BAI THUAT HOAI Pham Ngu Lao THAO GIANG CUC HAY

Một số hình ảnh về cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông Một số hình ảnh về cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông. của quân và dân nhà Trần của quân và dân nhà Trần.[r]

LỚP 10

TRƯỜNG THPT DTNT TỈNH QUẢNG NGÃI

Kiểm tra bài cũ

1 Tinh thần yêu nước, mang âm hưởng hào

hùng.

2 Đi từ nội dung yêu nước mang âm hưởng ngợi

ca đến phản ánh ,phê phán hiện thực xã hội

phong kiến.

3 Chủ nghĩa nhân đạo chống PK (chủ đề lớn)

4 Tiếng nói đòi quyền sống, đòi hạnh phúc và

đấu tranh giải phóng con người trong đó có

con người cá nhân nhất là phụ nữ.

 Cho biết n i dung nào sau đây của văn học ộ tương ứng với giai đoạn TKX TK XIV ?

1 Tinh thần yêu nước, mang âm hưởng hào hùng.

Các yếu tố tạo nên văn học chữ Hán ?

1 Tác giả : trí thức nho học Việt Nam

2 Sáng tác : chữ Hán

3 Thể loại : chiếu, biểu, hịch, cáo, truyện

truyền kì, tiểu thuyết chương hồi, phú, thơ cổ phong, thơ đường luật…

4 C ba y u t trên ả ế ố

Kiểm tra bài cũ

Cả ba yếu tố trên

1 Trần Quốc Tuấn, Lê Thánh Tơng, Nguyễn Du.

2 Trần Quốc Tuấn, Trương Hán Siêu, Phạm Ngũ Lão.

3 Nguyễn Trãi, Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Bỉnh Kiêm

4 Lý Cơng Uẩn, Lý Thường Kiệt, Trần Quang Khải.

5 Cả 2 và 4.

Kiểm tra bài cũ

 Cho biết tác giả nào sau đây thuộc giai

đoạn văn học TKX TK XIV ?

5 Cả 2 và 4.

( ThuËt hoµi - Ph¹m Ngò L·o) Giảng văn

Giáo viên: Phan Văn Thanh

I Tìm hiểu chung

Học sinh đọc tiểu dẫn

• Nêu vài nét sơ lược

về cuộc đời của Phạm Ngũ Lão?

Ph¹m Ngò L·o

- Lúc trẻ gắn liền với giai thoại

người đan sọt làng Phù Ủng.

- Trong quân đội

là một vị tướng nổi tiếng đánh đâu thắng đó.

- Thích đọc sách ngâm thơ.

- Người làng Phù ủng, Huyện Đường Hào,

Hưng Yên ngày nay

- Là người văn võ toàn tài, có công lớn trong hai cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông (1285 và 1287) Có địa vị cao ở đời Trần.

- Sự nghiệp sáng tác : sáng tác ít nhưng để đời với hai bài thơ

- Hoµi: Nçi lßng Bµy tá nçi lßng

* ThÓ lo¹i: ThÊt ng«n tø tuyÖt § êng luËt

Nguyªn t¸c

Hoành sóc giang sơn cáp kỷ thu,

Tam quân tì hỗ khí thôn Ngưu

Nam nhi vị liễu công danh trái ,

Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu

Múa giáo non sông trái mấy thu,

Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu Công danh nam tử còn vương nợ, Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu.

II Đọc - hiểu văn bản

1 Hai câu thơ đầu

giữa bản dịch và nguyên tác ?

mới chỉ thể hiện sự điêu luyện, nh ng thiếu đi độ cứng rắn, mạnh mẽ

Hoành súc giang sơn khỏp kỷ thu ,

(Mỳa giỏo non sụng trải mấy thu )

- Tử theỏ aỏy ủửụùc ủaởt trong

vững chãi c a ng ủ ườ i traựng s roứng raừ bao ĩ

n m ( ă khaựp kổ thu ).

rộng dài Tôn cao tầm vóc vũ trụ, sức

II Đọc - hiểu văn bản

a Cõu thơ đầu: Hỡnh ảnh trỏng sĩ

Tam quõn tỡ hổ khớ thụn ngưu

( Ba quõn khớ mạnh nuốt trụi trõu )

của quân đội nhà Trần

- Nghệ thuật so sánh, c ờng điệu :

Sự lớn mạnh của quân đội nhà Trần và hào khí

thời Trần cũng nh hào khí của dân tộc.

b Cõu thơ 2: Hỡnh ảnh ba quõn

• Sao Ngưu Lang là ngôi sao sáng

nhất trong chòm sao Thiên Ưng

(Aquila) và là sao sáng thứ 12 trong

bầu trời đêm.

• Sao Ngưu Lang là một đỉnh của Tam giác mùa hè Nó là sao dạng

"A" hay sao trắng cách Trái Đất 17 năm ánh sáng và là một trong

những sao gần nhất có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

• Trong một số ngôn ngữ nước ngoài, chẳng hạn như trong tiếng Anh, nó có tên là "Altair" hay

"Atair" có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập

để chỉ " con chim đang bay “.

Sao Ngưu Lang

Tam giác mùa hè Sao Ngưu

Lang ở phía dưới, bên phải

 Hình ảnh tráng sĩ lồng vào hình ảnh ba quân tạo nên hình ảnh chung sức mạnh của dân tộc rất đẹp (với nhiều chiều kích: ngang, cao, dài, sâu), mang tính sử thi.

Hai hình ảnh trên có liên hệ

gì với nhau?

 Sơ kết: Bằng bút pháp vừa hiện thực vừa lãng mạn, hai câu thơ tạo dựng hai hình ảnh độc đáo Đó là hai sản phẩm lý tưởng của thời đại ( Hào khí Đông A )

là nghĩa vụ, trách nhiệm của mỗi ng

ời khi đất n ớc có giặc ngoại xâm.

Nam nhi vị liễu công danh trái

(Công danh nam tử còn v ơng nợ)

- Nợ công danh:

2 Hai cõu kết: Nỗi lũng của người trỏng sĩ

Học sinh đọc hai cõu cuối

• Tỏc giả núi gỡ về hỡnh ảnh trỏng

sĩ ở hai cõu cuối ?

 Trỏng sĩ bày tỏ nỗi lũng với cỏi chớ : đú là vấn đề “cụng danh”: + Phải làm nờn sự nghiệp cho đất nước.

+ Để lại tiếng thơm cho đời sau.

 Nguyễn Công Trứ từng khẳng định:

Ph¶i cã danh g× víi nói s«ng”

Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu

(Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu)

Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu

(Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu)

 Lời thơ chùng xuống, dùng điển tích góp phần thể

hiện tâm trạng: Khao khát muốn cống hiến đời mình

Giáo viên: Phan Văn Thanh

• Sơ kết :

Trong thơ cổ điển “Cái tôi” ít được nói đến, ở đây Phạm Ngũ Lão đã nói lên tâm sự của

chính mình một cách chân thành, thẳng thắn

Đó là điều đáng quý Cái tôi ấy làm tiền đề

cho “cái tôi” trong văn học sau này (đầu thế kỉ

thanh cao của Đào Tiềm “Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào”.

cùng mây”

xong nợ nước  Nhân cách cao cả của Phạm Ngũ Lão chính là ở chỗ này.

IV Tổng kết:

pháp nghệ thuật hoành tráng có tính sử thi, hình ảnh giàu sức biểu cảm

t ởng và nhân cách cao cả mang hào khí thời đại (Hào khí

- Thuật hoài vừa là nỗi lòng riêng của Phạm Ngũ Lão, vừa thể hiện xu h ớng tất yếu của thời đại: Sức mạnh, tinh thần quyết chiến, quyết thắng kẻ thù xâm l ợc, giành độc lập tự chủ cho đất n ớc.

Bài thơ Đ ờng luật ngắn gọn nh ng đạt tới độ súc

tích cao hơn:

- Thủ pháp gợi, thiên về ấn t ợng khái quát.

- Bút pháp hoành tráng có tính sử thi

- Hình t ợng thơ lớn lao, kì vĩ: kì vĩ ở hình t ợng không gian, thời gian, kì vĩ ở tầm vóc t thế con ng

ời, ở khí thế ba quân

Bài học kết thúc ! Cám ơn quý thầy cô giáo cùng toàn thể các em

Một số hình ảnh về cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông

của quân và dân nhà Trần

Giáo viên: Phan Văn Thanh

Một số hình ảnh về cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông

Hoành sóc giang sơn cáp kỷ thu,

Tam quân tì hỗ khí thôn Ngưu

Nam nhi vị liễu công danh trái ,

Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu

KHỔNG MINH – GIA CÁT LƯỢNG