Xây dựng website tiện ích học tập cho sinh viên báo chí

15 CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT MỘT SỐ WEBSITE HỌC TẬP BÁO CHÍ VÀ NHU CẦU SỬ DỤNG INTERNET HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN BÁO CHÍ .... Dựa trên kết quả so sánh, phân tích giữa nhu cầu sử dụng Internet học

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA BÁO CHÍ – TRUYỀN THÔNG

CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN

CẤP TRƯỜNG NĂM 2010

Tên công trình:

SINH VIÊN BÁO CHÍ”

Sinh viên thực hiện:

Chủ nhiệm : Trịnh Cẩm Nhung, lớp BCK08, khóa 2008 -2012

Người hướng dẫn : Giảng viên Huỳnh Minh Tuấn, giảng viên Khoa Báo chí - Truyền thông, trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn thành phố Hồ Chí Minh

TP.HỒ CHÍ MINH, NĂM 2011

MỤC LỤC

TÓM TẮT CÔNG TRÌNH 1

MỞ ĐẦU 3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 7

1.1 Các khái niệm liên quan 7

1.2 Thiết kế website 15

CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT MỘT SỐ WEBSITE HỌC TẬP BÁO CHÍ VÀ NHU CẦU SỬ DỤNG INTERNET HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN BÁO CHÍ 23

2.1 Khảo sát một số website học tập báo chí 23

2.2 Khảo sát nhu cầu sử dụng Internet học tập của sinh viên báo chí 38

2.3 So sánh giữa nhu cầu sử dụng Internet học tập của sinh viên báo chí và ba website học tập báo chí: 40

CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG WEBSITE 45

3.1 Nội dung website 45

3.2 Hình thức website - Trình bày nội dung: 61

3.3 Một số lưu ý khác trong cách trình bày nội dung: 73

KẾT LUẬN 78

TÀI LIỆU THAM KHẢO 80

PHẦN PHỤ LỤC 82

TÓM TẮT CÔNG TRÌNH



Tác giả chọn đề tài Nghiên cứu khoa học “Xây dựng website tiện ích học tập

cho sinh viên báo chí” xuất phát từ mục đích muốn xây dựng một website học tập

giúp sinh viên báo chí tiết kiệm thời gian tìm kiếm thông tin, phát huy tinh thần tự học Và hiện nay chưa có một website nào tổng hợp tương đối đầy đủ và chính xác các tài liệu học tập báo chí Thêm vào đó, giao diện các website này chưa thật sự thân thiện với người sử dụng, chưa có sự định hướng người dùng, gây khó khăn cho sinh viên trong việc tiếp cận, tìm kiếm thông tin, tài liệu

Dựa trên kết quả so sánh, phân tích giữa nhu cầu sử dụng Internet học tập của sinh viên báo chí và thực trạng ba website học tập báo chí1 đã khảo sát, tác giả đề xuất những khuyến nghị về nội dung và hình thức nhằm ra đời một website bổ ích cho sinh viên

 Về nội dung website: Chú trọng xây dựng nguồn tài liệu học tập phong phú,

bổ ích; không nên xây dựng website trở thành một website tin tức Phần tin tức trong website chỉ trình bày các tin tức liên quan mật thiết đến cuộc sống sinh

viên Ngoài ra, theo khảo sát có 52,2% sinh viên có nhu cầu được cung cấp

thông tin mới cập nhật, điểm số qua tin nhắn điện thoại với mức giá hợp lí Đây cũng là một điều đáng lưu ý, có thể áp dụng để tạo nguồn thu cho website

 Về diễn đàn: Tác giả đề xuất nên sử dụng mạng xã hội làm diễn đàn

 Về giao diện – bố cục: Website nên có giao diện thân thiện với người sử dụng

và định hướng người sử dụng, trình bày theo màn hình ngang của máy tính,

tránh giao diện cổ điển (trình bày theo khổ giấy)

 Về quảng cáo: Không nên có quảng cáo trong website

 Về hình ảnh, link: Cần chú ý hơn trong cách trình bày

 Về chữ: Website nên sử dụng thống nhất kiểu chữ, co chữ nhằm tránh gây phiền cảm cho độc giả

1

Ba website khảo sát là http://www.nhabaovietnam.com, http://www nghebao.com, http://www.svbaochi.net

 Về tốc độ tải trang: Nhìn chung tốc độ tải trang ở ba website học tập còn khá

chậm (trên 7 giây) nên cần lưu ý khi xây dựng website phải đảm bảo tốc độ tải trang nhanh

Như vậy, đề tài giống như một “bản thiết kế” cho việc xây dựng website trong thực tiễn Hạn chế lớn nhất của đề tài là chưa xây dựng được một website hoàn chỉnh đưa vào hoạt động Bên cạnh đó, đối tượng nghiên cứu và khảo sát của đề tài vẫn còn nhỏ hẹp chỉ trong phạm vi sinh viên báo chí do giới hạn đề tài chỉ dừng lại ở đề xuất xây dựng website học tập cho sinh viên báo chí bậc đại học Do đó, đề tài còn mang tính sơ lược Tác giả hi vọng, trong tương lai, những ai quan tâm đề tài có thể bổ sung, góp ý, hoàn thiện và phát triển đề tài hơn nữa; hướng đến xây dựng thành công một website học tập báo chí, góp thêm một địa chỉ web bổ ích giúp các bạn sinh viên phát huy tinh thần tự học

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Bước vào thế kỉ XXI, chúng ta bước vào thế kỉ mà thông tin và tri thức trở thành sức mạnh của nhân loại Với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ ngày nay, đặc biệt là lĩnh vực viễn thông, công nghệ số đã tạo nên ảnh hưởng lớn đến phương thức chúng ta sáng tạo, thu thập, tổ chức, trình bày, phân phối, chia sẻ và sử dụng thông tin Chúng ta đã và đang không ngừng tăng cường các phương thức truy cập thông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả Việc sử dụng Internet là cách truy cập thông tin nhanh chóng nhất Đây chính là một nguồn tài liệu học tập phong phú ở hầu hết các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực báo chí Trong văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX đã nêu: “Mở rộng quy mô giáo dục đại học, làm chuyển biến rõ nét về chất lượng cao, xây dựng một số trường sư phạm trọng điểm, từng bước nối mạng Internet ở trường học, tạo điều kiện học tập, nghiên cứu trên mạng” Như vậy,

để phát huy tinh thần tự học trong sinh viên báo chí, cần thiết phải có một website tổng hợp tương đối đầy đủ các tài liệu học tập Tuy nhiên, hiện nay chưa có một website nào thực sự cung cấp đầy đủ và chính xác các tài liệu học tập về báo chí một cách có hệ thống Thêm vào đó, giao diện trình bày các website này chưa thân thiện với người sử dụng, chưa có sự định hướng người dùng cũng gây không ít khó khăn cho việc tìm kiếm, tiếp nhận thông tin

Xuất phát từ thực tế trên, tác giả chọn đề tài Nghiên cứu khoa học “Xây dựng website tiện ích học tập cho sinh viên báo chí” nhằm giúp sinh viên báo chí tiết kiệm thời gian tìm kiếm thông tin, phát huy tinh thần tự học Từ đó, sinh viên trở thành chủ thể của hoạt động học, của quá trình chiếm lĩnh tri thức nhân loại biến thành vốn tri thức, hiểu biết, vốn kinh nghiệm của cá nhân theo quan điểm của giáo dục hiện đại Hơn nữa, website không tốn diện tích lưu trữ, có khả năng lưu trữ tài liệu lớn trong thời gian dài, do đó tiện lợi và linh động hơn việc lưu trữ tài liệu dưới dạng văn bản giấy, tiết kiệm chi phí học tập rất nhiều cho sinh viên

2.Tình hình nghiên cứu đề tài

Hiện nay có rất nhiều website có nội dung học tập, hướng dẫn các thao tác nghề nghiệp cho sinh viên báo chí Cụ thể như:

 Website tiếng Việt:

http://www.nghebao.vn (địa chỉ khác là http://www.nghebao.com)

 Website tiếng Anh:

Các khóa học trực tuyến miễn phí của hãng BBC

http://www.bbctraining.com//onlineCourses.asp

Trang web về nghề báo tại Vương quốc Anh

http://www.journalism.co.uk

Nguyên tắc của nghề báo: http://www.journalism.org/resources//principles

Công cụ dành cho các nhà báo viết:http://www.concernedjournalists.org/tools/filter/7

Công cụ dành cho các nhà báo phát thanh:

Đây là các website cung cấp một số nghiệp vụ báo chí rất bổ ích, cung cấp một

số thông tin quan trọng trong làng báo chí Nhưng hạn chế của các website này là nội dung tiếng Anh

Như vậy, tuy có nhiều website tốt dành cho sinh viên báo chí, nhưng chưa có một website nào tổng hợp đầy đủ các bài giảng, tài liệu toàn văn, các kĩ năng cần thiết trong việc học đại học cho sinh viên báo chí (tin học, ngoại ngữ, kĩ năng mềm,…), nghiệp vụ báo chí Đồng thời là một diễn đàn học tập bổ ích cho sinh viên

trao đổi, học tập với hình thức trình bày đơn giản Trong phạm vi tìm hiểu của tác giả đây là đề tài đầu tiên đề cập đến vấn đề này

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

Mục đích của đề tài là đưa ra hướng xây dựng website học tập cho sinh viên báo chí (nội dung và hình thức) nhằm giúp sinh viên báo chí tiết kiệm thời gian tìm kiếm thông tin, phát huy tinh thần tự học Đồng thời, đây là một diễn đàn hữu ích giúp các bạn sinh viên làm quen với cách học đại học (sinh viên năm nhất), trao đổi

về học tập, kĩ năng, nghiệp vụ báo chí Đề tài giống như một “bản thiết kế” cho việc xây dựng website trong thực tiễn Để thực hiện mục đích trên, đề tài phải giải quyết các nhiệm vụ sau đây:

- Nắm được nhu cầu sử dụng Internet học tập của sinh viên báo chí

- Nắm được thực trạng một số website học tập báo chí hiện nay

- Có ý kiến của giảng viên Khoa Báo chí và Truyền thông nhằm xây dựng website học tập hiệu quả

- Có số liệu tổng hợp, đối chiếu, so sánh, phân tích các dữ liệu khảo sát thu thập được

- Các tài liệu, kĩ năng, nghiệp vụ báo chí bổ ích, phù hợp với các nhu cầu đã tìm hiểu của sinh viên báo chí

- Giao diện website thân thiện với người sử dụng

4 Cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lí luận: các lí thuyết thiết kế website, nguyên lí thị giác, đồ họa ứng dụng

Đề tài được thực hiện chủ yếu bằng các phương pháp tổng hợp, thống kê, đối chiếu so sánh, gồm các bước sau:

- Nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp điều tra xã hội học (bảng hỏi, phỏng vấn sâu)

- Tổng hợp, đối chiếu, phân tích dữ liệu khảo sát

- Tổng hợp các tài liệu có liên quan đến nội dung website, lưu trữ tại các thư viện điện tử, bộ sưu tầm cá nhân, website,…

- Kiểm tra tính khả dụng, tổng hợp, phân loại các tài liệu

- Định hình cấu trúc của website

- Điện tử hóa các dữ liệu đã tổng hợp được

- Xây dựng hình ảnh giao diện website mẫu

5 Giới hạn của đề tài

Đề xuất hướng thiết kế, xây dựng website học tập cho sinh viên báo chí bậc đại học (nội dung và hình thức), không xây dựng website

6 Ý nghĩa lí luận và ý nghĩa thực tiễn

 Ý nghĩa lí luận: đóng góp một số ý tưởng về nội dung và hình thức nhằm xây dựng một website bổ ích, dễ sử dụng, một diễn đàn học tập cho sinh viên báo chí, giúp sinh viên phát huy tinh thần tự học

 Ý nghĩa thực tiễn: có thể xây dựng thành một website hoàn chỉnh và đưa vào hoạt động

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mục lục, phần mở đầu và phần kết luận, nội dung chính gồm ba chương

Chương 1 : Cơ sở lí luận và thực tiễn

Trình bày khái niệm, lí thuyết cơ bản về thiết kế website Chương 1 mở đầu cho phần nội dung đề tài Ở chương này, tác giả xin trình bày một số cơ sở lí thuyết

về thiết kế website gồm hai phần: Các khái niệm liên quan và Lí thuyết thiết kế website

Chương 2 : Khảo sát một số website báo chí và nhu cầu sử dụng Internet học tập của sinh viên báo chí

Chương 2, tác giả trình bày một số khảo sát về các website báo chí hiện nay, nhu cầu sử dụng Internet phục vụ học tập của sinh viên và một số vấn đề nảy sinh giữa nhu cầu sử dụng Internet phục vụ học tập của sinh viên và các website báo chí hiện nay Nội dung gồm ba phần: Khảo sát một số website học tập báo chí, Khảo sát nhu cầu sử dụng Internet học tập của sinh viên báo chí và Một số vấn đề cần lưu ý

Chương 3: Xây dựng website

Từ cơ sở lí luận - thực tiễn ở chương 1 và những kết quả phân tích ở chương 2, tác giả xin đề xuất một số hướng xây dựng về nội dung và giao diện website học tập dành cho sinh viên báo chí Chương này gồm 3 phần: Nội dung website, Giao diện website và Một số lưu ý khác trong cách trình bày nội dung

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 Các khái niệm liên quan

1.1.1 Internet

Theo từ điển trực tuyến wikipedia2 Internet là một hệ thống thông tin toàn cầu

có thể được truy cập công cộng gồm các mạng máy tính được liên kết với nhau Hệ thống này truyền thông tin theo kiểu nối chuyển gói dữ liệu (packet switching) dựa trên một giao thức liên mạng đã được chuẩn hóa (giao thức IP) Hệ thống này bao gồm hàng ngàn mạng máy tính nhỏ hơn của các doanh nghiệp, của các viện nghiên cứu và các trường đại học, của người dùng cá nhân và các chính phủ trên toàn cầu Mạng Internet mang lại rất nhiều tiện ích hữu dụng cho người sử dụng, một trong các tiện ích phổ thông của Internet là hệ thống thư điện tử (email), trò chuyện trực tuyến (chat), công cụ tìm kiếm (search engine), các dịch vụ thương mại và chuyển ngân, các dịch vụ về y tế giáo dục như là chữa bệnh từ xa hoặc tổ chức các lớp học ảo Chúng cung cấp một khối lượng thông tin và dịch vụ khổng lồ trên Internet Các cách thức thông thường để truy cập Internet là quay số, băng rộng, không dây, vệ tinh và qua điện thoại cầm tay.[18]

1.1.2 Web

Cũng theo wikipediaWorld Wide Web, gọi tắt là Web hoặc WWW, mạng lưới toàn cầu là một không gian thông tin toàn cầu mà mọi người có thể truy cập (đọc và viết) qua các máy tính nối với mạng Internet Thuật ngữ này thường được hiểu nhầm

là từ đồng nghĩa với chính thuật ngữ Internet Internet là một tập hợp các mạng máy tính kết nối với nhau bằng dây đồng, cáp quang, v.v, còn WWW hay Web, là một tập hợp các tài liệu liên kết với nhau bằng các siêu liên kết (hyperlink) và các địa chỉ website (URL) Nó có thể được truy nhập bằng cách sử dụng Internet Web thực ra chỉ là một trong các dịch vụ chạy trên Internet, chẳng hạn như dịch vụ thư điện tử Web được phát minh và đưa vào sử dụng vào khoảng năm 1990, 1991 bởi viện

sĩ Viện Hàn lâm Anh Tim Berners-Lee và Robert Cailliau (Bỉ) tại Tổ chức Nghiên cứu Nguyên tử Châu Âu (CERN), Geneva, Switzerland

2

http://vi.wikipedia.org

Các tài liệu trên World Wide Web được lưu trữ trong một hệ thống siêu văn bản (hypertext) đặt tại các máy tính trong mạng Internet Người dùng phải sử dụng một chương trình được gọi là trình duyệt web (web browser) để xem siêu văn bản Chương trình này sẽ nhận thông tin tại ô địa chỉ (address) do người sử dụng yêu cầu (thông tin trong ô địa chỉ được gọi là tên miền (domain) rồi sau đó chương trình sẽ tự động gửi thông tin đến máy chủ (web server) và hiển thị trên màn hình máy tính của người xem Người dùng có thể theo các liên kết siêu văn bản (hyperlink) trên mỗi trang web để nối với các tài liệu khác hoặc gửi thông tin phản hồi theo máy chủ trong một quá trình tương tác Hoạt động truy tìm theo các siêu liên kết thường được gọi là duyệt web Quá trình này cho phép người dùng có thể lướt các trang web để lấy thông tin [18]

1.1.3 HTML

HTML (viết tắt từ tiếng Anh HyperText Markup Language, tức là “Ngôn ngữ

đánh dấu siêu văn bản”) là một ngôn ngữ đánh dấu được thiết kế ra để tạo nên các website Hiện nay, HTML không còn được phát triển tiếp Người ta đã thay thế nó bằng XHTML [18]

1.1.4 Website, webpage, homepage

Website, Webpage, Homepage là những thuật ngữ chúng ta thường gặp trong cuộc sống hiện nay Như đã phân tích ở trên web là chữ viết tắt của World Wide Web, được dùng để chỉ chung một loại hình dịch vụ chạy trên Internet Website hay còn gọi là trang web, là thuật ngữ dùng để chỉ cụ thể một dịch vụ web nào đó, là tập hợp của nhiều webpage và có một địa chỉ Internet xác định (chỉ nằm trong một tên miền hoặc tên miền phụ trên World Wide Web của Internet) Website truyền tải

những thông tin theo chủ đề hoặc phạm vi xác định cụ thể

Nhưng một website không bao giờ có một trang duy nhất và nó là tập hợp của nhiều webpage, tên gọi cho từng trang cụ thể của một website Ta hiểu đơn giản nếu website là một cuốn sách thì mỗi trang trong cuốn sách này là một webpage Và trang bìa của cuốn sách này sẽ là Homepage – trang chủ (hay trang nhất) tức webpage đầu tiên của một website, bộ mặt của website

Hiện website và webpage vẫn được gọi chung là trang web Nếu gọi website là trang web thì webpage là trang thứ cấp, trang nội dung bên trong,… Để có sự phân biệt rõ rằng, tác giả sẽ sử dụng thuật ngữ website để chỉ trang web; trang chỉ trang nội dung (webpage) và trang chủ là homepage [4,19]

1.1.5 Trình duyệt web

Khi muốn truy cập vào một website đòi hỏi ta phải sử dụng máy tính có kết nối mạng Internet Đây chỉ là điều kiện cần chứ chưa đủ Vì máy tính của ta cần phải có một phần mềm giúp các website hiển thị, gọi là “trình duyệt web” Nói theo kĩ thuật thì đây chính là “phần mềm ứng dụng yêu cầu hồ sơ từ máy chủ”

Ta có thể hiểu đơn giản trình duyệt là công cụ mà ta sử dụng để truy cập vào một website Nó gần giống một cái ti vi mà bạn dùng để xem chương trình truyền hình Cũng cần lưu ý là bạn không thể sử dụng trình duyệt web để soạn thảo web mà bạn chỉ có thể dùng nó để tiếp cận website đã được soạn thảo sẵn

Một vài trình duyệt còn có thể bao gồm thêm: một chương trình thư điện tử, các khả năng truyền tập tin… Các trình duyệt phổ biến hiện nay gồm có:

 Internet Explorer của Microsoft

 Mozilla Firefox của Tập đoàn Mozilla

 Google Chrome của tập đoàn Google

 Opera của Opera Software

 Safari của Apple Computer

 Netscape Navigator của Netscape

 Maxthon của MySoft Technology

 Avant Browser của Avant Force [4, 20-21]

1.1.6 Giao diện website

Theo tác giả Lê Minh Hoàng trong quyển “Tự học thiết kế web” thì giao diện website được hiểu như sau:

“Giao diện của một website bao gồm các phương pháp để thực hiện công việc trên một trang: nút ấn, liên kết, công cụ hệ thống di chuyển… cũng như là tổ chức cơ bản của trang Trong hầu hết các trường hợp thì giao diện, cấu trúc thông tin và thiết

kế đồ họa của một trang web gắn bó rất mật thiết với nhau”

Như vậy, theo khái niệm này thì giao diện của một website gồm những yếu tố giúp ta tương tác với website đó thông qua trình duyệt và nhờ vào việc thao tác trên máy tính Không chỉ thế, giao diện còn cung cấp cho chúng ta thông tin mà website muốn truyền tải chứ không riêng gì các công cụ để thao tác trên một trang

Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần chú ý tới thuật ngữ “Graphic User Interface” (GUI) tạm dịch là “Giao diện đồ họa cho người dùng” Đây là thuật ngữ bạn thường bắt gặp khi đọc, nghiên cứu về các vấn đề liên quan tới web Theo bách khoa toàn thư mở wikipedia, có thể hiểu “Giao diện đồ họa cho người dùng” như sau:

“Giao diện đồ họa cho người dùng là một dạng giao diện cho phép chúng ta tương tác với máy tính và các thiết bị điều khiển máy tính Nó trình bày những biểu tượng đồ họa, những bộ phận chỉ thị trực quan hoặc những yếu tố đồ họa được gọi là công cụ duyệt web (widgets) Thông thường, các biểu tượng được sử dụng trong mối liên hệ với các văn bản, nhãn mác hoặc các văn bản định tuyến để giới thiệu đầy đủ thông tin và thao tác cho người sử dụng Nhưng chính nhờ vào các thanh công cụ (thanh menu) hay những lệnh cần thiết đã được thiết lập sẵn này, các hành động thường được thực hiện thông qua các thao tác trực tiếp lên các yếu tố đồ họa”

Thuật ngữ này mang tính chuyên sâu trong lĩnh vực công nghệ thông tin Nhưng ta có thể hiểu đại khái như sau: Giao diện đồ họa cho người sử dụng là nơi mà

ta có thể tương tác với các trang của một website thông qua các yếu tố đồ họa đã được xây dựng trước Ví dụ như các thanh memu, các đường hyperlink, hình ảnh… chỉ cần người sử dụng bấm (click) con trỏ vào đó thì có thể truy cập tới những trang

có chứa thông tin hoặc dịch vụ mà họ cần Thuật ngữ “Giao diện đồ họa cho người sử dụng” này vẫn có thể được hiểu là giao diện website

Tóm lại giao diện website của một website là những gì mà ta có thể thấy, biết

về website đó từ hình thức bên ngoài: chữ, hình ảnh, các yếu tố đồ họa,… đến nội dung bên trong mà nó muốn truyền đạt Bên cạnh đó giao diện còn cho phép chúng ta tương tác với website (đọc, tìm kiếm, sao chép, tải về, truy cập – truy xuất, thậm chí

là chỉnh sửa thông tin nhờ vào việc sử dụng các yếu tố đồ họa được thiết lập sẵn) thông qua một trình duyệt và nhờ vào việc sử dụng máy tính có nối mạng [4, 21-22]

1.1.7 Giao diện dọc - Giao diện ngang

Giao diện dọc: Đây là kiểu giao diện truyền thống Kiểu giao diện này có bố

cục trang chia làm các cột chính (thường là ba cột), áp dụng cho cả trang chủ và các trang trong Cột thứ nhất thường là thanh công cụ (menu) chính (ở bên trái), cột thứ hai là nội dung tin bài (ở giữa) và cột thứ ba thường đặt thêm các box quảng cáo và chuyên mục (ở bên phải) [4, 31]

Hình 1.1 Sơ đồ bố cục trang chủ giao diện kiểu dọc một website

Tít bài Chapeau

Tít bài Chapeau

Tít bài Chapeau

Tít bài Chapeau Tít bài Chapeau

Giao diện ngang: Đây là kiểu giao diện mới, ra đời sau kiểu giao diện dọc

Giao diện ngang có đặc trưng là thanh công cụ (menu) chuyển sang nằm ngang, dưới thanh công cụ chính của website được chia làm hai cột chính, cột nội dung bên trái thường có diện tích lớn và một cột bên phải nhỏ hơn, thường là dành cho quảng cáo, chuyên mục Trong phần cột trái các nội dung tin bài, hình ảnh, video clip… được sắp xếp bố trí theo phương ngang, từ trái qua phải, hết hàng thứ nhất đến hàng thứ hai [4, 31]

Giao diện hỗn hợp: Hiện giao diện báo trực tuyến chỉ tồn tại ở hai dạng chính

là dạng giao diện kiểu dọc và giao diện kiểu ngang chưa có kiểu nào gọi là kiểu hỗn hợp Từ “hỗn hợp” dùng để chỉ các kiểu giao diện, kết hợp cả hai kiểu dọc và ngang lại với nhau để tạo ra một kiểu riêng cho tờ báo của mình Có thể nói đây là một sự kết hợp ngẫu nhiên và tùy hứng của mỗi tờ báo, mỗi tờ mỗi vẻ [4, 64-65]

Hình 1.2 Sơ đồ bố cục trang chủ giao diện kiểu ngang một website

Menu chính

Quảng cáo

Diễn đàn

Thông tin Bài mới

Thư viện tài liệu

Tra cứu theo ngày

Tít bài chapeau

Thông tin website

Tít bài chapeau

Tít bài chapeau

Tít bài chapeau

Tít bài chapeau

Tít bài chapeau

1.1.8 Cá nhân hóa website

“Cá nhân hóa” website ở đây được hiểu không phải một website của cá nhân như kiểu blog mà “cá nhân hóa” là biến một tờ báo có sẵn theo phong cách và ý thích

cá nhân của bản thân người sử dụng để từ đó dễ tiếp nhận thông tin hơn Có thể hiểu nôm na như sau “cá nhân hóa” website là sự thay đổi màu nền của website (theme), bố cục theo sở thích cá nhân, người dùng thích màu đỏ thì màu nền được hiệu chỉnh màu

đỏ, người dùng thích màu xanh thì màu nền được hiệu chỉnh thành màu xanh Ví dụ cho hình thức này là công cụ Customise Your Homepage của website http://www.bbc.co.uk [4, 92]

1.1.9 Alexa Rank

Alexa Rank3 là thước đo mức độ phổ biến của các website Chỉ số thứ hạng của

mỗi website được Alexa kết hợp đánh giá từ hai yếu tố là số trang web người dùng

xem (Page Views) và số người truy cập website (Reach)

Các số liệu thống kê của Alexa dựa trên những dữ liệu thu thập từ người dùng cài đặt Alexa Toolbar Cứ ba tháng một lần, Alexa tiến hành tổng kết số liệu và xếp hạng các website Alexa Toolbar là một tiện ích giúp người dùng lướt web, hiện có khoảng hơn 10 triệu người dùng Internet trên thế giới sử dụng công cụ này Chỉ số thứ hạng Alexa của một website cao được hiểu là website đó có đông người truy cập, phần nào đem lại cho website ấn tượng sống động và uy tín Chỉ số Alexa rank là thước đo ghi nhận thành quả lao động của các người quản trị web (webmaster) với cộng đồng

và là một công cụ rất hữu ích giúp các webmaster quản trị website hiệu quả [10]

1.1.10 Cubestat

Cubestat4 là một công cụ miễn phí hoàn hảo cho tính giá trị một trang web Cubestat có một thuật toán độc đáo cho phép ước tính giá trị trang web, lượt truy cập hàng ngày, và cả lượng quảng cáo hiện có Trong các phép ước tính, công cụ này sẽ đưa ra những con số chính xác có thể về thông tin hiện có [6]

Đối với một website tĩnh, khi muốn thay đổi giao diện cho các trang thì người viết phải thay đổi bằng tay cho từng trang một do vậy website tĩnh có 3 điểm yếu là:

 Khó thay đổi giao diện

 Khó thay đổi nội dung nếu như người quản lí trang web không có kiến thức về HTML

 Và không có khả năng tương tác web

Trong các website tĩnh thế hệ mới, đã được bổ sung thêm chức năng thay đổi giao diện hàng loạt Các website tĩnh này sẽ có phần đuôi mở rộng thay vì html và htm mà là php Trong website PHP tĩnh, các mã HTML đều được giữ nguyên chỉ thêm một cú pháp để gọi thư viện template

Thư viện template là một file chứa giao diện của toàn bộ website và có phần

mở rộng là tpl Khi người quản trị trang thay đổi các file template này thì giao diện trang web sẽ thay đổi theo

Như vậy với các website tĩnh thế hệ mới chỉ kém website động ở khâu cập nhật nội dung và thực thi các tương tác trên nền web

 Thiết kế web động Website động là website có hệ thống cơ sở dữ liệu dùng để cung cấp thông tin cho website, điểm mạnh của website động so với website tĩnh là khả năng quản lí dữ liệu website tốt, khả năng tương tác trên hệ thống web [18]

1.2.1 Nguyên tắc thiết kế webite hiện đại

Với những người thiết kế website kinh nghiệm, hai khái niệm Progressive

Enhancement (tạm dịch Nâng cao lũy tiến) và Grateful Degradation (tạm dịch

Giáng cấp nhẹ nhàng) luôn đi chung với nhau trong quá trình thiết kế một website Đơn giản thì cặp khái niệm này được tạo ra để khi thiết kế website phải làm sao cho website có thể truy cập được với mọi đối tượng người dùng Nhưng đối với những trình duyệt hiện đại hơn thì có thể áp dụng nhiều hơn về mặt thẩm mỹ cũng như tăng

tính khả dụng của nó [14]

 Grateful Degradation

Thuật ngữ Grateful Degradation được áp dụng trong nhiều lĩnh vực đặc biệt là trong cơ học và điện tử học Nguyên tắc của nó là khi làm ra một sản phẩm thì làm cho những thứ tốt nhất và phổ thông nhất, hay nói cách khác là tập trung phát triển cho số đông trước khi mới quay lại hỗ trợ cho phần còn lại Còn trong lĩnh vực thiết kế web thì người thiết kế có thể làm sao cho website của mình hiển thị tốt nhất trên những trình duyệt hiện đại và không có lỗi

 Progressive Enhancement

Thuật ngữ này được giới thiệu muộn hơn nhiều, khoảng năm 2003 Nó ngược lại với thuật ngữ trên là chúng ta xây dựng trang web cho những trình duyệt kém hỗ trợ nhất sau đó từ từ bổ sung những tính năng mới cho những trình duyệt hiện đại hơn

1.2.2 Thiết kế tối giản

Phong cách thiết kế tối giản (Mimimalist Design) - “Ít hơn có nghĩa là nhiều

hơn” đang là một xu hướng mới trong thiết kế web đương đại, khi mà người ta đã quá chán nhìn thấy những website với đầy những hình khối, màu sắc thì xu hướng đơn giản hóa bắt đầu được các nhà thiết kế để ý và khai thác

Phong cách tối giản này là xu hướng đáp lại sự lạm dụng của các website gần đây với các hình nền rối mắt, các hiệu ứng lấp lánh và chữ viết bảy sắc cầu vồng

đang dần trở nên khuôn mẫu Tối giản, trong thiết kế web, tập trung vào khả năng dễ

sử dụng, mỹ thuật và đặt nội dung là trung tâm Người sử dụng đừng nghĩ dạng

thiết kế này chán ngắt Trong thực tế, việc sử dụng khoảng không gian hợp lí giữa các nội dung sẽ làm cho thiết kế trở nên thú vị và đẹp hơn [12]

1.2.3 Định hướng người dùng

Đối tượng truy cập website gồm nhiều thành phần và có mục đích truy cập thông tin khác nhau Một website có sự định hướng người dùng sẽ giúp cho các nhóm/đối tượng người dùng có thể sử dụng tốt nhất nguồn tài nguyên website, tạo cảm giác sử dụng dễ dàng, ít tốn thời gian (nhất là các đối tượng còn hạn chế về kĩ năng khai thác thông tin trên Internet) Ngoài ra, về mặt hình thức, định hướng người dùng sẽ giúp website có cấu trúc rõ ràng, logic hơn

1.2.4 Một số nguyên lí thị giác ảnh hưởng tới việc thiết lập giao diện

Theo khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành báo chí của tác giả Huỳnh Minh Tuấn (2008) có trình bày một số nguyên tắc thị giác có ảnh hưởng tới việc thiết lập giao diện của một tờ báo trực tuyến Đây là những nguyên tắc được đúc kết từ nhiều nghiên cứu đáng chú ý như bộ ba nghiên cứu Eyetrack I, II, III của viện Poynter, trung tâm Estlow về Báo chí và Truyền thông mới và Eyetools về quá trình tiếp nhận các tờ báo trực tuyến thông qua cách trình bày Tuy đây là những nguyên cứu về báo trực tuyến nhưng những nghiên cứu này khá liên quan và bổ ích đến đề tài [4, 32 -36]

1.2.4.1 Độc giả báo trực tuyến

Bản chất của một tờ báo trực tuyến là một website tồn tại trên Internet nên độc giả các tờ báo trực tuyến trước hết là những người có khả năng sử dụng máy tính, biết

về Internet và World Wide Web Những độc giả báo trực tuyến này bản chất chính là độc giả web Web surfer là cụm từ dùng để chỉ nhóm đối tượng độc giả trực tuyến này bởi họ chủ yếu là những người “lướt” (surfers) và “quét” (scanners) mạng hơn là

“đọc” Theo nghiên cứu của Jakob Niesel và John Morkers thì 79% người sử dụng Internet chỉ lướt qua web, chỉ có 16% là đọc trang web Tốc độ đọc trên màn hình máy tính thấp hơn tốc độ đọc trên giấy 25% Nhóm độc giả này có thể chia ra làm các

nhóm sau:

Độc giả mới và không thường xuyên: Đây là những người chỉ mới truy cập vào website của ta lần đầu hoặc thỉnh thoảng mới ghé qua Chính điều này đòi hỏi chúng ta phải có cách trình bày giao diện sao cho có thể giữ chân được họ với tờ báo của mình Họ rất chú trọng tới trang nhất của tờ báo Cấu trúc rõ ràng, hình ảnh đồ họa hấp dẫn, các công cụ hỗ trợ tốt, các kết nối nhanh chóng, sẽ là những yếu tố giúp

ta gây ấn tượng tốt với họ, khiến cho họ sẽ trở lại với tờ báo trực tuyến

Độc giả thường xuyên: Đây là những độc giả đã quen thuộc với giao diện website Họ cần có những cải tiến để có thể tiếp cận nhanh chóng với thông tin mà tờ báo cung cấp Chẳng hạn như hệ thống công cụ (menu) không nên quá rườm rà Nhưng đồng thời những cải tiến này không được làm phá vỡ thói quen của những độc giả này đối với tờ báo

1.2.4.2 Các quy trình đọc

Quá trình tiếp thu thông tin của độc giả đối với tờ báo cũng có những trình tự nhất định Chính điều này ảnh hưởng không nhỏ tới việc trình bày bố trí trang báo Sau đây là một vài quy trình đọc đã được nghiên cứu và rút ra cho loại hình báo in Tuy nhiên, nó vẫn được áp dụng cho loại hình báo trực tuyến, bởi báo in và báo trực tuyến có khá nhiều điểm tương đồng mà quan trọng nhất là cách thức truyền tải thông tin đến độc giả chủ yếu là thông qua văn bản và hình ảnh

Trước tiên là quy trình đọc theo trang: Đối với một tờ báo in hay báo trực tuyến, độc giả vẫn thường đọc theo trình tự trang đầu trước rồi mới tới trang nội dung Và đối với những trang báo lớn thì yếu tố “góc của trang” cũng có ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình tiếp thu của người đọc Thực tế là khi truy cập vào một trang báo trực tuyến bạn luôn phải vào trang nhất (trang chủ) trước (trừ trường hợp bạn dùng RSS hoặc các link từ website khác) Rồi từ trang nhất, bạn mới có thể đi đến bất

cứ trang nào trong website

Vị trí quan trọng của các góc trong trang báo theo tâm lí đọc của độc giả theo nguyên tắc là “góc trên quan trọng hơn góc dưới, góc trái quan trọng hơn góc phải” Nếu chia một trang báo ra là bốn phần thì ta sẽ có thứ tự các phần mà độc giả sẽ đọc như sau:

Góc trái, phía trên

Góc phải, phía trên

Góc trái, phía dưới

Góc phải, phía dưới

Quy trình này đặc biệt chính xác với báo trực tuyến Bởi theo nghiên cứu Eyetrack III về quá trình tiếp nhận của mắt khi đọc các website, thì mắt người thường nhìn vào góc bên trái của trang, sau đó ánh mắt “chạy quanh” khu vực này rồi mới

chuyển sang phải Và khi đã đọc kĩ phần đầu trang, ánh mắt mới chuyển xuống phần cuối trang Hầu hết các báo trực tuyến đều bố trí logo tên tờ báo ở góc trái trang báo, hình ảnh ở trang nhất thường cũng chiếm vị trí bên trái trang, rồi trong phần nội dung các tít bài đều được bố trí ở góc trái trang Bởi đây là các yếu tố quan trọng để thu hút người đọc

Theo nghiên cứu của giáo sư Mario Garcia, học viện Poynter, Hoa Kỳ, độc giả

sẽ đọc một bài báo theo quy trình sau:

Ảnh (minh họa)

Chú thích ảnh

Tít bài

Chapeau

Nội dung bài viết

Đây là quy trình đọc đối với báo in, nhưng khi áp dụng cho báo trực tuyến thì lại có chút thay đổi Theo Eyetrack III, đối với màn hình vi tính thì chữ mới là yếu tố thu hút nhất – xét cả về trật tự được xem và thời lượng được xem Nhưng quy trình của Mario Garcia vẫn đúng trong việc sắp xếp các tin tức ở trang nhất hoặc trang chuyên mục chính của tờ báo trực tuyến Bởi ta vẫn thường thấy ở trang này, các tin bài chỉ tồn tại với một hình ảnh và tít, đôi khi có kèm theo vài dòng dẫn (chapeau) đối với những bài “đinh” Còn đối với các trang nội dung thì hình ảnh không hẳn đã được để ở vị trí góc trái mà thường được để giữa bài Do tính chất màn hình máy tính, nên việc muốn xem hết một trang đòi hỏi ta phải sử dụng đến thanh cuộn để kéo trang báo xuống Vì thế, đôi lúc hình ảnh xuất hiện sau nội dung nên ta có muốn xem ảnh trước cũng không được

Ngoài ra cũng cần chú ý đến việc đặt tít bài và phần dẫn sao cho ngắn gọn và đắt giá nhất Cũng theo nghiên cứu Eyetrack III, khi nhìn vào phần dẫn ở dưới tít bài trên các trang tin, người ta thường chỉ nhìn vào một phần ba ở bên trái Nói cách khác

là họ chỉ nhìn thấy vài chữ đầu tiên Nếu nội dung hấp dẫn họ thì họ mới tiếp tục đọc

Và đối với một danh sách các tít bài cũng vậy, độc giả cũng thường chú ý tới phần bên trái Chính vì vậy, hãy chọn những chữ đầu tiên của tít cũng như phần dẫn cho

thật đắt giá để thu hút độc giả đối với những trường hợp ta không thể đặt tít hoặc phần dẫn ngắn gọn được

Đối với quảng cáo cũng chịu sự chi phối tương tự như tin bài Quảng cáo đặt ở cột trái đầu trang vẫn thu hút nhất so với các vị trí còn lại, bên cạnh đó quảng cáo càng đặt gần nội dung thì càng được chú ý Và trong tất cả các loại thì quảng cáo dạng chữ, tĩnh được chú ý nhiều nhất

1.2.4.3 Các nguyên tắc cần chú ý trong thiết kế trình bày giao diện

 Trình bày văn bản

 Yếu tố quan trọng nhất là font chữ phải đọc được trên máy tính, nên sử dụng các font chữ phổ biến vì hầu hết các máy tính và trình duyệt đều dùng một số font chữ ngầm định như Times, Arial, Verdana

 Nên dùng font chữ nhỏ sẽ kích thích sự tập trung của người đọc, trong khi

cỡ chữ lớn khiến độc giả chỉ đọc lướt, không tập trung vào các từ mà sẽ nhìn quanh để tìm từ hoặc cụm từ mà họ thấy chú ý Điều này đặc biệt đúng với các tít bài Tuy nhiên không có nghĩa là càng nhỏ càng tốt mà phải đảm bảo cỡ chữ đủ để đọc

 Thêm một điểm cần chú ý là tít bài lớn hơn hoặc tít bài có gạch chân sẽ khiến người ta bỏ qua chapeau, trong khi tít bài có font và kích thước giống chapeau thì người ta lại đọc phần dẫn mà bỏ qua tít bài Vì thế nên cần có một fomat tốt nhất cho tít bài và chapeau để đảm bảo cho người đọc không bỏ qua phần nào

 Hiện tại, các báo trực tuyến đều dùng các kiểu chữ không chân để giúp cho người đọc dễ đọc hơn

 Ta nên tận dụng fomat và màu sắc vào việc xử lí chữ để thu hút độc giả, đây là một lợi thế khác của báo trực tuyến

 Màu rất quan trọng trong thiết kế và trình bày giao diện báo trực tuyến bởi

nó tác động đến cách đọc thông tin của độc giả Đối với báo trực tuyến việc

sử dụng màu sắc thoải mái hơn báo in nhưng cũng có một số quy định

 Tránh sử dụng màu nền tương phản với màu chữ Chữ đen nền sáng là chế

độ ngầm định và dễ đọc nhất Đảm bảo màu các link, các từ khóa trong bài

dễ nhìn và không bị chìm vào màu nền

 Nên có một số màu phổ biến cho các yếu tố: Manchette, tên chuyên mục, tít bài, chữ, màu nền

 Không nên lạm dùng việc sử dụng màu sắc: Manchette không nên quá 2 màu, mỗi trang chỉ nên có không quá 3 màu (không kể màu của ảnh và quảng cáo)

 Xác định màu chủ đạo cho cả trang web: thường là một hoặc hai màu, phải ấn tượng và dễ làm cho độc giả ghi nhớ Ví dụ: Màu chủ đạo của website http://www.cnn.com là đỏ và xanh; còn website http://www.tuoitre.vn là xanh dương; website http://www.vnexpreess.net là màu đỏ (tên gọi này chỉ có tính tương đối vì bản thân sự pha chế màu theo từng tỉ lệ sẽ cho ra rất nhiều màu sắc khác nhau không thể gọi tên hết) Hiện nay, mỗi website báo trực tuyến đều cố gắng tạo cho mình màu sắc riêng bằng việc pha chế theo tỉ lệ phù hợp, tương tự báo in

 Nên lập lại màu chủ đạo của manchette để làm màu các hình minh họa (vignette) cũng như các công cụ đồ họa tạo sự nhất quán, bắt mắt

 Tuy nhiên, giao diện báo trực tuyến không nên thay đổi màu sắc thường xuyên, sẽ làm mất đi bản sắc của tờ báo

 Nếu trong trang báo có ảnh, người trình bày muốn sử dụng màu cho tít nên lặp lại một màu cơ bản của ảnh làm màu tít

 Cần kiểm tra khả năng nhận biết màu sắc của mắt khi quyết định sử dụng màu sắc và cân đối các vùng hiển thị màu sắc trên trang báo

Tiểu kết chương 1

Đây là chương lí thuyết thuần túy, trình bày một số khái niệm liên quan, nguyên tắc thiết kế website hiện đại, thân thiện với người sử dụng và một số nguyên lí thị giác ảnh hưởng đến việc thiết kế giao diện Tiếp theo - chương 2, tác giả xin trình bày một

số khảo sát về các website báo chí hiện nay, nhu cầu sử dụng Internet học tập của sinh viên báo chí và một số vấn đề nảy sinh giữa nhu cầu sử dụng Internet học tập của sinh

viên báo chí với các website báo chí hiện nay Nội dung gồm 3 phần: Khảo sát một số

website học tập báo chí, Khảo sát nhu cầu sử dụng Internet học tập của sinh viên báo chí và Một số vấn đề cần lưu ý

CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT MỘT SỐ WEBSITE HỌC TẬP BÁO CHÍ VÀ NHU CẦU SỬ DỤNG INTERNET HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN BÁO CHÍ

2.1 Khảo sát một số website học tập báo chí

Hiện nay, có rất nhiều website học tập báo chí, tuy nhiên, theo khảo sát của tác

giả, ba website sau đây có tỉ lệ sinh viên báo chí sử dụng nhiều nhất (chiếm 54,4%)

nên tác giả chọn ba website này để khảo sát

2.1.1 Website http://www.nhabaovietnam.com (tên miền khác là

http://www.vietnamjournalism.com)

Website ra đời vào ngày 31/8/2004 Đây là diễn đàn trao đổi về các vấn đề nghiệp vụ báo chí, cung cấp một số nghiệp vụ báo chí, tin tức báo chí nổi trội của Việt Nam và thế giới Đối tượng hướng đến chủ yếu là những người đã vào nghề do đó diễn đàn này vẫn chưa phù hợp với đối tượng sinh viên Theo đánh giá của cubestat người dùng rất ít đánh dấu (bookmark) website này Số lượng truy cập là 36 lượt/ngày Theo bảng xếp hạng lưu lượng truy cập trong ba tháng của website khảo sát alexa, website http://www.nghebao.com xếp thứ 27.845.183 thế giới

Các câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất trong website:

Bảng 2.1 Các câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất trong website

4 thuat ngu kinh te thuong dung vietnamjournalism 6.93%

(Nguồn: alexa.com)

Tin bài:

 Số lượng tin, bài ít, nội dung chưa nổi bật, thông tin mang tính chung chung

Các thông tin gần đây nhất như:

- “Báo mạng sắp hết được sử dụng miễn phí” ra ngày 19/3/2011

- “Chuyện báo chí và quyền riêng tư” ra ngày 27/3/2010

- “Báo The Times, Sunday Times sẽ thu phí online” ra ngày 27/3/2010

- “Tỉ phú Nga mua Independent với… 1 bảng Anh” ra ngày 27/3/2010

- “Nâng cao chất lượng đào tạo báo chí Việt Nam” ra ngày 26/3/2010

- “Ra mắt Thăng Long – Hà Nội bằng 4 ngôn ngữ” ra ngày 16/3/2010

- “Xứng đáng là ngọn cờ chính trị - tư tưởng của Đảng” ra ngày 10.3.2010

…

Tính từ tháng 11/2009 đến ngày 7/4/2011, website chỉ xuất bản được 43 bài Trong năm 2011, website mới chỉ xuất bản được một bài Các thông tin trên website không thật sự nổi bật, kể cả trên làng báo Việt Nam lẫn làng báo thế giới

 Nội dung tin, bài ít liên quan đến yêu cầu các môn học theo chương trình đào tạo cử nhân báo chí

 Các tin bài chưa có sự phân loại thành từng mảng thông tin Ví dụ như: Thông tin giáo dục – đào tạo, Thông tin kinh tế - tài chính, Thông tin văn hóa –

xã hội, Thông tin chính trị liên quan đến làng báo Việt Nam và thế giới Tin bài chỉ được chia làm ba mục Báo chí Việt Nam, Báo chí thế giới và Vấn đề thời

sự Tuy nhiên mục Vấn đề thời sự không có tin bài

 Một số tin bài, trình bày sai văn phong báo chí, kĩ thuật trình bày báo trực tuyến Ví dụ: Bài “Nâng cao nhận thức của Hội nhà văn” năm 21/6/2010 (bài được trình bày như văn bản hành chính có đánh số thứ tự, a,b,c,…)

Giao diện – bố cục:

 Như đã trình bày ở phần giao diện website, dựa vào trang chủ ta có thể tạm xếp giao diện của website http://www.nhabaovietnam.com vào giao diện dọc

 Thanh công cụ (menu) website này thiết kế dài, dàn trải, không cô đọng

 Giao diện phải cuộn chuột nhiều lần để xem hết nội dung trang web

 Hình dung chung, giao diện giống hình chữ I được tạo thành bởi thanh

công cụ (menu) phụ, nội dung bài ở giữa và ở cuối Đây là kiểu giao diện thường gặp, khuôn mẫu (giao diện trình bày theo khổ giấy)

 Website chưa có sự nguyên cứu định hướng người dùng để bố trí chuyên mục cho phù hợp

 Không cân đối giữa các chuyên mục: Mục kĩ năng có 6 tiểu mục, mục

Chuyên mục có 8 tiểu mục, trong khi đó mục Tin tức và Đào tạo chỉ có

3 tiểu mục, mục tra cứu Quikizi và Vietnamplus không có tiểu mục Màu sắc:

 Màu chủ đạo là màu đỏ và đen

Hình ảnh:

 Phần lớn bài viết chỉ có chữ, ít có hình ảnh Ví dụ:

- “Chuyện báo chí và quyền riêng tư” ra ngày 27/3/2010

- “Nâng cao chất lượng đào tạo báo chí Việt Nam” ra ngày 26/3/2010

- “Ra mắt Thăng Long – Hà Nội bằng 4 ngôn ngữ” ra ngày 16/3/2010

- “Xứng đáng là ngọn cờ chính trị - tư tưởng của Đảng” ra ngày 10/3/2010

 Hình chủ yếu sử dụng hình ảnh 430 x 270 pixel

 Hình bố trí không hợp lí, chèn hình ảnh toàn màn hình ngay ở đoạn đầu tiên của bài Ví dụ: “New York Times sẽ thu phí các độc giả trực tuyến” ngày 21/1/2010; bài “Câu chuyện Hiệp Gà và trách nhiệm của báo chí” ra ngày 21/6/2010; bài “Báo chí trong thời đại kĩ thuật số” ra ngày 27/3/2010; bài

“Nâng cao nhận thức về hoạt động Hội nhà văn” ra ngày 21/6/2010

 Một số hình ảnh không có chú thích Ví dụ: Bài “New York Times sẽ thu phí các độc giả trực tuyến” ngày 21/1/2010; bài “Câu chuyện Hiệp Gà và trách nhiệm của báo chí” ra ngày 21/6/2010; bài “Báo chí trong thời đại kĩ thuật số” ra ngày 27/3/2010; bài “Nâng cao nhận thức về hoạt động Hội nhà văn” ra ngày 21/6/2010

Chữ:

 Font chữ: Arial, cỡ chữ: 9

 Tin, bài ít link mở rộng

 Tốc độ kết nối link hơi chậm, đường link nằm giữa bài viết hoặc đầu bài Ví dụ: Tin “VNMedia quảng cáo phim sex?” ra ngày 19/3/2011 trong mục Trao đổi/Nên hay không nên; bài “Mượn từ ngoại và … ngữ pháp ngoại” ra ngày 27/3/2010; bài “ Máy bay… giết người” ra ngày 25/5/2009

Thời gian tải trang: 7,336 giây (theo alexa)

Liên kết với: 11 website khác (theo alexa)

Hình 2.1 Giao diện trang chủ website http://www.nhabaovietnam.com

2.1.2 Website http://www.nghebao.vn (địa chỉ khác là

http://www.nghebao.com)

Website http://www.nghebao.com ra đời ngày 25/1/2005 Theo bảng xếp hạng lưu lượng truy cập trong ba tháng của website khảo sát alexa, website http://www.nghebao.com xếp thứ 1.923.731 thế giới và thứ 17.111 tại Việt Nam Trung bình mỗi ngày website có khoảng 520 lượt người truy cập, có khoảng 20% người truy cập vào website thông qua một website tìm kiếm khác như Google,… Trung bình một người truy cập vào website khoảng 73 giây/lần và thời gian xem một trang khoảng 37 giây và xem khoảng 1,4 trang/ngày Đối tượng truy cập website http://www.nghebao.com thường xuyên là nam giới trong độ tuổi 18-24

Các câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất trong website http://www.nghebao.com:

Bảng 2 2 Các câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất trong website

Ngoài ra, người sử dụng có thể tìm được trong website những bức ảnh báo chí đoạt giải quốc tế hoặc đơn thuần là những tấm hình báo chí đẹp Thêm vào đó, website còn được hỗ trợ công cụ search giúp quá trình làm việc thuận tiện hơn Tuy nhiên, website chưa cung cấp được các tài liệu học tập bậc đại học cho sinh viên (bài giảng, các phần mềm hỗ trợ học tập báo chí,…)

Tin bài:

 Số lượng tin bài tính đến 7/4/2011 là 943 tin bài

 Nội dung tin bài ít liên quan đến các môn học theo chương trình đào tạo

cử nhân báo chí Chỉ có 19 bài về kĩ năng, 24 bài nhiếp ảnh, 21 bài về thiết kế

đồ họa, 7 bài tài liệu tham khảo

 Một số đoạn văn trong tin bài còn dài (trên 6 dòng), gây khó chịu cho người đọc do không có khoảng nghỉ cho mắt Ví dụ: Tin “Lên sóng kể chuyện ngủ với nhân viên, dẫn chương trình bị sa thải” ra ngày 7/4/2010; bài “Nhà báo Trần Mai Hưởng: Nền báo chí phải giàu chất nhân văn” ra ngày 7/4/2011; bài

“Đối phó bằng chiêu núp bóng online” ra ngày 5/4/2011; bài “Hugh Hefner-

"hàng hiếm" của làng báo thế giới” ra ngày 22/11/2010

 Một số tin bài, trình bày sai văn phong báo chí, kĩ thuật trình bày báo trực tuyến Ví dụ: Tin “Guardian nhận giải Tờ báo của năm 2011” ra ngày 6/4/2011 (lỗi gạch đầu dòng khi liệt kê các tờ báo nhận được giải thưởng); bài

“Hàng triệu khán giả truyền hình bị lừa vì chuyện đời bịa đặt!” ra ngày 3/3/2011; bài “Cuộc đời thăng trầm của ông chủ wikileaks” ra ngày 4/12/2010 (lỗi đặt box thông tin ở giữa bài, chắn ngang tầm đọc của độc giả)

Giao diện – Bố cục:

 Dựa vào trang hompage, ta có thể tạm xếp giao diện website

http://www.nghebao.vn vào giao diện hỗn hợp (vừa giao diện ngang vừa giao

diện dọc) Website này với 3 thanh công cụ (menu):

 Thanh công cụ (menu) chính 1 gồm các mục: Trang chủ, diễn đàn, thư viện, blogs, video, email, thời sự, nghiệp vụ, chuyện nghề

 Thanh công cụ (menu) chính 2 (dưới menu 1): Thời sự, nghiệp vụ, chuyện nghề, làng báo, ảnh đồ họa, học – làm, văn bản – tài liệu, dư luận, công nghệ, nhân vật, vườn báo

 Thanh công cụ (menu) phụ bên phải dùng phân loại các bài viết gồm các mục: Bài báo được quan tâm, giải thưởng báo chí, kĩ năng, nhiếp ảnh, sự kiện

& dư luận, thiết kế - đồ họa, thông tin - văn bản, thế giới, trao đổi - nghiên cứu, trong nước, tài liệu tham khảo, đào tạo - việc làm

 Giao diện phải cuộn chuột nhiều lần để xem hết nội dung trang Hình

dung chung, giao diện giống hình chữ T được tạo thành bởi thanh công cụ

(menu) chính nằm ngang phía trên, nội dung bài ở giữa Đây là kiểu giao diện thường gặp, khuôn mẫu (giao diện trình bày theo khổ giấy)

 Website chưa có sự nguyên cứu định hướng người dùng để bố trí chuyên mục cho phù hợp

 Hình bố trí không hợp lí, chèn hình ảnh toàn màn hình ngay ở đọan đầu tiên của bài Ví dụ: Bài “Nhà báo Trần Mai Hưởng: Nền báo chí phải giàu chất nhân văn” ra ngày 7/4/2011; tin “Lên sóng kể chuyện với nhân viên, dẫn chương trình bị sa thải” ra ngày 7/4/2011; tin “Guardian nhận giải Tờ báo của năm 2011” ra ngày 6/4/2011

 Một số hình ảnh không có chú thích Ví dụ: Bài “Bát nháo trang thông tin điện tử chui” ra ngày 1/4/2011; tin “Phát động cuộc thi “Tác giả yêu nghề báo”” ra ngày 6/4/2011; tin “Ông Nguyễn Anh Tuấn sẽ làm việc ở Harvard” ra ngày 1/4/2011

 Doanh thu quảng cáo 1,56 USD/ngày (theo khảo sát của cubestat)

Link:

 Tốc độ truy cập link hơi chậm

 Số link ít và bố trí không hợp lí (ở đầu bài viết) Ví dụ: Bài “Bát nháo trang thông tin điện tử chui” ra ngày 1/4/2011

Thời gian tải trang: Khoảng 7,126 giây (theo alexa)

Liên kết với: 55 website khác (theo alexa)

Hình 2.2 Giao diện trang chủ website http://www.nghebao.com (đã lược bỏ phần

giữa)

2.1.3 Website http://www.svbaochi.net - Diễn đàn của sinh viên báo chí Việt Nam

Website ra đời ngày 15/12/2007 Theo bảng xếp hạng lưu lượng truy cập trong

ba tháng của website khảo sát alexa, website http://www.svbaochi.net xếp hạng thứ 1.041.929 thế giới và thứ 6.693 Việt Nam Trung bình mỗi ngày có khoảng 960 lượt người truy cập, có khoảng 24% lượng người truy cập vào website thông qua một website tìm kiếm khác ví dụ như Google,… Người sử dụng truy cập khoảng 2,7phút/lần và thời gian xem mỗi trang là 56 giây Đối tượng truy cập vào website

http://www.svbaochi.net thường xuyên chủ yếu nam giới trong độ tuổi 18-24

Các câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất trên website http://www.svbaochi.net:

Bảng 2 3 Các câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất trên website

http://www.svbaochi.net

(Nguồn: alexa.com)

Website được thiết kế như một diễn đàn cho các bạn sinh viên báo chí, cựu

sinh viên trao đổi kinh nghiệm học tập, nghề làm báo; với các chuyên mục như Cộng

đồng sinh viên báo chí, Nghiệp vụ báo chí (học làm báo, phát thanh, truyền hình,

báo trực tuyến, thư viện thông tin báo chí), Một số chuyên mục tiện ích như giải trí (giao lưu - tâm sự, thư viện ảnh, ca nhạc, phim ảnh, vườn cười), Rao vặt (mua bán, việc làm, nhà trọ, khóa học, quảng cáo), Thảo luận (thông tin đa chiều, cuộc sống

thường thức, ngoại ngữ, thế giới di động, góc công nghệ) Đây là diễn đàn khá bổ ích cho sinh viên báo chí, cung cấp cho các bạn một số kĩ năng, nghiệp vụ Một không

gian kết bạn, giao lưu giữa các bạn sinh viên báo chí Ngoài ra, website còn đăng tải một số thông tin tuyển dụng, nhà trọ, việc làm, khóa học Tuy nhiên, nhìn chung các chuyên mục còn sơ sài, chủ đề, tài liệu học tập không phong phú, chưa cung cấp đầy

đủ kiến thức cho sinh viên Điển hình như trong chuyên mục Nghiệp vụ báo chí, mục

Thư viện sinh viên báo chí chưa có tài liệu; kiến thức, kĩ năng trong các mục khác ở

chuyên mục này còn rất sơ sài Mục Ngoại ngữ trong chuyên mục Thảo luận chỉ có

giới thiệu được một số website học Anh văn, chưa có sự chia sẻ kinh nghiệm kĩ năng cần thiết học Anh văn cũng như các bài tập, cấu trúc ngữ pháp giúp củng cố kiến thức

Chuyên mục Giải trí đăng tải một số hình ảnh không phù hợp với một website học tập

(Ví dụ: Chuyên mục Hot clip có một vài clip “Sốc với kiểu tập thể dục buổi sáng”

đăng ngày 13/12/2010) Chuyên mục Rao vặt ít các tin về tuyển dụng, việc làm, khóa học Mục Góc công nghệ chưa đăng được các phần mềm cần thiết cho việc học báo

chí như Microsoft Office, Adobe Photoshop, Adobe Illustrator, Adobe Indesign, Adobe Audition, Adobe After Effect, Cool Edit Pro, Corel, Promiere Pro, …

Tin bài:

 Số lượng tin, bài ít

 Tin, bài chưa có sự phân loại

 Nội dung tin, bài lan man, không phù hợp với một website học tập

 Tin, bài chưa cập nhật thường xuyên

 Nội dung tin, bài ít liên quan đến nội dung các môn học trong chương trình đào tạo cử nhân báo chí

Ví dụ cho năm nhận xét trên là trong chuyên mục Nghiệp vụ báo chí  Thông tin đa chiều gồm các bài sau:

- “JustDance 2011 - Bốc cháy cùng những vũ điệu mê hoặc” ra ngày 9/4/2011

- “Báo Vietnamnet xảy ra "nội chiến"?” ra ngày 6/12/2010

- “Hiến máu cứu người - Một nghĩa cử cao đẹp!” ra ngày 16/10/2010

- “Chào cờ hàng tuần trong trừơng đại học” ra ngày 29/9/2010

- “Người phụ nữ có biệt danh “sinh vật ngoài hành tinh” ra ngày 29/9/2010

- “Biếm họa về thành nhà Mạc” ra ngày 29/9/2010

Trong đó, tin đầu tiên giống như một thông tin quảng cáo, tin thứ 3 là tin rao hỏi người hiến máu cho vợ của một người đàn ông, tin thứ 5 là thông tin về sức khỏe, tin thứ 6 là hai hình vẽ châm biếm với nội dung không hay Như vậy, nhìn chung, số lượng tin, bài rất ít, không có sự phân loại, nội dung lan man, dàn trải

 Tin, bài chưa có nguồn gốc rõ ràng Ví dụ: Bài “Báo mới chạy bản thử nghiệm đã bị hack?” ra ngày 1/4/2011, bài “Không thể chọn hoa sen làm quốc hoa cho Việt Nam!!!!!!!!!” ra ngày 17/2/2011, bài “Angelina Jolie đã lên giường với hàng chục đàn ông” ra ngày 1/8/2010

 Một số tin bài, trình bày sai văn phong báo chí, kĩ thuật trình bày báo trực tuyến Ví dụ: Bài “Không thể chọn hoa sen làm quốc hoa cho Việt Nam!!!!!!!!!” ra ngày 17/2/2011 (Văn bản trình bày thành đoạn dài (trên 6 dòng), tít có nhiều dấu chấm than)

Giao diện – bố cục:

 Website được thiết kế theo kiểu forum chia làm từng phần, từng mục

Trình bày dàn trải, nhìn chung giống tờ giấy với những dòng kẻ ngang

 Bố cục gồm 5 phần: Phòng thông tin sinh viên, cộng đồng sinh viên, nghiệp vụ báo chí, thảo luận, giải trí, rao vặt

 Bố cục chưa cân đối: Chuyên mục Cộng đồng sinh viên báo chí có tới

7 mục, còn chuyên mục Học tập chỉ có 3 mục, Chuyên mục Rao vặt có 2 mục

 Giao diện phải cuộn chuột nhiều lần để xem hết nội dung trang

 Website chưa có sự nguyên cứu định hướng người dùng để bố trí chuyên

 Một số hình ảnh không có chú thích Ví dụ: Bài ““Mạng nhện” vẫn nhằng nhịt trên trời Hà Nội” ra ngày 29/9/2010; bài “Cường Đôla - Hồ Ngọc

Hà bất ngờ xuất hiện trong đêm nhạc của Thanh Bùi” ra ngày 1/8/2010

 Hình ảnh được sử dụng nhiều kích cỡ, không thống nhất Ví dụ: Kích thước hình 400x561 pixels trong bài “Cường Đôla – Hồ Ngọc Hà bất ngờ xuất hiện trong đêm nhạc của Thanh Bùi” ra ngày 1/8/2010; kích thước hình 265x195 pixels trong bài “Người phụ nữ có biệt danh “sinh vật ngoài hành tinh” ra ngày 29/9/2010; kích thước hình 400x533 pixels trong bài ““Mạng nhện” vẫn nhằng nhịt trên trời Hà Nội” ra ngày 29/9/2010

Chữ:

 Không có font chữ, cỡ chữ nhất định Tùy thuộc vào hiệu chỉnh của người đăng tin, bài mà font và cỡ chữ thay đổi

Quảng cáo:

 Sử dụng nhiều quảng cáo, nhất là trong chuyên mục Rao vặt và có

những quảng cáo không phù hợp Ví dụ: Bài “Biếm họa về thành nhà Mạc” ra ngày 29/9/2010

 Quảng cáo chèn vào thông tin Ví dụ: Thông tin “Học IELTS mục tiêu 6.5 với giáo viên nước ngoài nhiều kinh nghiệm giảng dạy” ra ngày 18/9/2010

 Doanh thu quảng cáo 2,88 USD/ngày (theo khảo sát của cubestat)

Thời gian tải trang: 2,441 giây (theo alexa)

Liên kết với: 30 website khác (theo alexa)

Hình 2.3 Giao diện trang chủ website http://www.svbaochi.net

2.2 Khảo sát nhu cầu sử dụng Internet học tập của sinh viên báo chí

Tác giả khảo sát 90 bảng hỏi ở ba lớp sinh viên báo chí (sinh viên năm 1, năm

2, năm 3) với tỉ lệ nam chiếm 15,6 %; nữ chiếm 84,4 % Sau đây là những trình bày

về các số liệu đã khảo sát:

Thứ nhất, thời gian sử dụng Internet cho mục đích học tập của sinh viên:

Nhu cầu sử dụng Internet học tập của sinh viên báo chí khá cao Trung bình

sinh viên (cả nam lẫn nữ) sử dụng Internet 2,8 tiếng/ngày để học tập Trung bình nam

sinh viên sử dụng 3,6 tiếng/ngày, nữ sinh viên sử dụng 2,7 tiếng/ngày Theo khảo sát,

không có sinh viên nào chưa sử dụng Internet cho việc học tập; 2,2% sinh viên sử dụng rất ít; 22,2% sinh viên thỉnh thoảng sử dụng Internet cho việc học tập; còn phần đông tức chiếm 75,6% sinh viên sử dụng thường xuyên Internet cho việc học tập

Cũng theo khảo sát, có 54,4% sinh viên đánh giá nguồn tài liệu trên Internet nhiều; 31,2% đánh giá là rất nhiều; chỉ có 4,4% đánh giá rất ít và 10% đánh giá ít Phần đông chiếm 77,8% sinh viên đánh giá các tài liệu trên Internet nằm rải rác tại nhiều website khác nhau; 22,2% đánh giá là tập trung Như vậy, qua khảo sát, tác giả

có thể đánh giá, nguồn tài liệu trên Internet tương đối nhiều, nhưng chưa tập trung, gây khó khăn, tốn thời gian cho sinh viên trong quá trình tìm kiếm tài liệu học tập