pháp lý của việc thanh toán trực tuyến mua hàng online, những vấn đề bất cập cần được giải quyết trong việc mua bán. Trong nền kinh tế thị trường phát triển cùng với công nghệ 4.0 việc mua bán được giải quyết nhanh chóng nhưng vẫn còn nhiều vấn đề bất cập.
Trang 1TIỂU LUẬN
THANH TOÁN TRỰC TIẾP
Giảng Viên: Th.s Nguyễn Minh Nhựt
TP HỒ CHÍ MINH THÁNG 4 NĂM 2021
Đại học Công Nghệ Tp HCMHUTECH BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HCM
KHOA LUẬT
Trang 2MỤC LỤ
Trang 3Chương I Khái quát chung trách nhiệm pháp lý của việc thanh toán trực tuyến 3
1.Thanh toán trực tuyến: 3
1.2 Các hình thức của việc thanh toán trực tuyến: 3
1.3 Lợi ích của thanh toán trực tuyến: 6
1.4 Nhứng hạn chế khi sử dụng thanh toán trực tuyến: 9
2 Trách nhiệm pháp lý: 10
2.1 Khái niệm trách nhiệm pháp lý: 10
2.2 Đặc điểm của trách nhiệm pháp lý: 10
2.3 Các loại trách nhiệm pháp lý: 11
2.4 Truy cứu trách nhiệm pháp lý: 11
3 Kết luận: 13
Chương II Tổng quan trách nhiệm pháp lý của việc thanh toán trực tuyến 13
1 Trách nhiệm pháp lý của việc thanh toán trực tuyến: 13
1.1 Các bên tham gia 13
1.2 Quyền và nghĩa vụ giữa các bên tham gia thanh toán trực tuyến 14
1.3 Nguyên nhân và hậu quả pháp lý 15
2 Thực trạng thanh toán trực tuyến hiện nay: 17
2.1 Vấn đề về thanh toán trực tuyến: 17
2.2 Thách thức của việc thanh toán trực tuyến hiện nay 19
2.3 Tình hình chung của Việt Nam về thanh toán điện tử: 19
2.4 Giải pháp: 26
3 Kết luận: 28
Chương III Kết luận 29
1 Vấn đề pháp lý cần dặt ra hàng đầu: 29
2 Trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0: 30
3 Cùng với sự bùng nổ công nghệ thông tin: 31
LỜI MỞ ĐẦU
Trang2
Trang 4Tại Việt Nam, thanh toán trực tuyến phát triển mạnh mẽ cùng với sự phát triển củaInternet, 3G, điện thoại thông minh, thẻ ngân hàng và các trang thương mại điện tử, cụthể là từ khoảng 2015 Người tiêu dùng đề cao sự thuận tiện nên sự ra đời của nhữngtrang thương mại điện tử kéo theo sự ra đời của thanh toán điện tử giúp cho ngườidùng tiết kiệm được thời gian trong việc mua sắm (mua vé máy bay, mua hàng trựctuyến) cũng như thanh toán các hóa đơn mỗi ngày (dịch vụ điện, nước, Internet, điệnthoại, truyền hình cáp, đóng phí bảo hiểm) một cách nhanh chóng và thuận tiện hơn.
Sự ra đời của thanh toán trực tuyến đang tác động mạnh mẽ đến việc thanh toán không
sử dụng tiền mặt, thúc đẩy giao thương nhanh chóng và giảm chi phí phát hành, giảmlưu thông tiền mặt Tuy nhiên, để baỏ đảm an toàn cũng là một thách thức pháp lýkhông nhỏ Chúng ta cần phải phân tích rõ qui định, nghĩa vụ, trách nhiệm pháp lý vàđưa ra những biện pháp xử lý tối ưu nhất để đảm bảo cho tổ chức, cá nhân, nhữngngười tham gia vào giao dịch trực tuyến cảm thấy an toàn khi sử dụng dịch vụ Điềunày nói lên tính cấp thiết của đề tài trong việc giải quyết bài toán thực tiễn
Xuất phát từ những lý do trên, chúng em quyết định lựa chọn đề tài “Trách nhiệm
pháp lý của việc thanh toán trực tuyến” để làm tiểu luận cho môn “Thương mại
điện tử”
Mục đích nghiên cứu đề tài này là phân tích được thực trạng của trách nhiệm pháp lýtrong giao dịch trực tuyến Hiểu rõ chủ thể nào phải thực hiện nghĩa vụ pháp lý theoqui định của nhà nước, trách nhiệm pháp lý của giao dịch trực tuyến phát sinh khi nào
và các biện pháp cưỡng chế nào được áp dụng khi chủ thể chịu trách nhiệm
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu là trách nhiệm pháp lý củacác chủ thể tham gia vào giao dịch trực tuyến Phạm vi nghiên cứu của bài viết nàynêu ra giới hạn về nghĩa vụ, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân về mặt pháp lý.Thực trạng trách nhiệm pháp lý trong giao dịch trực tuyến và đưa ra các biện pháp đểhòan thiện bảo đảm
Chương I Khái quát chung trách nhiệm pháp lý của việc thanh toán trực tuyến.
Trang 51 Thanh toán trực tuyến:
Chương II Khái niệm:
-Là hệ thống kết nối giữa ngân hàng, người mua và người bán với mục tiêu cuối cùng
là người bán có thể nhận được tiền ngay khi giao dịch trực tuyến hoàn tất
-Thanh toán trực tuyến là dịch vụ trung gian giúp khách hàng thanh toán hàng hóa haydịch vụ trên các website bán hàng cho phép thanh toán trực tuyến và có kết nối với cáccổng thanh toán thương mại điện tử
-Muốn thanh toán trực tuyến, người sử dụng phải có tài khoản trên một dịch vụ trunggian nào đó và liên kết tài khoản đó với tài khoản ngân hàng của mình như Paypal,MoMo, Airpay, Onepay 1hay LibertyReserve2, ect Đây được coi là những hình thứcthanh toán của tương lai khi giúp giảm thiểu chi phí và rủi ro, và gia tăng sự tiện lợicủa doanh nghiệp với khách hàng lên rất nhiều
-Các thương nhân chấp nhận thanh toán trực tuyến cần tuân thủ một danh sách các yêucầu bảo mật Bảo mật cụ thể thanh toán trực tuyến được thiết kế để giảm khả năngthanh toán và thông tin cá nhân bị đánh cắp Việc chuyển tiền cần phải xảy ra qua kếtnối được mã hóa an toàn Trong các trường hợp thanh toán định kỳ nơi lưu trữ dữ liệukhách hàng, người bán cần thực thi một danh sách dài hơn các tính năng bảo mật vàgiao thức thường được gọi là yêu cầu tuân thủ PCI3 Các hệ thống thanh toán định kỳ
sử dụng các thủ tục thanh toán trực tuyến cần được quét định kỳ các lỗ hổng bảo mật
1.1 Các hình thức của việc thanh toán trực tuyến:
*Thanh toán bằng ví điện tử:
+Hiện nay ví điện tử đang nở rộ cùng với đó là những chiến lược truyền thôngMarketing rộng trên mọi mặt trận từ nhiều thương hiệu mới gia nhập
+Ví điện tử là tài khoản online, cơ chế của ví điện tử giống như tên gọi của nó thì nócũng giống như một “chiếc ví”, ví điện tử có chức năng giúp bạn thanh toán các đơnhàng, hóa đơn mua sắm Bên cạnh việc thanh toán trực tuyến khi mua hàng online,một số ví điện tử có kết hợp tính năng quét mã QR Code cũng giúp bạn thanh toán tạicác cửa hàng Đây là một phương thức thanh toán đơn giản, nhanh chóng, tiết kiệmthời gian và giúp bạn quản lý chi tiêu tốt hơn Một số loại ví điện tử phổ biến trongnước như MoMo, ViMo, TiMo, AirPay, Ví Việt, Moca, WePay,… hay các ví điện tửquốc tế phổbiến có thể kể đến là PayPal, AlertPay, WebMoney, Liqpay,…
1 Onepay: Là đại diện cho Mastercard trong cung cấp giải pháp thanh toán điện tử cho các doanh nghiệp tại Việt Nam 2LibertyReserve: Là dịch vụ tiền kỹ thuật số.
3 PCI:là tiêu chuẩn bảo mật dữ liệu (PCI-DSS)
Trang4
Trang 6*Thanh toán thông qua Smartphone(Điện thoại thông minh):
-Nhiều năm trước đây các hình thức thanh toán qua điện thoại được nhiều hãng điệnthoại thông minh tích hợp thẳng vào những sản phẩm của mình Khi các thương hiệunày hiểu được thanh toán trực tuyến là gì và lợi ích rất lớn từ nó thì đây được xem làcuộc chạy đua công nghệ cần thiết Chỉ cần thao tác 1 chạm là những giao dịch đượcthực hiện, và ngay lập tức tiền được chuyển qua ngân hàng
-Thanh toán thông qua Smartphone là hình thức thanh toán khá phổ biến tại nhiềunước và có tiềm năng phát triển mạnh hơn tại Việt Nam trong thời gian tới Với hìnhthức này, khách hàng có thể thanh toán trực tuyến thông qua điện thoại thông minh vớidịch vụ Mobile Banking Đây là hình thức được xây dựng trên mô hình liên kết giữangân hàng, cung cấp viễn thông, hệ thống tiêu dùng và người tiêu dùng Chính vì vậy,với tỷ lệ 98% người Việt Nam có điện thoại thông minh như hiện nay thì có thể nóiđây là mục tiêu cần khai thác trong năm nay đến từ các hình thức thanh toán trựctuyến
-Hầu hết các ngân hàng ở Việt Nam đều sử dụng loại dịch vụ thanh toán thông quaSmartphone (Internet Banking hay Mobile Banking, mỗi ngân hàng sẽ có một ứngdụng riêng và tên riêng của ngân hàng đó).Chỉ cần có một chiếc điện thoại thôngminh, mạng Internet và một tài khoản ứng dụng của ngân hàng thì có thể sử dụng loạidịch vụ này, nên khá tiện lợi và hữu ích đối với người tiêu dùng
*Thanh toán qua các cổng thanh toán điện tử:
Đây là hình thức có vẻ giống với cả thanh toán thông qua ví điện tử, nhưng thực chấtlại là cả một sự khác biệt
-Đây là hệ thống phần mềm trung gian kết nối giữa người bán, người mua với ngânhàng để hỗ trợ và thực hiện dịch vụ thu và chi cho khách hàng có tài khoản tín dụng ởngân hàng Có thể hiểu đơn giản là cổng thanh toán điện tử là hệ thống phần mềm để
hỗ trợ các trang web bán hàng, trang web thương mại điện tử liên kết với ngân hàng,giúp các giao dịch thanh toán được thực hiện nhanh chóng và dễ dàng Một số cổngthanh toán khá phổ biến tại Việt Nam được biết đến như: Smartlink & banknetvn, vàOnePay
-Ví dụ cụ thể (Onepay):
+Onepay là một nền tảng giao dịch thanh toán trực tuyến và có quy mô quốc tế nhằmmục đích xóa bỏ đi những trở ngại trong việc giao dịch tiền bạc thông qua các ngânhàng địa phương Ví điện tử này cho phép người dùng có thể dễ dàng và nhanh chóng
Trang 7thực hiện các dịch vụ như nạp tiền qua mạng, nạp dữ liệu, thanh toán hóa đơn, thẻ cào,thanh toán quốc tế.
+Tất cả các ví quốc tế thông dụng như VISA, MasterCard, American Express, JCB,Diners Club đều có thể thanh toán dễ dàng qua OnePay Tại Việt Nam, công tyOnePay đã kết hợp thành công với Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương ViệtNam (Vietcombank), và Tổ chức thẻ Quốc tế Mastercard để trở thành công ty côngnghệ xử lý thanh toán chuyên cung cấp các giải pháp và dịch vụ công nghệ bao gồm:üDịch vụ xử lý Cổng Thanh Toán Điện Tử
üGiải pháp và dịch vụ thanh toán thương nghiệp
üGiải pháp và dịch vụ thẻ trả trước
Chỉ 2 đến 5 giây sau khi thực hiện thanh toán, khách hàng sẽ nhận được kết quả giaodịch
*Thanh toán bằng Credit Card và Debit Card:
-Thẻ tín dụng Credit Card là loại thẻ cho phép bạn “vay tiền” của Ngân hàng để tạmthời mua sắm, khi tài khoản Ngân hàng của bạn đang không đủ tiền để chi tiêu Giớihạn tiêu của bạn sẽ là một hạn mức nhất định nào đó theo quy định của Ngân hàng.Thông thường, bạn phải hoàn lại tiền đã “tạm vay” trước đó bằng thẻ tín dụng choNgân hàng trong khoảng 45 ngày sau đó, nếu không chỗ tiền “tạm vay” đó của bạn sẽbắt đầu bị tính lãi suất theo quy định Trong khoảng 45 ngày đó là chỗ tiền đó khôngsinh lãi nào hết
-Thẻ ghi nợ Debit Card là loại thẻ có chức năng khác hẳn so với thẻ tín dụng Thẻghi nợ là thẻ thanh toán mà bạn chỉ có thẻ tiêu dùng giới hạn với số tiền bạn đang cótrong tài khoản Ngân hàng đi kèm với thẻ đó Nếu bạn không đủ tiền trong tài khoản
để mua sắm online thì bắt buộc bạn phải trực tiếp ra Ngân hàng để nạp thêm tiền vàotài khoản hoặc nhận chuyển khoản từ ai đó Ví dụ như bạn muốn mua đôi giày trị giá 2triệu nhưng trong thẻ, tài khoản Ngân hàng chỉ có 1 triệu 500 nghìn VND thì khôngthể mua sắm được
- Credit Card và Debit Card là hai hình thức thanh toán thương mại đặc trưng, phổbiến nhất tại Việt Nam hiện nay Thêm vào đó đây cũng là hình thức thanh toán chiếmtới 90% giao dịch thanh toán thương mại điện tử, góp phần lớn vào lượng giao dịchtrên toàn cầu
-Hiện nay, ngân hàng chấp nhận thanh toán qua thẻ gồm có hai loại: thẻ tín dụng hoặcthẻ ghi nợ quốc tế bao gồm: Visa, MasterCard, Master Express… và thẻ ghi nợ nội địa
Trang6
Trang 8hay còn gọi là Debit Card Đây chính là một trong những hình thức thanh toán trựctuyến phổ biến nhất hiện nay tại Việt Nam.
1.2 Lợi ích của thanh toán trực tuyến:
Lợi ích chung:
- Hoàn thiện và phát triển thương mại điện tử: Xét trên nhiều phương diện, thanhtoán trực tuyến là nền tảng của các hệ thống thương mai điện tử, khả năngthanh toán trực tuyến đã tạo nên sự khác biệt cơ bản giữa thương mại điện tửvới các ứng dụng khác cung cấp trên Internet Do vậy, việc phát triển thanh toántrực tuyến sẽ hoàn thiện hóa thương mại điện tử theo đúng nghĩa của nó; giaodịch hoàn toàn qua mạng Một khi thanh toán trong thương mại điện tử an toàn,tiện lợi, việc phát triển thương mại trên toàn cầu là một điều tất yếu với dân sốđông đảo và không ngừng tăng của mạng Internet
- Tăng quá trình lưu thông tiền tệ và hàng hóa: Thanh toán điện tử giúp thực hiệnthanh toán nhanh, an toàn, đảm bảo quyền lợi cho các bên tham gia thanh toán,hạn chế rủi ro so với thanh toán bằng tiền mặt, mở rộng thanh toán không dùngtiên mặt, tạo lập thói quen mới trong dân chúng về thanh toán hiện đại
- Hiện đại hóa hệ thống thanh toán: Thanh toán tạo ra một loại tiền mới – tiền sốhóa – không chỉ thỏa mãn các tài khoản ngân hàng mà hoàn toàn có thể dùng đểmua hàng hóa thông thường Quá trình giao dịch đơn giản và nhanh chóng, chiphí giao dịch giảm bớt đáng ể và giao dịch sẽ trở nên an toàn hơn
Một số lợi ích đối với Ngân hàng và các Doanh nghiệp:
- Tăng doanh thu:
Mở rộng hệ thống khách hàng từ những khách hàng hiện tại
+ Tăng doanh số bán hàng từ những khách hàng hiện tại
+ Tăng doanh số bán hàng từ các dịch vụ tạo ra giá trị khác
Giảm chi phí tăng hiệu quả kinh doanh:
+ Tiết kiệm chi phí kinh doanh
+ Tiết kiệm được chi phí bán hàng
+ Tiết kiệm chi phí giao dịch
- Giảm chi phí văn phòng: giao dịch qua mạng giúp rút ngắn thời gian tác
nghiệp, chuẩn hóa các thủ tục, quy trình, nâng cao hiệu quả tìm kiếm và xử lýchứng từ
Trang 9- Giảm chi phí nhân viên: Cung cấp dịch vụ thuận tiện cho khách hàng, thông
qua Internet/Web, Ngân hàng có khả năng cung cấp dịch vụ mới (InternetBanking) và thu hút thêm nhiều khách hàng giao dịch thường xuyên hơn, giảmchi phí bán hàng và tiếp thị
- Mở rộng thị trường thông qua Internet, ngân hàng thay vì mở rộng nhiều chi
nhánh ở các nước khác nhau có thể cung cấp dịch vụ Internet Banking để mởrộng phạm vi cung cấp dịch vụ
- Đa dạng hóa dịch vụ sản phẩm: Các ngân hàng có thể cung cấp thêm các dịch
vụ mới cho khách hàng như: phone banking, home banking, internet banking,chuyển rút tiền, thanh toán tự động khi các hình thức thanh toán trực tuyếnphát triển thông qua Internet
- Nâng cao năng lực cạnh tranh nét riêng trong kinh doanh:”Ngân hàng điện tử”
giúp các ngân tạo và duy trì một hệ thống khách hàng rộng rãi và bền vững Thếmạnh về dịch vụ ngân hàng điện tử cũng là một đặc điểm để các ngân hàng tạodựng nét riêng của mình
- Thực hiện chiến lược toàn cầu hóa: Một lợi ích quan trọng khác mà thương mại
điện tử đem lại cho ngân hàng các doanh nghiệp đó là họ có thể thực hiện chiếnlược toàn cầu hóa mà không cần phải mở thêm chi nhành, có thể vừa tiết kiệmchi phí đồng thời lại có thể phục vụ được một lượng khách hàng lớn hơn nhiều
- Xúc tiến thương, quảng bá thương hiệu toàn cầu: Thông qua Internet, ngân
hàng và các doanh nghiệp có thể đăngtải tất cả thông tin tài chính, tăng giá trịtài sản, các dịch vụ của mình để phục vụ cho các mục đích xúc tiến quảng cáo
- Có được thông tin phong phú: Tạo điều kiện thuận lợi về không gian và thời
gian trong việc thiết lập và củng cố các mối quan hệ kinh doanh
- Tạo điều kiện để doanh nghiệp có thể truyền bá, phổ biến hình ảnh, nhãn hiệusản phẩm của doanh nghiệp với các bạn hàng Quốc tế
- Tạo sự chuyên nghiệp cho các hoạt động kinh doanh: Khi kinh doanh online,đối tượng khách hàng của bạn cực kì đa dạng, và phần lớn khách hàng sử dụngcông nghệ ngày nay thường thanh toán bằng thẻ tín dụng khi mua hàng Do đóviệc bạn không chấp nhận thanh toán bằng thẻ tín dụng cũng có nghĩa là bạn từchối bán hàng
“Khách hàng sẽ không mua hàng của bạn khi họ thấy mua bán không thuận tiện bởi vì họ có thể dễ dàng tìm thấy nhà cung cấp khác.”
- Năng cao chất lượng dịch vụ khách hàng
Trang8
Trang 10 Một số lợi ích với khách hàng:
- Nhanh chóng, tiện lợi: Trước đây để nạp tiền điện thoại, nạp thẻ game hay
thanh toán các hóa đơn điện nước, internet chúng ta phải chạy ra tận cửa hànghay đến các địa điểm đã được chỉ định để nộp tiền Điều này vô cùng bất tiện.Bạn sẽ không thể đi thanh toán hóa đơn vào lúc tối muộn hay chạy ra cửa hàngmua thẻ điện thoại vào lúc 12 giờ đêm vì có cuộc điện thoại gấp cần gọi Tất cảnhững điều này sẽ được giải quyết dễ dàng với dịch vụ thanh toán trực tuyến.Không cần quan tâm bây giờ là mấy giờ, không cần quan tâm bây giờ mìnhđang ở đâu.Khách hàng có thể dễ dàng thanh toán hóa đơn, mua thẻ cào vôcùng nhanh chóng và đơn giản chỉ với một chiếc máy tính hoặc smartphone cókết nối internet Luôn thực hiện yêu cầu của bạn 24/7 là điều tuyệt với của việcthanh toán trực tuyến
- Tiết kiệm thời gian và chi phí: Dịch vụ thanh toán trực tuyến không chỉ hỗ trợ
bạn 24/7 nhanh chóng, tiện lợi mà còn giúp bạn tiết kiệm chi phí Không cầntốn tiền xăng xe đi lại nơi thanh toán, bạn chỉ cần ngồi ngay ở nhà, thực hiệnmột vài thao tác đơn giản là xong Đăc biệt, hầu hết các dịch vụ thanh toán trựctuyến đều có giảm giá cho khách hàng, cùng nhiều ưu đãi để khách hàng đượctận hưởng một dịch vụ tốt nhất, với mức giá rẻ nhất Vì vậy dịch vụ thanh toántrực tuyến này giúp ta tiết kiệm chi phí và thời gian đáng kể so với thanh toángiao dịch truyền thống trong việc thanh toán hóa đơn điện, nước, Internet,
- Tính an toàn bảo mật cao: Sẽ có rất nhiều người cho rằng việc thanh toán trực
tuyến là không an toàn vì dễ bị đánh cắp thông tin Tuy nhiên điều này là hoàntoàn ngược lại vì trong những lần giao dịch thanh toán tiêu chuẩn bảo mật hếtsức gắt gao Với lại, việc cầm tiền mặt mới thực sự đáng lo ngại vì bạn có thể sẽ
bị cướp giật trên đường, làm rơi hay để quên ở đâu đó Việc thanh toán trựctuyến sẽ không bao giờ có thể xảy ra nhũng trường hợp như vậy, nhà cung cấpđều có cơ chế bảo mật thông tin tốt nhất cho khách hàng Nên bạn có thể hoàntoàn yên tâm khi sử dụng hình thức dịch vụ trung gian này
- Giao dịch phù hợp với xu thế thị trường:Theo làn sóng của các hoạt động mua
bán hàng trực tuyến, bán hàng online, các thanh toán trực tuyến qua cổng điện
tử cũng dần được chú trọng Người tham gia giao dịch có thể thực hiện chuyểntiền nhanh chóng, chính xác mà không phải đến ngân hàng Dễ dàng theo dõi vàkiểm soát: Hầu hết các tài khoản của hình thức thanh toán điện tử đều cho phépbạn tra cứu lại các giao dịch đã thực hiện và có lưu lại lịch sử giao dịch theo
Trang 11ngày, tháng… Do đó, cả người mua và người bán khi cần đều có thể theo dõitiến trình của giao dịch hoặc tìm lại những giao dịch đã từng thực hiện.
- Hạn chế dùng tiền mặt: Việc hạn chế dùng tiền mặt sẽ góp phần giảm tải thất
thoát và các rủi ro không mong muốn cho người sử dụng, đặc biệt đối với cácsản phẩm, dịch vụ có giá trị lớn
- Linh hoạt trong việc thanh toán: Giả sử như bạn muốn nạp tiền điện thoại, bạn
có thể lựa chọn phong phú các mệnh giá từ 10.000 đến 50.000 đồng tùy theođiều kiện của bản thân mà không bị giới hạn về mức nạp tiền tối thiểu hay tối
đa Hoặc khi muốn gia hạn truyền hình, bạn cũng có thể linh hoạt lựa chọn thờigian, gói kênh, phương thức thanh toán Đặc biệt, bạn được cung cấp nhiềuphương thức thanh toán khác nhau như qua ví điện tử, tài khoản ngân hàng nộiđịa, hay các loại thẻ quốc tế, để thuận tiện hơn khi thực hiện thanh toán trựctuyến theo nhu cầu của bản thân
1.3 Nhứng hạn chế khi sử dụng thanh toán trực tuyến:
Bên cạnh những lợi ích của loại thanh toán này là vô số những rủi ro bạn cần biết khi
sử dụng hình thức thanh toán trực tuyến như:
- Nguy cơ bị đánh cắp các thông tin của chủ thẻ khi thanh toán trên cácwebsite giả mạo Nguy cơ mất tiền oan khi gặp trường hợp trục trặc hệthống: Có những trường hợp xảy ra bạn đã tạo lệnh thanh toán thành công
và số dư đã bị trừ đi nhưng đầu bên kia vẫn chưa nhận tiền chuyển đến do hệthống gặp trục trặc khi thực hiện giao dịch
- Nguy cơ sử dụng thẻ giả để trục lợi gây thiệt hại lớn cho bên bán hàng Khingười mua hàng sử dụng thẻ giả để giao dịch thanh toán, người bán hàng sẽphải đối mặt với nguy cơ thiệt hại rất lớn, nếu trường hợp giao dịch cấp phépthành công
- Rủi ro giả mạo và rủi ro kỹ thuật: Hiện nay, tình hình giả mạo diễn ra ngày càngtinh vi và là hoạt động đã có tính tổ chức Không chỉ có tội phạm ở trong nước
mà còn có sự tham gia của các tội phạm nước ngoài Mặc dù số vụ giả mạokhông tăng nhiều nhưng quy mô mỗi vụ lại tăng với số tiền lớn Đây chính làrủi ro tiềm ẩn đối với ngân hàng và khách hàng của họ
- Cần sự củng cố và cảnh giác từ nhiều phía: Các chuyên gia cho rằng, nguy cơmất an toàn thông tin đến từ các thiết bị có kết nối Internet ngày càng tăng Dovậy, bản thân khách hàng cần phải chú ý đến những điểm lạ ở máy rút tiền, máyquẹt thẻ, Khi sử dụng các ví điện tử, Internet Banking, người sử dụng cần chú ý
Trang10
Trang 12tới thiết bị của mình có cài đặt chương trình diệt virus hay không, nâng caocảnh giác không ấn vào đường link lạ.
- Tập quán tiêu dùng, thói quen tiêu dùng bằng tiền mặt của người dân vẫn cònnhiều Hành lang pháp lý về thương mại điện tử còn mông lung, chưa cụ thể
- Nhiều doanh nghiệp chưa có đủ điều kiện về cơ sở hạ tầng để phát triển thươngmại điện tử, đòi hỏi phải có hệ thống bảo mật an toàn, nhân lực có chuyên môn
- Rối tung web thật – web giả: Nếu bạn thanh toán hóa đơn online thông qua cáccổng thanh toán hay qua trang web của ngân hàng thì cần phải cẩn thận vì cóthể website bạn đang thực hiện thanh toán là website giả Do đó bạn cần nênnhận biết được những cách thức để kiểm chứng được website đó là web trựcthuộc doanh nghiệp có uy tín quản lý Đầu tiên, một website được đánh giá là
an toàn thường bắt đầu bởi cụm https:// và có một biểu tượng ổ khóa trên thanhđịa chỉ (nghĩa là website đã được bảo vệ) Ngoài ra sau khi bạn truy cập vàoURL sẽ có dòng chữ màu xanh hiện ra đầu tiên ở thanh địa chỉ biểu thị têndoanh nghiệp đang quản lý website đó Đây là một trong những cách thức đơngiản nhất để nhận ra một website có uy tín hay không
- Hệ thống bảo mật chưa thật sự khiến người dùng tin tưởng
- Nơi chấp nhận thanh toán bằng ví vẫn còn chưa nhiều
- Phí dịch vụ vẫn còn hơi cao so với các công cụ thanh toán khác
2 Trách nhiệm pháp lý:
2.1 Khái niệm trách nhiệm pháp lý:
- Trách nhiệm pháp lý là sự bắt buộc phải gánh chịu hậu quả pháp lý bất lợi do cóhành vi vi phạm pháp luật hoặc khi có thiệt hại xảy ra do những nguyên nhân khácđược pháp luật quy định
2.2 Đặc điểm của trách nhiệm pháp lý:
– Cơ sở của trách nhiệm pháp lý là vi phạm pháp luật hoặc thiệt hại cho xã hội xảy
ra do những nguyên nhân khác được pháp luật quy định (trong một số trường hợp phápluật quy định trách nhiệm pháp lý phát sinh khi ko có vi phạm pháp luật)
– Trách nhiệm pháp lý thể hiện sự lên án của Nhà nước và xã hội đối với chủ thể viphạm pháp luật
– Trách nhiệm pháp lý luôn mang tính bất lợi đối với chủ thể phải gánh chịu
Trang 13– Trách nhiệm pháp lý là một loại nghĩa vụ đbiệt, nghĩa vụ phát sinh khi có vi phạmpháp luật hoặc khi có thiệt hại xảy ra do những nguyên nhân khác được pháp luật quyđịnh (nhiều ý kiến cho rằng :trách nhiệm pháp lý là một quan hệ pháp luật mà trong đóchủ thể phải chịu trách nhiệm pháp luật là một bên trong quan hệ pháp luật ấy)
2.3 Các loại trách nhiệm pháp lý:
*Có 4 loại trách nhiệm pháp lý:
– Trách nhiệm hình sự: là loại trách nhiệm nghiêm khắc nhất do toà án áp dụng đốivới người phạm lội Trách nhiệm hình sự gồm có: cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo khônggiam giữ, tù có thời hạn, tù chung thân, tử hình Ngoài các hình phạt trên còn có thể ápdụng một hoặc nhiều hình phạt bổ sung như cấm đảm nhiệm những chức vụ, làmnhững nghề hoặc công việc nhất định; cấm cư trú; quản chế; tước một số quyền côngdân, tước danh hiệu quân nhân, tịch thu tài sẵn; phạt tiền khi không áp dụng là hìnhphạt chính
– Trách nhiệm hành chính: là loại trách nhiệm pháp lí do các cơ quan nhà nước ápdụng đối với chủ thể vi phạm pháp luật hành chính Trách nhiệm pháp lí hành chínhgồm khiển trách, cảnh cáo, phạt tiền, cách chức, buộc thôi việc
– Trách nhiệm kỷ luật Nhà nước: là loại trách nhiệm do thủ trưởng cơ quan, tổ chức
áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức, công nhân của cơ quan, tổ chức mìnhkhi họ vi phạm kỉ luật lao động
– Trách nhiệm dân sự: là loại trách nhiệm pháp lí do toà án áp dụng đối với cá nhân,
tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật dân sự Trách nhiệm dân sự bao gồm buộc xinlỗi, cải chính công khai, buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự; buộc bồi thường thiệt hại,phạt vi phạm
2.4 Truy cứu trách nhiệm pháp lý:
*Khái niệm truy cứu trách nhiệm pháp lý:
-Sau khi vi phạm pháp luật, nhìn chung ít chủ thể tự giác thực hiện trách nhiệm củamình, mà tìm cách che giấu, thoái thác Vì vậy, các chủ thể có thẩm quyền, trong phạm
vi chức năng, quyền hạn của mình tiến hành các hoạt động buộc chủ thể vi phạm phápluật phải gánh chịu những hậu quả pháp lý nhất định => hoạt động đó gọi là truy cứutrách nhiệm pháp lý
ðTruy cứu trách nhiệm pháp lý là hoạt động thể hiện quyền lực Nhà nước do cơquan Nhà nước hay nhà chức trách có thẩm quyền tiến hành nhằm cá biệt hóa bộ phậnchế tài của QPPL
Trang12
Trang 14- Ý nghĩa: bảo vệ trật tự pháp luật, bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của các cánhân, tổ chức trong xã hội Đồng thời nhằm xử lý người vi phạm pháp luật, trừng phạt
họ, nhằm cải tạo, giáo dục họ; răn đe các chủ thể khác; còn nhằm khôi phục trạng tháiban đầu của các quan hệ xã hội trước khi bị xâm hại
- Là hoạt động áp dụng pháp luật trong trường hợp có vi phạm pháp luật, vì vậy nómang đầy đủ đặc điểm của hoạt động áp dụng pháp luật nói chung Ngoài ra với tínhchất là một hoạt động áp dụng pháp luật riêng biệt, có một số đặc điểm riêng
– Truy cứu trách nhiệm pháp lý là áp dụng biện pháp cưỡng chế Nhà nước đưa đếnhậu quả bất lợi cho chủ thể vi phạm pháp luật
– Truy cứu trách nhiệm pháp lý về nội dung là áp dụng các biện pháp cưỡng chếNhà nước, về hình thức là tổ chức cho chủ thể vi phạm pháp luật thực hiện bộ phậnchế tài của vi phạm pháp luật
– Truy cứu trách nhiệm pháp lý là hoạt động có trình tự, thủ tục hết sức chặt chẽtheo quy định pháp luật
– Chứng minh là nội dung cơ bản của hoạt động truy cứu trách nhiệm pháp lý
* Để đảm bảo hiệu quả trách nhiệm pháp lý, hoạt động truy cứu cần đáp ứng yêucầu sau:
– Đảm bảo tính hợp pháp trong hoạt động truy cứu trách nhiệm pháp lý
– Đảm bảo tính hợp lý trong hoạt động truy cứu trách nhiệm pháp lý : nghĩa là quyếtđịnh áp dụng pháp luật được ban hành khi truy cứu trách nhiệm pháp lý phải phù hợpcác điều kiện hiện thực để có thể thi hành
– Đảm bảo nguyên tắc nhân đạo trong hoạt động Truy cứu trách nhiệm pháp lý trên
cơ sở tôn trọng quyền, giá trị con người
– Hoạt động truy cứu phải được tiến hành nhanh chóng, kịp thời nhằm đảm bảo thuthập đủ thông tin Tránh việc thông tin bị các đối tượng vi phạm tiêu hủy làm khó khăntrong quá trình điều tra
*Căn cứ truy cứu trách nhiệm pháp lý:
Cơ sở pháp lý là toàn bộ các quy định của pháp luật được sử dụng làm căn cứ pháp
lý cho tất cả các hoạt động trong quá trình truy cứu trách nhiệm pháp lý Đó là nhữngquy định về : thẩm quyền truy cứu trách nhiệm pháp lý, trình tự thủ tục giải quyết, cácbiện pháp cưỡng chế, thời hiệu truy cứu trách nhiệm pháp lý
Cơ sở thực tế là các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật.
Trang 15– Về mặt khách quan: hành vi trái pháp luật là căn cứ đầu tiên; tính chất phươngpháp thủ đoạn thực hiện hành vi; thiệt hại cho xã hội.
– Về chủ thể: đối với cá nhân thì căn cứ vào độ tuổi, khả năng nhận thức và điềukhiển hành vi; tư cách pháp nhân của các tổ chức
– Về mặt chủ quan: lỗi là yếu tố quan trọng; động cơ và mục đích có ý nghĩa trongviệc quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế cụ thể đối với chủ thể vi phạm
– Khách thể: tính chất và tầm quan trọng của quan hệ xã hội bị xâm hại là căn cứ đểquyết định có hay ko tiến hành hoạt động truy cứu trách nhiệm pháp lý
3 Kết luận:
-Từ năm 2015 tới nay, khoa học kĩ thuật ngày càng phát triễn, cùng với xu hướnghội nhập quốc tế, thanh toán trực tuyến phát triển mạnh mẽ cùng với sự phát triển củaInternet, 3G, điện thoại thông minh, thẻ ngân hàng và các trang thương mại điện tử.Người tiêu dùng đề cao sự thuận tiện nên sự ra đời của những trang thương mại điện
tử kéo theo sự ra đời của thanh toán điện tử giúp cho người dùng tiết kiệm được thờigian trong việc mua sắm (mua vé máy bay, mua hàng trực tuyến) cũng như thanh toáncác hóa đơn mỗi ngày (dịch vụ điện, nước, Internet, điện thoại, truyền hình cáp, đóngphí bảo hiểm) một cách nhanh chóng và thuận tiện hơn Để đảm bảo an toàn cho ngườitiêu dùng, Trách nhiệm của thương nhân, tổ chức, cá nhân sở hữu website thương mạiđiện tử có chức năng thanh toán trực tuyến, thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụtrung gian thanh toán cho website thương mại điện tử phải đảm bảo an toàn tuyệt đốicho người tiêu dùng, phải đề ra các biện pháp để xử lý những vấn đề còn hạn chế trongthanh toán điện tử Thương nhân, tổ chức, cá nhân sở hữu website thương mại điện tửbán hàng có trách nhiệm tiếp nhận và xử lý khiếu nại của khách hàng liên quan đếnhợp đồng được giao kết trên website thương mại điện tử của mình
Chương III Tổng quan trách nhiệm pháp lý của việc thanh toán trực tuyến.
1 Trách nhiệm pháp lý của việc thanh toán trực tuyến:
1.1 Các bên tham gia.
- Người bán: có thể bán hàng hóa dịch vụ theo 2 cách: Có thể bán hàng dịch vụqua một website liên kết, có thể bán hàng dịch vụ trên chính website của mình Doanhthu bán hàng hóa trong 2 trường hợp là khác nhau Nếu bán hàng hóa qua website khácthì doanh thu không được 100% vì phải mất phí đăng ký và phí giao dịch
Trang14
Trang 16- Người mua: Bao gồm doanh nghiệp và cá nhân, hình thức được áp dụng tronghai trường hợp khác nhau.
+ Người mua là cá nhân giá trị giao dịch nhỏ, phương thức thanh toán: thẻ cá nhân, víđiện tử
+ Người mua là doanh nghiệp: giá trị giao dịch lớn, phương thức thanh toán là chuyểnkhoản, sec điện tử
- Các ngân hàng: Đóng vai trò là bên thứ 3 đảm bảo về tính chính xác, độ tin cậycho việc xác thực, xử lý các giao dịch và các thông tin về phương tiện thanh toánkhách hàng
- Các tổ chức phát hành thanh toán là những tổ chức chuyên cung cấp các phươngtiện thanh toán điện tử cho khách hàng như Onepay4, Mastercard5 Các nhà cung cấpdịch vụ thanh toán trung gian đó là các tổ chức chuyên cung cấp cho người bán hàng
sự chấp nhận các thanh toán điện tử như thanh toán bằng thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, secđiện tử, chuyển khoản điện tử Tài khoản do tổ chức phát hành phương tiện thanh toánđược kết nối một tài khoản ngân hàng của người bán hàng
1.2 Quyền và nghĩa vụ giữa các bên tham gia thanh toán trực tuyến.
*Quá trình chung nên tảng thanh toán trực tuyến internet:
+ Khách hàng truy cập vào Internet, sản phẩm quá trình duyệt web, chọn hàng, cácđơn hàng trên web, thanh toán và các công cụ thanh toán để lựa chọn các ứng dụngmạng, và đã được phép sử dụng ngân hàng, chẳng hạn thẻ ngân hàng, ví điện tử, tiềnđiện tử, séc điện tử hoặc số tài khoản ngân hàng trực tuyến
+ Một khách hàng có các thông tin đặt hàng có liên quan, chẳng hạng như thông tinthanh toán được mã hóa, gửi đơn đặt hàng trực tuyến
+ Khách hàng máy chủ thương sắp đặt thông tin để kiểm tra, xác nhận, và các thôngtin thanh toán của khách hàng được mã hóa có liên quan chuyển tiếp đến các cổngthanh toán, cho đến khi ngân hàng trở lại máy chủ văn phòng ngân hàng dành riêngcho mạng để xác nhận và tổ chức phát hành tiền điện tử khác ủy quyền thanh toán vốn.+ Sau khi xác minh ngân hàng xác nhận của công thanh toán thông qua thiết lập thôngkênh thông tin liên lạc được mã hóa đến máy chủ thương để gửi xác nhận và giải quyếtthông tin bảo mật, gửi lại cho yêu cầu quyền thanh toán của khách hàng
4 Onepay
5 Mastercard
Trang 17+ Ngân hàng đã được ủy quyền tiếp tục thông tin thanh toán của khách hàng đếnchuyển tiền từ tài khoản của khách hàng vào tài khoản của ngân hàng thương gia đểthực hiện việc thanh toán trực tuyến với các mạng riêng quyết toán tài chính, và cácthương gia, khách hàng đã được giải quyết thành công.
+ Máy chủ thương nhân nhận được một ngân hàng giải quyết thành công gửi thông tincho khách hàng để thông báo mạng thông tin thanh toán và vận chuyển thành công Do
đó, một quá trình thanh toán giải quyết trực tuyến đã kết thúc Với một mạng lưới cácdoanh nghiệp và khách hàng có thể kiếm tra số dư vốn tương ứng của họ tương ứngthông tin để xác minh
- Quá trình tổng quát thanh toán trực tuyến được ứng dụng rộng rãi chỉ trực tuyếncho các quá trình tương ứng cho phương thức thanh toán trực tuyến khác nhau đại diệncho quá trình khác nhau ứng dụng mạng là giống hệt nhau, nhưng nói chung tuân thủquy trình là như nhau
*Thanh toán của bên thứ ba, tích hợp một loạt thanh toán.
+ Ngân hàng trực tiếp nạp tiền cho bên thứ ba
+ Khi người dùng thông qua một khoảnh thanh toán của bên thứ ba thanh toán tiềngửi
+ Lệ phí chi phí tiền mặt thực hiện Phương tiện thanh toán của bên thứ ba là đa dạngbao gồm cả thanh toán di động và thanh toán cố định
1.3 Nguyên nhân và hậu quả pháp lý.
*Nguyên nhân:
- Trong thời đại công nghệ pháp triển các loại hình thanh toán trực tuyến xuất hiệntràn lan đặc biệt là ví điện tử nhưng công tác quán lý của Nhà nước cò nhiều sơ hở ,còn các luật hay nghị định trong lĩnh vực thanh toán trực tuyến chưa hoàn thiện, chưađầy đủ và đã quá lỗi thời Từ đó dẫn đến các cá nhân , tổ chức lừa đảo thường xuyênhoạt động trên các ứng dụng thanh toán trực tuyến và thực hiện hành vi lừa đảo chiếmđoạt thông tin, tài sản
-Công tác tuyên truyền về hành vi lừa đảo trong lĩnh vực thanh toán trực tuyếnchưa được quan tâm đúng mức và thường xuyên
-Sự yếu kém về trình độ của các cấp các nganh cũng như tội phạm lừa đảo đangngày càng tinh vi hơn
Trang16