* Sự xâm lược của nhà Tống: Cuối năm 1076, Quân Tống tiến vào nước ta theo hai đường: + Đạo quân bộ binh lớn do Quách Quỳ, Triệu Tiết chỉ huy theo đường Lam Sơn + Cánh quân thuỷ do Hoà M
Trang 1
Bài 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG(1075-1077) I- Giai đoạn thứ nhất:
1)Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta:
a) Mục Đích:
_Thực hiện mưu đồ xâm lược và bành tướng lãnh thổ
_Giải quyết tình hình khó khăn trong nước
b) Biểu hiện:
_Xúi giục Cham-pa đánh lên phía Nam nước ta
_Ngăn cản buôn bán hai nước
_Dụ dỗ các tù trưởng
2) Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ:
*Nhà Lý chuẩn bị đối phó:
_Cử Thái uý Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy
_Quân đội luyện tập và canh phòng ngày đêm
_Đánh trả các cuộc xâm lấn giữa hai miền Nam-Bắc
_Đưa Lý Đạo Thành về làm Thái sư
_Chủ động tiến công để tự vệ
* Mục tiêu: Đánh vào các kho binh lương, trại tập trung binh lính gần biên giới Đại
Việt
* Diễn biến: Cuối năm 1075, 10 vạn quân ta chia làm hai đường thuỷ, bộ Tập kích
vào Khâm Châu, Ung Châu, Liêm Châu…
Sau 42 ngày đêm chiến đấu, giành thắng lợi và rút quân về nước
* Ý nghĩa: Là cuộc tấn công để tự vệ, đưa quân Tống vào thế bị động.
II- Giai đoạn thứ hai:
* Sự chuẩn bị của quân ta:
_Cho quân mai phục vùng biên giới Việt-Tống
_Bố trí thuỷ binh giữ mạn Đông Bắc
_Xây dựng phòng tuyến trên sông Như Nguyệt
* Sự xâm lược của nhà Tống:
Cuối năm 1076, Quân Tống tiến vào nước ta theo hai đường:
+ Đạo quân bộ binh lớn do Quách Quỳ, Triệu Tiết chỉ huy theo đường Lam Sơn + Cánh quân thuỷ do Hoà Mâu dẫn đầu
+ Tháng 1 năm 1077, quân bộ của địch tiến xuống đóng ở bờ Bắc sông Như Nguyệt chờ quân thuỷ Quân thuỷ của địch đã bị ta đánh tan
2) Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến sông Như Nguyệt:
a) Diễn biến:
Trang 2_ Quách Quỳ tập trung lực lượng: Hai bộ phận tấn công và phòng tuyến.
_ Quân ta phản công mãnh liệt, đẩy lùi địch về phía bờ Bắc Cuối xuân năm
1077, quân vượt sông chủ động tiến công Quân địch thua to
_ Sau đó, Lý Thường Kiệt chủ động giảng hoà
b) Kết quả: Thắng lợi.
c) Ý Nghĩa: Đập tan âm mưu xâm lược của nhà Tống.
Nền độc lập tự chủ của đất nước được giữ vững
Bài 14 : BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG-NGUYÊN (Thế kỉ XIII)
I- Kháng chiến chống quân xâm lược Mông Cổ lần thứ nhất (1258)
1) Âm mưu xâm lược Đại Việt của Mông Cổ:
Xâm lược Đại Việt trước, đánh lên phía Nam Trung Quốc
Tạo gọng kìm tiêu diệt Nam- Tống
_ Cho sứ giả đưa thư đe doạ và dụ nhà Trần hàng
* Thái độ của vua Trần:
_Bắt giam sứ giả Sẵn sàng chống giặc
2) Nhà Trần chuẩn bị và tiến hành kháng chiến chống quân Mông Cổ:
a) Sự chuẩn bị của nhà Trần:
_Ban lệnh sắm sửa vũ khí
_Quân đội , dân binh ngày đêm luyện tập
b) Diễn biến:
_Tháng 1 năm 1258, 3 vạn quân Mông Cổ do Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy theo đường sông Thao, qua Bạch Hạc ( Việt Trì, Phú Thọ)
_Đến Bình Lệ Nguyên (Vĩnh Phúc) bị ta chặn lại Sau đó tiến vào Thăng Long
_Ta thực hiện kế : “ Vườn không nhà trống”.
_Giặc bị thiếu lương thực
_Quân giặc ngày càng gặp nhiều khó khăn
c)Kết quả: _Quân Mông Cổ rút về nước.
Ta thắng lợi
II- Kháng chiến chống quân xâm lược Mông Cổ lần thứ hai (1285)
1) Âm mưu xâm lược Cham-pa và Đại Việt của nhà Nguyên:
_Năm 1279, Mông Cổ lập nhà Nguyên ở Trung Quốc
_Vua Nguyên ráo riết chuẩn bị xâm lược Cham-pa và Đại Việt
_Năm 1283, Toa Đô chỉ huy 10 vạn quân tấn công Chăm-pa Nhưng thất bại
2) Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến: Mùa Đông năm 1282, Vua Trần mở hội nghị
Bình Than( Chí Linh, Hải Dương) bàn kế đánh giặc
Trang 3_Trần Quốc Tuấn được cử làm tổng chỉ huy.
_Năm 1285, mở hội nghị các bô lão ở Diên Hồng (Hà Nội)
_Tổ chức tập trận và duyệt binh lớn ở Đông Bộ Đầu
_Binh sĩ thích hai chữ (Sát Thát) vào tay (giết giặc Mông Cổ)
*Diễn biến: Tháng 1 năm 1285, 50 vạn quân Mông Cổ do Thoát Hoan chỉ huy xâm
lược nước ta
_Sau vài trận đánh nhỏ, ta rút về Vạn Kiếp(Chí Linh, Hải Dương)
_Thoát Hoan tấn công Vạn Kiếp Quân ta rút về Thăng Long và rút về Thiên
Trường (Nam Định)
_Thoát Hoan vào Thăng Long thấy“ Vườn không nhà trống” đóng quân ở phía Bắc
sông Nhị (Sông Hồng) Sau đó lệnh cho Toa Đô từ Cham-pa đánh ra Nghệ An
(Thanh Hóa)
Tạo gọng kìm tiêu diệt quân chủ của ta
Quân ta lại rút, chuẩn bị phản công
Thoát Hoan về Thăng Long chờ tiếp viện
Tháng 5 năm 1285, lúc giặc gặp nhiều khó khăn, ta phản công ở Tây Kết, Hàm Tử (Khoái Châu, Hưng Yên) , Chương Dương (Hà Tây)
Giải phóng Thăng Long
*Kết quả: Sau 2 tháng phản công, quân ta dành thắng lợi.
III- Kháng chiến chống quân xâm lược Mông Cổ lần thứ ba :
1) Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt:
_Nhà Nguyên tập trung lực lượng chuẩn bị xâm lược Đại Việt lần thứ 3
_Nhà Trần khẩn trương chuẩn bị kháng chiến
_Tháng 12 năm 1287, quân bộ của địch do Thoát Hoan chỉ huy tiến vào nước ta, xuống đóng ở Vạn Kiếp (Hải Dương)
Quân thuỷ do Ô Mãø Nhi chỉ huy vượt biển tiến vào nước ta – Hồi quân ở Vạn Kiếp
2) Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ:
_Trần Khánh Dư cho quân mai phục ở Vân Đồn
_Đoàn thuyền lương của giặc qua Vân Đồn bị quân ta chặn đánh dữ dội
Kết quả: Phần lớn, thuyền lương của địch bị đắm,số còn lại bị quân nhà Trần chiếm
Tháng 1 năm 1288, Thoát Hoan vào chiếm Thăng Long
Ta thực hiện kế “ Vườn không nhà trống”
Địch lâm vào thế khốn đốn, rút lên Vạn Kiếp, rút về nước
2) Chiến thắng Bạch Đằng:
*Diễn biến: Tháng 4 năm 1288, đoàn thuyền của Ô Mã Nhi rút về theo đường sông
Bạch Đằng Địch đến cửa sông Bạch Đằng rơi vào trận địa phục kích của ta
*Kết quả: Thuyền giặc bị tiêu diệt Ô Mã Nhi bị bắt sống.
Trang 4
Nguyên nhân thắng lợi:
_ Khối đoàn kết toàn dân cùng tham gia đánh giặc giữ nước
_ Nhà Trần chuẩn bị chu đáo về mọi mặt
_ Tinh thần hy sinh, quyết chiến quyết thắng của toàn quân và dân ta, nòng cốt là Quân đội nhà Trần
_ Nhờ những chiến lược chiến thuật đúng đắn của những người chỉ huy Trần Quốc Tuấn là 1 anh hùng dân tộc, nhà quân sự tài giỏi
Ý nghĩa thắng lợi:
_Thắng lợi của ba lần kháng chiến chông quân xâm lược Mông-Nguyên đã đập tan tham vọng và ý chí xâm lược Đại Việt của đế chế Nguyên
_ Khẳng định sức mạnh của dân tộc ta, nâng cao lòng tự hào, tự cường chình đáng cho dân tọc ta, củng cố niềm tin cho nhân dân
_ Góp phần xây đắp truyền thống quân sự Việt Nam
Bài học kinh nghiệm: Khối đoàn kết toàn dân trong xây dựng và bảo vệ
Tổ Quốc, là sự quan tâm của nhà nước đến toàn dân, dựa vào dân để đánh giặc
Ý nghĩa, tác dụng của cải cách Hồ Quý Ly:
_Hạn chế tệ tập trung ruộng đất, suy yếu thế lực của nhà Trần, tăng thu nhập cho nhà nước Có ý thức xây dựng và phát triển văn hoá, giáo dục và bảo vệ Tổ Quốc _Cải cách chưa triệt để, chưa giải quyết những yêu cầu cần thiết của cuộc sống đông đảo nhân dân
Chúc bạn làm
bài thi tốt
nha!
Iu 7A1 nhất!
