Bài giảng Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải và các biểu hiện ngoài da – BS. CK2 Nguyễn Thanh Hùng

Bài giảng Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải và các biểu hiện ngoài da – BS. CK2 Nguyễn Thanh Hùng trình bày về nhiễm HIV cấp, nhiễm trùng cơ hội và biến chứng liên quan HIV khác. Để nắm chi tiết các nội dung kiến thức, mời các bạn cùng tham khảo bài giảng.

BS CK2 NGUYỄN THANH HÙNG

BV DA LIỄU TP HCM

HỘI CHỨNG SUY GIẢM MIỄN DỊCH MẮC PHẢI

VÀ CÁC BIỂU HIỆN NGOÀI DA

2

NỘI DUNG

I NHIỄM HIV CẤP

II NHIỄM TRÙNG CƠ HỘI VÀ BIẾN CHỨNG

LIÊN QUAN HIV KHÁC

3

NHIỄM HIV CẤP

sau nhiễm HIV

 Biểu hiện như

5

Bệnh kéo dài khoảng 7-10 ngày, ít khi kéo dài 4-8 tuần

6

NHIỄM HIV CẤP (tt)

 Bệnh HIV cấp càng nặng, càng kéo dài,

thường có tiển triển nhanh

 Sự tăng trưởng HIV đỉnh đạt được trong máu,

mô họng miệng và đường sinh dục → khả

năng lây cao cho các người khác

7

 Test phát hiện kháng thể HIV ELISA (-) và chuyển sang (+)

sau 3 tuần

 Test kháng nguyên p24 rất đặc hiệu và không đắt, nhưng độ

nhạy thấp hơn (89%) và (+) muộn hơn HIV RNA test 3-4 ngày

NHIỄM HIV CẤP (tt)

8

Chẩn đoán nhiễm HIV cấp quan trọng:

1 Giai đoạn này có nhiều nguy cơ truyền nhiễm→ Cần

thực hiện tình dục an toàn và kim tiêm an toàn

2 Nếu nhiễm HIV cấp không được ghi nhận → nhiễm

HIV không được chẩn đoán trong nhiều năm

3 Điều trị kết hợp ARV tấn công bắt đầu vào lúc nhiễm

HIV cấp và trong vòng 6 tháng đảo ngược huyết

thanh (khuyến cáo hiện tại của DHHS (The United States Department

of Health and Human Services)

9

BIỂU HIỆN DA Ở NGƯỜI NHIỄM HIV

11

 Thường gặp nhất là viêm nang lông do tụ cầu với tổn

thương nang lông, nhất là ở thân và mặt

 Lâm sàng giống viêm nang lông ái toan, nhưng nhuộm

gram thấy nhiều cầu khuẩn gram (+) và đáp ứng tốt với

thuốc kháng tụ cầu

Viêm nang lông do tụ cầu

12

 Thường điều trị với cephalexin, amoxicillin-acid

clavulanic; thường cần điều trị kéo dài

Viêm nang lông do tụ cầu

13

Có thể nhiễm Mycobacterium tuberculosis; M

avium-intracellulare complex (MAC)

Biểu hiện da: Mảng da phủ vảy, Loét đóng mài, Loét

dạng sùi,…

14

BIỂU HIỆN DA Ở NGƯỜI NHIỄM HIV- NHIỄM TRÙNG

 Ít gặp hơn gồm có u hạt vi trùng do Bartonella quintana hoặc

B henselae

 biểu hiện với sẩn, nốt, thương tổn có cuống hoặc sùi

16

 Candidiasis miệng vẫn còn rất thường gặp ở

bệnh nhân nhiễm HIV, nhất là khi CD4+ < 300

tế bào/mm3

 Có thể xuất hiện dưới 3 dạng: giả mạc, hồng

ban teo, viêm khóe miệng

 Có thể đau và thay đổi vị giác

17

Candidiasis miệng

18

 Chẩn đoán dựa vào

 lâm sàng, soi tươi với KOH, hoặc nhuộm Gram

21

 Nhiễm nấm khác như cryptococccosis và

histoplasmosis gây ra nhiều thương tổn da lan tỏa

 Nhiễm Penicillium marneffei biểu hiện với nhiều

thương tổn da

 là một trong những nhiễm trùng cơ hội

 thường gặp nhất ở một số vùng của châu Á,

nhất là ở miền bắc Thái Lan

22

Tổn thương loét do Cryptococcus

c/o Dr Lindsey Baden, BrighamAnd Women’s Hospital

23

GHẺ

 Phần lớn người nhiễm HIV bị ghẻ điển hình với nhiều sẩn

ngứa ở tay, nhất là ở cổ tay và các ngón, thắt lưng, qui đầu ở nam

 Trong bất kỳ loại ghẻ nào, chẩn đoán nhờ cạo thương tổn da

và xác định cái ghẻ nhờ kính hiển vi

27

GHẺ

 Ghẻ Na-uy gặp ở bệnh nhân AIDS giai đoạn muộn, đặc trưng

với mảng tăng sừng không ngứa có số lượng cái ghẻ rất

nhiều

28

 Điều trị với:

 Pemethrin (cream 5%) bôi từ cổ trở xuống, tắm

sau 8-12h, lặp lại sau 1 tuần;

 Lindane (lotion 1%) bôi từ cổ trở xuống, tắm sau

8-12h, lặp lại sau 1 tuần;

 Ivermectin 200 µg/kg liều duy nhất, có thể cần

điều trị lại

 Thương tổn thường lớn dần và lan, không thoái triển tự nhiên

 Điều trị với nitơ lỏng, tretinoin 0,025% bôi buổi tối

30 BIỂU HIỆN DA Ở NGƯỜI NHIỄM HIV- U MỀM LÂY

 6 tháng sau khi bắt đầu điều trị ARV, zona tăng rõ

 Biểu hiện với mụn nước thành nhóm đau dọc theo

dermatoma, đóng mài khi bắt đầu lành,

32

 thời gian mắc bệnh kéo dài, có nguy cơ cao ảnh

hưởng hệ thần kinh trung ương và lan tỏa

 Điều trị 7-10 ngày với acyclovir 800mg, 5

lần/ngày; famciclovir 500mg, 3 lần/ngày;

valacyclovir 1000mg, 3 lần/ngày

33

Zona nhiều dermatoma

34

Herpes

 Herpes có triệu chứng giống người miễn dịch bình thường,

nhưng ở giai đoạn ức chế miễn dịch tiến triển thương tổn đau

và loét hơn là mụn nước hoặc mụn mủ

 Thương tổn loét mãn tính và thường gặp ở mặt, dương vật,

âm hộ, vùng quanh hậu môn

 Điều trị 7-10 ngày với thời gian mắc bệnh kéo dài,

 Có nguy cơ cao ảnh hưởng hệ thần kinh trung ương và lan

35

Herpes âm hộ, quanh hậu môn

36

Mụn cóc, mồng gà

 Thường gặp ở tay, chân, âm hộ, dương vật,

quanh hậu môn

37

Mồng gà

38

Bạch sản lông ở miệng

 Do virus Epstein-Bar làm dày thượng bì lưỡi, ở

một phía của lưỡi và cạo không tróc,

 thường không có triệu chứng

 và không cần điều trị

39

 Sau khi dùng rộng rãi ARV tấn công ;

 bạch sản lông ở miệng, bệnh nha chu hoại tử

40

Bạch sản lông

42

VIÊM DA TIẾT BÃ

Một biểu hiện sớm và thường gặp của nhiễm HIV

Biểu hiện với hồng ban tróc vảy ở da đầu, lông mày, râu và nếp mũi má

Điều trị

 nhẹ: bôi kem ketoconazole 2%, 2 lần/ngày;

 nặng: thêm hydrocortisone 1%, 2 lần/ngày;

 đề kháng: uống ketoconazole 200mg/ngày

BIỂU HIỆN DA Ở NGƯỜI NHIỄM HIV- BỆNH SẨN VẢY

45

VIÊM NANG LÔNG ÁI TOAN

Viêm nang lông ái toan biểu thị điển hình là sẩn ngứa dữ dội ở mặt, da đầu, thân và chi trên,

Thương tổn thường xây xát do ngứa nhiều

Chấn đoán xác định nhờ sinh thiết da với:

 thâm nhiễm bạch cầu ái toan quanh nang lông,

 thường có thoái hóa nang lông

51 VIÊM NANG LÔNG ÁI TOAN

52

 Sarcoma Kaposi

 Kaposi là một bệnh ung thư, do human herpesvirus type 8

 biểu hiện với nốt hoặc sẩn ở bất cứ vùng da nào, có khuynh

hướng xuất hiện ở mặt, sinh dục và chân

 Có thể gặp ở hệ cơ quan như phổi hoặc đường tiêu hóa

 Chẩn đoán dựa vào lâm sàng và mô học

 Điều trị với HAART, hóa trị liệu toàn thân (liposomal

anthracyclin, paclitaxel, ABV), tia xạ tại chỗ, ni-tơ lỏng

BIỂU HIỆN DA Ở NGƯỜI NHIỄM HIV- BỆNH ÁC TÍNH

53

SARCOMA KAPOSI

54

KHÔ DA

Bệnh nhân khô da thường có da nhám, khô; nổi trội ở vùng

trước xương chày, mu bàn tay, cẳng tay

 Khô da và ngứa thường gặp ở bệnh nhân uống indinavir

Có thể viêm quanh móng do indinavir, biểu hiện giống u hạt

sinh mủ ở ngón cái

Điều trị khô da nhẹ với chất làm mềm da, khi

 Trường hợp nặng thêm steroide tại chỗ nhẹ

63

Khô da

64

PHÁT BAN DO THUỐC

 Nhiều ARV (antiretrovirus) có thể gây phát ban do

thuốc như nevirapine, efavirenz, abacavir

65

Phát ban do thuốc

66