ít quan tâm ch t l i nh ng ki n th c, k t lu n chungả ậ ố ạ ữ ế ứ ế ậ làm cho HS không bi t ý ki n nào là phù h p.ế ế ợ
D y h c nhóm nh ch a đạ ọ ỏ ư ượ ử ục s d ng đ ng đ u t t c các môn h cồ ề ở ấ ả ọ
Còn đ n đi u trong vi c s d ng các hình th c ti n hành và nhi m v giao cho nhómơ ệ ệ ử ụ ứ ế ệ ụ Nhi m v giao cho nhóm còn đ n gi n, ít phệ ụ ơ ả ương án tr l i, không c n huy đ ngả ờ ầ ộ nhi u kinh nghi m c a t ng cá nhân và thi u đ nh hề ệ ủ ừ ế ị ướng đ HS bu c ph i phân chiaể ộ ả công vi c hay ph i tr ng c u ý ki n riêng c a t ng ngệ ả ư ầ ế ủ ừ ười trong nhóm
* Ti n trình d y h c theo nhóm nh :ế ạ ọ ỏ
L p k ho ch cho ho t đ ng nhóm:ậ ế ạ ạ ộ
Đây là khâu đ u tiên, quan tr ng GV c n chu n b k trầ ọ ầ ẩ ị ỹ ước khi ti n hành d y h c theoế ạ ọ nhóm nh Ngay khi so n giáo án chu n b cho gi h c, GV đã c n thi t k đ y đỏ ạ ẩ ị ờ ọ ầ ế ế ầ ủ các bước c a ho t đ ng nhóm t khâu xác đ nh th i đi m ti n hành d y h c nhómủ ạ ộ ừ ị ờ ể ế ạ ọ trong ti t h c, xác đ nh nhi m v , hình th c làm vi c nhóm, phân công vai trò, t ch cế ọ ị ệ ụ ứ ệ ổ ứ
th c hi n, ki m tra và đánh giá.ự ệ ể
+ Xác đ nh m c tiêu, n i dung bài d y: Vi c xác đ nh tị ụ ộ ạ ệ ị ường minh nh ng m c tiêu màữ ụ
HS c n đ t đầ ạ ược, xác đ nh rõ nh ng n i dung chính c a bài và hình thành nh ng câuị ữ ộ ủ ữ
h i c n tr l i là r t quan tr ng cho vi c l a ch n m c tiêu, n i dung, nhi m v vàỏ ầ ả ờ ấ ọ ệ ự ọ ụ ộ ệ ụ
th i đi m s d ng d y h c nhóm trong gi h c.ờ ể ử ụ ạ ọ ờ ọ
Vi c l a ch n hình th c d y h c nhóm ph i đệ ự ọ ứ ạ ọ ả ượ ưc u tiên khi m c tiêu d y h c làụ ạ ọ hình thành k năng giao ti p và làm vi c t p th , hình thành phỹ ế ệ ậ ể ương pháp t ch c ho tổ ứ ạ
đ ng trong m t nhóm. Ho c nh ng nhi m v h c t p hay nh ng câu h i không có câuộ ộ ặ ữ ệ ụ ọ ậ ữ ỏ
Trang 4tr l i tr c ti p hay tả ờ ự ế ương đ i ph c t p đ i v i đa s HS trong l p, nh ng nhi m vố ứ ạ ố ớ ố ớ ữ ệ ụ đòi h i s huy đ ng v n kinh nghi m, hi u bi t c a nhi u ngỏ ự ộ ố ệ ể ế ủ ề ười, ho c c n t ch cặ ầ ổ ứ cho HS tranh lu n, th o lu n v m t v n đ mà HS còn có nhi u cách hi u khác nhau,ậ ả ậ ề ộ ấ ề ề ể
đa d ng các ý ki n, v v ạ ế
+ Xác đ nh m c tiêu c a h at đ ng nhóm: M c tiêu c a h at đ ng nhóm ph i bao g mị ụ ủ ọ ộ ụ ủ ọ ộ ả ồ hai m c tiêu c b n: m c tiêu c a bài h c; m c tiêu c th cho s phát tri n kĩ năngụ ơ ả ụ ủ ọ ụ ụ ể ự ể
XH trong ho t đ ng nhóm. Tuy nhiên, không th m t lúc và đ ng th i có th giáo d cạ ộ ể ộ ồ ờ ể ụ các em t t c các kĩ năng mà nên l a ch n m t vài kĩ năng c n thi t, phù h p v i
nhi m v /n i dung bài h c, v i trình đ th c t c a HS.ệ ụ ộ ọ ớ ộ ự ế ủ
Trên c s nh ng kĩ năng XH c b n c n cho HS khi làm vi c nhóm, GV c n có kơ ở ữ ơ ả ầ ệ ầ ế
ho ch cho toàn b quá trình hình thành kĩ năng làm vi c nhóm HS; c n có s u tiênạ ộ ệ ở ầ ự ư
nh ng kĩ năng nào hình thành HS trữ ở ước, kĩ năng nào sau và có s theo dõi ti n b c aự ế ộ ủ
t ng HS đ có s đi u ch nh, b sung k p th i. Trên c s k ho ch t ng th đó, GVừ ể ự ề ỉ ổ ị ờ ơ ở ế ạ ổ ể
l a ch n m t hay hai kĩ năng cho m t bài h c khi chu n b cho d y h c theo nhóm.ự ọ ộ ộ ọ ẩ ị ạ ọ
Thi t k các nhi m v cho h at đ ng nhóm:ế ế ệ ụ ọ ộ
Thi t k các nhi m v đòi h i s ph thu c l n nhau.ế ế ệ ụ ỏ ự ụ ộ ẫ
T o ra nh ng nhi m v phù h p v i kĩ năng và kh năng c a HS.ạ ữ ệ ụ ợ ớ ả ủ
Phân công nhi m v cho công b ng gi a các nhóm và các thành viên.ệ ụ ằ ữ
Đ m b o trách nhi m c a cá nhân.ả ả ệ ủ
D ki n cách th c đánh giá/cho đi m nhóm: V n đ này GV cũng c n ph i nghĩ đ nự ế ứ ể ấ ề ầ ả ế ngay t khâu chu n b , thi t k nhóm làm vi c. Vì cách th c đánh giá nh th nàoừ ẩ ị ế ế ệ ứ ư ế cũng có nh hả ưởng r t l n đ n trách nhi m cá nhân, đ n s tham gia tích c c c a m iấ ớ ế ệ ế ự ự ủ ọ thành viên trong nhóm. Vì th c n xây d ng phế ầ ự ương án đánh giá c th đ s c g ngụ ể ể ự ố ắ
c a m i cá nhân trong nhóm đ u có ý nghĩa trong thành tích c a nhóm và thành tích c aủ ỗ ề ủ ủ các thành viên trong nhóm có nh hả ưởng l n nhau .ẫ
* T ch c, th c hi n nhi m v h c t p theo nhóm trong gi h c:ổ ứ ự ệ ệ ụ ọ ậ ờ ọ
T ch c, s p x p nhóm làm vi c:ổ ứ ắ ế ệ
a. S p x p nhóm làm vi c: Vi c phân chia nhóm h c t p ph thu c vào m t s y u tắ ế ệ ệ ọ ậ ụ ộ ộ ố ế ố
nh : m c tiêu, nhi m v d y h c c th c a gi h c; đi u ki n ti n hành gi h c;ư ụ ệ ụ ạ ọ ụ ể ủ ờ ọ ề ệ ế ờ ọ
ph thu c các kĩ năng làm vi c nhóm c a HS; ph thu c vào m c đ quen bi t gi aụ ộ ệ ủ ụ ộ ứ ộ ế ữ
Trang 5các HS trong l p v phân chia nhóm.ớ ề
Có m t s cách hình thành nhóm h c t p nh sau:ộ ố ọ ậ ư
+ Hình thành nhóm theo nhi m v h c t p.ệ ụ ọ ậ
+ Hình thành nhóm h c t p theo quy t c ng u nhiên.ọ ậ ắ ẫ
+ Phân chia nhóm theo bàn ho c m t s bàn h c g n nhau, ho c dùng đ n v t c aặ ộ ố ọ ầ ặ ơ ị ổ ủ
HS đ làm m t hay m t s nhóm.ể ộ ộ ố
+ M t vài ngộ ườ ại l i thích đ HS t ch n tuy nhiên đi u này thích h p nh t đ i v iể ự ọ ề ợ ấ ố ớ
nh ng l p ít HS, nh ng l p mà các em đã bi t rõ v nhau.ữ ớ ữ ớ ế ề
+ Có m t s cách hình thành nhóm khác là x p HS theo gi i, theo m c đ , thói quenộ ố ế ớ ứ ộ làm vi c, theo kh năng c a HS nh ng môn c t lõi, môn khoa h c t nhiên nh Toánệ ả ủ ở ữ ố ọ ự ư
ch ng h n. ẳ ạ
b. Kích c nhóm: Kích c nhóm ph thu c vào bài t p mà GV thi t k Nhóm đôi phùỡ ỡ ụ ộ ậ ế ế
h p khi mà HS xem l i cách đánh v n ch cái trong môn ti ng Vi t hay đánh d u đúngợ ạ ầ ữ ế ệ ấ sai trong môn Toán ch ng h n. Làm vi c theo c p cũng d cho GV m i b t đ u sẳ ạ ệ ặ ễ ớ ắ ầ ử
d ng hình th c d y h c nhóm đ d đi u khi n và v i nh ng HS nh khi mà nhómụ ứ ạ ọ ể ễ ề ể ớ ữ ỏ
l n đòi h i nh ng kĩ năng xã h i ph c t p.ớ ỏ ữ ộ ứ ạ
Tuy nhiên m t đi u quan tr ng c n l u ý khi thi t k quy mô nhóm là nhóm ph i huyộ ề ọ ầ ư ế ế ả
đ ng độ ượ ực s tham gia c a m i thành viên vào gi i quy t nhi m v nhóm và ph i t oủ ọ ả ế ệ ụ ả ạ
ra nh ng tữ ương tác đa chi u gi a các thành viên trong nhóm.ề ữ
c. B trí ch ng i cho HS làm vi c nhóm: B trí ch ng i cho HS ph i phù h p v iố ỗ ồ ệ ố ỗ ồ ả ợ ớ
h at đ ng nhóm cũng nh kích c nhóm làm vi c. Vi c b trí ch ng i cho HS ph iọ ộ ư ỡ ệ ệ ố ỗ ồ ả
đ m b o thu n l i cho HS khi làm vi c cũng nh khi di chuy n, đ ng th i đ m b oả ả ậ ợ ệ ư ể ồ ờ ả ả
s tự ương tác gi a các HS trong nhóm cũng nh gi a các nhóm đữ ư ữ ược thu n l i.ậ ợ
+ Giao nhi m v và th i gian dành cho làm vi c nhóm: GV c n đ a ra nh ng ch d nệ ụ ờ ệ ầ ư ữ ỉ ẫ
r t c th , nh :ấ ụ ể ư
+ Nêu nhi m v cho t ng nhóm dệ ụ ừ ướ ại d ng m t câu h i hay m t tình hu ng có v n độ ỏ ộ ố ấ ề + Nêu nh ng kĩ năng XH yêu c u HS tuân th khi làm vi c nhómữ ầ ủ ệ
+ Nêu th i gian dành cho th o lu n nhóm là bao lâu?ờ ả ậ
Trang 6+ Yêu c u các nhóm di n gi i l i nhi m v c a nhóm mình đ đ m b o ch c ch n làầ ễ ả ạ ệ ụ ủ ể ả ả ắ ắ
HS hi u nh ng gì GV yêu c uể ữ ầ
+ Trình bày cách th c hi n nhi m v nh th nào là t t nh t?ự ệ ệ ụ ư ế ố ấ
GV có th xây d ng m t s d ng bài t p sau đ giao cho các nhóm: So sánh; phân tíchể ự ộ ố ạ ậ ể (phân tích m t b c tranh, s ki n ); Phân lo i (phân chia các y u t theo t ng lo i;ộ ứ ự ệ ạ ế ố ừ ạ
s p x p theo th t (s p x p trình t các s ki n, bi n c trong m t tác ph m, s pắ ế ứ ự ắ ế ự ự ệ ế ố ộ ẩ ắ
x p theo trình t các bế ự ước ti n hành m t thí nghi m, ); Nh l i (nh l i các kháiế ộ ệ ớ ạ ớ ạ
ni m, đ nh nghĩa, s ki n h at đ ng này dùng trong ôn t p); L a ch n (các chi ti t,ệ ị ự ệ ọ ộ ậ ự ọ ế
s ki n v nhân v t A, B ); Ghép đôi (n i k t hai c t thông tin cho s n A và B); Môự ệ ề ậ ố ế ộ ẵ
ph ng (sau khi GV cho ví d , HS ph i cho ví d khác tỏ ụ ả ụ ương t ); Chu n b (cho HSự ẩ ị chu n b m t s bài t p, thí nghi m, các bẩ ị ộ ố ậ ệ ước trình bày m t v n đ ); C i ti n (GVộ ấ ề ả ế cho bài t p sai, ho c thi u d ki n, yêu c u HS s a l i) ậ ặ ế ữ ệ ầ ử ạ
* Hướng d n HS phẫ ương pháp, kĩ năng làm vi c nhómệ
a. Giúp nhóm phân công vai trò và nhi m v cho t ng thành viên: Trệ ụ ừ ước tiên các thành viên trong nhóm c n cùng nhau b u nhóm trầ ầ ưởng, th kí và các vai trò khác n u c nư ế ầ thi t. GV c n theo dõi, giám sát đ tránh vi c m t em nào đó luôn gi vai trò nhómế ầ ể ệ ộ ữ
trưởng, th kí. Nên g i ý đ có s luân phiên các vai trò trong nhóm v i nhau đ m iư ợ ể ự ớ ể ỗ
HS đ u đề ược tr i nghi m v trí lãnh đ o nhóm.ả ệ ị ạ
b. Theo dõi, hướng d n HS các k năng làm vi c nhóm thông qua các tẫ ỹ ệ ương tác đa chi u, tr c di n trong nhóm: S tề ự ệ ự ương tác tr c ti p này th hi n ch : Trong m tự ế ể ệ ở ỗ ộ nhóm, ph i t o ra các quan h giao ti p, trao đ i ho c tranh lu n tr c ti p gi a cácả ạ ệ ế ổ ặ ậ ự ế ữ thành viên khi gi i quy t m t công vi c, m t nhi m v h c t p c th c a nhóm.ả ế ộ ệ ộ ệ ụ ọ ậ ụ ể ủ
Gi a các nhóm v i nhau, s tữ ớ ự ương tác tr c ti p cũng th hi n ch ph i t o ra nh ngự ế ể ệ ở ỗ ả ạ ữ
cu c trao đ i, tranh lu n gi a nh ng ý ki n c a các nhóm. Sau khi các nhóm xem xét,ộ ổ ậ ữ ữ ế ủ cân nh c, trao đ i, đánh giá và sau đó ph i cùng th ng nh t m t k t lu n chung, trongắ ổ ả ố ấ ộ ế ậ
đó có xem xét, b o l u c nh ng ý ki n trái ngả ư ả ữ ế ược h p lý.ợ
Tương tác gi a GV và HS ch y u đữ ủ ế ược th c hi n thông qua nhóm, ch trong nh ngự ệ ỉ ữ
trường h p đ c bi t m i c n có tác đ ng tr c ti p gi a GV v i HS [2,4,9].ợ ặ ệ ớ ầ ộ ự ế ữ ớ
Quan sát, ki m soát h at đ ng nhóm, bao g mể ọ ộ ồ :
+ Ki m soát các nhóm và cá nhân đã n m v ng nhi m v h c t p hay ch a?ể ắ ữ ệ ụ ọ ậ ư
Trang 7+ Ki m soát quá trình làm vi c h p tác gi a các thành viên trong nhómể ệ ợ ữ
+ Ki m soát k t qu công vi c c a các nhómể ế ả ệ ủ
Trong quá trình quan sát, ki m soát h at đ ng nhóm, n u phát hi n th y nhóm nào cóể ọ ộ ế ệ ấ
nh ng thành viên không ch u ph i h p cùng th c hi n nhi m v , GV cũng không nênữ ị ố ợ ự ệ ệ ụ
d ng nhóm l i ngay c khi nhóm yêu c u. Hãy đ cho nhóm t h c cách gi i quy từ ạ ả ầ ể ự ọ ả ế
v i nh ng tớ ữ ương tác gi a các thành viên không h p tác.ữ ợ
* Đánh giá k t qu làm vi c theo nhóm:ế ả ệ
HS t đánh giá k t qu làm vi c c a nhóm: C n t o c h i đ các thành viên trongự ế ả ệ ủ ầ ạ ơ ộ ể
m i nhóm t đánh giá k t qu làm vi c c a nhóm mình. Đi u trỗ ự ế ả ệ ủ ề ước tiên c n l u ý khiầ ư
đ HS t đánh giá là GV ph i hể ự ả ướng các em vào vi c đánh giá c hai khía c nh:ệ ở ả ạ
nh n th c và cách th c mà nhóm làm vi c (s tham gia tích c c c a các thành viên, sậ ứ ứ ệ ự ự ủ ự
h p tác v i nhau, l ng nghe ý ki n c a nhau, gi i quy t b t đ ng, v.v ).ợ ớ ắ ế ủ ả ế ấ ồ
Các nhóm đánh giá k t qu làm vi c c a nhau: Sau khi có s đánh giá, nh n xét n iế ả ệ ủ ự ậ ộ
b trong nhóm, GV yêu c u t ng nhóm c đ i di n nên trình bày k t qu làm vi c c aộ ầ ừ ử ạ ệ ế ả ệ ủ nhóm mình. Ti p theo m i nhóm l i c đ i di n lên ki m tra, nh n xét k t qu chéoế ỗ ạ ử ạ ệ ể ậ ế ả nhau, ví d nhóm 1 có th ki m tra k t qu làm vi c c a nhóm 2, nhóm 2 ki m tra k tụ ể ể ế ả ệ ủ ể ế
qu làm vi c c a nhóm 3 và nhóm 3 ki m tra k t qu làm vi c c a nhóm 4, nhóm 4ả ệ ủ ể ế ả ệ ủ
ki m tra k t qu làm vi c c a nhóm1, v.v ể ế ả ệ ủ
GV đánh giá, nh n xét k t qu làm vi c c a các nhóm: Công vi c này có th ti nậ ế ả ệ ủ ệ ể ế hành song song ho c sau khi đã có s đánh giá gi a các nhóm v i nhau. GV nên cùngặ ự ữ ớ
HS ki m tra l i k t qu đánh giá c a các nhóm có đúng không? ch nào đánh giá ch aể ạ ế ả ủ ỗ ư đúng thì c n ch ra cho toàn l p bi t sai đâu và vì sao sai.ầ ỉ ớ ế ở
K t qu làm vi c c a nhóm có th đế ả ệ ủ ể ược GV s d ng đ cho đi m các thành viênử ụ ể ể trong nhóm. V cách th c cho đi m nh th nào đ i v i k t qu làm vi c nhóm thìề ứ ể ư ế ố ớ ế ả ệ
v n đang có nh ng tranh lu n khác nhau. M t vài ngẫ ữ ậ ộ ười đã đánh giá cho cùng đi m sể ố
nh nhau đ i v i m i thành viên trong nhóm khi cùng th c hi n nhi m v nhóm. Hư ố ớ ọ ự ệ ệ ụ ọ cho r ng n u đánh giá t ng HS thì vô tình chung s d n đ n s ganh đua trong nhómằ ế ừ ẽ ẫ ế ự
v i nhau và nh v y phá h ng nh ng l i ích c a làm vi c theo nhóm. M t s khác choớ ư ậ ỏ ữ ợ ủ ệ ộ ố
đi m theo s đóng góp c a m i em d a trên các đi m s bài ki m tra c a m i emể ự ủ ỗ ự ể ố ể ủ ỗ
ho c d a trên s đánh giá c a nhóm v công vi c c a t ng thành viên.ặ ự ự ủ ề ệ ủ ừ
Tuy nhiên, khi đánh giá cho đi m HS, GV c n tính đ n tính đa m c đích cu d y h cể ầ ế ụ ả ạ ọ
Trang 8theo nhóm: th nh t là đánh giá ki n th c/hay nhi m v đã hoàn thành mà HS thuứ ấ ế ứ ệ ụ
được sau khi làm vi c nhóm. Th hai là kĩ năng c n thi t đ làm vi c nhóm.ệ ứ ầ ế ể ệ
2.H c t p đ c l p c a h c sinh trong l p ghép:ọ ậ ộ ậ ủ ọ ớ
D y h c theo nhóm nh D y h c theo nhóm nh là hình th c t ch c d y h c mà GVạ ọ ỏ ạ ọ ỏ ứ ổ ứ ạ ọ phân chia HS trong nhóm cùng TĐ hay trong LG thành các nhóm nh g m 2 đ n 7 emỏ ồ ế
đ các em th c hi n nh ng nhi m v h c t p. Đây là m t hình th c t ch c ho tể ự ệ ữ ệ ụ ọ ậ ộ ứ ổ ứ ạ
đ ng h c t p đ c l p c a HS. Hình th c này có ý nghĩa r t quan tr ng trong d y h cộ ọ ậ ộ ậ ủ ứ ấ ọ ạ ọ
LG, không ch vì nó cho phép GV có đi u ki n đ làm vi c tr c ti p v i các NTĐ khácỉ ề ệ ể ệ ự ế ớ nhau hay cá nhân trong l p mà vì nó còn có kh năng giáo d c r t l n đ i v i HS.ớ ả ụ ấ ớ ố ớ Chính vì th , GV ph i có k ho ch đ xây d ng d n cho HS trong l p nh ng kĩ năngế ả ế ạ ể ự ầ ớ ữ làm vi c trong nhóm t đ n gi n đ n ph c t p đ các em có kh năng sinh ho t vàệ ừ ơ ả ế ứ ạ ể ả ạ làm vi c t t trong nhóm. Trong th c t , GV c n chú ý s d ng hình th c t ch c d yệ ố ự ế ầ ử ụ ứ ổ ứ ạ
h c theo nhóm nh nh ng tránh xem nó nh gi i pháp đ GV có th có th i gian đọ ỏ ư ư ả ể ể ờ ể làm vi c v i NTĐ khác mà không chú ý phát huy tác d ng c a ho t đ ng nhóm đ i v iệ ớ ụ ủ ạ ộ ố ớ
s phát tri n nhân cách c a HS. T ch c ho t đ ng h c t p đ c l p c a h c sinh Khaiự ể ủ ổ ứ ạ ộ ọ ậ ộ ậ ủ ọ thác vi c h c t p đ c l p c a HS là m t hệ ọ ậ ộ ậ ủ ộ ướng chính đ thích ng v i hoàn c nh màể ứ ớ ả
GV ph i phân ph i th i gian gi ng d y c a mình cho các NTĐ khác nhau trong t ngả ố ờ ả ạ ủ ừ
ti t h c. M t khác, h c t p đ c l p là giai đo n đ c bi t quan tr ng đ HS chuy nế ọ ặ ọ ậ ộ ậ ạ ặ ệ ọ ể ể
nh ng thông tin, ki n th c các em v a h c vào trong nh ng m i quan h bên trong đữ ế ứ ừ ọ ữ ố ệ ể
tr thành tài s n trí tu c a riêng mình. Chính vì th , t ch c ho t đ ng h c t p đ cở ả ệ ủ ế ổ ứ ạ ộ ọ ậ ộ
l p c a HS có ý nghĩa r t quan tr ng, c n đậ ủ ấ ọ ầ ượ ổc t ch c m t cách c n th n. Đ duy trìứ ộ ẩ ậ ể
vi c h c t p đ c l p c a HS, GV c n thi t k nh ng bài t p, nhi m v đáp ng đệ ọ ậ ộ ậ ủ ầ ế ế ữ ậ ệ ụ ứ ượ c các m c đ kh năng khác nhau c a HS. Bên c nh nh ng nhi m v v a s c và h pứ ộ ả ủ ạ ữ ệ ụ ừ ứ ấ
d n, GV c n chú ý đ n nh ng hình th c đánh giá, khen thẫ ầ ế ữ ứ ưởng thích h p đ đ ngợ ể ộ viên, kích thích HS theo đu i nhi m v đổ ệ ụ ược giao cho đ n cùng. GV c n xây d ngế ầ ự trong l p kho trò ch i h c t p, nh ng câu đ vui, bài t p h p d n đ khuy n khích HSớ ơ ọ ậ ữ ố ậ ấ ẫ ể ế suy nghĩ, phát tri n ki n th c và nh ng sách, báo, truy n, các tài li u ể ế ứ ữ ệ ệ
3.Th c hành t ch c h c t p sinh đ ng trong l p ghép:ự ổ ứ ọ ậ ộ ớ
Tu theo n i dung bài h c và nh ng m c đích giáo d c đ t ra, GV s l a ch n cácỳ ộ ọ ữ ụ ụ ặ ẽ ự ọ hình th c t ch c d y h c cho thích h p. Có m t s hình th c t ch c d y h c chứ ổ ứ ạ ọ ợ ộ ố ứ ổ ứ ạ ọ ủ
y u sau thế ường được dùng trong LG: T ch c d y h c chung c l p D y h c chungổ ứ ạ ọ ả ớ ạ ọ
c l p là phả ớ ương ti n hi u qu đ chuy n t i nh ng thông tin đ n đệ ệ ả ể ể ả ữ ế ược m t sộ ố
lượng l n ngớ ười nghe cùng m t lúc. Hình th c này thộ ứ ường được s d ng đ gi iử ụ ể ớ
Trang 9thi u nh ng v n đ chung trong n i dung chệ ữ ấ ề ộ ương trình hay đ HS cùng th o lu nể ả ậ
nh ng ch đ có liên quan đ n kinh nghi m, ki n th c c a nhi u ngữ ủ ề ế ệ ế ứ ủ ề ười. Hình th c tứ ổ
ch c này thứ ường được dùng khi m đ u và k t thúc c a m i ti t, m i bu i h c hayở ầ ế ủ ỗ ế ỗ ổ ọ trong d y các môn h c đòi h i ph i trình bày nh ng thông tin chung cho HS c a cácạ ọ ỏ ả ữ ủ NTĐ, ví d nh hát, k chuy n, đ o đ c, th d c và nh ng ho t đ ng vui ch i, thamụ ư ể ệ ạ ứ ể ụ ữ ạ ộ ơ quan, lao đ ng. T ch c d y h c chung cho c LG s giúp GV gi m độ ổ ứ ạ ọ ả ẽ ả ượ ố ượ c s l ng giáo án ph i so n và có th t p trung vào đi u khi n các ho t đ ng c a HS trong giả ạ ể ậ ề ể ạ ộ ủ ờ
h c nh m t đ n v l p h c th ng nh t. Tuy nhiên, hình th c t ch c d y h c này sọ ư ộ ơ ị ớ ọ ố ấ ứ ổ ứ ạ ọ ẽ khó có th đáp ng để ứ ược các nhu c u khác nhau c a các cá nhân các TĐ khác nhau,ầ ủ ở nên trong th c t , hình th c t ch c d y h c này đự ế ứ ổ ứ ạ ọ ượ ử ục s d ng r t h n ch C n l uấ ạ ế ầ ư
ý r ng khi s d ng hình th c d y h c này, GV ph i chú ý l a ch n và đi u ch nh n iằ ử ụ ứ ạ ọ ả ự ọ ề ỉ ộ dung sao cho phù h p v i các đ i tợ ớ ố ượng các NTĐ khác nhau. T ch c d y h c choở ổ ứ ạ ọ
t ng nhóm trình đ GV làm vi c tr c ti p v i m t NTĐ đ chuy n t i nh ng n iừ ộ ệ ự ế ớ ộ ể ể ả ữ ộ dung trong chương trình hay hướng d n HS th c hành nh ng thao tác làm bài c th ẫ ự ữ ụ ể Trong lúc d y h c tr c ti p, GV có th cung c p nh ng thông tin, trình bày, gi i thíchạ ọ ự ế ể ấ ữ ả
nh ng s v t, hi n tữ ự ậ ệ ượng, làm m u nh ng thao tác hay t ch c trao đ i v i HS. Đẫ ữ ổ ứ ổ ớ ể duy trì ho t đ ng h c t p c a các nhóm khác, GV s ph i đ a ra nh ng bài t p hayạ ộ ọ ậ ủ ẽ ả ư ữ ậ nhi m v đ HS làm vi c cá nhân ho c cùng v i các b n trong nhóm nh Chính vìệ ụ ể ệ ặ ớ ạ ỏ
v y, ch t lậ ấ ượng d y h c tr c ti p c a GV có liên quan tr c ti p v i ch t lạ ọ ự ế ủ ự ế ớ ấ ượng qu nả
lí h c t p đ c l p c a HS trong nh ng NTĐ khác có trong l p h c c a mình. D y h cọ ậ ộ ậ ủ ữ ớ ọ ủ ạ ọ
tr c ti p c a GV có hi u qu nh t do GV th c hi n nh ng tự ế ủ ệ ả ấ ự ệ ữ ương tác tr c ti p v i HSự ế ớ trong nhóm cùng TĐ nên các em thường t p trung l ng nghe l i gi ng và ti p thu bàiậ ắ ờ ả ế nhanh h n. Đây là hình th c t ch c d y h c ph bi n LG hi n nay. Trong LG, đơ ứ ổ ứ ạ ọ ổ ế ở ệ ể
th c hi n d y h c tr c ti p v i t t c các NTĐ, GV ph i di chuy n liên t c gi a cácự ệ ạ ọ ự ế ớ ấ ả ả ể ụ ữ nhóm, đ c bi t trong nh ng LG đ u c p do các em ch a quen làm vi c đ c l p vàặ ệ ữ ầ ấ ư ệ ộ ậ
ch a có kh năng t qu n cao. m i NTĐ, nh ng tư ả ự ả ở ỗ ữ ương tác gi a GV và HS l n lữ ầ ượ t
di n ra trong kho ng 510 phút. Bi n pháp đ duy trì h c t p đ c l p c a HS là giaoễ ả ệ ể ọ ậ ộ ậ ủ cho các em nh ng nhi m v cá nhân hay c a nhóm có th hoàn thành trong kho ngữ ệ ụ ủ ể ả
th i gian GV d tính s c n đ th c hi n d y h c tr c ti p NTĐ khác. Nh ng bàiờ ự ẽ ầ ể ự ệ ạ ọ ự ế ở ữ
t p hay nhi m v này nên đậ ệ ụ ược thi t k m t vài m c đ khó và d đ đáp ngế ế ở ộ ứ ộ ễ ể ứ nhi u m c đ h c t p c a HS. Thêm n a, GV c n huy đ ng m ng lề ứ ộ ọ ậ ủ ữ ầ ộ ạ ướ ựi t qu n vàả cán s trong m i nhóm đ các em có th giúp GV đi u hành h c t p c a các HS khácự ỗ ể ể ề ọ ậ ủ trong nhóm hay hướng d n các b n làm bài. D y h c tr c ti p cho cá nhân GV th cẫ ạ ạ ọ ự ế ự
hi n d y h c tr c ti p cho cá nhân HS trong l p là hình th c t ch c d y h c gi aệ ạ ọ ự ế ớ ứ ổ ứ ạ ọ ữ
Trang 10th y và m t trò, d a trên yêu c u c th c a cá nhân đó. D y h c cá nhân đầ ộ ự ầ ụ ể ủ ạ ọ ược coi là
m t cách th c d y h c hi u qu cao nh t b i vì nó đáp ng độ ứ ạ ọ ệ ả ấ ở ứ ượ ốc t t nh t m c đ yêuấ ứ ộ
c u và phát tri n c a cá nhân. Tuy nhiên, không th s d ng d y h c cá nhân cho t tầ ể ủ ể ử ụ ạ ọ ấ
c HS trong LG mà ch có th s d ng cho m t vài em HS đ c bi t, thả ỉ ể ử ụ ộ ặ ệ ường là nh ngữ
em có ti p thu ch m h n các b n khác ho c b ng t quãng th i gian h c vì nh ng lí doế ậ ơ ạ ặ ị ắ ờ ọ ữ nào đó. Đ có th th c hi n d y h c tr c ti p cho cá nhân trong gi h c, GV c n cóể ể ự ệ ạ ọ ự ế ờ ọ ầ
nh ng bi n pháp đi u khi n thích h p v i ho t đ ng h c t p c a các HS và các nhómữ ệ ề ể ợ ớ ạ ộ ọ ậ ủ
HS khác: giao bài cho các em làm vi c trong nhóm hay làm vi c cá nhân. C n l u ýệ ệ ầ ư
r ng th i gian dành cho vi c d y h c tr c ti p cho cá nhân không th kéo dài vì nhằ ờ ệ ạ ọ ự ế ể ư
v y s làm nh hậ ẽ ả ưởng đ n h c t p c a s đông các em trong l p.ế ọ ậ ủ ố ớ
, ngày tháng năm
Người vi tế