- Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn bài, viết bài, đọc lại bài viết và sửa chữa cho bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).. Thái độ:.[r]
Trang 1Bài 23 -Tiết 119
Tuần 25
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
(HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Hiểu đề tài nghị luận về 1 tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
- Biết các bước làm bài nghị luận về 1 tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
2 Kỹ năng:
- Xác định yêu cầu nội dung và hình thức của một bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
- Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn bài, viết bài, đọc lại bài viết và sửa chữa cho bài nghị luận
về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh tính độc lập suy nghĩ, tư duy lôgic
4 Phát triển năng lực HS:
Năng lực sử dụng ngôn ngữ, giải quyết vấn đề, tự học, hợp tác
II NỘI DUNG HỌC TẬP:
- Đề bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
- Các bước làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
- Luyện tập
III CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Ngiên cứu bài, soạn bài…
2 Học sinh: Vở bài soạn, soạn bài, dụng cụ học tập.
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện:
2/ Kiểm tra miệng:
1 Thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)? (2đ)
- Là trình bày nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề và nghệ thuật của tác phẩm cụ thể
2 Những nhận xét, đánh giá về truyện phải ntn? (2đ)
- Phải xuất phát từ ý nghĩa của cốt truyện, tính cách, số phận của nhân vật và nghệ thật trong tác phẩm được người viết phát hiện và khái quát
3 Các nhận xét, đánh giá về tác phẩm trong bài nghị luận phải ntn? (2đ)
- Phải rõ ràng, đúng đắn, có luận cứ và lập luận thuyết phục
4 bài nghị luận về tác phẩm có bố cục ra sao? (2đ)
- Bố cục mạch lạc, có lời văn chuẩn xác, gợi cảm
=> Gv kiểm tra vở soạn (2đ)
3/ Tiến trình bài học:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
* Hoạt động 1: Vào bài
* Hoạt động 2: Đề bài nghị luận về tác
phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
- Giáo viên cho học sinh đọc sách giáo
khoa trang 64
* Các đề bài trên đã nêu ra những vấn đề
nghị luận nàovề tác phẩm truyện?
- Đề 1: Nghị luận về thân phận người phụ nữ
I/ Đề bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích):
1 Tìm hiểu bài: Sgk/64,65.
a Các đề bài trên nêu ra những vấn đề nghị luận:
- Nhân vật trong tác phẩm (đề 1,3)
- Cốt truyện (đề 2)
Trang 2trong chế độ cũ qua
- Đề 2: Nghị luận về diễn biến cốt truyện
- Đề 3: Nghị luận về thân phận Thuý Kiều
- Đề 4: Nghị luận về đời sống tình cảm gia
đình trong chiến tranh
* Các từ “suy nghĩ”, “phân tích” cho ta biết
giữa các đề bài có sự khác nhau như thế nào?
- Sự khác nhau:
+ Suy nghĩ: Là xuất phát từ sự cảm nhận,
hiểu của mình để nhận xét, đánh giá tác phẩm
+ Phân tích là xuất phát từ tác phẩm để lập
luận và sau đó là nhận xét, đánh giá tác phẩm
* Hoạt động 3: Các bước làm bài nghị
luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
- Giáo viên cho học sinh đọc sách giáo
khoa mục II trang 65
- Tìm hiểu đề bài? (yêu cầu, thể loại, nội
dung, mệnh lệnh của đề)
- Tìm ý: đặt câu hỏi xoay quanh nhân vật
ông Hai
- Giáo viên gọi học sinh đọc mục II
- Mở bài cần nêu những ý nào?
- Thân bài cần nêu những nội dung chính
nào?
- Kết bài cần nêu những ý nào?
GV hướng dẫn HS trả lời, GV nhận xét
- Giáo viên gọi học sinh đọc mục 3 II
- Mở bài có mấy cách viết?
+ Trực tiếp, gián tiếp, phản đề
- Bàn về chủ đề của truyện (đề 4)
b Đề bài đòi hỏi có sự khác nhau:
- Đề phân tích yêu cầu phân tích tác phẩm để rút ra nhận xét
- Đề suy nghĩ yêu cầu đề xuất nhận xét
về tác phẩm trên cơ sở một tư tưởng, góc nhìn nào đó
II/ Các bước làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) :
* Đề bài: suy nghĩ về nhân vật ông Hai
trong truyện ngắn “Làng” của Kim Lân.
1 Tìm hiểu đề và tìm ý:
- Thể loại: nghị luận về một nhân vật
- Nội dung: nhân vật ông Hai
- Tìm ý:
+ Tình yêu làng, yêu nước bộc lộ rõ nét khi nghe tin làng theo giặc của nhân vật ông Hai
2 Lập dàn ý:
a Mở bài:
- Giới thiệu tác phẩm, tác giả, nhân vật, nội dung chính
- Nhận xét chung về tác phẩm
b Thân bài:
- Nghị luận về nội dung
- Nghị luận về nghệ thuật:
Cốt truyện, tình huống, nhân vật, ngôn ngữ, biện pháp nghệ thuật (có lí lẽ, dẫn chứng)
c Kết bài: Đánh giá chung về nội dung, nghệ thuật
3 Viết bài:
a Mở bài:
- Nêu vấn đề cần nghị luận
b Thân bài:
- Nêu luận điểm, luận cứ, luận chứng lấy trong tác phẩm
+ Lập luận chặt chẽ, rõ ràng, xác thực + Liên kết câu, đoạn
+ Phân tích giá trị nội dung, nghệ thuật tác phẩm
c Kết bài:
- Khẳng định giá trị nội dung, nghệ
Trang 3- Giáo viên gọi học sinh đọc ghi nhớ.
*Hoạt động 4: Luyện tập
- Giáo viên gọi học sinh lấy vở bài tập,
giáo viên hướng dẫn học sinh làm
- Hs viết mở bài
- Viết 1 đoạn trong phần thân bài
- Gọi học sinh làm bài tập, giáo viên sửa
thuật
- Liên hệ thực tế
4 Kiểm tra lại bài và sửa chữa:
- Lỗi chính tả, dấu câu, dấu thanh, viết hoa…
* Ghi nhớ: sgk trang 68.
III/ Luyện tập :
* Viết phần mở bài và phần thân bài
a) Đoạn văn MB
b) Một đoạn phần TB:
4/ Tổng kết:
? Nêu các bước thực hiện khi viết một bài nghị luận tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)?
- 4 bước: tìm hiểu đề và tìm ý, lập dàn bài, viết bài, đọc và sửa chữa
? Nêu dàn bài chung của bài văn nghị luận tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)?
- MB: Giới thiệu tác phẩm và nêu ý kiến đánh giá sơ bộ của mình
- TB: Nêu các luận điểm chính về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm; có phân tích, chứng minh bằng các luận cứ tiêu biểu và xác thực
- KB: Nêu nhận định, đánh giá chung của mình về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
5/ Hướng dẫn học tập:
* Đối với bài học ở tiết học này:
- Học thuộc nội dung bài
- Ôn lại các bước làm bài nghị luận về tác phẩn truyện (hoặc đoạn trích)
- Nắm chắc yêu cầu của từng phần: MB, TB, KB
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
- Chuẩn bị bài mới: luyện tập cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích):
+ Đọc lại truyện “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng
+ Lập dàn ý cho đề bài: Cảm nhận của em về đoạn trích truyện “chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng
V PHỤ LỤC: