Bài giảng Cơ sở dữ liệu - Tổng quan về cơ sở dữ liệu cung cấp cho người học các kiến thức: Hệ thống hướng tệp tin, hệ thống hướng cơ sở dữ liệu, kiến trúc 3 mức của hệ cơ sở dữ liệu, các mô hình dữ liệu, người dùng và ngôn ngữ dữ liệu. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
CƠ SỞ DỮ LIỆU
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
NỘI DUNG
• Hệ thống hướng tệp tin
1
• Hệ thống hướng cơ sở dữ liệu
2
• Kiến trúc 3 mức của hệ cơ sở dữ liệu
3
• Các mô hình dữ liệu
4
• Người dùng và ngôn ngữ dữ liệu
5
NỘI DUNG
• HỆ THỐNG HƯỚNG TẬP TIN
1
• Hệ thống hướng cơ sở dữ liệu
2
• Kiến trúc 3 mức của hệ cơ sở dữ liệumô
hình dữ liệu
3
• Các mô hình dữ liệu
4
• Người dùng và ngôn ngữ dữ liệu
5
Trang 2Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
HỆ THỐNG HƯỚNG TỆP TIN
Hình 1.1. Mô hình hoạt động hệ thống hướng tệp tin.
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
HỆ THỐNG HƯỚNG TỆP TIN
• Ít tốn thời gian, chi phí thấp
• Thiết kế đơn giản
• Tính an toàn cao
Ưu
điểm
• Trùng lắp dữ liệu
• Dữ liệu không nhất quán
• Khả năng dùng chung thấp
• Khó khăn trong việc nâng cấp, bảo trì
Nhược
điểm
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
NỘI DUNG
• Hệ thống hướng tệp tin
1
• HỆ THỐNG HƯỚNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
2
• Kiến trúc 3 mức của hệ cơ sở dữ liệu
3
• Các mô hình dữ liệu
4
• Người dùng và ngôn ngữ dữ liệu
5
Trang 3Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
HỆ THỐNG HƯỚNG CƠ SỞ DỮ
LIỆU
Hình 1.2. Mô hình hoạt động của hệ thống hướng cơ sở dữ liệu.
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
HỆ THỐNG HƯỚNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
• Giảm sự trùng lắp dữ liệu
• Đảm bảo tính nhất quán, toàn vẹn dữ liệu
• Dễ dàng chia sẻ thông tin cho nhiều đối
tượng người dùng khác nhau
Ưu
điểm
• Tốn nhiều thời gian, chi phí cao
• Thiết kế phức tạp
• Đòi hỏi nhân lực có chuyên môn
Nhược
điểm
MỘT SỐ KHÁI NIỆM
• Những sự kiện có thể được ghi lại và không có ý nghĩa
Dữ liệu
• Dữ liệu sau khi đã được xử lý trong một ngữ cảnh nhất định
Thông tin
• Tập hợp các dữ liệu có liên quan về mặt luận lý
Cơ sở dữ liệu
Trang 4Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
MỤC TIÊU CỦA HỆ THỐNG HƯỚNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
• Đảm bảo ý nghĩa của dữ liệu
1
• Đảm bảo tính riêng tư và quyền
khai thác của người sử dụng
2
• Đảm bảo giải quyết xung đột dữ
liệu
3
• Đảm bảo toàn vẹn dữ liệu khi có
sự cố
4
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
NỘI DUNG
• Hệ thống hướng tệp tin
1
• Hệ thống hướng cơ sở dữ liệu
2
• KIẾN TRÚC 3 MỨC
3
• Các mô hình dữ liệu
4
• Người dùng và ngôn ngữ dữ liệu
5
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
KIẾN TRÚC 3 MỨC CỦA HỆ THỐNG HƯỚNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
Mức
ngoài
Mức khái
Cấu trúc lưu trữ Cách thức truy cập
Cấu trúc dữ liệu Các ràng buộc Khung nhìn
MỤC TIÊU CỦA KIẾN TRÚC 3 MỨC?
Trang 5Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
KIẾN TRÚC 3 MỨC CỦA HỆ THỐNG HƯỚNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
Mức
ngoài
Mức khái
ĐỘC LẬP DỮ LIỆU
LÀ GÌ?
Độc lập dữ liệu logic
Độc lập dữ liệu vật lý
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
NỘI DUNG
• Hệ thống hướng tệp tin
1
• Hệ thống hướng cơ sở dữ liệu
2
• Kiến trúc 3 mức của hệ cơ sở dữ liệu
3
• CÁC MÔ HÌNH DỮ LIỆU
4
• Người dùng và ngôn ngữ dữ liệu
5
MÔ HÌNH DỮ LIỆU
• Sự trừu tượng đơn giản về đặc điểm và mối liên hệ của các
sự kiện trong thế giới thực
Mô hình
• Tập hợp các khái niệm dùng để biểu diễn các cấu trúc của
dữ liệu
Mô hình dữ liệu
Trang 6Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
BA THÀNH PHẦN CỦA MÔ HÌNH DỮ LIỆU
Mô hình
dữ liệu
Cấu trúc
Liên kết
Thao
tác
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
CÁC MÔ HÌNH DỮ LIỆU
Mô hình
dữ liệu
thể hiện
Mô hình
dữ liệu khái niệm
Mô hình
dữ liệu vật lý
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
KIẾN TRÚC HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU &
CÁC MÔ HÌNH DỮ LIỆU
Mô hình dữ
liệu thể hiện liệu khái niệm Mô hình dữ Mô hình dữ liệu vật lý
Mức ngoài Mức khái niệm Mức trong
Trang 7Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
NỘI DUNG
• Hệ thống hướng tệp tin
1
• Hệ thống hướng cơ sở dữ liệu
2
• Kiến trúc 3 mức của hệ cơ sở dữ liệu
3
• Các mô hình dữ liệu
4
• NGƯỜI DÙNG VÀ NGÔN NGỮ DỮ LIỆU
5
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
CÁC NHÓM NGƯỜI DÙNG CƠ SỞ DỮ LiỆU
Nhóm
quản trị
cơ sở
dữ liệu
Nhóm
thiết kế
cơ sở
dữ liệu
Nhóm người dùng cuối
Nhóm nhân viên phát triển
Nhóm nhân viên bảo trì
CÁC NHÓM NGƯỜI DÙNG CƠ SỞ DỮ LiỆU
Nhóm
quản trị cơ
sở dữ liệu
Nhóm
thiết kế cơ
sở dữ liệu
Nhóm người dùng cuối
Nhóm nhân viên phát triển
Nhóm nhân viên bảo trì
Phân quyền truy cập cơ sở dữ liệu
Giám sát quá trình vận hành cơ sở dữ liệu
Sao lưu, khôi phục cơ sở dữ liệu
Phân bổ tài nguyên phần cứng, phần mềm
Xử lý sự cố
Trang 8Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
CÁC NHÓM NGƯỜI DÙNG CƠ SỞ DỮ LiỆU
Nhóm
quản trị cơ
sở dữ liệu
Nhóm
thiết kế cơ
sở dữ liệu
Nhóm người dùng cuối
Nhóm nhân viên phát triển
Nhóm nhân viên bảo trì
Lựa chọn cấu trúc biểu diễn và lưu trữ dữ liệu
Đặc tả yêu cầu dữ liệu của người sử dụng
Xây dựng khung nhìn dữ liệu phù hợp
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
CÁC NHÓM NGƯỜI DÙNG CƠ SỞ DỮ LiỆU
Nhóm
quản trị cơ
sở dữ liệu
Nhóm
thiết kế cơ
sở dữ liệu
Nhóm người dùng cuối
Nhóm nhân viên phát triển
Nhóm nhân viên bảo trì
Truy xuất dữ liệu theo yêu cầu
Cập nhật dữ liệu theo hai hình thức
Trực tuyến
Theo phiên
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
CÁC NHÓM NGƯỜI DÙNG CƠ SỞ DỮ LiỆU
Nhóm
quản trị cơ
sở dữ liệu
Nhóm
thiết kế cơ
sở dữ liệu
Nhóm người dùng cuối
Nhóm nhân viên phát triển
Nhóm nhân viên bảo trì
Đặc tả yêu cầu của người sử dụng
Xây dựng hệ thống hướng cơ sở dữ liệu
Trang 9Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
CÁC NHÓM NGƯỜI DÙNG CƠ SỞ DỮ LiỆU
Nhóm
quản trị cơ
sở dữ liệu
Nhóm
thiết kế cơ
sở dữ liệu
Nhóm người dùng cuối
Nhóm nhân viên phát triển
Nhóm nhân viên bảo trì
Đảm bảo hệ thống hoạt động liên tục
Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn
NGÔN NGỮ DỮ LIỆU
• Tập hợp các mệnh lệnh do hệ quản trị CSDL định nghĩa
• Chỉ các mệnh lệnh này mới được hệ quản trị CSDL thực thi
Định nghĩa
• Ngôn ngữ định nghĩa dữ liệu
• Ngôn ngữ thao tác dữ liệu
• Ngôn ngữ điều khiển dữ liệu
• Ngôn ngữ truy vấn dữ liệu
Phân loại
TÓM TẮT
• Hệ thống hướng tệp tin
1
• Hệ thống hướng cơ sở dữ liệu
2
• Kiến trúc 3 mức của hệ cơ sở dữ liệu
3
• Các mô hình dữ liệu
4
• Người dùng và ngôn ngữ dữ liệu
5