Câu nói: “Thất bại trong chuẩn bị đồng nghĩa với việc bạn đang chuẩn bị cho sự thất + Người thông minh nhất người mạnh nhất hay nhanh nhất: là những người ưu việt hơn cả về một phương di
Trang 1BỘ CÂU HỎI ĐỌC HIỂU
sẽ đón nhận những thách thức ấy với đầy tự tin.
Tôi thường nói với sinh viên cũng như trên các kênh truyền thông đại chúng rằng môi trường sống của chúng ta kể cả ở Việt Nam đang thay đổi ở một tốc độ chưa từng có do cách mạng công nghệ 4.0 đem lại Tuy nhiên chúng ta đang chứng kiến đại dịch Covid-19 chỉ cần vài tháng đã có thể thay đổi toàn bộ môi trường sống và sinh hoạt của con người trên toàn thế giới.
Cuộc sống của con người sẽ không trở lại bình thường như xưa nữa Trong sự thay đổi
ấy, luật tiến hóa của vạn vật sẽ là tấm lưới chọn lọc cho những ai tồn tại Không phải người thông minh nhất, cũng không phải người mạnh nhất hay nhanh nhất mà là người có khả năng thích nghi cao nhất sẽ tồn tại.
Nhà khoa học gia và cũng là chính trị gia Benjanmin Franklin từng nói “Thất bại trong chuẩn bị đồng nghĩa với viêc bạn đang chuẩn bị cho sự thất bại” Thế nên chúng ta cần phải chuẩn bị để không bị đào thải bởi luật tiến hóa Đó là học hỏi, hoàn thiện bản thân hàng ngày trong tâm thế để thích nghi với mọi thay đổi trong cuộc sống.
(Trích Diễn văn tốt nghiệp trong buổi “Lễ ra trường trực tuyến 2020” Giáo sư Trương Nguyện Thành – Báo Dân sinh, 09/6/2020 – 19:21 PM)
Thực hiện các yêu cầu sau
1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
2 Theo tác giả, đại dịch covid-19 đã và đang nhắc nhở chúng ta điều gì?
3 Anh/chị hiểu như thế nào về câu: “Thất bại trong chuẩn bị đồng nghĩa với việc bạn
đang chuẩn bị cho sự thất bại”?
Trang 24 Anh/chị có đồng tình với quan điểm: Không phải người thông minh nhất, cũng không
phải người mạnh nhất hay nhanh nhất mà là người có khả năng thích nghi cao nhất sẽ tồn tại
không? Vì sao?
Gợi ý làm bài
1 Chỉ ra được phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.
2 Theo tác giả, đại dịch covid-19 đã và đang nhắc nhở chúng ta rằng: lúc nào cũng cần
phải học hỏi để thích nghi.
3 Câu nói: “Thất bại trong chuẩn bị đồng nghĩa với việc bạn đang chuẩn bị cho sự thất
+ Người thông minh nhất người mạnh nhất hay nhanh nhất: là những người ưu việt hơn
cả về một phương diện nhất định (chỉ số IQ, thể lực, tốc độ,…) thuộc thế mạnh tinh thần hoặc
thể chất… Điều đó chỉ giúp họ tồn tại trong những tình huống và thời điểm nhất định Nếu chỉnhư vậy, cuộc sống muôn màu và đổi thay từng ngày từng giờ sẽ khiến họ khó đáp ứng đượcnhững yêu cầu ngày càng cao và đa dạng…
+ Còn người có khả năng thích nghi cao nhất: là người hội tụ đầy đủ khả năng chuẩn bị
chu đáo, linh hoạt, năng động trong việc chỉnh sửa, thay đổi tình cảm, hành vi của bản thân
v.v… (bao hàm cả về mặt thể chất và tinh thần) theo hướng cụ thể phù hợp với sự đổi thay của
cuộc sống trong bất kỳ tình huống nào, ở bất kỳ đâu, nhằm tạo ra kết quả tích cực và hiệu quảnhất có thể…
+ Chính bởi vậy, người thông minh nhất, người mạnh nhất, người nhanh nhất vẫn khó có thể tồn tại lâu dài; và người có khả năng thích nghi cao nhất sẽ tồn tại trong mọi tình huống…
Trang 3Câu 2.
Đọc đoạn trích:
Ở Nhật Bản và Hàn Quốc, mặc dù rất tiên tiến nhưng giáo dục ở đây vẫn bị ảnh hưởng
tư tưởng hơn thua của người phương Đông Nhiều bạn trẻ Hàn Quốc đã phải tự tử vì không chịu nổi áp lực so sánh với bạn bè, theo những tiêu chuẩn thành công gì đó của cha mẹ muốn Trong khi một đứa trẻ khác nhau là khác nhau, 7 tỷ dân trên quả đất không ai có y hệt dấu vân tay, y hệt cấu trúc gen Đứa có 2 tỷ nơ-ron thần kinh và đứa chỉ có 1 tỷ, đứa cao đứa thấp, đứa trắng đứa đen Trời đất đã sinh ra chúng khác nhau, hà cớ gì chỉ lấy một tiêu chuẩn để xếp loại?
B không giải được bài toán đại số đó nhưng có giọng hát thiên phú, nó hoàn toàn có thể kiếm tiền từ đó D không hiểu vì sao phải đạo hàm hay vẽ đồ thị f(x3) nhưng nó có thể chạy 20km không mệt Hãy tôn trọng từng cá thể, vốn sinh ra công bằng dưới trời đất này Đừng bao giò so sánh chúng với ai, và chúng ta cũng vậy Giàu, nghèo, thành đạt, hạnh phúc,… Chỉ
là những khái niệm ĐỊNH TÍNH, vô tận vô cùng Tôi có 3 tỷ là giàu nhưng anh kia nói chỉ có
100 triệu là vương giả, năm sau tôi đạt được mức trên và giàu có bây giờ phải 10 tỷ.
Tôi là Nguyễn Văn B, tôi có những giá trị riêng của tôi, “giá trị Nguyễn Văn B” Tony thường nghe câu nói cửa miệng của nhiều người “Nhìn lên thì không bằng ai, nhìn xuống cũng không ai bằng mình”… Đường minh, mình đi, mắc mớ gì cứ nhìn với ngó.
(Theo Thành đạt, thành công và thành gì nữa – Trích Tony buổi sáng, NXB Trẻ 2014)
Thực hiện các yêu cầu sau:
1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích
2 Nêu hiệu quả của biện pháp điệp cấu trúc được sử dụng trong đoạn trích.
3 Anh/chị hiểu thế nào về câu nói: Đường minh, mình đi, mắc mớ gì cứ nhìn với ngó?
4 Bài học cuộc sống mà anh/chị tâm đắc nhất sau khi đọc đoạn trích?
Gợi ý làm bài
1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
2 Biện pháp tu từ điệp cấu trúc:
B không giải được bài toán đại số đó nhưng nó có giọng hát thiên phú, nó hoàn toàn có thể kiếm tiền từ đó D không hiểu vì sao phải đạo hàm hay vẽ đồ thị f(x3) nhưng nó có thể chạy 20 km không mệt Hãy tôn trong từng cá thể, vốn sinh ra công bằng dưới trời đất này.
Trang 4Tác dụng:
- Nhấn mạnh ý, tăng sức thuyết phục và sự chặt chẽ trong lập luận.(0,25)
- Làm nổi bật quan điểm của tác giả về giá trị, năng lực của mỗi cá nhân: Mỗi người có
một giá trị riêng, sở trường riêng không ai giống ai.(0,25)
3 Hiểu thế nào về câu nói: Đường mình mình đi, mắc mớ gì cứ nhìn với ngó
- Đường mình, mình đi Cuộc sống là của mình, do mình định hướng, lựa chọn, quyếtđịnh
- Nhìn với ngó Phải dò xét, quan tâm, lo lắng về cái nhìn, sự phán xét, đánh giá của
người xung quanh
Mỗi người nên mạnh mẽ và tự quyết định cuộc sống của chính mình.(0,5)
4 * Bài học cuộc sống: Thí sinh tự rút ra bài học cuộc sống cho chính mình.
* Có thể tham khảo gợi ý sau:
- Bài học:
+ Không nên so sánh bản than mình với người khác
+ Cần tôn trọng những giá trị riêng của mỗi người
+ Cha mẹ không nên áp lực cho con cái
………
- Lí giải: Dựa theo phần nêu bài học, thí sinh lí giải rõ vấn đề
Lưu ý: Cho điểm tối đa khi bài viết có sự lí giải rõ rang, phù hợp với chuẩn mực đạo
đức, pháp luật
Câu 3.
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Bắt đầu từ năm 1990, nhà tâm lí học Peter Salovey ở Đại học Yale và John Mayer ở Đại
học New Hampshire đã đưa ra thuật ngữ Trí thông minh cảm xúc (Emotional Intelligence,
hoặc Emotional Quotient - EQ) Thực tế cho thấy, cảm xúc chỉ đạo trí thông minh có lẽ còn hơn cả logic toán học Bằng phân tích cấu tạo của bộ não và các xung thần kinh, người ta đã chứng minh được lí trí, mà đại diện là trí thông minh, không có ở dạng thuần túy mà được nuôi dưỡng bởi cảm xúc, và chính phần neocortex (phụ trách suy luận trên não) là nhạc trưởng, nó chỉ đạo, phối hợp, kiểm soát các cảm xúc đột ngột và gán cho chúng một ý nghĩa.
EQ thể hiện khả năng của một người hiểu rõ chính bản thân mình cũng như thấu hiểu người khác ít nhiều giống với khái niệm mà Gardner gọi là trí thông minh trong người và
Trang 5thông minh giữa người Hơn thế, nó còn là khả năng, chế ngự cảm xúc để thích ứng với hoàn cảnh và kiểm soát các cảm xúc Người có EQ cao do vậy dễ thích nghi, luôn tìm được sự hòa hợp trong một tập thể, dễ dàng nhận được sự hợp tác hơn những “thiên tài đơn độc” (mà trong thời đại hiện nay, tính tập thể trong làm việc hết sức quan trọng) Sau đó, nhà tâm lí học Daniel Goleman xác định cụ thể và có hệ thống hơn trong tác phẩm của ông mang tên
Emotional Intelligence
EQ một phần là bẩm sinh nhưng cũng do giáo dục, rèn luyện mà có được Việc giáo dục tình cảm phải được thực hiện từ khi trẻ còn nhỏ, hệ thần kinh chưa trưởng thành, có nhiều cơ hội tiếp nhận những cảm xúc mới EQ không đối lập với IQ 1 , mà mục đích của giáo dục là phát triển song song hai chỉ số này Có những người được thiên phú cả hai, nhưng không ít người lại thiếu cả hai.
[…] Càng ngày, người ta càng cho rằng EQ quan trọng hơn IQ, như người ta thường nói
“Với IQ người ta tuyển lựa bạn, nhưng với EQ, người ta đề bạt bạn” Những người thành đạt không phải là người có IQ cao nhất mà có EQ cao nhất
(Trích EQ, SQ, CQ – Những chỉ số của người thành đạt,
Dẫn theo http://www.vnexpress.net)
1 Chỉ ra 02 phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích trên.
2 Theo đoạn trích, EQ thể hiện điều gì ở một con người?
3 Cụm từ “chế ngự cảm xúc” trong câu “Hơn thế, nó còn là khả năng chế ngự cảm xúc
để thích ứng với hoàn cảnh và kiểm soát các cảm xúc” được hiểu là gì?
4 Anh/chị có đồng tình với quan điểm “Càng ngày, người ta càng cho rằng EQ quan
trọng hơn IQ” không? Vì sao?
Gợi ý làm bài
1 02 phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích trên là thuyết minh và nghị
luận
2 Theo đoạn trích, EQ thể hiện khả năng của một người hiểu rõ chính bản thân mình
cũng như thấu hiểu người khác và khả năng chế ngự cảm xúc để thích ứng với hoàn cảnh vàkiểm soát các cảm xúc
1 IQ: Intelligence Quotient, chỉ số thông minh, được cho là có liên quan đến sự thành công trong học tập, trong
công việc, trong xã hội…
Trang 63 Cụm từ “chế ngự cảm xúc” trong câu “ “Hơn thế, nó còn là khả năng chế ngự cảm xúc
để thích ứng với hoàn cảnh và kiểm soát các cảm xúc” được hiểu là khả năng kìm giữ các cảmxúc bốc đồng của bản thân, giữ được sự bình tĩnh, lạc quan ngay cả trong những khoảnh khắc/tình huống khó chịu nhất
4 HS có thể đồng tình hoặc phản đối hoặc vừa đồng tình vừa phản đối quan điểm “Càng
ngày, người ta càng cho rằng EQ quan trọng hơn IQ” Dựa vào phần giải thích về EQ và IQ,kết hợp với kinh nghiệm của bản thân để trả lời Cần có lí giải cụ thể, hợp lí, có sức thuyếtphục
Câu 4
Đọc văn bản dưới đây:
Năm nay hoa đào nở Chật đường chợ hàng hoa
Từ đáy sâu quá khứ Ông đồ lại hiện ra.
Sáng nay mưa chớm lạnh Nắng nằm trên giấy hồng Một đám người ngồi cạnh
Có nhà thơ ngồi cùng.
Tôi xin đôi câu đối
Cụ rọc tờ giấy đều Bàn tay xưa viết nối Những nét chữ thân yêu
Bài thơ “Ông Đồ” mới Dưới bút cụ nở ra Tôi chân thành chép lại Đánh dấu một mùa hoa.
Trang 7Chỉ thêm lời ghi chú Vần thơ xưa, thơ hay Thủy chung một lòng cũ
Dù vui buồn đổi thay.
(1974)
(Trích theo https://www.thivien.net, Thủy chung – Vũ Đình Liên)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?
Câu 2 Anh/chị hiểu nội dung các dòng thơ sau như thế nào?
Năm nay hoa đào nở Chật đường chợ hàng hoa
Từ đáy sâu quá khứ Ông đồ lại hiện ra.
Câu 3 Dựa vào văn bản, hãy giải thích ý nghĩa hình ảnh “Bài thơ “Ông Đồ” mới”?
Câu 4 Anh/chị có đồng tình với suy nghĩa của tác giả: Vần thơ xưa, thơ hay/ Thủy chung một
lòng cũ/ Dù vui buồn đổi thay? Vì sao?
Gợi ý làm bài
Câu 1 Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.
Câu 2 Nội dung các dòng thơ:
- Thể hiện sự hoài niệm về ông đồ xưa
- Bộc lộ niềm trân trọng với truyền thống văn hóa cha ông
Câu 3 Ý nghĩa của hình ảnh “Bài thơ “Ông Đồ” mới”
- Là sự sáng tạo nghệ thuật của nhà thơ đương đại
- Sáng tạo nghệ thuật hôm nay luôn mang trong mình dấu ấn nghệ thuật truyền thống xưa
Câu 4 Anh/chị có đồng tình với suy nghĩa của tác giả: Vần thơ xưa, thơ hay/ Thủy chung một lòng cũ/ Dù vui buồn đổi thay? Vì sao?
- Thí sinh nêu được quan điểm của bản thân: là đồng tình/ hoặc không đồng tình/ hoặc vừađồng tình một phần vừa bổ sinh ý kiến riêng
- Kiến giải được quan điểm rõ ràng, chặt chẽ, logic
Gợi ý:
Trang 8- Quan điểm đồng tình vì cần thiết phải giữ gìn vẻ đẹp nghệ thuật truyền thống, một biểu hiệncủa văn hóa truyền thống trong nghệ thuật đương đại.
- Quan điểm vừa đồng tình vừa bổ sung ý kiến là chỉ nên giữ/ kế thừa nét tinh hoa nghệ thuậttruyền thống phù hợp với hiện đại Đồng thời bổ sung để phát triển làm phong phú thêm từtinh hoa nghệ thuậ và văn hóa nhân loại
Câu 5.
Đọc đoạn trích:
Hoạt động đầu tư thông minh nhất bạn có thể thực hiện chính là đầu tư vào bản thân Đầu tư vào bản thân là làm mọi thứ để có được những kỹ năng, kiến thức và công cụ vươn tới thành công tột bậc Việc này trước đây không bắt buộc, đặc biệt là một vài thập kỉ trước, khi
mà xu hướng chung là đầu quân vào một doanh nghiệp, nỗ lực thăng tiến, rồi nghỉ hưu Tuy nhiên, trong nhịp điệu xã hội hối hả ngày nay, cách này không còn hiệu quả nữa Hoặc là bạn tiến tới, hoặc là bạn thụt lùi – không có chuyện đứng yên tại chỗ.
Sẽ có người nói với bạn rằng họ không tin mình có đủ khả năng đầu tư vào bản thân Chẳng còn chuyện gì hoang đường hơn thế! Sự thật là họ không thể không đầu tư vào bản thân Cũng sẽ có người tin rằng việc học tiếp là việc dành cho người khác, chứ không phải dành cho họ Họ tin mình đã biết đủ rồi Đừng để lối tư duy sai lầm đó lừa phỉnh bạn Dù bạn
có bao nhiêu năm kinh nghiệm đi nữa, việc đầu tư vào chính mình và quá trình phát triển chuyên môn sẽ giúp bạn giữ vững ngôi vị dẫn đầu.
Tóm lại, nếu bạn không liên tục học hỏi và phát triển, bạn chỉ có thể tự trách mình nếu bị tụt lại phía sau Hãy quyết định đầu tư phát triển bản thân ngay từ bây giờ.
(Trích Bài học cuộc sống – Brian E Bartes, NXB Phụ nữ, 2014, tr.136)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Câu 2 Theo đoạn trích, đầu tư vào bản thân là để làm gì?
Câu 3 Theo anh/chị, vì sao ý nghĩ: “Cũng sẽ có người tin rằng việc học tiếp là viêc dành cho
người khác, chứ không phải dành cho họ Họ tin mình đã biết đủ rồi” là lối tư duy sai lầm?
Câu 4 Anh/chị có đồng tình với ý kiến: “Hoạt động đầu tư thông minh nhất bạn có thể thực
hiện chính là đầu tư vào bản thân” hay không? Vì sao?
Gợi ý làm bài
Câu 1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.
Trang 9Câu 2 Theo đoạn trích, đầu tư vào bản thân là: Để có được những kĩ năng, kiến thức và
công cụ vươn tới thành công tột bậc
Câu 3 Ý nghĩ: “Cũng sẽ có người tin rằng việc học tiếp là việc dành cho người khác, chứ không phải dành cho họ Họ tin mình đã biết đủ rồi” là lối tư duy sai lầm vì:
- Kiến thức là vô hạn, hiểu biết của cá nhân là hữu hạn nên bất cứ ai cũng cần học tập suốt đời;
- Nếu không thường xuyên rèn luyện, học hỏi thì dễ bị tụt hậu, thua kém…
Câu 4 Thí sinh nêu rõ quan điểm, suy nghĩ của cá nhân Tuy nhiên cần kiến giải thuyết phục, hợp lí, không trái với chuẩn mực đạo đức và luật pháp Có thể tham khảo gợi ý sau:
- Đồng tình: Vì đó là cách đầu tư có lợi và hiệu quả nhất; giúp hoàn thiện bản thân, từ đó gópphần thúc đẩy xã hội phát triển
- Không đồng tình: Ngoài việc đầu tư vào bản thân còn có nhiều lựa chọn đầu tư khác có ýnghĩa và hiệu quả như: đầu tư vào gia đình, con cái, kinh tế…; bên cạnh đó, đầu tư vào bảnthân phần nào mang tính cá nhân
- Vừa đồng tình vừa không đồng tình; kết hợp cả hai ý trên
Câu 6
Đọc đoạn trích sau:
Để trưởng thành, tất cả chúng ta đều phải trải qua hai cuộc đấu tranh: một cuộc đấu tranh bên ngoài và một cuộc đấu tranh ngay trong tâm trí mỗi người Nhưng cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất chính là cuộc đấu tranh diễn ra trong tâm hồn mỗi người.
Đó là cuộc đấu tranh chống lại các thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giận sắp bùng phát, những lời gian dối chực trào, những phán xét thiếu cơ sở và cả những căn bệnh hiểm nghèo…
Đấu tranh giúp con người phát hiện ra cá tính và khả năng đặc biệt của họ Minnie Richards Smith từng nói: “Kim cương cũng chỉ là những hòn than, nhưng chúng đã phải lai động cật lực để trở nên cao quý” Cũng như vậy, tất cả chúng ta đều chào đời dưới hình thức những viên đá thô sơ Để bộc lộ hết những phẩm chất cao quý của mình, chúng ta phải trả qua quá trình rèn luyện và thử thách không ngừng của cuộc sống.
Hãy luôn cẩn trọng và can đảm Hãy tiếp thu ý kiến của những người xung quanh nhưng đừng để họ chi phối quá nhiều đến cuộc đời bạn Hãy giải quyết những bất đồng trong khả năng của mình nhưng đừng quên đấu tranh đến cùng để hoàn thành mục tiêu đề ra.
(Trích Không gì là không thể, George Matthew Adams,
NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2018, tr.168 – 169)
Trang 10Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Câu 2 Theo đoạn trích, cuộc đấu tranh nào quan trọng và có ý nghĩa nhất đối với con người
trong quá trình trưởng thành
Câu 3 Việc trích dẫn câu nói của Minnie Richards Smith trong đoạn trích có tác dụng gì?
Câu 4 Lời khuyên “đừng quên đấu tranh đến cùng để hoàn thành mục tiêu đề ra” trong đoạn
trích có thể áp dụng trong mọi hoàn cảnh không? Vì sao?
Gợi ý làm bài
Câu 1 Phương pháp biểu đạt chính: Nghị luận.
Câu 2 Theo đoạn trích, cuộc đấu tranh quan trọng và có ý nghĩa nhất đối với con người trong quá trình trưởng thành là cuộc đấu tranh diễn ra bên trong tâm hồn mỗi người; đấu
tranh chống lại các thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giận sắp bùng phát, những lờigian dối chực trào, những phán xét thiếu cơ sở và cả những căn bệnh hiểm nghèo…
Câu 3 Việc trích dẫn câu nói của Minnie Richards Smith trong đoạn trích có tác dụng:
- Khẳng định ý nghĩa, giá trị của khó khăn, thử thách đối với con người
- Nhắc nhở mỗi người phải biết rèn luyện và đấu tranh để trưởng thành và phát triển
- Tăng sức thuyết phục và hấp dẫn cho lập luận
Câu 4 Về Lời khuyên “đừng quên đấu tranh đến cùng để hoàn thành mục tiêu đề ra”:
- Nêu quan điểm của bản thân về vấn đề
Trang 11Trong mọi công trình nghiên cứu của mình, Howard Gardner, cha đẻ của thuyết đa trí tuệ
đã từng chỉ ra: đến năm 2030, 47% nghề nghiệp hiện nay sẽ bị biến mất Nghĩa là có những nghề nghiệp mới ra đời và thay thế nghề nghiệp cũ, em đã chuẩn bị tâm thế cho mình trước sự thay đổi đó chưa?
Lại thêm một câu hỏi nữa đặt ra: “Liệu chúng ta, thế hệ của một Việt Nam đầy sức trẻ có tụt hậu với cuộc cách mạng 4.0 như khi ta tụt hậu với cuộc cách mạng 3.0 hay không?” Cốt lõi của sự thay đổi là sự dũng cảm của mỗi người Dũng cảm để thừa nhận, dũng cảm để học hỏi, dũng cảm để tìm giải pháp, cách thức, dũng cảm để đối đầu.
(…) Các em dũng cảm để đối mặt với việc lười nhác, với việc học tập thụ động Đối mặt với những thói hư tật xấu của mình và xã hội Đối mặt với sự vô cảm của mình ngay cả với những người thân yêu nhất Đối mặt để các em nhận ra mình thiếu tư duy phản biện, một phẩm chất không thể thiếu của công dân thế kỷ XXI.
(Bài phát biểu trong Lễ khai giảng năm học 2017 – 2018, Nhà giáo Nguyễn Minh Quý – Hiệu
trưởng Trường THPT Trần Nguyên Hãn – Hải Phòng, 05/9/2017)
Thực hiện các yêu cầu sau:
1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.
2 Trong đoạn trích, người viết đã chỉ ra những thách thức nào mà học sinh phải đối mặt ở
thế kỉ XXI?
3 Nêu hiệu quả của việc sử dụng câu hỏi tu từ trong câu văn sau: Liệu chúng ta, thế hệ
của một Việt Nam đầy sức trẻ có tụt hậu với cuộc cách mạng 4.0 như khi ta tụt hậu với cuộc cách mạng 3.0 hay không?
4 Anh/Chị có đồng tình với quan điểm: Những định hướng nghề nghiệp em chọn cho
mình trong hôm nay, chưa chắc có thể tồn tại ở ngày mai? Vì sao?
Gợi ý làm bài
1 Phương thức biểu đạt chính: nghị luận.
2 Đoạn trích chỉ ra những thách thức mà học sinh phải đối mặt ở thế kỉ XXI:
- Để trả lời câu hỏi này, các em có thể trích các ý:
+ Đối mặt với một thế giới đầy biến động
+ Chứng kiến những biến đổi khí hậu bất thường, nguồn tài nguyên cạn kiệt, môi trường đang
ô nhiễm và bị tàn phá ghê gớm
Trang 12+ Những định hướng nghề nghiệp em chọn cho mình trong hôm nay, chưa chắc có thể tồn tại ởngày mai.
- Các em cũng có thể trích nguyên văn đoạn văn thứ nhất của văn bản
3 Hiệu quả của câu hỏi tu từ trong câu văn: Liệu chúng ta, thế hệ của một Việt Nam đầy sức trẻ có tụt hậu với cuộc cách mạng 4.0 như khi ta tụt hậu với cuộc cách mạng 3.0 hay không?
- Thể hiện sự băn khoăn, trăn trở, lo lắng của tác giả về vấn đề: thế hệ trẻ có tụt hậu với cuộccách mạng 4.0
- Gián tiếp khuyên nhủ thế hệ trẻ tích cực chủ động học tập để bắt kịp sự phát triển của khoahọc công nghệ trên thế giới, mà hiện tại đang là cuộc cách mạng 4.0
4 - Học sinh có thể đồng tình/ không đồng tình
- Giải thích:
+ Hợp lí, thuyết phục:
+ Có ý đúng nhưng diễn đạt chưa mạch lạc:
+ Chung chung, chưa rõ ý:
- Nếu không đồng tình: Em không đồng tình với quan điểm: Những định hướng nghề nghiệp
em chọn cho mình trong hôm nay, chưa chắc đã tồn tại ở ngày mai Vì: Đành rằng xã hội luôn
vận động thay đổi nhưng vẫn có những giá trị không đổi thay Nghề nghiệp con người cũngvậy, bên cạnh sự thay đổi của nhiều ngành nghề thì vẫn có những nghề mang ý nghĩa vĩnh cửuchẳng hạn như bộ đội, công an, nghề dạy học,…
Câu 8.
Đọc đoạn trích:
Sau khi ra trường, tôi đồng cảm với việc các bạn đang háo hức tìm việc làm để ổn định cuộc sống Chuẩn thành công mà tôi hay nghe ở Việt Nam đó là một vợ, hai con, ba tấm, và bốn bánh Khi quá tập trung vào tài sản, địa vị hay quyền lực nó có thể thôi thúc bạn chọn con đường tắt để
Trang 13có thể thành công nhanh chóng nhưng nó chỉ nhất thời và không bền vững bạn nhé Có nhiều người trên thế giới làm giàu bằng cách này, kết quả là phải vào tù và tán gia bại sản Nhà bác học Albert Einstein từng khuyên thế hệ trẻ “Không nên tập trung vào mục tiêu trở thành người thành công mà hãy cố gắng sống làm người có giá trị”.
Sống có giá trị với bản thân là khi biết chăm sóc mình về tinh thần lẫn thể chất Sống có giá trị với gia đình là khi biết cân bằng giữa công việc và cuộc sống gia đình Sống có giá trị với đồng nghiệp, với tổ chức, và với xã hội Một khi tổ chức và xã hội đánh giá bạn là người có giá trị thì thành công tự nhiên sẽ đến với bạn.
Cuối cùng, thành công của các bạn ngày hôm nay có sự đóng góp của rất nhiều người không chỉ từ bản thân Từ các thầy cô, cô nhân viên làm vệ sinh lớp học, đến bác tài xế xe bus đưa bạn đến trường hằng ngày, từ những động viên của bạn bè, và từ nhiều người khác nữa Với sự biết
ơn, lòng trắc ẩn, và với ý thức xã hội, tôi hy vọng bạn sẽ sống làm người tử tế góp phần xây dựng một môi trường sống bền vững, một xã hội văn minh và công bằng hơn.
Dù ở hoàn cảnh nào thì ngày mai mặt trời cũng sẽ mọc Nhưng ngày mai bạn sẽ là người như thế nào thì còn tùy thuộc vào nhận thức và hành động của bạn ngày hôm nay.
(Trích Bài diễn văn tốt nghiệp, Lê ra trường trực tuyến 2020 – GS Trương Nguyện Thành)
Thực hiện các yêu cầu sau:
1 Sau khi ra trường, sinh viên thường tìm kiếm điều gì? Albert Einstein khuyên thế hệ trẻ như thế nào? (0,5 điểm)
2 Theo người viết, sống có giá trị với bản thân, với gia đình là thế nào? (0,5 điểm)
3 Anh/chị hiểu thế nào về ý kiến “Dù ở hoàn cảnh nào thì ngày mai mặt trời cũng sẽ mọc”?
* Sau khi ra trường, sinh viên thường tìm kiếm việc làm để ổn định cuộc sống.
* Albert Einstein khuyên thế hệ trẻ: “Không nên tập trung vào mục tiêu trở thành người
thành công mà hãy cố gắng sống làm người có giá trị”.
Trang 142 Theo người viết, sống có giá trị với bản thân, với gia đình là: Sống có giá trị với bản
thân là khi biết chăm sóc mình về tinh thần lẫn thể chất Sống có giá trị với gia đình là khi biết cân bằng giữa công việc và cuộc sống gia đình.
3 “Dù ở hoàn cảnh nào thì ngày mai mặt trời cũng sẽ mọc”
- Dù ở hoàn cảnh nào: Mỗi con người, mỗi giai đoạn, chịu ảnh hưởng của những yếu tố
chủ quan, khách quan, sẽ có những hoàn cảnh khác nhau Có thể thuận lợi hoặc không, gặpnhững điều tốt lành hay không mong muốn…
- Ngày mai mặt trời sẽ mọc: Mặt trời bắt đầu từ đêm tối, mặt trời xóa tan đêm tối Mỗi ngày mặt trời sẽ mọc, mang đến ánh sáng, sự sống, ấm áp Có thể hiểu, mặt trời tượng trưng cho những điều tốt lành Cho nên, ý kiến “Dù ở hoàn cảnh nào thì ngày mai mặt trời cũng sẽ mọc” là lời động viên, khích lệ chúng ta hãy tin tưởng, luôn nỗ lực và hướng đến ngày mai,
tương lai
4 Học sinh bày tỏ quan điểm.
- Giải thích vì sao
Sau đây là một hướng gợi ý:
- Đồng tình với quan điểm: “Ngày mai bạn thế nào tùy thuộc vào nhận thức và hành động của bạn ngày hôm nay”.
- Bởi vì:
+ Ngày mai, cuộc sống tương lai của mỗi chúng ta là do chính chúng ta quyết định
+ Nhận thức và hành động của chúng ta ngày hôm nay sẽ làm nên chúng ta của ngày mai.
Sự đầu tư, cố gắng, ước mơ và hành động sẽ mang lại những điều tốt đẹp Ngược lại, thiếu sự
cố gắng, đầu tư cho tương lai; hay thậm chí buông thả bản thân sẽ không thể có ngày mai tươisáng
Khẳng định vai trò làm chủ bản thân của mỗi cá nhân
Câu 9.
Đọc đoạn trích sau:
Khảo sát của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEP) mới đây đánh giá, giới trẻ Việt Nam có tham vọng kinh doanh đứng thứ ba trong khu vực Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Theo khỏa sát, 25,7% thanh niên Việt Nam muốn làm việc cho chính mình, với tinh thần kinh doanh phát triển công nghệ Việt Nam đứng thứ 3, sau Indonesia với 33,5% và Thái
Trang 15Lan với 31,9% Cuộc khảo sát thăm dò ý kiến của 56.000 người trong độ tuổi từ 15 – 35 từ Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.
WEF dẫn lời một chuyên gia về thị trường khởi nghiệp (startup) Việt Nam cho rằng:
“Làn sóng startup tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, trong điều kiện thuận lợi khi có sự khuyến khích từ các cơ quan chức năng, các hiệp hội, nhà đầu tư Cho nên, việc có tới hơn 1/4 giới trẻ Việt nam có tham vọng tự làm kinh doanh cũng là điều dễ hiểu”.
Tại Việt Nam, giới trẻ đang ngày càng quan tâm đến việc thành lập doanh nghiệp của riêng họ Theo Topica Founder Institute, một chương trình hỗ trợ khởi nghiệp tại Việt Nam và Thái Lan, trong năm 2018, các công ty khởi nghiệp Việt Nam đã nhận được 889 triệu USD thông qua 92 thương vụ đầu tư Con số này gấp 3 lần con số cộng đồng này nhận được trong năm 2017 với cùng số lượng giao dịch và gấp 6 lần so với năm 2016 Ông Vương Mạnh Sơn, người sáng lập Viện Kỹ thuật Công nghệ Sài Gòn – Saigon CTT khẳng định: “Việt Nam đang phát triển với thế hệ trẻ năng động, ham làm giàu Họ chấp nhận rủi ro, họ muốn tự chủ Thời đại Internet giúp họ có nhiều thông tin, dễ dàng tìm đối tác, dễ tìm các sản phẩm và dịch vụ thích hợp, tính toán được đầu tư, chi phí và lợi nhuận…”
… Các chuyên gia của WEF cũng cho rằng, dù môi trường khởi nghiệp Việt Nam còn non trẻ so với thế giới, nhưng có nhiều tiềm năng để khơi dậy tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ.
(Trích Giới trẻ Việt Nam có tham vọng kinh doanh đứng thứ 3 ASEAN, Thái Hoàng,
Thoibaonganhang.vn, ngày 22/8/2019)
Thực hiện các yêu cầu sau:
1 Theo đoạn trích, kết quả khảo sát của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho thấy tỉ lệ thanh
niên Việt Nam muốn làm việc cho chính mình là bao nhiêu?
2 Theo ý kiến của chuyên gia về thị trường khởi nghiệp được nêu trong đoạn tríhc,
nguyên nhân nào dẫn đến việc có tới hơn 1/4 giới trẻ Việt nam có tham vọng tự làm kinhdoanh?
3 Việc tác giả trích dẫn các số liệu của Topica Founder Institute trong đoạn trích có tác
dụng gì?
4 Anh/chị có đồng tình với ý kiến: Việt Nam có nhiều tiềm năng để khơi dậy tinh thần
khởi nghiệp mạnh mẽ? Vì sao?
Trang 16Gợi ý làm bài
1 Tỉ lệ thanh niên Việt Nam muốn làm việc cho chính mình: 25.7%.
2 Nguyên nhân dẫn đến 1/4 giới trẻ Việt Nam có tham vọng tự làm kinh doanh: Làn
sống startup tại Việt nam đang bước vào giai đoạn tăng trởng mạnh mẽ, trong điều kiện thuận lợi khi có sự khuyến khích từ các cơ quan chức năng, các hiệp hội, nhà đầu tư.
3 Việc trích dẫn các số liệu của Topica Founder Institute trong đoạn trích có tác dụng:
- Cung cấp thông tin rõ ràng, cụ thể; làm tăng tính khách quan, thuyết phục cho lập luận
- Khẳng định việc đầu tư cho các công ty khởi nghiệp ở Việt Nam qua các năm ngày càngđược quan tâm sâu sắc Từ đó khơi dậy tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ ở giới trẻ
4 Nêu rõ quan điểm đồng tình hoặc không đồng tình hoặc vừa đồng tình vừa không đồng
tình
Lí giải hợp lý, thuyết phục về việc Việt Nam có hoặc không có tiềm năng khơi dậy tinhthần khởi nghiệp mạnh mẽ
Câu 10.
Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu sau:
Đã bao giờ bạn nghe câu: “Cuộc đời là một cuộc đua marathon”? Nó có ý nghĩa khuyến khích mọi người tiếp tục cố gắng khi công việc trở nên khó khăn và cần có thái độ kiên nhẫn nhưng ngoan cường trong cuộc sống Tuy vậy với tôi, không hẳn là đúng Cuộc đời không phải
là một chặng đua dài Nó thật sự là một chuỗi các chặng đua ngắn, chặng này nối tiếp chặng kia Mỗi nhiệm vụ có những thách thức riêng Để thành công, bạn chỉ cần tiếp tục cố gắng (…)
Nhà thám hiểm Christiopher Columbus từng phải đối mặt với những khó khăn không lường trước được khi đi tàu về hướng tây để tìm đường tới châu Á Ông cùng đoàn thủy thủ phải chống chọi với những cơn bão, chịu cảnh đói khát và thiếu thốn, thậm chí phải đấu tranh với tâm trạng vô cùng chán nản Thủy thủ đoàn của ba chiếc tàu gần như sắp nổi loạn Nhưng Columbus rất kiên trì Ngày qua ngày, Columbus kiên trì viết bản tường trình chuyến đi:
“Hôm nay chúng tôi lại tiếp tục đi” Và lòng kiên trì của ông đã được đền đáp Ông không tìm
ra con đường ngắn nhất để tới châu lục với những người Ấn Độ có nguồn gia vị giàu có; thay vào đó ông đã khám phá được châu Mĩ Trong suốt cuộc hành trình, tâm điểm của ông luôn rõ ràng – mỗi ngày đều phải hoàn thành một đoạn đường Giành thắng lợi trên mỗi chặng đua
Trang 17ngắn, đó chính là bí quyết thành công Nhà tư vấn quản lý Laddie F Hutar khẳng định:
“Thành công bao gồm một chuỗi các thắng lợi nhỏ mỗi ngày”.
(Trích Tài năng thôi chưa đủ, John C.MaxWell,
NXB Lao động – Xã hội, 2008, tr 198 – 199)
1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
2 Qua đoạn trích, tác giải thể hiện quan niệm như thế nào về cuộc đời?
3 Nhà thám hiểm Christopher Columbus đã phải đối mặt với những khó khăn gì khi đi
tàu về hướng tây để tìm đường tới châu Á? Điều gì đã giúp ông vượt qua hành trình gian nanấy?
4 Anh/chị có đồng tình với quan niệm: “Thành công bao gồm một chuỗi các thắng lợi
nhỏ mỗi ngày” không? Vì sao?
Gợi ý làm bài
1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.
2 Quan niệm về cuộc đời của tác giả: “Cuộc đời không hẳn là một chặng đua dài Nó
thực sự là một chuỗi các chặng đua ngắn, chặng này nối tiếp chặng kia.”
3 Nhà thám hiểm Christopher Columbus đã phải đối mặt với những khó khăn: Phải
chống chọi với những cơn bão; chịu cảnh đói khát và thiếu thốn; phải đấu tranh với những tâm trạng vô cùng chán nản; thủy thủ đoàn của ba chiếc tàu gần như sắp nổi loạn.
Nhà thám hiểm Christopher Columbus đã vượt qua hành trình gian nan ấy bằng sự kiên trì
4 Học sinh có thể nêu quan điểm riêng của bản thân về vấn đề (Đồng ý hoặc không
đồng ý hoặc bổ sung ý kiến khác…)
Câu 11.
Đọc đoạn trích:
Hầu như ai thành công cũng đã từng trải qua sự thất bại Bên cạnh những thành công luôn là những lần thất bại Nhưng hãy coi những lần thất bại đó như những bài học để đi tiếp Mức độ rủi ro và số lần thất bại cũng tăng dần theo số lần chúng ta trải nghiệm và thử thách Những người nói với bạn rằng: “Tôi không bao giờ thất bại” chắc chắn là những người không chịu dấn thân vào những thử thách khác nhau và không năng động, nên việc họ không thất bại là chuyện bình thường.
Trang 18Thất bại không phải là điều quan trọng, mà quan trọng hơn cả là cách bạn xử lý những tình huống thất bại của mình Nếu không có văn hóa thất bại, chắc chắn chúng ta sẽ không thể thành công Mỗi công việc đều có độ rủi ro nhất định Không phải người nào bạn chào hàng cũng sẽ mua món hàng của bạn Không phải lần thí nghiệm nào cũng cho bạn kết quả tốt Không phải lần đi xin việc làm nào cũng thành công Nhưng chính những thử thách sẽ giúp chúng ta tiến gần tới thành công hơn nếu chúng ta không sợ bị thất bại.
(Trích Hộ chiếu xanh đi quanh thế giới, Nhà xuất bản Thế giới, 2016)
Thực hiện các yêu cầu sau:
1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
2 Theo đoạn trích: Những người nói với bạn rằng: “Tôi không bao giờ thất bại” là
những người như thế nào?
3 Dựa vào đoạn trích, anh/chị hãy cho biết vì sao nói: “Thất bại không phải là điều quan
trọng, mà quan trọng hơn cả là cách bạn xử lý những tình huống thất bại của mình”?
4 Lời khuyên “những thử thách sẽ giúp chúng ta tiến gần tới thành công hơn nếu chúng
ta không sợ bị thất bại” trong đoạn trích có ý nghĩa gì đối với anh/chị?
Gợi ý làm bài
1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.
2 Theo đoạn trích: Những người nói với bạn rằng: “Tôi không bao giờ thất bại” chắc
hẳn là những người không chịu dấn thân vào những thử thách khác nhau và không năng động,nên việc họ không thất bại là chuyện bình thường
3 Khi cho rằng: Thất bại không phải là điều quan trọng, mà quan trọng hơn cả là cách
bạn xử lý những tình huống thất bại của mình? Là bởi vì:
- Hầu như ai thành công cũng đã từng trải qua sự thất bại Bên cạnh những thành côngluôn là những lần thất bại Nhưng hãy coi những lần thất bại đó như những bài học để đi tiếp.Mức độ rủi ro và số lần thất bại cũng tăng dần theo số lần chúng ta trải nghiệm và thử thách
- Khi con người thất bại thì cần phải đối diện với thực tế để biết xử lí những tình huốngthất bại của mình: nhận thức ra thực trạng, nguyên nhân và tìm giải pháp khắc phục; khi biếttìm cách xử lí những tình huống thất bại sẽ giúp mỗi người trưởng thành hơn trong cuộc sống
4 Học sinh thấy được ý nghĩa của lời khuyên đem đến cho bản thân về nhận thức và
hành động đúng đắn: Để có được thành công trong cuộc sống, con người cần phải dám thửthách bản thân mình trước hoàn cảnh; mỗi thử thách là những trải nghiệm đáng quý cho cuộc
Trang 19đời mình; chính những thử thách đó sẽ giúp “chúng ta tiến gần tới thành công hơn nếu chúng
ta không sợ bị thất bại”; lời khuyên đó giúp con người dám dấn thân, dám thử thách, “không
sợ bị thất bại” trước cuộc sống; góp phần tạo nên thái độ sống tích cực
Câu 12.
Đọc đoạn trích:
Hôm nay tôi muốn được nói về mục đích Nhưng tôi không ở đây chỉ để rao giảng cho các bạn một bài diễn văn tốt nghiệp thông thường về việc tìm kiếm mục đích Chúng ta là những người trẻ của thế hệ Y Chúng ta sẽ làm điều đó theo bản năng Thay vào đó, tôi ở đây
để nói với các bạn rằng tìm ra mục đích cho bản thân là không đủ Thách thức của thế hệ chúng ta là dựng xây một thế giới mà ở đó, tất cả mọi ngườiđều có hình dung về mục đích Một trong những câu chuyện tâm đắc nhất của tôi là một lần John F.Kennedy thăm trạm điều khiển không gian NASA, ông thấy một lao công đang mang theo cây chổi Ông bước lại gần, hỏi xem người lao công đang làm gì Người lao công trả lời: “Thưa Tổng thống, tôi đang giúp đưa một người lên mặt trăng”.
Mục đích chính là cảm giác khi mà ta được là một phần của điều gì đó lớn lao hơn chính
ta, khi mà ta được cần đến, ta được lao động cho một điều gì đó tốt đẹp sẽ có trong tương lai Mục đích là thứ tạo nên hạnh phúc đích thực.
Các bạn đang tốt nghiệp ở một thời điểm mà mục đích trở nên đặc biệt quan trọng Khi
bố mẹ chúng ta tốt nghiệp, mục đích có thể đến từ công việc, từ nhà thờ, từ cộng đồng của ta Nhưng ngày nay, công nghệ và tự động hóa đang xóa sổ rất nhiều công việc Số thành viên trong các cộng đồng đang giảm sút Rất nhiều người đang cảm thấy buồn thảm và lạc lõng, và đang phải cố gắng lấp đầy những khoảng trống vô nghĩa đó.
Trong thời gian đi lại và gặp gỡ, tôi đã ngồi trò chuyện với những đứa trẻ trong các trại cải tạo vị thành niên và những người nghiện chất kích thích Họ nói với tôi rằng cuộc đời họ
đã có thể khác đi nếu như họ có gì đó để làm, một chương trình sau tốt nghiệp để tham gia, hay một nơi nào đó để đi Tôi đã gặp những công nhân nhà máy, họ hiểu rằng mình sẽ không thể quay về với công việc cũ nữa, và vẫn đang cố gắng để tìm một nơi chốn cho mình.
Để có thể giữ cho xã hội đi lên, chúng ta có một thách thức chung của thế hệ: không chỉ tạo ra những việc làm mới, mà còn phải khơi dậy những ý thức mới về mục đích.
(Trích bài diễn văn của Mark Zuckerberg tại lễ tốt nghiệp của Đại học Harvard,
Khóa 2017, Nguồn: tramdoc.vn)
Trang 20Thực hiện các yêu cầu sau:
1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
2 Mark Zuckerberg không muốn “rao giảng” cho sinh viên một bài diễn văn thông
thường mà thực sự muốn nói điều gì với họ trong buổi lễ tốt nghiệp?
3 Câu trả lời của người lao công trong cuộc đối thoại với Tổng thống Kennedy thể hiện
thái độ như thế nào đối với công việc của mình?
4 Lời khuyên: “Để có thể giữ cho xã hội đi lên, chúng ta có một thách thức chung của
thế hệ: không chỉ tạo ra những việc làm mới, mà còn phải khơi dậy những ý thức mới về mục đích” trong đoạn trích có ý nghĩa gì với anh/chị?
Gợi ý trả lời
1 Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích: nghị luận.
2 Mark Zuckerberg không muốn “rao giảng” cho sinh viên một bài diễn văn thông
thường mà thực sự muốn nói với họ trong buổi lễ tốt nghiệp: Tôi ở đây để nói với các bạn rằng tìm ra mục đích cho bản thân là không đủ Thách thức của thế hệ chúng ta là dựng xây một thế giới mà ở đó, tất cả mọi người đều có hình dung về mục đích.
3 Câu trả lời của người lao công trong cuộc đối thoại với Tổng thống Kennedy thể hiện
thái độ trân trọng, tự hào, hạnh phúc… đối với công việc của mình – một công việc rất bìnhthường (thậm chí không ít người cho là bé nhỏ, tầm thường): làm lao công Người lao công đãtìm thất trong công việc của mình một mục đích lớn lao, cao đẹp: “giúp đưa một người lên mặttrăng”, tức là cảm thấy mình đang góp phần làm nên những điều đẹp đẽ cho cuộc đời…
4 Lời khuyên: “Để có thể giữ cho xã hội đi lên, chúng ta có một thách thức chung của
thế hệ: không chỉ tạo ra những việc làm mới, mà còn phải khơi dậy những ý thức mới về mục đích” trong đoạn trích có ý nghĩa gì với anh/chị?
Tham khảo:
- Giúp nhận thức được thách thức của thực tế hiện nay cũng như trách nhiệm, mục đích
của thế hệ: tạo ra những việc làm mới, khơi dậy những ý thức mới về mục đích.
- Từ đó biết sống một cuộc sống có ý nghĩa; có niềm hứng khởi và động lực sống tíchcực…
Câu 13.
Đọc đoạn trích dưới đây:
Trang 21Ngày hôm nay là ngày quan trọng nhất Sở dĩ, tôi nói như vậy vì đó là ngày mới nhất và cũng là ngày không boa giờ trở lại trong cuộc đời bạn.
Đừng chờ đợi ngày mai Hãy sống trọn vẹn cho hôm nay.
Đừng để sự lo lắng, thất vọng, tức giận hay hối hận… xuất hiện trong ngày hôm nay của bạn Tất cả đều đã thuộc về quá khứ hoặc chỉ xảy đến trong tương lai Hãy làm việc thật nghiêm túc và sống có trách nhiệm với cuộc sống của mình.
Đối với một kẻ lười biếng thì hôm nay cũng giống ngày mai và chẳng khác gì hôm qua.
Họ luôn tìm lý do để trì hoãn những việc cần phải làm trong ngày Trì hoãn sẽ khiến những dự định của bạn không bao giờ trở thành hiện thực Mọi nỗ lực, lời nói, hành động của bạn hôm nay sẽ quyết định tương lai của bạn ngày sau Hoàn thành mục tiêu đề ra trong này hôm nay
sẽ giúp bạn cảm thấy hưng phấn và tạo tiền đề để bạn thực hiện tốt hơn công việc của mình vào ngày mai Thậm chí, nụ cười ngày hôm nay cũng có thể ảnh hưởng đến ngày mai của bạn.
Vì vậy, đừng để đến ngày mai những gì bạn có thể làm hôm nay.
(George Matthew Adams – Không gì là không thể, NXB Trẻ, 2011, tr.13) Thực hiện các yêu cầu:
1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?
2 Chỉ ra tác hại của sự lười biếng, trì hoãn được nêu trong đoạn trích.
3 Việc tác giả đưa ra lập luận “Đừng chờ đợi ngày mai Hãy sống trọn vẹn cho hôm nay.
Đừng để sự lo lắng, thất vọng, tức giận hay hối hận… xuất hiện trong ngày hôm nay của bạn”
có tác dụng gì?
4 Anh/Chị có cho rằng Tất cả đều đã thuộc về quá khứ hoặc chỉ xảy đến trong tương lai
không? Vì sao?
Gợi ý làm bài
1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.
2 Tác hại của sự lười biếng, trì hoãn được nêu trong đoạn trích: Đối với một kẻ lười
biếng thì hôm nay cũng giống ngày mai và chẳng khác gì hôm qua Họ luôn tìm lý do để trì hoãn những việc cần phải làm trong ngày Trì hoãn sẽ khiến những dự định của bạn không bao giờ trở thành hiện thực.
Có thể nói, tác hại của sự lười biếng, trì hoãn là sự thoái thác không sẵn sàng đón nhận vàhành động, không có tính hướng đích hoặc không bao giờ hiện thực hóa những dự định, ước
mơ, kế hoạch đã có
Trang 223 Việc tác giả đưa ra lập luận Đừng chờ đợi ngày mai Hãy sống trọn vẹn hôm nay Đừng
để sự lo lắng, thất vọng, tức giận hay hối hận… xuất hiện trong ngày hôm nay của bạn có tác
dụng kêu gọi, thúc đẩy và kích thích tuổi trẻ hãy nhiệt huyết, xông pha, hành động và bắt đầu
ở thời điểm hiện tại của cuộc đời mình trong một tâm thế sẵn sàng, tự nguyện và chủ độngnhất
4 HS có thể đưua ra quan điểm của cá nhân: Đồng ý hoặc không, nhưng phải giải thích
rõ vì sao
Gợi ý:
- Tất cả đều đã thuộc về quá khứ hoặc chỉ xảy đến trong tương lai?
+ Đúng và đồng ý vì mọi thứ đi qua không bao giờ trở lại được nữa Tuổi trẻ, nhiệt huyết,
lý tưởng và mục tiêu cuộc đời của con người cũng vậy, mọi thứ đã ra đi sẽ thuộc về quá khứ.+ Thời gian, cuộc đời luôn vận động, một đi không trở lại Do đó, khi bạn không nắm lấy
cơ hội, khi bạn thờ ơ và bàng quan với thực tại, mọi thứ sẽ trôi qua và không có ngày trở lại.+ Chỉ khi, bạn thực sự quyết tâm, dám nghĩ, dám làm, sẵn sàng chịu trách nhiệm và hànhđộng để thực hiện ước muốn, lý tưởng và hành động của mình, thì khi đó thành quả, đích đếncủa bạn sẽ có trong tương lai của bạn
+ Vì thế, bạn hãy chủ động và sẵn sàng để đón nhận cơ hội, thử thách và chịu trách nhiệm
về bản thân trong thời gian sớm nhất có thể
- Tất cả đều đã thuộc về quá khứ hoặc chỉ xảy đến trong tương lai? Cũng có thể không
đồng ý vì có thể cho rằng hiện tại mới là điều quan trọng
+ Tương lai là điều không ai biết trước nhưng thành quả của tương lai sẽ bắt nguồn từhiện tại Thành quả ấy là công sức, sự nỗ lực và mục tiêu phấn đấu của mỗi người từ hiện tại.+ Do vậy, mỗi người cần sống chủ động, tích cực và đúng đắn ngay từ những giây phúthiện tại của cuộc đời, tuổi trẻ Đừng chần chừ, do dự, mỗi người cần bắt đầu ngay và luôn hômnay để ngày mai không phải hối hận vì hôm nay đã sống phí
Câu 14.
Đọc đoạn trích:
HÃY LÀ NGƯỜI VÔ LÝ Một trong những câu nói tôi thích nhất của George Bernard Shaw là: “Người có lý điều chỉnh bản thân theo thế giới, người vô lý kiên định điều chỉnh thế gới theo bản thân Vì vậy,
Trang 23mọi tiến bộ đều tùy thuộc vào người vô lý.” Hãy suy nghĩ về ý tưởng này trong chốc lát Đó là một ý tưởng lớn.
Tất nhiên, bạn cần thực tế và ứng xử khôn khéo khi làm việc trong môi trường của mình Tôi đồng ý rằng việc áp dụng các quan niệm phổ biến với người khác cũng quan trọng Những rủi ro ngu ngốc có thể dẫn đến hậu quả khôn lường Nhưng như đã nói, đừng nên sợ hãy trước thất bại hay thất vọng để rồi không dám ước mơ.
Đừng lúc nào cũng tỏ ra có lý và thực dụng, quá nhạy cảm đến nỗi bạn từ chối không chộp lấy cơ hội ngàn vàng khi nó đến Hãy đẩy xa giới hạn của những gì bạn nghĩ mình có thể thực hiện Đừng quên rằng những kẻ chỉ trích luôn cười nhạo tầm nhìn của nhiều nhà tư tưởng can trường, nhiều nhà khai phá nổi tiếng Đừng để ý đến những lời chỉ trích Luôn ghi nhớ rằng những tiến bộ vượt bậc mà con người đạt tới đều nhờ nỗ lực can trường của một người nào đó từng bị chỉ trích rằng ý tưởng của họ là viễn vông, không thể trở thành hiện thực Thế giới cần nhiều người biết ước mơ Cần người vô lý biết đấu tranh chống lại những
gì thông thường Cần người chống lại sự cám dỗ của tính tự mãn và dám hành động theo cách
họ vẫn luôn thực hiện Bạn có thể là một trong những người ấy Từ ngày hôm nay.
(Trích Đời ngắn đừng ngủ dài, Robin Sharma, NXB Trẻ, 2014, Tr.29)
Thực hiện các yêu cầu sau:
1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
2 Theo đoạn trích, người có lí và người vô lí khác nhau chỗ nào?
3 Dựa vào đoạn trích, anh/chị hiểu thế nào là người vô lí?
4 Anh/chị có đồng tình với quan niệm: “mọi tiến bộ đều thùy thuộc vào người vô lý”
không? Vì sao?
Gợi ý làm bài
1 Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích: Nghị luận.
2 Theo đoạn trích, người có lí và người vô lí khác nhau ở chỗ:
“Người có lí điều chỉnh bản thân theo thế giới; người vô lí kiên định điều chỉnh thế giới theo bản thân.”
Tức là người có lí thuận theo những điều hiển nhiên đã được thế giới công nhận, còn người vô lí thì ngược lại.
Trang 243 Dựa vào đoạn trích, người vô lí được hiểu là người biết phản biện, nghi ngờ những
kiến thức sẵn có, biết đẩy xa những giới hạn, biết lật lại những cái mặc định, đương nhiên, biếtdũng cảm, can trường khai phá cái mới dù bị chỉ trích, cười nhạo viễn vông…
4 Có thể triển khai theo hướng:
- Đồng tình nhưng bổ sung ý kiến:
+ Về cơ bản, mọi tiến bộ đều bắt nguồn từ thực tế, từ tư duy khoa học, từ các hiện tượng
có tính quy luật
+ Người vô lí không đồng nhất với người điên rồ, ảo tưởng, phi thực tế hay những lỗi tưduy phi lí
Câu 15.
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu:
Ai cũng có khả năng tư duy nhưng không hẳn ai cũng có kĩ năng phê phán Tư duy phản biện cần phải được đào luyện và thực tập nhuần nhuyễn Những kĩ năng đó bao gồm phân tích, tổng hợp và đánh giá không những về nhận định, đánh giá của người khác mà quan trọng là của chính mình.
Nhà xã hội học William Graham Sumner từng viết năm 1906: “Tư duy phản biện nếu dùng thường xuyên trong đời sống xã hội, chính là một cách tốt để giải quyết các vấn đề trong cuộc sống Những người có học vấn sẽ giữ thái độ trung lập để xem xét, chờ đợi những bằng chứng và lập luận có trọng lượng Họ không bị ảnh hưởng bởi áp lực hay sự tự tin của người khác Họ có thể chống lại những định kiến Giáo dục tư duy phản biện chính là giáo dục giúp hình thành nên những công dân tốt”.
Đặt trong bối cảnh hiện tại, thế kỉ 21 này, chúng ta thấy Sumner vẫn đúng đến từng từ.
Tư duy phản biện có thể áp dụng trong mọi mặt đời sống, đặc biệt là đời sống mạng Đó chính
là tấm khiên giúp chúng ta tự chặn thông tin độc hại mang tính kích động hoặc lung lạc Tính chất tự phê phán giúp chúng ta giữ được thái độ cầu thị, biết lắng nghe, khong hùa theo số đông và từng bước hoàn thiện bản thân.
Trang 25(Trích “Văn hóa phản biện trong thời mạng xã hội”, Trí thức trẻ, 02/12/2017, dẫn theo
Kenh14.vn)
1 Xác định phong cách ngôn ngữ của đoạn văn trên.
2 Vì sao tác giả cho rằng tư duy phản biện “chính là tấm khiên giúp chúng ta tự chặn
thông tin độc hại mang tính kích động hoặc lung lạc”?
3 Theo anh/chị, những nguyên nhân nào làm hạn chế tư duy phản biện của con người?
4 Anh/chị có cho rằng tư duy phản biện đồng nghĩa với sự chống đối không? Vì sao?
Gợi ý làm bài
1 Phong cách ngôn ngữ: Chính luận.
2 Tác giả cho rằng: “Tư duy phản biện chính là tấm khiên giúp chúng ta tự chặn thông
tin độc hại mang tính kích động hoặc lung lay” vì:
+ Tính chất tự phê phán giúp chúng ta giữ được thái độ cầu thị, biết lắng nghe, không hùa theo số đông và từng bước hoàn thiện bản thân.
+ Tư duy phản biện giúp con người có thái độ trung lập, bình tĩnh xem xét, chờ đợi những bằng chứng hoặc lập luận có trọng lượng, không bị ảnh hưởng hay áp lực bởi sự tự tin của người khác.
+ Hoặc tư duy phản biện giúp đào sâu vào vấn đề, từ đó có thái độ và hành động đúng đắn.
3 Những nguyên nhân làm hạn chế tư duy phản biện của con người:
- Ảnh hưởng bởi truyền thống giáo dục của gia đình và nhà trường
- Do tâm lí nể nang, e ngại va chạm
- Do không chắc chắn và thiếu hiểu biết
- …
4 Phản biện không đồng nghĩa với chống đối Vì:
- Chống đối là luôn tìm mọi cách phản bác lại ý kiến của người khác không dựa trên cơ
sở chân lý, đúng sai, là biểu hiện của tư tưởng bảo thủ cố chấp, không có tính xây dựng
- Phản biện là suy xét, phân tích vấn đề một cách thấu đáo, đa chiều để tìm ra chân lý,tránh được những sai lầm rủi ro trong cuộc sống
- Phản biện là biểu thị của con người cầu tiến, có bản lĩnh, luôn biết cố gắng học hỏikhông ngừng để hoàn thiện bản thân
Trang 26Câu 16.
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau:
Cuộc sống sẽ hạnh phúc hơn nếu ta biết nâng niu cảm xúc của mình thay vì mổ xẻ và phán xét nó Nếu ta đang cô đơn, tuyệt vọng, đừng cố gắng làm điều gì đó để tìm quên, cũng đừng xem nó như ung nhọt không thể cứu chữa Thay vào đó, hãy cho mình thời gian và sự tĩnh tâm để nhìn nhận lại những cảm xúc ấy Hãy mở rộng tâm hồn mình bằng những cảm xúc khác, thay vì tập trung nghĩ đến tiêu cực hiện tại…
Bạn rất cần biết về sự khác nhau và tầm ảnh hưởng của hai lối suy nghĩ tiêu cực và tích cực đối với cuộc đời mình.
Lối suy nghĩ tiêu cực sẽ khiến ta gặp nhiều khó khăn, bất hạnh Chừng nào ta chưa chịu thay đổi thì chừng đó chúng còn dai dẳng đeo bám ta Mặc dù khó có thể thay đổi cách suy nghĩ của mình trong một sớm một chiều, nhưng ta cần giữ đầu óc thật tỉnh táo để nhìn nhận
sự việc Bằng cách nhận diện vấn đề, chia sẻ với mọi người và giải quyết nó, ta sẽ dần loại bỏ được thói quen nhìn nhận mọi việc một cách tiêu cực.
Giữa suy nghĩ tích cực và tiêu cực tồn tại một sự khác biệt rất lớn Chỉ cần một ý nghĩ
“mình không thể” thoáng qua đầu, phần tiêu cực trong con người ta sẽ nhanh chóng lấn lướt, rồi ám ảnh cho đến khi tâm trí ta bị mặc cảm bủa vây Kết quả là ta rất dễ buông tay đầu hàng Ngược lại, nếu biết hướng sự lựa chọn ấy đến những điều tốt đẹp, ta sẽ nhận được một kết quả khác, sáng sủa hơn Những suy nghĩ tích cực được ươm mầm trong tâm hồn sẽ không ngừng sinh sôi nảy nở và đưa ta đến một cuộc sống tươi đẹp.
(Theo Tian Dayton, Ph D, Quên hôm qua, sống cho ngày mai, NXB Tổng hợp TP.HCM,
2016, Tr.44 – 45)
1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
2 Theo tác giả, chúng ta nên làm gì nếu ta cô đơn và tuyệt vọng?
3 Dựa vào văn bản, anh/chị hãy cho biết lối suy nghĩ tiêu cực có tác hại như thế nào?
4 Anh/chị có đồng tình với quan điểm “Bằng cách nhận diện vấn đề, chia sẻ với mọi
người và giải quyết nó, ta sẽ dần loại bỏ được thói quen nhìn nhận mọi việc một cách tiêu cực” không? Vì sao?
Gợi ý làm bài
1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.
Trang 272 Theo tác giả, chúng ta nên:
+ Đừng cố gắng làm điều gì đó để tìm quên, cũng đừng xem nó như một ung nhọt không thể cứu chữa.
+ Hãy cho mình thời gian và sự tĩnh tâm để nhìn nhận lại những cảm xúc ấy.
+ Hãy mở rộng tâm hồn mình bằng những cảm xúc khác, thay vì tập trung nghĩ đến điều tiêu cực hiện tại…
3 Những tác hại của lối suy nghĩ tiêu cực:
+ Lối suy nghĩ tiêu cực sẽ khiến ta gặp nhiều khó khăn, bất hạnh.
+ Lối suy nghĩ tiêu cực luôn dai dẳng đeo bám ta.
+ Phần tiêu cực trong con người ta sẽ nhanh chóng lấn lướt, rồi ám ảnh cho đến khi tâm trí ta bị mặc cảm bủa vây.
+ Kết quả là ta rất dễ buông tay đầu hàng.
4 Trình bày quan điểm:
- Đồng tình
- Lí giải:
+ Vì: Nhận diện vấn đề sẽ giúp ta nhìn ra cái đúng – sai, được – mất, may – rủi, sai lầm –
bài học kinh nghiệm… Từ đó, ta sẽ không đau khổ, dằn vặt, tiếc nuối mà có thái độ lạc quan,
tự tin hơn
+ Vì: Chia sẻ với mọi người và giải quyết nó giúp ta giải tỏa căng thẳng, lo lắng; đem lại
cho ta những nhận xét, góp ý, đánh gái khách quan, rõ ràng Từ đó, ta sẽ không cảm thấy bếtắc, tuyệt vọng mà nhìn nhận vấn đề thấu đáo, sáng suốt hơn
Câu 17
Đọc đoạn trích:
Trong dòng đời vội vã có nhiều người dường như đã quên đi tình nghĩa giữa người với người Nhưng đã là cuộc đời thì đâu phải chỉ trải đầy hoa hồng, đâu phải ai sinh ra cũng có được cuộc sống giàu sang, có được gia đình hạnh phúc toàn diện mà còn có nhiều mảnh đời đau thương, bất hạnh cần chúng ta chia sẻ, giúp đỡ Chúng ta đâu chỉ sống riêng cho mình,
mà còn phải biết quan tâm tới những người khác Đó chính là sự cho và nhận trong cuộc đời này “Cho” và “nhận” là hai khái niệm tưởng chừng đơn giản nhưng số người có thể cân bằng được nó lại chỉ đếm được trên đầu ngón tay Ai cũng có thể nói “những ai biết yêu thương sẽ sống tốt đẹp hơn” hay “đúng thế, cho đi là hạnh phúc hơn nhận về” Nhưng tự bản
Trang 28thân mình, ta đã làm được những gì ngoài lời nói? Cho nên, giữa nói và làm lại là hai chuyện hoàn toàn khác nhau Hạnh phúc mà bạn nhận được khi cho đi chỉ thật sự đến khi bạn cho đi
mà không nghĩ ngợi đến lợi ích của chính bản thân mình Đâu phải ai cũng quên mình vì người khác Nhưng xin đừng quá chú trọng đến cái tôi của chính bản thân mình Xin hãy sống
vì mọi người để cuộc sống không đơn điệu và để trái tim có những nhịp đập yêu thương Cuộc sống này có quá nhiều điều bất ngờ nhưng cái quan trọng nhất thực sự tồn tại là tình yêu thương Sống không chỉ là nhận mà còn phải biết cho đi.
(Trích Lời khuyên cuộc sống, nguồn Internet)
Thực hiện các yêu cầu sau:
1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
2 Theo đoạn trích, sự cho và nhận trong cuộc đời này có nghĩa là gì?
3 Tại sao người viết cho rằng: Hạnh phúc mà bạn nhận được khi cho đi chỉ thật sự đến
khi bạn cho đi mà không nghĩ ngợi đến lợi ích của chính bản thân mình?
4 Anh/chị có đồng tình với quan điểm: Cuộc sống này có quá nhiều điều bất ngờ nhưng
cái quan trọng nhất thực sự tồn tại là tình yêu thương không? Vì sao?
Gợi ý làm bài
1 Phương thức biểu đạt: Nghị luận.
2 Theo đoạn trích, sự cho và nhận trong cuộc đời này có nghĩa là chúng ta không chỉ
sống riêng cho mình, mà còn phải biết quan tâm tới người khác
3 Vì đó là sự “cho” đi xuất phát từ tấm lòng, từ tình yêu thương thực sự, không vụ lợi,
không tính toán thiệt hơn Khi đó cái ta nhận lại sẽ là niềm vui, hạnh phúc thực sự
4 Một số gợi ý:
- Đồng tình vì trong cuộc sống có nhiều điều bất ngờ mà ta không thể biết trước, có thể
đó là niềm vui, hạnh phúc cũng có thể là khổ đau, khó khăn, bất hạnh… Nếu chúng ta có tìnhyêu thương và biết yêu thương thì chúng ta có thể vượt qua và giúp mọi người vượt qua mọikhó khăn, bất hạnh trong cuộc sống
- Không đồng tình vì trước những điều bất ngờ đặc biệt là khó khăn, khổ đau, bất hạnh…
và để vượt qua nó, tình yêu thương là cần thiết nhưng chưa đủ mà cần phải có sự tổng hòa củanhiều yếu tố khác;…
Câu 18.
Trang 29Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau:
Đôi khi cuộc sống dường như muốn cố tình đánh ngã bạn Nhưng hãy đừng mất lòng tin Tôi biết chắc chắn rằng, điều duy nhất đã giúp tôi tiếp tục bước đi chính là tình yêu tôi dành cho những gì tôi đã làm Các bạn phải tìm ra được cái các bạn yêu quý Điều đó luôn đúng cho công việc và cho cả những người thân yêu của bạn Công việc sẽ chiếm phần lớn cuộc đời bạn và cách duy nhất để thành công một cách thực sự là hãy làm những việc mà bạn tin rằng
đó là những việc tuyệt vời Và cách để tạo ra những công việc tuyệt vời là bạn hãy yêu việc mình làm Nếu như các bạn chưa tìm thấy nó, hãy tiếp tục tìm kiếm Đừng bỏ cuộc bởi vì bằng trái tim bạn, bạn sẽ biết khi bạn tìm thấy nó Và cùng sẽ giống như bất kì một mối quan hệ nào, nó sẽ trở nên tốt dần lên khi năm tháng qua đi Vì vậy hãy cố gắng tìm kiếm cho đến khi nòa bạn tìm ra được tình yêu của mình, đừng từ bỏ.
(Theo Steve Jobs với những phát ngôn đáng nhớ, http://www.vnexpress.net , ngày 26/8/2011)
1 Chỉ ra ít nhất 05 cụm từ trong đoạn trích thể hiện tính chất kêu gọi, động viên, khích lệ.
2 Anh/chị hiểu thế nào về câu: “Đôi khi cuộc sống dường như muốn cố tình đánh ngã
1 HS nêu được 05 trong số các cụm từ: “đừng mất lòng tin”, “đừng bỏ cuộc”, “hãy cố
gắng”, “hãy tiếp tục”, “hãy yêu việc mình làm”, “đừng từ bỏ”…
2 HS trình bày cách hiểu của mình một cách hợp lí, thuyết phục Tham khảo các cách trả
lời sau:
3 Tham khảo cách trả lời sau:
Mỗi người cần phải tìm ra được cái mình yêu quý – đó có thể là một công việc hoặc mộtcon người Đó là công việc/ con người mà chúng ta thích thú, đam mê, theo đuổi và tin tưởng
là tuyệt vời Chỉ khi đó chúng ta mới có động lực để làm việc hoặc sống có trách nhiệm hơn
4 HS trình bày hợp lí, thuyết phục về thông điệp của đoạn trích có ý nghĩa nhất đối với
mình Tham khảo một số thông điệp sau:
- Phải luôn có lòng tin vào những việc mình làm
Trang 30- Phải yêu quý những công việc mình làm.
- Không được bỏ cuộc khi thất bại
- Hãy kiên trì và cố gắng liên tục
Câu 19
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Người Nhật Bản rất thích ăn cá, nhưng chỉ thích ăn cá tươi và cực ghét cá ươn.
Sau thời gian dài khai thác, biển gần bờ đã không còn cá nữa Để giải quyết nhu cầu, người Nhật quyét định đóng tàu to hơn và chuyển sang đánh bắt xa bờ Tuy nhiên, vấn đề lại nảy sinh: Đánh cá càng xa bờ thị lại càng tốn nhiều thời gian để mang cá về - có khi mất vài ngày và cá không còn tươi nữa.
Các công ty đánh bắt cá của Nhật Bản thử cách lắp đặt tủ đông trên tàu đánh cá Tủ đông làm đông cá ngay tại chỗ, từ đó giúp tàu có thể đi xa hơn và kéo dài thời gian đánh bắt lâu hơn Tuy nhiên, vị cá đông lạnh không thể ngon như cá tươi sống, cá đông lạnh được bán với giá chẳng bao nhiêu.
Một lần nữa, các công ty Nhật Bản lại tìm cách giải quyết vấn đề Họ đưa các bể nuôi lên tàu rồi bắt cá nhốt vào bể.
Sau một thời gian dồn lắc chật chội, lũ cá dù mệt lử nhưng vẫn còn sống Cá lại được bán ra cho người tiêu dùng Nhưng người Nhật lại phát hiện sự khác biệt: vị cá không được tươi ngon, có lẽ là do bị nhốt quá lâu trong bể
Các công ty Nhật đã làm thế nào để giải quyết bài toán khó này?
Họ thả thêm một con cá mập nhỏ vào bể trên tàu Cá mập chén một số cá trong đó – là những con cá yếu đuối, chậm chạp Số cá còn lại vẫn sống khỏe và thịt vẫn rất thơm ngon khi vào đến bờ, bởi chúng luôn phải “hoạt động” để tránh cá mập Và người tiêu dùng Nhật rất chuộng loại cá này.
( Trích Từ cầu chuyện người Nhật thích ăn cá tươi,
Theo http://www.giadinhvietnam.com)
1 Đoạn trích trên chủ yếu sử dụng phương thức biểu đạt nào?
2 Theo anh/chị, mục đích chính của người viết qua câu chuyện là gì?
3 Những cách làm (để được ăn cá tươi) cho anh/chị thấy điều gì ở người Nhật Bản?