Bài soạn TỔNG KẾT TỪ VỰNG TIẾT 43

TL TL TL Những từ phức đ ợc tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa đ ợc gọi là từ ghép... I.Từ đơn và từ phức:II.Thành ngữ: 1.Khái niệm: Thành ngữ là loại cụm từ có

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO

VỀ DỰ GIỜ LỚP 9A4 !

Cấu tạo từ

Hoàn thành sơ đồ sau:

Từ ghép Từ láy

Bài 9: Tiếng việt Tiết 43: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG

I.Từ đơn và từ phức:

Từ chỉ gồm một tiếng là từ đơn Từ gồm hai hoặc nhiều tiếng là từ phức

Từ phức

Những từ phức có quan hệ láy âm giữa các tiếng đ ợc gọi

là từ từ láy

2.Các loại từ phức:

1.Khái niệm:

3.Bài tập:

3.1: Trong những từ sau, từ nào là từ ghép, từ nào là từ láy?

ngặt nghèo, nho nhỏ, giam giữ, gật gù, bó buộc, t ơi tốt, lạnh lùng, bọt bèo, xa xôi, cỏ cây, đ a đón, nh ờng nhịn, rơi rụng, mong muốn, lấp lánh.

TL TL

TL

Những từ phức đ ợc tạo ra bằng

cách ghép các tiếng có quan hệ với

nhau về nghĩa đ ợc gọi là từ ghép

Bài 9: TV: Tiết 43:TỒNG KẾT VỀ TỪ VỰNG

3.2:Trong các từ láy sau, từ láy nào có sự “ giảm nghĩa ” và

từ láy nào có sự “ tăng nghĩa ” so với nghĩa của yếu tố gốc?

trăng trắng,

xôm xốp.

sạch sành sanh, đèm đẹp, sát sàn sạt, nho nhỏ, lành lạnh, nhấp nhô,

Những từ láy có sự

“giảm nghĩa”

Những từ láy có sự

“tăng nghĩa”

I.Từ đơn và từ phức:

2.Các loại từ phức:

1.Khái niệm:

3.Bài tập:

Bài 9: TV: Tiết 43:TỒNG KẾT VỀ TỪ VỰNG

sạch sành sanh, sỏt sàn sạt

trăng trắng, đốm đẹp,

xụm xốp lành lạnh,

I.Từ đơn và từ phức:

II.Thành ngữ:

1.Khái niệm:

Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một

ý nghĩa hoàn chỉnh.

2.1 Trong các tổ hợp từ sau, tổ hợp từ nào là thành ngữ, tổ hợp

từ nào là tục ngữ?

a.gần mực thì đen, gần đèn thì sáng b.đánh trống bỏ dùi

c.chó treo mèo đậy d.đ ợc voi đòi tiên e.n ớc mắt cá sấu

2.Bài tập:

Bài 9: TV: Tiết 43:TỒNG KẾT VỀ TỪ VỰNG

2.2: Tỡm hai thaứnh ngửừ coự yeỏn toỏ chổ ủoọng vaọt vaứ hai thaứnh ngửừ coự yeỏu toỏ chổ thửùc vaọt Giaỷi thớch yự nghúa vaứ ủaởt caõu vụựi moói

thaứnh ngửừ tỡm ủửụùc

Thành ngữ có yếu tố chỉ

động vật Thành ngữ có yếu tố chỉ

thực vật

- ếch ngồi đáy giếng

- đầu voi đuôi chuột

- thả hổ về rừng

- mỡ để miệng mèo

- dây cà ra dây muống

- c ỡi ngựa xem hoa

- cây nhà lá v ờn

- nghốo rớt mựng tơi

2.3: Tỡm hai daón chửựng veà vieọc sửỷ duùng thaứnh ngửừ trong vaờn chửụng:

1 Thân em vừa trắng, lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với n ớc non

(Hồ Xuân H ơng, Bánh trôi n ớc)

2 Một đời đ ợc mấy anh hùng

Bõ chi cá chậu chim lồng mà chơi

(Nguyễn Du,Truyện Kiều)

I.Từ đơn và từ phức:

II.Thành ngữ:

1 Khái niệm:

2 Bài tập:

Bài 9: TV: Tiết 43:TỒNG KẾT VỀ TỪ VỰNG

I.Từ đơn và từ phức:

II.Thành ngữ:

III.Nghĩa của từ:

1.Khái niệm:

Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động,

quan hệ …) mà từ biểu thị ) mà từ biểu thị.

2.Bài tập:

2.1: Chọn cách hiểu đúng trong những cách hiểu sau đây:

a.Nghĩa của từ mẹ là “ng ời phụ nữ, có con, nói trong quan hệ với con.” b.Nghĩa của từ mẹ khác với nghĩa của từ bố ở phần “ng ời phụ nữ có con.”

c.Nghĩa của từ mẹ không thay đổi trong hai câu: Mẹ em rất hiền và

Thất bại là mẹ thành công

d.Nghĩa của từ mẹ không có nghĩa nào chung với nghĩa của từ bà

2.2: Cách giải thích nào trong hai cách giải thích sau đây là đúng? Vì sao?

Đức độ là:

a.đức tính rộng l ợng, dễ thông cảm với ng ời có sai lầm và dễ tha thứ b.rộng l ợng, dễ thông cảm với ng ời có sai lầm và dễ tha thứ

Bài 9: TV: Tiết 43:TỒNG KẾT VỀ TỪ VỰNG

IV.Từ nhiều nghĩa và hiện t ợng chuyển nghĩa của từ

-Hiện t ợng chuyển nghĩa của từ: là hiện t ợng thay đổi

nghĩa của từ, tạo ra những từ nhiều nghĩa Trong từ nhiều nghĩa có:

+ Nghĩa gốc là nghĩa xuất hiện từ đầu, làm cơ sở để hình

thành nghĩa khác.

+ Nghĩa chuyển là nghĩa đ ợc hình thành trên cơ sở của

nghĩa gốc.

I.Từ đơn và từ phức

II.Thành ngữ

III.Nghĩa của từ

1.Khái niệm:

-Từ nhiều nghĩa: là từ có từ hai hay nhiều nghĩa trở lên

Bài 9: TV: Tiết 43:TỒNG KẾT VỀ TỪ VỰNG

Trong các câu thơ sau, từ hoa trong thềm hoa, lệ hoa đ ợc dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Có thể coi đây là hiện t ợng chuyển nghĩa làm xuất hiện từ nhiều nghĩa đ ợc không? Vì sao?

Nỗi mình thêm tức nỗi nhà

Thềm hoa một b ớc lệ hoa mấy hàng!

(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

2.Bài tập:

-> Từ hoa đ ợc dùng theo nghĩa chuyển Nh ng không thể coi đây là hiện t ợng chuyển nghĩa làm xuất hiện từ nhiều nghĩa mới vì nghĩa này của từ hoa chỉ xuất hiện tạm thời trong văn cảnh này, ch a có tính ổn định.

IV.Từ nhiều nghĩa và hiện t ợng chuyển nghĩa của từ

I.Từ đơn và từ phức

II.Thành ngữ

III.Nghĩa của từ

1.Khái niệm:

Bài 9: TV: Tiết 43:TỒNG KẾT VỀ TỪ VỰNG

Câu 1: Các từ nguồn gốc, con cháu thuộc kiểu cấu tạo từ nào?

Câu 2: Điền thêm yếu tố vào chỗ trống (…) mà từ biểu thị.) để thành ngữ đ ợc trọn vẹn

A Lời…) mà từ biểu thị tiếng…) mà từ biểu thị B.Một nắng hai…) mà từ biểu thị

C Bách chiến bách…) mà từ biểu thị D Sinh …) mà từ biểu thị lập nghiệp

-…) mà từ biểu thị.…) mà từ biểu thị.…) mà từ biểu thị.…) mà từ biểu thị : học và luyện tập để có hiểu biết, có kĩ năng

-…) mà từ biểu thị.…) mà từ biểu thị.…) mà từ biểu thị.…) mà từ biểu thị : nghe hoặc thấy ng ời ta làm rồi làm theo, chứ không đ ợc ai trực tiếp dạy bảo

-…) mà từ biểu thị.…) mà từ biểu thị.…) mà từ biểu thị.…) mà từ biểu thị : tìm tòi, hỏi han để học tập

Câu 3: Hãy điền các từ:

vào chỗ trống trong những câu d ới đây sao cho phù hợp:

học hỏi, học tập, học hành, học lỏm,

cơ

thắng

Bài tập nhanh:

2.Bài tập:

IV.Từ nhiều nghĩa và hiện t ợng chuyển nghĩa của từ

I.Từ đơn và từ phức

II.Thành ngữ

III.Nghĩa của từ

1.Khái niệm:

Bài 9: TV: Tiết 43:TỒNG KẾT VỀ TỪ VỰNG

1.Khái niệm:

1.Khái niệm:

1.Khái niệm:

2.Bài tập:

2.Bài tập:

2.Bài tập:

Xin chào tạm biệt !