4. Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí của công dân. - Hiểu và phân loại các loại vi phạm pháp luật. - Hiểu và phân biệt từng loại trách nhiệm pháp lí. Quyền tham gia quản lí Nhà nư[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA HỌC KÌ II - MÔN GDCD 9
NĂM HỌC 2018 - 2019
A HỆ THỐNG KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
1 Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân
- Hôn nhân: Là sự kết hợp giữa một nam và một nữ (nam đủ 20 tuổi trở lên, nữ đủ 18 tuổi
trở lên) được pháp luật thừa nhận
- Nguyên tắc: Tự nguyện, tiến bộ, một vợ, một chồng, bình đẳng Được kết hôn với những
người khác tôn giáo, dân tộc, người nước ngoài Thực hiện kế hoạch hóa gia đình…
- Tác hại của việc kết hôn sớm: ảnh hưởng học tập, sức khỏe, hạnh phúc gia đình, nòi
giống
2 Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế
- Công dân có quyền lựa chọn hình thức tổ chức kinh tế, ngành nghề và quy mô kinh doanh
- Bản thân và gia đình thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ kinh doanh, đóng thuế, tôn trọng quyền tự do kinh doanh của người khác: Kê khai đúng vốn, kinh doanh đúng
ngành, mặt hàng Không kinh doanh các mặt cấm: ma túy, mại dâm, thuốc nổ, vũ khí …
3 Quyền và nghĩa vụ lao động của công dân
- Luật Lao động quy định tuổi lao động: ít nhất đủ 15 tuổi, có khả năng lao động và có giao
kết hợp đồng lao động
- Lao động có những quy định riêng đối với trẻ em chưa thành niên: cấm nhận trẻ em
dưới 15 tuổi vào làm việc; cấm sử dụng người lao động dưới 18 tuổi làm những công việc nặng nhọc, nguy hiểm … Cấm cưỡng bức, ngược đãi người lao động; khi nhận lao động chưa đến tuổi thành niên phải lập hồ sơ theo dõi riêng, được khám sức khỏe định kì …
4 Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí của công dân
- Hiểu và phân loại các loại vi phạm pháp luật
- Hiểu và phân biệt từng loại trách nhiệm pháp lí
5 Quyền tham gia quản lí Nhà nước, quản lí xã hội của công dân
- HS ghi nhớ công dân có các quyền cơ bản: bảo hộ về tính mạng thân thể, sức khỏe, danh dự
và nhân phẩm Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở Quyền và nghĩa vụ học tập Quyền tự do tín ngưỡng Ngoài ra công dân còn có quyền tham gia quản lí nhà nước, quản lí xã hội:
Trang 2- Học sinh thực hiện quyền này như thế nào ở nhà trường và ở nơi cư trú:
6 Nghiã vụ bảo vệ Tổ quốc
- Trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc: Là nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi công dân
- Những việc mà em và các bạn có thể làm để bảo vệ Tổ quốc: tham gia xây dựng quốc phòng toàn dân, thực hiện nghĩa vụ quân sự, bảo vệ trật tự an ninh xã hội…
- Phê phán những hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự
7 Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật
- Mối quan hệ giữa sống có đạo đức và tuân theo pháp luật:
- Trách nhiệm của học sinh trong việc rèn luyện sống có đạo đức và tuân theo pháp luật: Cần thường xuyên tự kiểm tra, đánh giá hành vi của bản thân trong việc sống có đạo đức và tự
giác tuân theo pháp luật
B HỆ THỐNG CÂU HỎI ÔN TẬP
I Lí thuyết
Câu 1: Em hãy cho biết những quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ cơ bản của
công dân trong hôn nhân?
Câu 2: Để bảo vệ quyền lợi cho trẻ em chưa thành niên, luật Lao động có những quy định gì? Câu 3: Vi phạm pháp luật là gì? Để xác định một hành vi có vi phạm pháp luật hay không,
cần xác định thêm các yếu tố nào? Các hành vi như thế nào là trái với quy định của pháp
luật?Có các loại vi phạm pháp luật nào?
Câu 4: Nêu điểm khác nhau giữa trách nhiệm đạo đức và trách nhiệm pháp lí?
Câu 5: Bảo vệ Tổ quốc là gì?
Hãy nêu những việc mà em và các bạn có thể làm để thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ Quốc?
Câu 6:
a Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật là gì? Mối quan hệ giữa sống có đạo đức và tuân
theo pháp luật? Em hãy cho một số ví dụ về sống có đạo đức, pháp luật?
b Vì sao chúng ta phải sống có đạo đức và tuân theo pháp luật?
c Bản thân em và tập thể lớp còn có những biểu hiện nào chưa tốt so với yêu cầu giáo dục
đạo đức và pháp luật? Hãy đề ra biện pháp khắc phục nhựng thiết sót đó?
Câu 7: Chế độ hôn nhân và gia đình ở nước ta bao gồm các nguyên tắc cơ bản nào?
Trang 3Câu 8: Luật Hôn nhân và gia đình ở nước ta cấm kết hôn trong những điều kiện nào?
Câu 9: Theo em,việc kết hôn sớm có tác hại như thế nào đối với bản thân và gia đình?
Câu 10: Thế nào là vi phạm pháp luật?Có những loại vi phạm pháp luật nào?Nêu ví dụ về
mỗi loại?Thế nào là trách nhiệm pháp lí?Có những loại trách nhiệm pháp lí nào?
Câu 11: Nêu các hình thức tham gia quản lí nhà nước,quản lí xã hội của công dân? Học sinh
lớp 9 có thể thực hiện quyền tham gia quản lí nhà nước,quản lí xã hội không? Thực hiện như thế nào?
Câu 12: Vì sao Hiến pháp quy định công dân có quyền tham gia quản lí nhà nước,xã hội?
Nêu 4 hoạt động mà công dân thể hiện quyền tham gia quản lí nhà nước,xã hội?
Câu 13: Thế nào là bảo vệ Tổ quốc?Vì sao phải bảo vệ Tổ quốc? Đầu năm, nghe Cô giáo nói
cả lớp tập trung để luyện tập quân sự, có mấy bạn cứ thắc mắc mãi: mình mới học lớp 10,
còn nhỏ tuổi thì tập quân sự làm gì? Việc luyện tập quân sự này có liên quan gì đến nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc đâu Vậy mấy bạn học sinh suy nghĩ như thế có đúng không? Tại sao học
sinh phải luyện tập quân sự?
Câu 14: Tại sao bảo vệ Tổ quốc lại được coi là quyền và nghĩa vụ thiêng liêng và cao quý của
mỗi công dân?Là học sinh ,em đã và sẽ làm gì để thực hiện tốt nghĩa vụ thiêng liêng và cao
quý đó?
Câu 15 : Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật có mối quan hệ với nhau như thế nào? Cho
ví dụ?Vì sao phải sống và làm việc theo Hiến Pháp và Pháp luật?
Câu 16: Bản thân em và tập thể lớp còn có những biểu hiện nào chưa tốt so với yêu cầu giáo
dục đạo đức và pháp luật? Hãy đề ra biện pháp khắc phục những thiếu sót đó?
II Bài tập: Cho các tình huống sau:
TH1: Có người nói, khi đất nước có chiến tranh thì công dân có nghĩa vụ nhập ngũ để bảo vệ
Tổ quốc,còn trong thời bình thì việc nhập ngũ hay không là tuỳ vào sự tư nguyện của mỗi
người,không nên bắt buộc
Em có đồng ý với ý kiến trên hay không ?Vì sao?
TH2:Học hết lớp 12, Mai ở nhà chờ xin việc thì gặp và yêu Tuấn cũng không có việc làm Khi
hai người xin cha mẹ cho kết hôn thì hai bên gia đình đều khuyên hai bạn hãy thư thả, bao
giờ có việc làm thì hãy xây dựng gia đình nhưng cả hai không đồng ý, cứ thúc ép cha mẹ,
cuối cùng gia đình hai bên phải chấp thuận Mai và Tuấn kết hôn
Theo em, quyết định của gia đình Mai và Tuấn đúng hay sai? Vì sao?
TH3: “An mới 16 tuổi nhưng mẹ An đã ép gả An cho một người nhà giàu ở cạnh nhà An
không đồng ý thì bị mẹ đánh và vẫn tổ chức cưới, bắt An về nhà chồng”
Trang 4Việc làm của mẹ An đúng hay sai? Vì sao ?
TH4: Ở khu tập thể A ,hằng tháng đều có các cuộc họp tổ dân phố để bàn bạc về các công
việc ở khu phố.Nhà ông Hoàng rất giàu có nhưng không bao giờ tham gia dự họp.Tổ trưởng
tổ dân phố nhắc nhở thì ông Hoàng cho rằng gia đìng ông không có nghĩa vụ tham gia các
hoạt động ở địa phương
a) Ông Hoàng có trách nhiệm tham gia vào các công việc ở thôn xóm hay không?Vì sao? b)Theo em,tham gia bàn bạc các công việc ở khu phố có phải là thực hiện quyền tham
gia quản lí nhà nước,xã hội hay không?
TH5: Hiên nay, có tình trạng phụ nữ lừa gạt trẻ em đưa sang Trung Quốc bán.Hỏi
a)Những người phụ nữ đó sẽ bị xử lí như thế nào?Vì sao?
b)Họ đã vi phạm đạo đức hay pháp luật ?Vì sao?
c)Học sinh chúng ta phải rèn luyện đạo đức và tuân theo pháp luật như thế nào?
TH6: Bình (14 tuổi – HS lớp 9) ngủ dậy muộn nên mượn xe máy của gia đình để đi học Qua
ngã tư gặp đèn đỏ, Bình không dừng lại, phóng vụt qua và chẳng may đụng vào ông Tám - người đang đi đúng phần đường của mình, làm cả hai cùng té ngã và ông Tám bị thương nặng
a Hãy nhận xét hành vi của Bình
b Nêu các vi phạm pháp luật mà Bình mắc phải và trách nhiệm của Bình trong sự việc
này?
TH7: Các hành vi sau đây đã vi phạm pháp luật gì? Vì sao?
a Trộm cắp tài sản của công dân
b Vi phạm nội quy an toàn của xí nghiệp
c Một em bé lên 5 tuổi, nghịch lửa đã làm cháy một số đồ của nhà bên cạnh
d Do A mâu thuẫn với B nên có ý định đánh B
đ Đánh nhau gây mất trật tự công cộng
TH8: Trong dịp tổng kết hoạt động bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em của Ban dân số, gia
đình và trẻ em phương Bạn Lan – một học sinh lớp 9, rất muốn tham gia đóng góp ý kiến về các quyền của trẻ em nhưng lại băn khoăn không hiểu mình có được tham gia đóng góp ý kiến không?
a Theo em, Lan có được quyền tham gia đóng góp ý kiến không? Vì sao?
Trang 5bạn Lan thể hiện quyền gì của công dân?
TH9: Hải Anh là con trai độc nhất trong 1 gia đình giàu có nhưng lười học nên không thi đậu
vào đại học Không học, chẳng có công việc làm, suốt ngày Hải Anh lao vào chơi bi-a, điện tử Bạn bè lo lắng hỏi Hải Anh về công việc và tương lai thì được trả lời: “Nhà tớ thiếu gì tiền! Tiền của bố mẹ cho tớ đủ để sống sung sướng cả đời rồi; tớ không cần gì phải đi học, vì tớ không cần lao động!”
Hỏi:
a Suy nghĩ của Hải Anh đúng hay sai? Vì sao?
b Nếu được khuyên Hải Anh, em sẽ nói điều gì?
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần
Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí