Bài giảng Mã nguồn mở: Chương 7 - ThS. Nguyễn Minh Thành

Chương 7 Mô hình PHP MVC thuộc bài giảng mã nguồn mở nhằm trình bày về khái niệm về kiến trúc phần mềm, tổng quan về kiến trúc 3 lớp, tổng quan về kiến trúc MVC, so sánh MVC và 3 lớp, xây dựng website PHP MVC đơn giản, Framework MVC cho website PHP.

Trang 1

MÔ HÌNH PHP MVC

Giảng viên : ThS Nguyễn Minh Thành

Email : thanhnm@itc.edu.vn

Chương 7 :

Trang 2

5. Xây dựng website PHP MVC đơn giản

6. Framework MVC cho website PHP

Trang 3

Khái niệm về kiến trúc phần mềm

“Kiến trúc phần mềm của một chương trình hoặc hệ thống tính toán là cấu trúc hoặc các cấu trúc của hệ thống đó, gồm các thành phần của phần mềm, các thuộc tính có thể trông thấy được từ bên ngoài của các thành phần này, và các mối quan hệ giữa chúng.”

Phát triển phần mềm theo một kiến trúc nhất định sẽ giúp cho việc quản lý hệ thống được tốt hơn và tận dụng tài nguyên của hệ thống hiệu quả hơn Đồng thời cũng dễ bảo trì và mở rộng.

Trang 4

Tổng quan về mô hình 3 lớp

Để dễ quản lý các thành phần của hệ thống, cũng như không bị ảnh hưởng bởi các thay đổi, người ta hay nhóm các thành phần có cùng chức năng lại với nhau và phân chia trách nhiệm cho từng nhóm để

công việc không bị chồng chéo và ảnh hưởng lẫn

nhau Một trong những mô hình lập trình như vậy đó

là Mô hình 3 lớp (Three Layers).

Trang 5

Các thành phần trong 3-Layer

Mô hình 3 lớp được cấu thành từ: Presentation Layers, Business Logic Layers, và

Data Access Layers

Trang 6

Cách vận hành của mô hình

Đối với 3-Layer, yêu cầu được xử lý tuần tự qua các layer như hình.

- Đầu tiên User giao tiếp với Presentation Layers (GUI) để gửi đi thông tin và yêu cầu Tại layer này, các thông tin sẽ được kiểm tra, nếu OK chúng sẽ được chuyển xuống Business Logic Layer (BLL).

- Tại BLL, các thông tin sẽ được nhào nặn, tính toán theo đúng yêu cầu đã gửi, nếu không cần đến Database thì BLL sẽ gửi trả kết quả về GUI, ngược lại nó sẽ đẩy dữ liệu (thông tin đã xử lý) xuống Data Access Layer (DAL).

- DAL sẽ thao tác với Database và trả kết quả về cho BLL, BLL kiểm tra và gửi nó lên GUI để hiển thị cho người dùng.

- Một khi gặp lỗi (các trường hợp không đúng dữ liệu) thì đang ở layer nào thì quăng lên trên layer cao hơn nó 1 bậc cho tới GUI thì sẽ quăng ra cho người dùng biết

- Các dữ liệu được trung chuyển giữa các Layer thông qua một đối tượng gọi là

Data Transfer Object (DTO), đơn giản đây chỉ là các Class đại diện cho các đối

tượng được lưu trữ trong Database.

Tổ chức mô hình 3-Layer

Có rất nhiều cách đặt tên cho các thành phần của 3 lớp như:

Cách 1: GUI, BUS, DAL

Cách 2: GUI, BLL, DAO, DTO

Cách 3: Presentation, BLL, DAL

Trang 7

Tổng quan mô hình MVC

• MVC là một mô hình trong phát triển phần mềm chuyên giành cho website

Trang 8

Các Thành Phần Trong MVC

• Trong kiến trúc này, hệ thống được chia thành 3 tầng tương

ứng đúng với tên gọi của nó (Model – View – Controller) Ở đó nhiệm vụ cụ thể của các tầng được phân chia như sau:

1 Model (Tầng dữ liệu): là một đối tượng hoặc một tập hợp

các đối tượng biểu diễn cho phần dữ liệu của chương trình Nó được giao nhiệm vụ cung cấp dữ liệu cho cơ sở dữ liệu và lưu

dữ liệu vào các kho chứa dữ liệu Tất cả các nghiệp vụ logic được thực thi ở Model Dữ liệu vào từ người dùng sẽ thông

qua View đến Controller và được kiểm tra ở Model trước khi lưu vào cơ sở dữ liệu Việc truy xuất, xác nhận, và lưu dữ liệu

là một phần của Model

Trang 9

Các Thành Phần Trong MVC

• 2 View (Tầng giao diện): là phần giao diện với người

dùng, bao gồm việc hiện dữ liệu ra màn hình, cung cấp các menu, nút bấm, hộp đối thoại, chọn lựa …, để người dùng có thể thêm, xóa sửa, tìm kiếm và làm các thao tác khác đối với dữ liệu trong hệ thống Thông thường, các thông tin cần hiển thị được lấy từ thành phần Models

3 Controller (Tầng điều khiển): là phần điều khiển của ứng dụng, điều hướng các nhiệm vụ (task) đến đúng

phương thức (method) có chức năng xử lý nhiệm vụ đó

Nó chịu trách nhiệm xử lý các tác động về mặt giao diện, các thao tác đối với models, và cuối cùng là chọn một

view thích hợp để hiển thị ra màn hình

Trang 10

Ưu – nhược điểm

• 1 Ưu điểm:

Phát triển phần mềm: Có tính chuyên nghiệp hóa, có thể chia

cho nhiều nhóm được đào tạo nhiều kỹ năng khác nhau, từ

thiết kế mỹ thuật cho đến lập trình đến tổ chức database Giúp phát triển ứng dụng nhanh, đơn giản, dễ nâng cấp

Bảo trì: Với các lớp được phân chia theo như đã nói, thì các

thành phần của một hệ thống dễ được thay đổi, nhưng sự thay đổi có thể được cô lập trong từng lớp, hoặc chỉ ảnh hưởng đến lớp ngay gần kề của nó, chứ không phát tán náo loạn trong cả chương trình.

Mở rộng: Với các lớp được chia theo ba lớp như đã nói, việc

thêm chức năng vào cho từng lớp sẽ dễ dàng hơn là phân chia theo cách khác.

Trang 11

Access Layer (DL) thể hiện giống như chức năng của

Model Như thế nhìn ở góc độ này, thì MVC tương đương với 3-layer (tất nhiên có chồng chéo như hình vẽ)

Trang 12

So sánh MVC và 3 lớp

2 Điểm khác:

Trong mô hình 3 lớp, quá trình đi theo chiều dọc, bắt đầu từ PL, sang

BL, rồi tới DL, và từ DL, chạy ngược lại BL rồi quay ra lại PL.

Còn trong mô hình MVC, dữ liệu được nhận bởi View, View sẽ

chuyển cho Controller cập nhật vào Model, rồi sau đó dữ liệu trong Model sẽ được đưa lại cho View mà không thông qua Controller, do vậy luồng xử lý này có hình tam giác.

Trang 13

Xây dựng website PHP MVC đơn giản

• Xây dựng website bookstore theo mô hình MVC

• B1 : Xây dựng cấu trúc Website như sau

• Thư mục controller chứa các thành phần điều kiển của ứng dụng

• Thư mục model chứa các lớp đối tượng dữ liệu

• Thư mục view chứa các thành phần giao diện

• Index.php là trang chủ của website

Trang 14

• B2 : Xây dựng các đối tượng dữ liệu

• File Book.php chứa khai báo lớp dữ liệu Book

?>

Trang 15

• B2 : Xây dựng các đối tượng dữ liệu

• File Database.php chứa các thao tác kết nối CSDL để lấy dữ liệu, ở đây

để thao tác đơn, ví dụ chỉ demo có một mảng dữ liệu cho trước.

Trang 16

• B3 : Xây dựng các đối tượng view

• File booklist.php để xem danh sách book

Trang 17

• B3 : Xây dựng các đối tượng view

• File viewbook.php để xem một cuốn sách

Trang 18

• B4 : Xây dựng các đối tượng controller

• File controller.php điều khiển các luồng truy cập,

• Khi Website có nhiều đối tượng dữ liệu, thì các controller sẽ được đặt tên theo từng loại dữ liệu (vd : BookController, AuthorController…)

Trang 19

• B5 : Xây dựng trang chủ của website

Trang 20

• B6 : Thực Thi Website

Trang 21

• B6 : Thực Thi Website

Trang 22

• FW giúp các lập trình viên không phải xây dựng hệ thống

từ đầu, tiết kiệm thời gian trong quá trình phát triển phần mềm

• Có nhiều Framework có sẵn như : NET FW, Zend FW, Spring FW,…

• Để sử dụng tốt một Framework cần nhiều thời gian.

• Có thể xây dựng một Framework riêng để đỡ mất thời gian huấn luyện và FW gọn nhẹ.

Trang 23

Framework PHP MVC cơ bản

• Các bước xây dựng Framework MVC đơn giản cho

website PHP như sau :

• Bước 1 : Xây dựng cấu trúc thư mục FW

application – code chỉ định cho ứng dụng config – cấu hình Database

db – sao lưu dữ liệu

library – chứa framework

public – Các file hình ảnh cho ứng dụng

scripts –Các script nhúng

tmp – dữ liệu tạm

Trang 24

Framework MVC cho website PHP

• Lưu ý :

• 1 Các bảng trong mySQL sẽ là chữ thường và số nhiều Ví dụ :

products, books, customers… Các cột mã sẽ có mẫu : tênbảng_id Ví

Trang 25

• Mô hình hoạt động

Trang 26

• Bước 2 : Tạo file htaccess trong thư mục gốc để chuyển tất cả các request đến thư mục public

Trang 27

• Bước 3 : Tạo file htaccess trong thư mục public để

chuyển tất cả các request đến file public/index.php để xử

lý theo mẫu : public/index.php?url=PATHNAME

(PATHNAME chính là đường dẫn được người dùng gõ)

Trang 28

• Bước 4 : Tạo file index.php trong thư mục public để định nghĩa các hằng và gọi file bootstrap.php

Trang 29

• Bước 5 : Tạo file bootstrap.php trong thư mục library File này sẽ gọi các file cấu hình và các file khác

Trang 30

• Bước 6 : Tạo file config.php và routing.php trong thư mục config

define('PAGINATE_LIMIT', '5');

Trang 31

• Bước 6 : Tạo file config.php và routing.php trong thư mục config

Trang 32

• Bước 7 : Tạo file shared.php, đây là file chính sẽ phân tích request và gọi controller tương ứng

/** Main Call Function **/

function callHook() {

global $url;

$urlArray = array(); $urlArray = explode("/",$url);

$controller = $urlArray[0]; array_shift($urlArray);

$action = $urlArray[0]; array_shift($urlArray);

callHook();

Trang 33

• Bước 7 : trong file shared.php còn chứa hàm autoload từ động tìm kiếm khai báo lớp khi có 1 đối tượng được tạo

function autoload($className) {

if (file_exists(ROOT DS 'library' DS strtolower($className) '.class.php')) {

require_once(ROOT DS 'library' DS strtolower($className) '.class.php');

} else if (file_exists(ROOT DS 'application' DS 'controllers' DS strtolower($className) '.php')) {

require_once(ROOT DS 'application' DS 'controllers' DS strtolower($className) '.php');

} else if (file_exists(ROOT DS 'application' DS 'models' DS strtolower($className) '.php')) {

require_once(ROOT DS 'application' DS 'models' DS strtolower($className) '.php');

} else {

/* Error Generation Code Here */

echo "Can not load class {$className}.";

} }

Trang 34

• Bước 8 : tiếp theo ta sẽ xây dựng các đối tượng trong mô hình MVC Các controller sẽ được kế thừa từ một lớp Controller gốc được chứa trong file library/controller.php

Trang 35

• Bước 8 : trong Controller có gọi lớp Template là lớp thực hiện việc render nội dung với view tương ứng

class Template {

protected $variables = array();

protected $_controller; //tacgias protected $_action; //viewall function construct($controller,$action) {

$this->_controller = $controller;

$this->_action = $action;

} function set($name,$value) {

$this->variables[$name] = $value;

} function render() {

….

} }

Trang 36

• Bước 8 : các lớp Controller theo từng ứng dụng Ví dụ :

TacgiasController (trong thư mục application/controllers)

<?php

class TacgiasController extends Controller {

function view($id = null,$name = null) {

$model = new $this->_model();

$this->set('title','Tác giả : '.$name.' - Book Online App');

$this->set('datatable',$model->select($id));

}

function viewall() {

$model = new $this->_model();

$this->set('title','Danh sách tác giả - Book Online App');

$this->set('datatable',$model->selectAll());

} }

Trang 37

• Bước 8 : các view giao diện, ví dụ : viewall.php (trong thư mục application/views/tacgias/viewall.php)

<?php $number = 0?>

<?php foreach ($datatable as $tacgia):?>

<a href=" /tacgias/view/<?php echo

$tacgia['Tacgia']['MaTG']?>/<?php echo strtolower(str_replace("

Trang 38

• Bước 8 : trong lớp TacgiasController có gọi tạo lớp Tacgia (lớp model) trong thư mục application/models/tacgia.php Các lớp model thực chất

là lớp kết nối CSDL để lấy dữ liệu theo từng câu truy vấn

<?php

class Tacgia extends Model {

}

?>

Trang 39

• Bước 8 : lớp Model cha (trong library)

class Model extends SQLQuery {

Trang 40

• Bước 8 : lớp SqlQuery gốc (trong library)

Trang 41

• Bước 9 : Gọi ứng dựng theo

mẫu

• http://domain.com/controller/actio

n/query

Trang 42

HỎI ĐÁP ?

Tiêu đề	Mô Hình PHP MVC
Người hướng dẫn	ThS. Nguyễn Minh Thành
Trường học	Trường Đại Học Công Nghệ Thông Tin
Chuyên ngành	Các Hệ Thống Mã Nguồn Mở
Thể loại	Bài giảng

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	434,68 KB