Nghệ thuật kể chuyện trong tiểu thuyết cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của oscar wao của junot diáz

Và trên trang web www.tuanvietnam.net có đăng tải bài viết đánh giá nhận xét về tác cuốn tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao của Junot Diáz như sau: “Cuốn sách được ch

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

Đề tài này đã được thể hiện qua cuốn tiểu thuyết đầu tay The Brief Wondrous Life of Oscas Wao (Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao)

Junot Diáz đã đoạt giải Pulitzer Văn học năm 2008 Tác phẩm là câu chuyện

kể về những biến động trong cuộc sống của một gia đình di cư từ nước cộng hòa Dominica đến sinh sống tại tiểu bang New Jersey, Mỹ Viết về số phận những con người cùng cực bằng một giọng hài hước bi thương Cuốn tiểu

thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao của Junot Diáz cho

người đọc thấy con người có thể vượt lên và chiến thắng số phận Sức sống bất diệt đó dào dạt và rạng rỡ nhất chính trong hoàn cảnh khốn cùng nhất

Với nguồn sinh lực và vốn hiểu biết đáng nể cộng với nghệ thuật kể chuyện tài tình, tác giả Junot Diáz đưa chúng ta chìm đắm vào cuộc đời náo động của vị anh hùng Oscar, cô chị gái Lola, bà mẹ Belicia xinh đẹp dữ tợn

của họ, đồng thời tham gia chuyến hành trình sử thi của gia đình từ Santo Domingo đến Washington Heights rồi tới Bergenline ở New Jersey, sau đó quay trở về

Để hiểu thêm nghệ thuật kể chuyện trong tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao của Junot Diáz, chúng tôi đi sâu tìm hiểu và

khám phá đề tài này Để từ đó, tích luỹ được một phần kiến thức nhằm phục

vụ cho việc hoc tập của bản thân, đồng thời cung cấp tư liệu cho công tác sau này Đó là lí do chúng tôi quyết định chọn đề tài này

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Tác phẩm The Brief Wondrous Life of Oscas Wao (Cuộc đời ngắn ngủi

và lạ kỳ của Oscar Wao), là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Junot Diáz, đã được viết trong suốt gần 11 năm Được xuất bản lần đầu tiên năm 2001 và nhanh chóng đem về cho tác giả Junot Diáz giải thưởng Pulitzer danh giá năm 2008 Nhưng mãi đến năm 2010 cuốn sách mới được dịch giả: Nguyễn

Thị Hải Hà dịch sang tiếng Việt do Nhà xuất bản Văn Hoá Sài Gòn phát

hành

Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao được đánh giá là một

trong 20 tác phẩm hay nhất thế kỉ XXI

Do tác phẩm mới được dịch và xuất bản ở Việt Nam năm 2010 nên chưa có công trình nào nghiên cứu cụ thể và chi tiết về tác phẩm mà chỉ có các bài bình luận và nhận xét của một số tác giả đăng trên báo hay trên mạng

Internet Chúng tôi xin được giới thiệu một số bài viêt sau

Đầu tiên trên trang web http://www.gio-o.com có đăng tải bài viết của tác giả Đào Trung Đạo nhận xét về tác giả Junot Diáz và tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao

Và trên trang web www.tuanvietnam.net có đăng tải bài viết đánh giá nhận xét về tác cuốn tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao

của Junot Diáz như sau:

“Cuốn sách được chia thành nhiều phần như một bản hợp âm phức tạp với nhiều giọng điệu trần thuật Sự hoà trộn của ba giọng kể: Lola, Beli

và Yunior khiến câu chuyện có nhiều đoạn chuyển cảnh chớp nhoáng, quá khứ và hiện tại đan xen nhau ngẫu hứng Đóng vai trò là người kể truyện chính, Yunior là một nhân vật đặc biệt”

Tác giả đã cố tình giấu tung tích người kể chuyện rất kĩ càng và chỉ khi đã đọc quá nửa cuốn sách, người đọc mới nhận ra ai là người kể chuyện Ngoài ra, Yunior cũng là người kể truyện trong nhiều sáng tác khác của Junot Diáz

Dù khác nhau về chủ thể nhưng hầu như trong các phần của cuốn sách, người kể truyện đều xưng tôi Lời kể của nhân vật "tôi" giúp nhà văn ghi lại

tỉ mỉ mọi chi tiết một cách hợp lý và rõ ràng

Thoát khỏi mạch chính kể về Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao các chi tiết về cuộc đời của Beli và Lola cũng được liệt kê quá đầy đủ

và chi tiết so với vai trò là các nhân vật phụ Sự giãn nở bất thường đó tạo nên nhiều tầng bậc nội dung trong cuốn sách

Cũng trên mạng Internet có đăng tải bài viết của tác giả Lê Thị Tuyết Lan nhận xét về tác phẩm này như sau: “Giọng kể của từng người, theo thời gian quá khứ - hiện tại đan xen vào nhau làm nên cách nói đa dạng, bộc lộ

cá tính của từng nhân vật”

Trên trang web http://www.vinabook.com đăng tải các bài giới thiệu

về tác phẩm Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao của Junot Diáz

Theo báo phunuonline.com.vn Ra Thứ năm, ngày13 tháng 05 năm

2010 giới thiệu về cuốn sách như sau“…cuốn sách càng cuốn hút người đọc bởi cách viết rất tự nhiên của nhà văn Junot Diáz…”

Theo Báo Sài Gòn Tiếp Thị Ra Thứ hai, ngày 10 tháng 05 năm 2010 viết: “Tiểu thuyết hài hước, ngôn ngữ sắc bén, được xem là cái gạch nối đầy sôi nổi và trung thực của một tinh thần Mỹ kiểu Dominica, tiêu biểu của dòng văn chương nhập cư Mỹ vài năm gần đây”

Theo Báo Tuổi trẻ ra Thứ sáu, ngày 16 tháng 04 năm 2010 viết:

“Cách Oscar Wao dự phần vào cuộc đời là đồng hành với những cuộc phiêu lưu, khám phá cả bên ngoài và ở nội tâm, quá khứ và hiện tại”

Còn trong cuốn Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao của Junot

Diáz Bản dịch của tác giả Nguyễn Thị Hải Hà, Nxb Văn hoá Sài Gòn, 2010,

ở trang bìa sau có đăng tải một số lời nhận xét sau:“Hài hước, thông minh và sắc sảo Một quyển sách gây ấn tượng mạnh mẽ bằng những lời văn chứa đầy chất kích thích” (Michiko Kakutani - The New York Times)

“Xuất sắc Tràn đầy sức sống Thật thú vị khi được đọc tác phẩm

và càng hào hứng hơn khi được đọc lại” (Jennifer Resee - Entertainment Weekly)

“Dưới ngòi bút bậc thầy, Diáz hoà trộn chủ nghĩa hiện thực kỳ bí với lối văn chương dân tộc tạo thành câu chuyện hấp dẫn của một người nhập

cư đây là tiểu thuyết tài tình nhất, hài hước nhất và sắc sảo nhất trong năm, chứng thực tài nghệ đỉnh cao của tác giả trong việc kết nối bản sắc Mỹ - Dominic bằng sự sôi nổi và trung thực” (La Tissia Mitchell - Shaman Drum Bookshop) Còn trên tờ tạp chí New York đã gọi "Cuộc đời ngắn ngủi và lạ

kỳ của Oscar Wao" là cuốn tiểu thuyết hay nhất trong năm, trong khi tác giả Lev Grosman của tạp chí Time đã đặt nó đứng đầu danh sách 10 cuốn tiểu

thuyết hay nhất năm 2007 Ông viết, chỉ với 352 trang, nhưng đây là một cuốn sách "đồ sộ, dữ dội với tính bi hài kịch lấp lánh và tỏa sáng"

Nhìn chung các bài viết trên chỉ đề cập đựợc một vài khía cạnh liên quan đến đề tài, nhưng đó là cơ sở cần thiết để chúng tôi tiếp tục đi sâu vào nghiên cứu đề tài này Công trình nghiên cứu của chúng tôi sẽ có một cái

nhìn hoàn thiện hơn về “Nghệ thuật kể chuyện trong tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao của Junot Diáz”

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài này là “Nghệ thuật kể

chuyện trong tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao của

Junot Diáz” Chúng tôi dựa vào bản dịch của tác giả Nguyễn Thị Hải Hà, Nxb Văn hoá Sài Gòn, 2010 để làm đối tượng nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

Đi vào nghiên cứu đề vào này chúng tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp thống kê, thu thập tài liệu

- Phương pháp phân tích, chứng minh

- Phương pháp so sánh, đối chiếu

- Phương pháp tổng hợp đánh giá

5 Bố cục khoá luận

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phần mục lục, tài liệu tham khảo Nội dung chính của luận văn gồm hai chương:

Chương 1: Tác giả Junot Diáz và tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ

kỳ của Oscar Wao

Chương 2: Phương thức kể chuyện trong tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao của Junot Diáz

CHƯƠNG MỘT TÁC GIẢ JUNOT DIÁZ VÀ TIỂU THUYẾT

CUỘC ĐỜI NGẮN NGỦI VÀ LẠ KỲ CỦA OSCARWAO

1.1 Về nghệ thuật kể chuyện trong tiểu thuyết

Tiểu thuyết là thể loại lớn tiêu biểu cho loại hình tự sự, “cỗ máy cái” của nền văn học hiện đại Với đặc trưng thi pháp của mình, bằng phương thức trần thuật, tiểu thuyết chiếm lĩnh và khái quát hiện thực cuộc sống một các đa chiều và phong phú Tìm hiểu vấn đề nghệ thuật kể chuyện trong tiểu thuyết nói riêng và trong văn tự sự nói chung giúp chúng ta hiểu rõ hơn một phương diện cơ bản của thi pháp thể loại Để hiểu rõ vấn đề nghệ thuật kể chuyện trong tiểu thuyết chúng ta sẽ lần lượt đi tìm hiểu các khái niệm liên quan như: Nghệ thuật, người kể chuyện, ngôn ngữ người kể chuyện, điểm nhìn trần thuật, không gian và thời gian nghệ thuật trong tiểu thuyết Sau đây chúng ta sẽ lần lượt đi vào tìm hiểu từng khái niệm cụ thể một

* Nghệ thuật

Nghệ thuật được hiểu là “hình thái đặc thù của ý thức xã hội và của cả hoạt động con người, một phương thức quan trọng để con người chiếm lĩnh các giá trị tinh thần hiện thực, nhằm mục đích tạo thành và phát triển các

năng lực chiếm lĩnh và cải tạo bản thân và thế giới xung quanh theo quy luật của cái đẹp” [7, tr.171]

Nghệ thuật được phát sinh và hình thành trên cơ sở lao động, nhưng một khi ra đời nghệ thuật hình thành và hoàn thiện ở con người một năng lúc cảm nhận vạn năng mà nó có thể vận dụng vào mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội – khoa học, chính trti, sinh hoạt… Vì vậy, theo C Mác tác

phẩm nghệ thuật có thể “hình thành một công chúng biết hiểu nghệ thuật và

có năng lực hưởng thụ vẻ đẹp” Nghệ thuật thống nhất trong bản thân có tất

cả mọi hình thức hoạt động và nhận thức thể hiện mối quan hệ của cá nhân đối với bản thân mình Nó giúp con người có năng lực tự cảm thấy mình trong sự hài hòa của thế giới và cảm nhận được ý nghĩa của thế giới trong sự phát triển nhân cách toàn vẹn Trong tiến trình lịch sử phát triển khách quan của nghệ thuật, do tính đa dạng của các quá trình và các hiện tượng trong thực tại, do sự khác biệt của các phương thức, phương tiện cũng như nhiệm

vụ phản ánh thẩm mỹ và cải tạo hiện thực, do nhu cầu nhiều mặt của con người đã hình thành các loại nghệ thuật khác nhau

Như vậy, chúng ta có thể hiểu là cách thức cảm nhận, xử lý một vấn

đề nào đó theo phương tiện nghiên cứu của người sáng tác Nghệ thuật không giống với các hình thái ý thức và hoạt động của xã hội như khoa học, chính trị, đạo đức vv… Trong xã hội có giai cấp thì nghệ thuật mang tính chất giai cấp, tính đảng

mình về hai phương diện là nội dung và hình thức ngữ pháp trong văn bản Với quá trình cá thể hóa hành động sáng tạo văn học, dần dần người kể chuyện xưng danh “tôi” , “chúng tôi” đi kèm với những nhận xét trực tiếp mang tính chủ quan của cá nhân người kể và những diễn biến xảy ra, về hành động phẩm chất của các nhân vật

Trong tác phẩm văn học, người kể chuyện không đồng nhất với tác giả ngay cả những khi tác giả xưng “tôi” và hoàn toàn đứng ngoài sự vận động của sự kiện, các chi tiết Nhà văn có thể nhập vào vai người kể chuyện này khác để biểu hiện các tư tưởng, cảm xúc của mình, nhưng người kể chuyện

ấy không hoàn toàn chính tác giả

Vai trò của người kể chuyện trong tác phẩm tự sự, kịch, thơ trữ tình đều khác nhau Trong thơ trữ tình, người kể chuyện được thay thế bằng nhân vật trữ tình.Trong tác phẩm kịch, vai trò của người kể chuyện rất hạn chế, tất

cả đều chuyển vào hành động và ngôn ngữ nhân vật Còn ở những tác phẩm

tự sự, người kể chuyện có ý nghĩa rất quan trọng Nhờ hình thức trường thuật, tác giả có thể trực tiếp phát biểu những cảm nghĩ, nhận xét của mình

về nhân vật, và các sự kiện được miêu tả về cuộc đời nói chung

* Ngôn ngữ người kể chuyện

Ngôn ngữ người kể chuyện hay còn gọi là ngôn ngữ người trần thuật

là khái niệm chỉ lời kể của chủ thể trần thuật trong tác phẩm tự sự [9,

tr.1089]

Ngôn ngữ của người kể chuyện tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau tùy theo sự xuất hiện của chủ thể thuật truyện là “chủ thể ẩn” thì nghôn ngữ kể chuyện là ngôn ngữ vô nhân xưng dưới dạng trần thuật của ai đó thuật lại,

kể lại nhằm dẫn dắc câu chuyện Nếu như chủ thể thuật truyện là “chủ thể bộc lộ” dười dạng “tôi” trực tiếp của chủ thể thuật truyện hoặc là cái “tôi”

của một nhân vật được tác giả ủy quyền đứng ra thuật lại câu chuyện, cũng

có khi ngôn ngữ người kể chuyện đan xen với các dạng vừa nói trên

Ngôn ngữ kể chuyện “thuật lại, “kể lại” tất cả thế giới nghệ thuật của

tác phẩm, kể cả ngôn ngữ nhân vật, vừa truyền đến cho người đọc điểm nhìn, quan điểm, thái độ, cảm xúc của tác giả với những gì được miêu tả, thuyết minh, phẩm bình, vừa có chức năng “mách nước” cho người đọc hiểu các nhân vật, các sự kiện trong tác phẩm Ngôn ngữ người kể chuyện thường bộc

lộ giọng kể và nhịp kể nhất định Giọng kể góp phần thể hiện giọng điệu của tác phẩm cũng như quan điểm cảm xúc của tác giả, góp phần hình thành giọng văn của tác giả Nhịp điệu tạo ra những tiết tấu chung, nhịp điệu chung của tác phẩm và góp phần xác định phong cách trần thuật của tác giả

Như vậy, ngôn ngữ người kể chuyện là ngôn ngữ của chủ thể thuật truyện, có liên quan tác động đến ngôi kể, giọng kể, nhịp kể, phong cách của tác giả trong tác phẩm

*Điểm nhìn trần thuật

Quan niệm về điểm nhìn trần thuật Trần Đình Sử trong cuốn Giáo trình lí luận văn học, tác phẩm và thể loại văn học (Nxb Đại học Sư phạm, 2005) cho rằng: “Người kể chuyện chỉ có thể nhứng điều họ cảm thấy nghe thấy, nhìn thấy trong không gian, thời gian” [12, tr.61]

Trên quan niệm đó có thể hiểu điểm nhìn trần thuật một cách đơn giản

là “vị trí” hay “chỗ đứng” của người kể chuyện khi quan sát, miêu tả các nhân vật Người kể chuyện có thể đứng ở ngôi thứ nhất hay ngôi thứ ba với vai trò kể lại câu chuyện

Điểm nhìn trần thuật có điểm nhìn bên ngoài và điểm nhìn bên trong Điểm nhìn bên ngoài do người kể trần thuật, miêu tả sự vật từ phía bên ngoài, kể những điều nhân vật không biết Điểm nhìn bên trong là kể xuyên qua cảm nhận của nhân vật Ngoài ra còn có điểm nhìn không gian là nhìn

xa, nhìn cận cảnh; điểm nhìn di động từ đối tượng này sang đối tượng khác; điểm nhìn thời gian nhìn từ thời điểm hiện tại như sự việc đang diễn ra hay nhìn lại quá khứ của những ký ức

*Không gian nghệ thuật

Theo tác giả Phương Lựu trong Lí luận văn học (Nxb Giáo dục, 2006) không gian nghệ thuật được xem là “mô hình nghệ thuật về cái thế giới mà con người đang sống, đang cảm thấy vị trí, số phận của mình trong đó

Không gian nghệ thuật gắn liền với quan niệm về con người và góp phần biểu hiện cho quan niệm ấy [11, tr.339]

Không gian nghệ thuật có tính độc lập tương đối, không quy được vào không gian địa lí Trong tác phẩm văn học thì nó có tác dụng mô hình hóa các mối liên hệ của bức tranh thế giới như thời gian, xã hội, đạo đức, tôn ti trật tự Ngôn ngữ của không ngan nghệ thuật rất đa dạng và phong phú Không gian nghệ thuật không những cho ta thấy được cấu trúc nội tại của tác phẩm văn học, các ngôn ngữ tượng trưng mà còn cho thấy quan niệm về thế giới, chiều sâu cảm thụ của tác giả hay một giai đoạn văn học

Như vậy, không gian nghệ thuật, có thể hiểu là không gian trong quan niệm của tác giả đó là mô hình nghệ thuật về thế giới khách quan mà con người đang sống

*Thời gian nghệ thuật

Thời gian nghệ thuật là “hình thức nội tại của hình tượng nghệ thuật thể hiện tính nội tại của nó” [7, tr.322] Thời gian nghệ thuật không giống

như thời gian khách quan Nếu thời gian khách quan được đo bằng đồng hồ

và lịch, thời gian nghệ thuật có thể đảo ngược, quay về quá khứ, có thể bay vượt tới tương lai xa xôi, có thể dồn nén một khoảng thời gian dài trong chốc lát, lại có thể kéo dài cái chốc lát thành vô tận Nó được đo bằng nhiều thước

đo khác nhau, bằng sự lặp lại đều đặn của các hiện tượng đời sống được ý

thức như: Sự sống, cái chết, gặp gỡ, chia tay, mùa này, mùa khác., tạo thành cái nhịp điệu trong tác phẩm

Thời gian nghệ thuật thể hiện sự tự cảm thấy của con người trong thế giới Trong tiểu thuyết thời gian nghệ thuật được xây dựng trên dòng tâm trạng và ý thức, còn trong truyện cổ tích nó lại được gắn liền với chuỗi biến

cố cốt truyện Nhưng ở thể loại thần thoại, thời gian nghệ thuật thường gắn với các vận động của thời đại, lịch sử mang tính “vĩnh viễn”, đứng ngoài thời gian

Như vậy, thời gian nghệ thuật được xuất hiện như một hệ quy chiếu có tính tiêu đề được dấu kín để miêu tả đời sống trong tác phẩm, cho ta thấy đặc điểm tư duy của tác giả Mỗi thể loại văn học đều có kiểu thời gian nghệ thuật riêng của nó tương ứng với phương thức, phương tiện thể hiện

Tóm lại, khi tìm hiểu về nghệ thuật kể chuyện trong tiểu thuyết thì chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu các phương diện như đã nói ở trên từ đó giúp người đọc tiếp cận được với những giá trị văn chương đích thực Để từ đó có cách sáng tạo, cách hiểu, cách tiếp nhận về gần hơn với đặc trưng thẩm mỹ của văn học

1.2 Junot Diaz – Nhà văn đoạt giải “Pulitzer” với biệt tài kể chuyện

Junot Díaz sinh ngày 31 tháng 12 năm 1968 tại Villa Juana, một khu phố ở Santo Domingo Cộng hòa Dominican và lớn lên tại New Jersey - Mỹ Ông là con thứ ba trong một gia đình năm anh em Trong suốt những năm tháng của thời thơ ấu, ông sống với mẹ và ông bà của mình trong khi cha của ông làm việc tại Hoa Kỳ Junot Díaz di cư đến Parlin, New Jersey vào tháng mười hai năm 1974, nơi ông đã tái thống nhất với cha mình Ông đã tham dự Madison Công viên tiểu học và là một độc giả phàm ăn, thường xuyên đi bộ bốn dặm để mượn sách từ thư viện công cộng của mình Tại thời điểm này, Junot Díaz trở nên thích thú với bộ phim “Khải huyền” và sách Junot Díaz

tốt nghiệp Trường Cao đẵng Cedar Ridge (nay sáp nhập để hình thành Trường Cao đẵng Old Bridge ) tại Old Bridge Township, New Jersey vào năm 1987 Mặc dù ông sẽ không bắt đầu viết chính thức cho đến khi năm sau đó, thế nhưng Junot Díaz đã được giới thiệu để viết trong thời gian này

Ông đã tham dự Kean Cao đẳng Địa điểm: Union, New Jersey cho một năm trước khi chuyển giao và cuối cùng hoàn thành của ông Cử nhân tại Đại học Rutgers vào năm 1992, chuyên ngành bằng tiếng Anh, ông đã tham gia vào Demarest Hall, rồi sáng tác, sinh sống, học tập tại nơi cư trú, và trong các tổ chức sinh viên khác nhau Ông được tiếp xúc với các tác giả những người sẽ thúc đẩy ông trở thành một nhà văn Toni Morrison và Sandra Cisneros Ông làm việc theo cách của mình thông qua các Trường Đại học và ở các các bể bơi, rửa bát, bơm khí, và làm việc tại Raritan sông thép Phản ánh về kinh nghiệm của ông lớn lên ở Mỹ và làm việc theo cách của mình thông qua các trường đại học trong năm 2010, Junot Díaz cho biết:

“Tôi có thể nói một cách an toàn tôi đã nhìn thấy Mỹ từ dưới lên Tôi có thể là một câu chuyện thành công như là một cá nhân, nhưng nếu bạn điều chỉnh núm và chỉ cần mang nó trở lại một thiết lập đơn vị gia đình, tôi sẽ nói gia đình tôi kể một câu chuyện phức tạp hơn nhiều, kể về câu chuyện của hai đứa trẻ trong nhà tù, kể về câu chuyện của đói nghèo rất lớn, khó khăn to lớn”

Sau khi tốt nghiệp Đại học Rutgers, ông làm việc tại Đại học Rutgers với tư cách là một trợ lý biên tập Rồi tới làm việc tại Đại học Cornell ở Ithaca, New York vào năm 1995, nơi ông đã viết hầu hết các bộ sưu tập đầu tiên của mình trong những câu chuyện ngắn Hiện nay, Junot Díaz dạy viết văn tại Viện Công nghệ Massachusetts Allen Rudge và Nancy là “Giáo sư viết” và cũng là biên tập viên tiểu thuyết Boston Review Ông hoạt động trong cộng đồng người Dominican ở Mỹ và là một thành viên sáng lập của

tiếng nói của Quốc Hội thảo viết nghệ thuật của nước Mỹ trong đó tập trung vào các nhà văn của màu sắc Junot Díaz viết Millet nghiên cứu sinh tại Đại học Wesleyan , trong năm 2009, và tham gia trong Series Wesleyan Junot Diáz hiện giảng dạy tại khoa sáng tác trường MIT và là chủ biên của tạp chí Boston Review

Junot Díaz được chú ý và coi là một nhà văn trẻ nhiều triển vọng ngay

từ khi cho ra mắt tập truyện ngắn “Drown” vào năm 1996 Nhưng phải hơn mười năm sau, vào tháng 9 năm 2007, cuốn tiểu thuyết đầu tay của nhà văn

trẻ được độc giả chờ đợi này mới ra mắt: The Brief Wondrous Life of Oscae Wao ( Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao) Ông đã nhận được giải thưởng Pulitzer dành cho cuốn tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao , trong năm 2008 Ông được xem là một trong những nhà tiểu

thuyết gia nổi tiếng hiện nay của Mỹ Các tác phẩm của ông đã được giới thiệu trên các tờ tạp chí và các tờ báo nổi tiếng như: The New Yorker, The Paris Review, The Best American Short Stories…Ngoài ra ta cũng có thể coi Junot Díaz là tiếng nói tuy đến sau nhưng rất độc đáo trong mảng văn chương di dân đương đại Thường thường quyển tiểu thuyết đầu tay của một nhà văn vẫn chỉ được coi là sự báo hiệu một tài năng mới xuất hiện Quyển sách đầu rất ít khi có được bề dày và chiều sâu của một tác phẩm lớn Điều

này quả thực không còn đúng với Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao của Junot Díaz Vì đây là một tác phẩm ngang tầm với Trăm Năm Hiu Quạnh của Gabriel Garcia-Marquez, Những Đứa Trẻ Chào Đời Lúc Nửa Đêm của Salman Rushdie, hay Bệnh Nhân Người Anh của Michael Ondaatjee Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao được trao gải

Pulitzer và tiếp theo Junot Díaz nhận được nhiều giải văn chương giá trị khác

và những nguồn tài trợ sáng tác lớn ở Mỹ

Đọc những dòng đầu tiên Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao,

tưởng đâu một lần nữa ta như lạc vào thế giới của Trăm năm cô đơn, khó

hiểu và xáo động Junot Diáz dẫn người đọc đến thế giới của “fukú”, thế giới của những lời nguyền nhưng tôi thích gọi đó là định mệnh Bởi, con người ai sinh ra cũng có số mệnh cho mình hết, khổ đau hay sung sướng, giàu có hay nghèo hèn và sau đó có bị vùi chết bởi tình yêu cũng là số phận Nhưng ở đây, Junot Diáz cho ta thấy, con người có thể chiến thắng “fukú” (một lời nguyền cổ xưa) và vượt lên nó bằng sức sống mãnh liệt như thế nào, chỉ bằng một thứ thôi đó là “tình yêu”

Mở đầu với câu chuyện của một chàng Dominic tên Oscar Wao, Người đáng lẽ ra phải thật đào hoa và có hàng tá cô nàng theo bên cạnh nhưng lại xuất hiện với bộ dạng mập, tròn ú và chẳng cô gái nào theo đuôi

cả Rồi là những chán nản đời thường, những chán nản rất trẻ thơ Chàng trai lao vào thế giới của truyện tranh và ảo tưởng, ngồi hàng giờ, hàng ngày để viết một câu chuyện không thật vào một thế giới xa xôi nào đó Chỉ bởi, anh chàng tin chắc mình bị dính “fukú” truyền ba đời Cả bốn thế hệ từ ông ngoại bác sĩ Abeland, mẹ Beli, chị gái Lola và bản thân Oscar Wao đều có cuộc đời bất trắc và phiêu dạt Sự mạnh mẽ và dữ dằn như những tố chất di truyền ẩn nấp sẵn trong dòng máu giúp họ chống lại số phận Nhưng chính trong số phận của mình, họ luôn tin tưởng tuyệt đối vào tình yêu Người ông ngoại che chở cho gia đình của mình bằng tình yêu của một người chồng, một người cha để cuối cùng tàn tạ nơi chốn ngục tù của tên độc tài Trujillo Beli cho đến tận mối tình thứ ba mới thực sự tin tình yêu của cuộc đời mình không hề may mắn Nhưng trước đó, tình yêu với Gangster mãi mãi với cô là tình yêu đẹp nhất, dù chờ đợi một cuộc giải cứu không bao giờ tới từ người tình, cô vẫn vẽ nên bức tranh tương lai rực rỡ Lola sống đầy mâu thuẫn và dằn vặt Còn Oscar, cuộc sống dù không may mắn nhưng cuối cùng cũng

thấy tình yêu đích thực của bản thân mình, để rồi sau đó bị trả bằng cái giá quá đắt

Có thể, ngoài tình yêu và sức mạnh của nó, bạn có thể bắt gặp mình trong chính những con người, nhân vật ấy ở một thời điểm nào đó Một Beli

và Lola nổi loạn, dám làm mọi thứ khi bị cha mẹ gò ép, một Oscar sống khép mình với thế giới xung quanh nhưng lại đắm mình trong những thứ gần như

ảo tưởng, một nhân vật "tôi" yêu thiết tha một người con gái nhưng lại có sự lựa chọn làm tổn thương người con gái ấy Những cảm xúc và cung bậc của tuổi mới lớn được Junot thổi hồn vào, đem đến những tiếng nói của teen rất thực

Càng đọc càng thấy hút sâu vào thế giới của những con người khác nhau Giọng kể của từng người, theo thời gian quá khứ - hiện tại đan xen vào nhau làm nên cách nói đa dạng, bộc lộ cá tính của từng nhân vật Cuộc đời ngắn ngủi và kỳ lạ của Oscar Wao nhận được Pulitzer năm 2008 là minh chứng rõ ràng nhất cho tiếng nói của thế hệ trẻ ngày hôm nay

Không mang ý nghĩa lí giải cho cuộc đời đau khổ của bốn thế hệ trong gia đình bác sĩ Abeland nhưng bằng cách dành những trang đầu tiên của cuốn sách để nói về những lời nguyền “fukú”, tác giả Junot Diáz đã đưa ra một giả thuyết đầy bí ẩn

Viết về số phận những con người cùng cực bằng một giọng hài hước

bi thương, cuốn tiểu thuyết "Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao" của Junot Diáz cho người đọc thấy cách con người có thể vượt lên và chiến thắng số phận Sức sống bất diệt đó dào dạt và rạng rỡ nhất chính trong hoàn

cảnh khốn cùng nhất: " Cô tỉnh lại giữa ánh trăng sáng rực Một cô gái bị dập nát, bên những cây mía gãy nát Đau đơn khắp nơi nhưng vẫn sống Vẫn sống "

Cả bốn thế hệ từ ông ngoại bác sĩ Abeland, mẹ Beli, chị gái Lola và bản thân Oscar đều có cuộc đời bất trắc và phiêu dạt Sự mạnh mẽ và "dữ dằn" như những tố chất di truyền ẩn nấp sẵn trong dòng máu giúp họ chống lại số phận Mặc dù cố gắng hết sức song bác sĩ Abeland vẫn không bảo vệ được gia đình mình trước sự sục sạo của tên độc tài Trujillo và cuối cùng trở thành một hình nhân tàn tạ chốn ngục tù

Bền bỉ và dai dẳng, Beli cô con gái da màu lớn lên không hề có tuổi thơ, sống hoang dại như con thú nhỏ, sớm va vấp và ngậm ngùi ôm vết thương lòng đến hết cuộc đời Đầy mâu thuẫn và dằn vặt, Lola cũng không tìm được hạnh phúc của mình Suốt đời im lặng và thua thiệt song Oscar là người duy nhất trong gia đình đã tìm thấy tình yêu dù cho cái giá phải trả là không hề nhỏ

Cuốn sách được chia thành nhiều phần như một bản hợp âm phức tạp với nhiều giọng điệu trần thuật Sự hòa trộn của ba giọng kể: Lola, Beli và Yunior khiến câu chuyện có nhiều đoạn chuyển cảnh chớp nhoáng, quá khứ

và hiện tại đan xen nhau ngẫu hứng Đóng vai trò là người kể truyện chính, Yunior là một nhân vật đặc biệt Tác giả đã cố tình giấu tung tích người kể chuyện rất kĩ càng và chỉ khi đã đọc quá nửa cuốn sách, người đọc mới nhận

ra ai là người kể chuyện Ngoài ra, Yunior cũng là người kể truyện trong nhiều sáng tác khác của Junot Diáz

Dù khác nhau về chủ thể nhưng hầu như trong các phần của cuốn sách, người kể truyện đều xưng tôi Có lẽ, chỉ những lời bộc bạch gắn với cái "tôi" mới đủ sức thuyết phục với độc giả trong thời đại lên ngôi của "thể loại" hồi

ký Lời kể của nhân vật "tôi" giúp nhà văn ghi lại tỉ mỉ mọi chi tiết một cách hợp lý và rõ ràng

Cuốn sách chồng chất những điều phi lý mà nếu tinh ý, người đọc dễ nhận ra hồi quang của những chi tiết ấy trong cuộc sống thực Có cái phi lý

đến từ gốc gác nhân vật: mang tiếng là một anh chàng Dominic nhưng Oscar mập ú lại không hề có vẻ hào hoa, cuốn hút của đàn ông Dominic Oscar hầu như thất bại hoàn toàn với hai chữ tình duyên Sở thích đam mê thế giới khoa học viễn tưởng của Oscar cũng bị đẩy đến mức phi lý Để lý giải cho sự lận đận của mình, các nhân vật đều nhắc đến lời nguyền mà dòng họ mình đã vô tình mắc phải - một nguyên nhân phi lý và huyễn hoặc Điều đó tạo thành một màn sương thảng hoặc xuất hiện trong tác phẩm

Tuy nhìn bề ngoài cuốn Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao

có vẻ là một quyển tiểu thuyết giản dị hấp dẫn dễ đọc nhưng thực ra đó là một tác phẩm rất cô đọng và phức tạp mà nhà văn Junot Díaz đã bỏ ta trên 10 năm để viết, biên tập, sửa đổi sao cho đạt tới mức hoàn chỉnh theo những tiêu chí khá nghiêm túc tác giả tự đặt cho mình Và giải Pulitzer 2008 trao cho Junot Díaz quả thực là một sự nhìn nhận nghiêm túc xác định giá trị của tác phẩm văn chương này

1.3 Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao – câu chuyện về số phận

của người nhập cư

Cuốn sách viết về câu chuyện xoay quanh cuộc đời của Oscar Wao

Có thể nói, đây là cuốn tiểu thuyết viết rất thực về cuộc sống của những người nhập cư bằng việc kết nối bản sắc Mỹ và đất nước Dominic bằng ngòi bút hiện thực thú vị

Đọc Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao của nhà văn Junot

Diáz, cảm giác đầu tiên ập đến trong tâm hồn tôi chính là sự cô đơn đến ngập lòng giữa một thế giới nhiều ảo ảnh và xáo trộn, khi mà số phận con người dường như đã bị định mệnh đánh cắp Cuộc sống của họ mãi mãi chẳng thể nào thay đổi trong một cái vòng định mệnh đã được sắp đặt từ kiếp trước, dù

họ vẫy vùng đến mỏi mệt và tàn tạ đến tận cùng nhưng họ vẫn không thể thoát khỏi định mệnh vĩnh viễn mà mình đang mang

Trong câu chuyện này, tác giả Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao Junot Diáz đã gọi cái thế giới của định mệnh ấy là thế giới “fuku”, thế

giới của những lời nguyền đã định đoạn sẵn tất thảy về con người Cái thể giới ấy tưởng chừng như giết chết cuộc đời của cả gia đình Oscar suốt bốn thế hệ dằng dặc trong đau đớn cùng cực, với những bất hạnh ập đến triền miên ngột ngạt Ông ngoại của Oscar Bác sĩ Abeland, mẹ Beli, chị gái Lola,

và bản thân Oscar đều phải mang trong mình những bất hạnh, phiêu dạt trong cuộc đời như một lời nguyền không thuốc giải Nhà văn Junot Diáz đã

từng tâm sự: “Tôi nhìn thấy cuộc đời mù mịt, tăm tối của họ, và thảnh thốt vì xót xa Nhưng càng đi sâu vào thế giới của cái gia đình bị định mệnh dày vò đến nhàu nhĩ ấy, tôi mới thực sự nhận ra rằng, cuộc đời quả thực quá lạ kỳ,

lạ kỳ như chính cái cách mà nó tạo nên tâm hồn con người Những tâm hồn được tạo nên trong đó những tình yêu quyết liệt và dữ dằn Những tâm hồn

đã dùng cạn kiệt sức mạnh của mình để chống chọi lại sợi dây đau đớn của

số phận, vùng vẫy không mỏi mệt trước những bất trắc của cuộc đời Điều khiến tôi thực sự cảm động chính là việc càng trong những bất hạnh thì những nhân vật trong câu chuyện này càng bộc lộ tình yêu thương đến quyết liệt”

Ông ngoại của Oscar luôn che chở cho cả gia đình của mình bằng tình yêu của một người chồng, một người cha, dù cuối cuộc đời sống tàn tạ, hoang hoài nới chồn ngục tù Người vợ ông Beli vẫn luôn tin tưởng vào tình yêu, vẫn chờ đợi và sống trong những hi vọng về một tình yêu rạng rỡ Riêng anh chàng Oscar, dù sống trong một thế giới đầy mộng mị của riêng mình, nhưng trong đời anh vẫn có những giây phút được yêu thương được bảo vệ, che chở dù cho mối tình đó vẫn mãi mãi dang dở, nhưng niềm hạnh phúc vẫn chỉ là ảo ảnh mù sương Tôi đã quặn thắt đau đớn khi biết rằng, tất cả những niềm tin yêu, nhưng day dứt, những khát khao của họ vĩnh viễn chìm nghỉm

trong một số phận cay nghiệt, buồn bã Cuộc đời ngắn ngủi và phù du đến xót xa Niềm tin trong tôi tưởng chừng như cạn nguồn trong hoang mang, bế tắc và thất vọng Thế nhưng, khi đọc đến trang cuối cùng của cuốn sách, tôi mới chợt sững sờ mà nhận ra rằng, tôi, chính tôi và những người như tôi mới

là kẻ bất hạnh trong cuộc đời này, vì hóa ra tôi chẳng hề hiểu tình yêu thật sự

là gì? Những nhân vật trong Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao đã

khiến tôi thực sự thấu hiểu Tình yêu thương chính là bản năng kì diệu nhất của con người, có thể tạo nên một sức mạnh phi thường để con người sống với cuộc đời đầy bất trắc đau đớn này Nhưng yêu thương là mãi mãi, là không cần kết quả, không cần điều kiện, không cần đòi hỏi Khi yêu thương một ai đó là khi ta tin rằng từng ngày từng ngày, dù ngắn ngủi trong khoảng thời gian sống của mình, ta vẫn luôn sẵn sàng tranh đấu, sẵn sàng hi sinh hết mình vì tình yêu đó Dù kết quả cuối cùng vẫn là dang dở trong đớn đau nhưng quan trọng vẫn là sự trọn vẹn tình yêu trong khoảnh khắc sống Đó mới là hạnh phúc và là tình yêu thương tận cùng bản năng mà mỗi con người sinh ra đã mang nặng trong mình

Một câu chuyện ngập tràn trong những bất hạnh, mất mát và thương đau những vẫn khiến trái tim tôi nhẹ nhàng, thanh thản Vì dù cuối cùng có

là xót xa thì từng giây phút trong đời, tôi đã được chứng kiến cái cách họ sống với tình yêu, cái cách họ trải qua trong đời này Cuộc đời của họ ngắn ngủi nhưng trọn vẹn Đó mới là điều nằm lại sâu nhất trong trái tim tưởng chừng quá khờ khạo và ích kỉ của tôi

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG THỨC KỂ CHUYỆN TRONG TIỂU THUYẾT

CUỘC ĐỜI NGẮN NGỦI VÀ LẠ KỲ CỦA OSCARWAO

CỦA JUNOT DIÁZ 2.1 Nghệ thuật kể chuyện gắn với nhân vật chính xưng “tôi” và vai trò của nhân vật phụ

Người kể chuyện là hình tượng ước lệ về người trần thuật trong tác

phẩm văn học Hình tượng người kể chuyện đem lại cho tác phẩm cái nhìn

và sự đánh giá bổ sung về mặt tâm lý, nghệ nghiệp hay lập trường xã hội cho cái nhìn tác giả, làm cho sự trình bày, tái tạo con người và đời sống trong tác phẩm thêm phong phú, nhiều bối cảnh Người kể chuyện trong tác phẩm thường hòa vào lời của nhân vật, tạo thành lời nữa trực tiếp, tạo ấn tượng nghệ thuật sâu sắc hơn là lời của nhân vật người đọc thâm nhập vào tâm hồn

nhân vật bằng sự chỉ dẫn của người kể chuyện Theo Bakhtin: Lời nói của những nhân vật chính trong tiểu thuyết – những nhân vật ít nhiều có tính độc lập về mặt tư tưởng, ngôn từ, có nhãn quan của mình – vốn là tiếng nói của người khác bằng ngôn ngữ khác, đồng thời có thể khúc xạ cả những ý chỉ của tác giả và do đó, đến một mức độ nhất định, có thể được coi là ngôn ngữ

thứ hai của tác giả Giống như các hình thái tự sự khác như truyện ngắn,

truyện vừa, tiểu thuyết lấy nghệ thuật kể chuyện làm giọng điệu chính của tác phẩm Thông thường ở tác phẩm xuất hiện người kể chuyện như một nhân vật trung gian có nhiệm vụ miêu tả và kể lại đầu đuôi diễn biến của chuyện Tuy sự tồn tại của yếu tố này là ước lệ nghệ thuật của nhiều thể loại thuộc tự sự, nghệ thuật kể chuyện của tiểu thuyết vẫn cho thấy sự đa dạng đặc biệt về phong cách có thể thông qua nhân vật trung gian, có thể là nhân vật xưng "tôi", cũng có thể là một nhân vật khác trong tác phẩm, tạo nên các tác phẩm có một điểm nhìn trần thuật Hiện nay, một trong những xu hướng tìm tòi đổi mới tiểu thuyết là việc tăng thêm các điểm nhìn ở tác phẩm, khi vai trò của nhân vật trung gian hoặc nhân vật xưng "tôi" được "san sẻ" cho nhiều nhân vật phụ trong cùng một tác phẩm

Người kể chuyện trong tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngũi và lạ kỳ của Oscar Wao của nhà văn Junot Diáz, đóng vai trò là nhân vật chính xưng

“tôi” kể lại toàn bộ câu chuyện, vừa giới thiệu, thuyết minh, miêu tả nhân vật, phong cảnh, vừa bình luận, phân tích Người kể chuyện ở đây gắn với nhân vật chính xưng “tôi” mang điểm nhìn chủ quan của các nhân vật va sự đóng góp của nhân vật phụ Tác giả đã cố tình giấu tung tích người kể chuyện rất kĩ càng và chỉ khi đã đọc quá nửa cuốn sách, người đọc mới nhận

ra ai là người kể chuyện Dù khác nhau về chủ thể nhưng hầu như trong các phần của cuốn sách, người kể truyện đều xưng “tôi” Có lẽ, chỉ những lời bộc bạch gắn với cái "tôi" mới đủ sức thuyết phục với độc giả trong thời đại lên ngôi của "thể loại" hồi ký Lời kể của nhân vật "tôi" giúp nhà văn ghi lại

tỉ mỉ mọi chi tiết một cách hợp lý và rõ ràng Xuyên qua cuộc đời của ba nhân vật chính Oscar, Lola, Beli, Junot Diáz đóng vai trò người thuật truyện đưa độc giả thăm viếng đời sống và văn hóa của xứ Cộng hòa Dominic từ thời chế độ Trujillo cho đến 20 năm sau, cũng như cuộc sống của người

Dominic di dân ở Mỹ tiểu bang New Jersey Junot Diáz nói về “fukú”, đã

ám vào vận mạng quốc gia Dominic Người dân bị cai trị dưới một chế độ độc tài tàn ác thì cũng như bị lời nguyền “fukú” Đối với gia đình của Oscar Wao, “fukú”, thể hiện qua hình thức tình yêu, là một món nợ định mệnh mà

họ phải trả bằng chính sinh mạng của họ, đây là điểm đặc biệt liên kết ba nhân vật chính này

Mở đầu tác phẩm người đọc bắt gặp giọng kể của nhân vật “tôi”, chính giọng kể chuyện của nhân vật tôi đã tạo sự hấp dẫn ngay từ đầu cho tác phẩm người kể chuyện bắt đầu giới thiệu về nhân vật chính của tác phẩm

như sau: Oscar, nhân vật chính, không phải là một người Dominic danh tiếng chúng ta thường nghe nhắc đến, hắn không phải là một người có biệt tài về thể thao hay khiêu vũ bay bướm, cũng không phải là một anh chàng nổi tiếng đào hoa [8, tr 19]

Và kể từ sau màn giới thiệu nhân vật chính Oscar người kể chuyện xưng “tôi” bắt đầu dẫn người đọc vào câu chuyện Nhân vật “tôi” đã kể về cậu bé Oscar với tất cả quá trình trưởng thành của cậu bé Oscar với những

đặc điểm khác với lũ bạn cùng trang lứa: Trong những ngày thơ ấu hạnh phúc, Oscar có đôi chút giống một nhân vật trong phim Casanova Từ khi còn học mẫu giáo chú bé này luôn tìm cách hôn các cô bạn học, luôn lén đến phía sau các cô lúc nhảy điệu merengue để ngoáy mông mình đụng và o mông các cô bé, là người đầu tiên học perrito và nhảy điệu này bất cứ cơ hội nào hắn vớ được Bởi vì những ngày ấy, hắn là một chú bé Dominic “bình thường” được nuôi lớn trong một gia đình Dominic bình thường như mọi gia đình Dominic khác [8, tr 19 – 20] Qua lời kể của nhân vật “tôi” về cậu bé

Oscar người đọc bắt đầu hình dung được cậu bé Oscar thật khác so với những đứa trẻ cùng trang lứa, chưa dừng lại ở đó nhân vật “tôi” tiếp tục kể

về tình yêu của cậu bé Oscar Lúc ấy thật sự là thời kỳ vàng son của Oscar,

cao điểm là: Mùa thu năm hắn lên bảy tuổi, khi hắn có hai cô bồ xinh xắn cùng một lúc, lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất trong đời hắn tham dự một cuộc tình tay ba Với Maritza Chacón và Olga Polanco[8, tr 21] Một

cậu bé mới 7 tuổi mà đã biết yêu và yêu đến hai cô gái thật sự bất ngờ cho người đọc và chính điều này đã làm cho người đọc cảm thấy hấp dẫn cần đọc tiếp để biết về cậu bé Oscar như thế nào Nhưng thật bất ngờ đến năm học lớp 12, cậu trở nên mập bệu, quạu cọ, và độc địa thay, cậu hoàn toàn cô đơn

vì thiếu người yêu Và đến khi vào đại học Oscar vẩn chưa có được mối tình nào vắt vai Và như vậy khi kể đến đây thi câu chuyện về cậu bé Oscar dừng lại và mạch tiếp nối câu chuyện được chuyển đổi nhanh sang một hướng khác Lúc này nhân vật chính xưng “tôi” vẫn tiếp tục kể nhưng lại kể một

câu chuyện khác về nhân vật phụ Lola người chị gái của Oscar: Tôi ở nhà, cho Oscar ăn no, và dàn xếp cho mọi chuyện đâu vào đấy trong khi bà đi

làm Tôi nuôi Oscar lớn lên và tôi tự nuôi tôi [8, tr 70] Câu chuyện về nhân

vật phụ Lola về cơ bản cũng được kể theo tình tự giống câu chuyện về cậu

bé Oscar trước cũng được kể từ khi Lola còn nhỏ rồi đến khi lớn và đặc biệt quá trình đi tìm tình yêu của mình luôn bị bà mẹ ngăn cấm Và cũng chính từ quá trình đi tìm tình yêu của đứa con gái Lola đã làm cho người mẹ Beli nhớ

về quá khứ của mình lúc ấu thơ và bà đã quyết định kể lại câu chuyện của

mình cho con gái nghe: Bà đang sắp kể một điều gì đó và tôi sẵn sàng với bất cứ chuyện gì bà sắp kể cho tôi nghe [8, tr 92] Và cứ như vậy câu

chuyện về Beli đã được kể lại rất tỉ mỹ từ lúc thơ ấu đến khi trưởng thành

của mình: Lúc ấy Beli sống ở Baní Nơi đó Beli sống với người cô cũng là người mẹ đỡ đầu, nếu không thể nói là rất hài long, thì chắc chắn khá bình yên [8, tr 94] Và cứ như một cách kể về nhân vật Oscar và Lola, cuộc đời

Beli cũng được kể lại rất cụ thể và chi tiết làm cho người đọc dần cảm nhận được về nổi khổ cực mà những con người như Oscar, Lola và Beli phải trải

qua trong quá trình đi tìm tình yêu của mình Bên cạnh đó còn có sự đóng góp của một số nhân vật phụ khác nữa chính điều này càng làm tăng thêm

tính hấp dẫn cho tác phẩm ví dụ khi tả về nhân vật Ana: Ana thích nói chuyện, có đôi mắt con gái Caribe rất đẹp, đen tuyền, cô thuộc loại người có

da có thịt mà hầu hết mấy anh đen người hải đảo đều si mê, một thân hình, bạn biết mà, nhìn rất hấp dẫn dù mặc hay không mặc quần áo; chẳng xấu hổ

vì số cân của mình; cô mặc một cái quần đen bó chẽn như các cô nàng láng giềng, mặc đồ lót đắt tiền thật hấp dẫn, và trang điểm tỉ mỉ, một công việc khá phức tạp đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng mà Oscar luôn luôn bị mê hoặc

[8, tr 44] Qua cách kể nhân vật chính xưng “tôi” và sự đóng góp của nhân vật phụ đã làm tăng thêm sự hấp dẫn cho tác phẩm Đây cũng là cách làm mới của nhà văn Junot Diáz trong nghệ thuật kể chuyện tiểu thuyết của mình Ông đã không cho nhân vật chính xưng “tôi” đọc diễn kể hết câu chuyện mà còn bố trí các nhân vật phụ kể chuyện để tạo sự mới và khác cho tác phẩm Dù khác nhau về chủ thể nhưng hầu như trong các phần của cuốn sách, người kể truyện đều xưng “tôi” Có lẽ, chỉ những lời bộc bạch gắn với cái "tôi" mới đủ sức thuyết phục với độc giả trong thời đại lên ngôi của "thể loại" hồi ký Lời kể của nhân vật chính xưng "tôi" giúp nhà văn ghi lại tỉ mỉ mọi chi tiết một cách hợp lý và rõ ràng

Như vậy với nghệ thuật kể chuyện gắn với nhân vật chính xưng “tôi”

và vai trò của nhân vật phụ Thoát khỏi mạch chính kể về Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao, các chi tiết về cuộc đời của Beli và Lola cũng

được liệt kê quá đầy đủ và chi tiết so với vai trò là các nhân vật phụ Sự giãn

nở bất thường đó tạo nên nhiều tầng bậc nội dung trong cuốn sách

2.2 Giọng điệu kể chuyện theo thời gian quá khứ, hiện tại đan xen với sự hoà trộn của nhiều giọng kể

Theo Từ điển thuật ngữ văn học: Giọng điệu là thái độ, tình cảm, lập trường, đạo đức của nhà văn với hiện tượng được miêu tả thể hiện trong lời văn quy định cách xưng hô, gọi tên, dùng từ, sắc điệu tình cảm, cách cảm thụ

xa gần, thành kính hay suồng sã, ngợi ca hay châm biếm Giọng điệu là một

yếu tố đặc trưng của hình tượng tác giả trong tác phẩm Nếu như trong đời sống, ta thường chỉ nghe giọng nói nhận ra con người thì trong văn học, giọng điệu giúp chúng ta nhận ra tác giả Người đọc có thể nhận thấy tất cả các chiều sâu tư tưởng, thái độ, vị thế, phong cách, tài năng cũng như sở trường ngôn ngữ, cảm hứng sáng tạo của người nghệ sĩ thông qua giọng điệu Nền tảng của giọng điệu là cảm hứng chủ đạo của nhà văn Trong khi trần thuật, tác giả sử dụng nhiều giọng điệu, nhiều sắc thái trên cơ sở một giọng điệu cơ bản chủ đạo, chứ không đơn điệu

Giọng điệu kể chuyện không chỉ là yếu tố hàng đầu của phong cách nhà văn, là phương tiện biểu hiện quan trọng của tác phẩm văn học, mà còn

là yếu tố có vai trò thống nhất mọi yếu tố khác nhau của hình thức tác phẩm

vào một chỉnh thể Đại văn hào Lep Tônxtôi đã từng nhận xét " Cái khó nhất khi bắt tay viết một tác phẩm mới không phải chuyện đề tài, tài liệu mà phải lực chọn một giọng điệu thích hợp".Các yếu tố tư tưởng, hình tượng

chỉ được cảm nhận trong một phạm vi giọng điệu nào đó và nhờ đó mà người đọc thâm nhập vào thế giới tinh thần của tác giả Các tác phẩm văn học dều thể hiện một giọng điệu đặc biệt, tiêu biểu cho thái độ, cảm xúc của tác giả mà muốn hiểu tác phẩm người ta không thể bỏ qua được nó

Trong tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao nhà văn

Jnot Diáz đã tạo ra một “dàn hợp xướng giọng điệu” Giọng điệu kể chuyện

theo thời gian quá khứ, hiện tại đan xen với sự hoà trộn của nhiều giọng kể Cuốn sách được chia thành nhiều phần như một bản hợp âm phức tạp với

nhiều giọng điệu trần thuật Người đọc được dắt vào thế giới của tiểu thuyết Cuộc đời ngắn ngủi và lạ kỳ của Oscar Wao qua hai ngả, ngó qua hai khung

cửa sổ của căn nhà hiện gia đình Oscar đang trú ngụ ở New Jersey đó là:

Khung cửa sổ ngó vào tiền sảnh hiện tại và khung cửa sổ hậu sảnh mở

ra quang cảnh quá khứ ở nước Cộng Hòa Dominican Người dẫn đường cũng là nhân vật tự sự nhân thân mãi tới giữa quyển truyện mới được tác giả hé lộ Khi ở điểm đứng tự sự hiện tại nhân vật đó là Yunior, bạn học của Oscar và cũng là bạn trai cũ của Lola, chị gái của Oscar Nhưng

ở điểm đứng thuyết thoại quá khứ thì Yunior lại trở thành kẻ nhìn ngắm, và vì kỹ thuật tự sự “luân vũ híp hop” (quá khứ hiện tại đan xen với nhiều giọng kể) này của Junot Díaz nếu người đọc không tinh ý và

kiên nhẫn sẽ thấy dễ bị lạc Tuy nhiều chỗ trong sách tác giả đã ngầm cho biết ai là người kể chuyện Tuy tác giả cũng dành một chương ngắn cho giòng tự sự của Lola nhưng tuyến thuyết thoại chính là của Yunior trong hai vai nhân vật tiểu thuyết và kẻ ngắm nhìn Nhưng vì tình tiết trong sách khá hấp dẫn nên người đọc dù đôi lúc bối rối nhưng vẫn không thể không đọc tới

và đến cuối sách mới hiểu rõ hóa ra Yunior khi viết lại câu truyện về Oscar

và gia đình nay đã là một giáo sư đại học, và chính anh ta cũng là một nhân vật trong truyện Kỹ thuật tự sự dùng chính một nhân vật tiểu thuyết làm kẻ thuyết thoại là một cách tân tiểu thuyết của Junot Díaz Kẻ thuyết thoại ấy là một bí ẩn bao trùm, lúc đầu ẩn danh, chỉ là một bóng hình mờ nhạt nhưng thật ra lại có mặt ở mọi nơi và mọi thời điểm Chính đặc điểm cách tân tiểu thuyết này của Junot Díaz đã làm cho một số người viết điểm sách ở Mỹ vì không nắm bắt được nên đã ngộ nhận và coi đó là một khuyết điểm của quyển sách, một điều thật đáng tiếc và đáng trách

Mở đầu truyện là lời kể của nhân vật “tôi” trong vai kẻ nhìn ngắm về

thời niên thiếu từ khi bảy tuổi của Oscar Wao Đặc điểm của Oscar: về thể

chất càng ngày càng béo phì khi sắp xong trung học đã nặng trên 300 pounds, về tinh thần từ nhỏ cậu bé này đã ham đọc sách đủ loại nên rất sớm

có kiến thức văn chương, rất say mê các truyện khoa học giả tưởng và truyện tranh hí họa, có tham vọng trở thành nhà văn, nhiều lúc muốn trở thành một Tolkien của xứ Dominican Điểm đặc biệt nhất của Oscar là “mê gái”, mê khốn khổ, mê vô cùng tận nhưng từ nhỏ cho đến khi học xong trung và đại học anh vẫn không hề lọt được vào mắt xanh một phụ nữ nào Oscar chỉ sợ cho đến ngày nhắm mắt lìa đời vẫn chưa “hôn và được hôn” một thiếu nữ nào, và dĩ nhiên vẫn hoàn toàn “còn trinh”, và điều này trái ngược hẳn với truyền thống nam giới Dominican Và cứ như thế Oscar lớn lên, Oscar bắt

đầu yêu từ khi 7 tuổi, yêu say đắm hai người con gái nhân vật “tôi” kể: Ngày

ấy chúng rất ngây thơ, vì thế “tình yêu” của chúng chỉ đến mức độ đứng gần nhau ở trạm đón xe buýt, lén lút nắm tay nhau, và hai lần được hôn lên má một cách long trọng, trước là Maritza, xong rồi đến Olga, khi chúng khuất sau những bụi cây trên đường phố Nhìn cái thằng bé ñầy nam tính kìa, b ạn của mẹ hắn nói Thật đúng là đàn ông [8, tr 22] Nhưng cuộc tình tay ba này

cũng chỉ kéo dài được một tuần thì tan rã Và rồi Oscar bước vào học phổ thông, rồi bước vào đại học nhưng Oscar vẫn chưa kiếm được người yêu

Như vậy qua giọng kể chuyện đầu tiên của nhân vật “tôi” người đọc đã biết được một Oscar Wao thật đáng yêu nhưng cũng thật cá tính và kỳ lạ Nhân vật “tôi” vừa kể về Oscar bước chân vào đại học xong thì câu chuyện dừng lại ở đó và tiếp theo là một giọng kể chuyện khác đó là giọng kể

chuyện của Lola, người chị gái của Oscar: Tôi trở thành con nhỏ punk Một con nhỏ Siouxsie, hoang đàng và rất yêu thích Banshees Mấy đứa người Puerto Rico chung phố đã không thể nín cười khi chúng nhìn thấy mái tóc của tôi, chúng gọi tôi là Blacula, và tụi morenos, chúng không biết phải dùng chữ gì: chúng chỉ gọi tôi là bà chằng Ê, bà chằng, ê con kia, ê! Bác