- Truyện ngụ ngôn là loại truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần, mượn chuyện về loài vật, đồ vật hoặc chính con người để nói bóng gió, kín đáo chuyện con người , nhằm khuyên nhủ, răn dạ[r]
Trang 1NGỮ VĂN LỚP 6A
5
Trang 2A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Truyện phê phán những kẻ hiểu biết hạn hẹp mà lại huyênh hoang Đồng thời, khuyên nhủ người ta phải biết mở rộng tầm hiểu biết của mình; không được chủ quan, kiêu ngạo
- Bước đầu hiểu được đặc điểm của truyện ngụ ngôn (mượn chuyện loài vật để nói chuyện con người, khuyên răn con người những bài học nào đó trong cuộc sống)
2 Kĩ năng:
Rèn cho học sinh kĩ năng kể chuyện ngụ ngôn
Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngôn)
Trang 3Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngôn)
B Chuẩn bị
- Giáo viên:Hình ảnh minh hoạ cho câu chuyện
- Học sinh: Soạn bài (Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa)
Trang 4Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngôn)
C Tiến trình giờ học
1 Tổ chức:
6A: 6B: 6C:
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới:
4 Củng cố:
5 Hướng dẫn về nhà:
Trang 5Kiểm tra bài cũ
1 Em hãy nêu bài học từ truyện cổ tích “Ông lão đánh cá và con cá
vàng” ?
- Truyện ca ngợi lòng biết ơn đối với người nhân hậu và nêu lên bài học đích đáng cho những kẻ tham lam, bội bạc
2 Có ý kiến cho rằng: truyện “Ông lão đánh cá và con cá vàng” nên đặt tên là “Mụ vợ ông lão đánh cá và con cá vàng” Ý kiến của em như thế nào?
- Ý kiến cho rằng truyện này nên đặt tên là “Mụ vợ ông lão đánh cá và con cá vàng” cũng có cơ sở, bởi vì:
+ Ý nghĩa chính của truyện là phê phán, nêu bài học đích đáng cho
những kẻ tham lam, bội bạc như mụ vợ ông lão
+ Mụ vợ là nhân vật chính của truyện
Trang 6Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngôn)
Trang 7Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngôn)
I Đọc và tìm hiểu chú thích
1 Đọc
2 Tìm hiểu chú thích
a Khái niệm truyện ngụ ngôn
- Truyện ngụ ngôn là loại truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần, mượn chuyện về loài vật, đồ vật hoặc chính con người để nói bóng gió, kín đáo chuyện con người , nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta bài học nào đó trong cuộc sống
Ngụ (kín đáo), ngôn (lời nói): Lời nói kín đáo để người đọc,
người nghe tự suy ra mà hiểu
Trang 8Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngôn)
I Đọc và tìm hiểu chú thích
1 Đọc
2 Tìm hiểu chú thích
a Khái niệm truyện ngụ ngôn
b Từ khó:
Nghênh ngang: Tỏ ra không kiêng sợ gì ai; choán chỗ, bất chấp trật
tự, bất chấp quy định, gây trở ngại cho việc đi lại
Em hiểu thế nào là
“nghênh ngang”?
Trang 9Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngôn)
I Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt
Hãy cho biết: truyện “Ếch ngồi đáy giếng” thuộc kiểu văn bản nào? Phương thức biểu đạt chính là gì?
- Văn bản: Tự sự
- Phương thức: Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
bản theo các sự việc
chính ?
2 phần Phần 1 : Từ đầu đến “ếch ta ra ngoài”: Ếch khi ở trong giếng
Phần 2 : còn lại: Ếch khi ra khỏi giếng
11
Trang 11Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngôn)
II Tìm hiểu văn bản
3 Phân tích
a Ếch khi ở trong giếng
Cuộc sống của ếch khi ở trong giếng được giới thiệu như
thế nào?
- Sống lâu ngày trong giếng
Xung quanh là những con vật bé nhỏ như cua,
ốc, nhái
Các con vật khiếp sợ khi ếch cất giọng ồm ộp
Môi trường sống
ấy đã tạo cho ếch
ảo tưởng gì?
-Tưởng: mình oai như một vị chúa tể
Bầu trời bé bằng chiếc vung
Đó là môi trường sống như thế nào của
ếch ?
Môi trường nhỏ
bé, hạn hẹp, tù túng, không thay đổi
Những từ ngữ đó thể hiện đặc điểm tính cách gì của ếch ?
Hiểu biết nông cạn, huyênh hoang
Kể chuyện ếch bằng nghệ thuật gì? Nhằm
ám chỉ chuyện gì về
con người?
- Nhân hoá -> Môi trường hạn hẹp dễ khiến người ta kiêu ngạo, không biết thực chất về mình
Trang 12Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngôn)
II Tìm hiểu văn bản
3 Phân tích
a Ếch khi ở trong giếng
b Ếch khi ra khỏi giếng
Sự kiện nào làm thay đổi
cuộc sống
- Trời mưa, nước tràn bờ đưa
ếch ra khỏi giếng
Lúc này, ếch có những hành động gì ?
- Đi lại nhâng nháo, nghênh
ngang
Hậu quả cho những hành động của ếch ?
- Bị trâu giẫm bẹp
Theo em, vì sao ếch phải gánh chịu hậu quả như thế?
- Ếch đã ra khỏi môi trường quen thuộc nhưng vẫn kiêu ngạo, nghênh ngang, nhâng nháo, chẳng thèm để ý đến xung quanh
Mượn sự việc này, dân gian muốn khuyên mọi
người điều gì?
Trang 1312
Trang 14Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngôn)
I Đọc và tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
3 Phân tích
a Ếch khi ở trong giếng
b Ếch khi ở ngoài giếng
Câu chuyện này có ý
nghĩa gì?
4 Tổng kết:
a Nội dung: Phê phán những kẻ hiểu biết cạn hẹp mà lại huyênh
hoang, khuyên nhủ người ta cố gắng mở rộng tầm hiểu biết của mình, không được chủ quan, kiêu ngạo
Nghệ thuật kể chuyện
“Ếch ngồi đáy giếng”
có gì đặc sắc?
Trang 15Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngụn)
I Đọc và tỡm hiểu chỳ thớch
II Tỡm hiểu văn bản
III Luyện tập
1 Bài tập 1:
Hóy tỡm và gạch chõn hai cõu văn trong văn bản mà
em cho là quan trọng nhất trong việc thể hiện nội dung, ý nghĩa truyện?
- Phần 1: “ ch cứ t ởng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng chiếc Ế vung và nó thì oai nh một vị chúa tể”: Câu này nói về môi tr ờng nhỏ hẹp và sự ngộ nhận, ảo t ởng về bản thân của ếch.
- Phần 2: “Nó nhâng nháo đ a cặp mắt lên nhìn bầu trời, chả thèm để ý đến xung quanh nên đã bị một con trâu dẫm
bẹp’’: Câu này nói về thái độ chủ quan, kiêu ngạo và hậu quả mà nó phải chịu.
Trang 16Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(Truyện ngụ ngụn)
I Đọc và tỡm hiểu chỳ thớch
II Tỡm hiểu văn bản
III Luyện tập
2 Bài tập 2:
Những cõu thành ngữ, tục ngữ, ca dao nào được gợi nhớ từ văn bản này?
Thành ngữ: Ếch ngối đỏy giếng
Ca dao, tục ngữ:
- Đi cho biết đó biết đây
ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn.
Trang 17Kể lại
chuyện
b»ng
lêi v¨n
cña em.
Trang 18- Học thuộc định nghĩa về truyện ngụ ngôn và phần
“Ghi nhớ” ( SGK trang 101).
- Giải thích ý nghĩa của thành ngữ : ếch ngồi đáy
giếng.
- Đọc, soạn văn bản “Thầy bói xem voi”