Công tác xã hội nhóm trong việc hỗ trợ trẻ em nghèo đến trường tại phường Cẩm Bình, thành phố Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh. Luận văn tiến hành các bước công tác xã hội nhóm để hỗ trợ nâng cao kiến thức về bảo vệ, chăm sóc trẻ em.
Trang 1B ăGIÁOăD CăVẨă ẨOăT O
H ăVẨăTÊN:ăPH MăTHUăTRANG
Mưăh căviên:ăC00390
ăTẨI:ă CỌNGăTÁCăXẩăH IăNHịMăTRONGăVI Că
T IăPH NGăC MăBỊNH,ăTHÀNH PH C MăPH ,ă
Trang 2PH NăM ă U
1.ăLỦădoăch năđ ătƠi
Tr em là m t ph n quan tr ng c a xư h i, là t ng lai c a
đ t n c Là nhóm đ i t ng d b t n th ng b i nh ng quy k t, tác
đ ng c a bên ngoài Tr c n đ c h ng nh ng gì t t đ p nh t, nhu
c u v n, m c, h c hành,… và nhu c u v phát tri n an toàn Vì v y chúng ta c n nh ng bi n pháp c th đ có giúp tr em đ c s ng v i
nh ng nhu c u chính đáng c a mình c bi t là tr em trong gia đình nghèo, nh ng tr em này thi u th n v v t ch t nh h ng t i
vi c phát tri n là m t trong nh ng v n đ c n quan tâm trong xư h i ngày nay
Các đ tài ch nghiên c u hi n tr ng m t cách khá chung chung ho c t p trung vào m t v n đ và làm rõ v n đ đó ch ch a
đi sâu vào nh ng khía c nh, nh ng nh h ng hay ph ng pháp c n
nh ng ki n th c chuyên môn s can thi p hi u qu c c p đ cá nhân, gia đình và chính sách xư h i trong l nh v c ch m sóc và b o
v tr em Do đó r t c n thi t ph i phát tri n chuyên sâu và m r ng
đ i ng nhân viên công tác xư h i trong l nh v c ch m sóc và h tr
tr em có nguy c r i vào hoàn c nh đ c bi t C n ph i t ng c ng
Trang 3h n n a các d ch v xư h i c b n cho tr em nghèo c v ph m vi
đ i t ng và ch t l ng c a các d ch v nh :
S ti p c n không đ ng đ u t i d ch v giáo d c trong nhà
tr ng và s khác nhau đáng k v các ch s đánh giá Ph m vi đ i
t ng c a d ch v giáo d c trong nhà tr ng ch a bao trùm h t toàn
b dân c , còn t c đ gi m nghèo đư có xu h ng ch m l i trong khi
b t bình đ ng kinh t , xư h i gia t ng
Kh n ng trang tr i các chi phí cho d ch v giáo d c c a h nghèo cho tr em nghèo còn th p và th c t đang có xu h ng gi m
xu ng Lý do chính trong l nh v c giáo d c là chi phí đi h c tr c ti p
và gián ti p càng làm t ng kho ng cách ti p c n đ n d ch v giáo d c
c a tr em nghèo
Trong b i c nh hi n t i n c ta đang có nhi u thay đ i l n
v kinh t , xư h i, dân s đư đ t chúng ta tr c nh ng b c ngo t quan tr ng, v n đ là ph i làm sao đ b o đ m s giúp đ c n thi t cho s phát tri n toàn di n c a tr trong t ng lai đ t đ c m c tiêu này, c n ph i có s c i ti n đáng k v c s h t ng, h th ng
d ch v , các h th ng h tr c ng đ ng N u k t h p đ c các ngu n l c đ ng th i gi i quy t nghiêm túc các y u t v v n hóa, kinh t , xư h i thì v n đ b o v , ch m sóc tr em đ c c i thi n trên toàn xư h i
Tr em nghèo có nhi u v n đ c n quan tâm, tuy nhiên m t trong nh ng thi u h t c a tr đó là đ c đ n tr ng và đ c cung
c p đ y đ các d ch v v giáo d c Vì v y đ tài đi sâu vào v n đ giáo d c trong nhà tr ng đ i v i tr em nghèo
2.ăM căđíchăvƠănhi măv ănghiênăc u
Công tác xư h i nhóm trong vi c h tr tr em nghèo đ n
tr ng t i ph ng C m Bình, thành ph C m Ph , T nh Qu ng Ninh
Trang 4Nh m ti n hành các b c công tác xư h i nhóm đ h tr nâng cao
ki n th c v b o v , ch m sóc tr em
3.ăT ngăquanăv năđ ănghiênăc u
Trên th gi i, công tác xư h i đư đ c đ a vào l nh v c tr
li u, ch m sóc tr em và tr em c n s b o v đ c bi t ngay t giai
đo n đâu c a s phát tri n ngh nghi p Nh vi c th nghi m đ a
d ch v ch m sóc h tr c a công tác xư h i v i nhóm tr em b b nh tâm th n t i Lincoln, M vào mùa hè n m 1929 Nh ng th nghi m này cho th y, công tác xư h i đư có tác đ ng tích c c giúp các em bình n v tâm th n và d ti p c n h n do có thành qu tác đ ng tích
c c đ i v i vi c ch m sóc và b o v tr em, các d ch v công tác xư
h i tr nên r t phát tri n Trong b i c nh c a xư h i hi n nay, các
và ngoài n c i v i các t ch c trong n c, m t ph n là các
Vi n, trung tâm thu c các B /ngành, s khác thu c các tr ng i
h c S tham gia đa d ng c a các t ch c nghiên c u v tr em trong gia đình nghèo cho th y cách th c ti p c n, đánh giá và các k t qu nghiên c u r t phong phú, nhi u chi u v các gia đình nghèo Vi t Nam C ng t đó, h th ng các khuy n ngh trong các nghiên c u r t phong phú và đa d ng
4.ăụăngh aăkhoaăh căvƠăỦăngh aăth căti n:
tr em nghèo đ c đi h c đ y đ , thì đi u ki n tiên quy t chính là ph i bi t đ c, bi t vi t và đ c h c lên nh ng l p cao h n
Trang 5ó là cái n n t ng c b n nh t đ theo h c các c p h c sau này Chính vì v y vi c tìm hi u giáo d c cho tr em trong các gia đình nghèo làm rõ nh ng khó kh n trong đ i s ng h c t p c a các em, đ ng
th i có cái nhìn sâu h n v nh ng ph ng pháp d y h c tr ng, có
nh h ng gì đ n nhu c u và ch t l ng h c t p c a các em
Tr không đ c giáo d c là m t trong nh ng nguyên nhân
tr c ti p d n tr ch a ngoan và tr ph m pháp, d sa ngư vào các t
n n c a xư h i Nó không ch liên h đ n s nghi p đào t o th h tr
mà còn t ng gi nh h ng tr c ti p đ n tr t t và an toàn xư h i Giáo d c đây bao g m c s quan tâm còn t n t i nh ng đ a tr h ,
tr ph m pháp, tr th t h c thì c n nhi u s n l c, s quan tâm c a
m i ng i, m i thành ph n xư h i, các c quan ch c n ng, chính quy n đ a ph ng t o m i đi u ki n t t nh t cho m i tr em đ u đ c
đ n tr ng h c t p, nh t là các b c cha m hày dành nhi u th i gian quan tâm, d y b o con em mình
+ T.T.H (15 tu i) – T 5, Khu Minh Ti n A, ph ng C m Bình, thành ph C m Ph , t nh Qu ng Ninh
+ T.K (15 tu i) – T 1, Khu Bình Minh, ph ng C m Bình, thành ph C m Ph , t nh Qu ng Ninh
- Tr ng THCS C m Bình
- Gia đình tr
Trang 67.ăCơuăh i nghiênăc u
- Tr em nghèo c ng đ c ti p c n m i d ch v trong nhà
tr ng đ có th đ m b o c h i phát tri n công b ng nh m i h c sinh khác
- Hoàn c nh gia đình là m t trong nh ng y u t tác đ ng nh
- Hoàn c nh gia đình là m t trong nh ng y u t tác đ ng nh
Trang 7PH NăN IăDUNG
CH NGă1:ă
PH NGăPHÁPăLU NăVẨăLụăTHUY TăÁPăD NG
1.ăKháiăni mănghiênăc u
Côngătácăxưăh i: Theo khái ni m m i nh t c a Hi p h i các
nhân viên CTXH qu c t và Hi p h i các tr ng đào t o qu c t
“CTXH là m t ngh th c hành và là m t ngành khoa h c nh m thúc
đ y s thay đ i và phát tri n xư h i, g n k t xư h i và t ng c ng
n ng l c gi i phóng con ng i Các nguyên t c ch đ o c a CTXH bao g m: Công b ng xư h i, các quy n con ng i, trách nhi m h p tác và tôn tr ng s đa d ng CTXH s d ng các lý thuy t CTXH, các Khoa h c xư h i, ki n th c nhân v n và b n đ a, CTXH g n k t con
ng i và các h th ng đ gi i quy t nh ng thách th c trong cu c s ng
và t ng c ng an sinh
Côngă tácă xưă h iă nhóm: tr c h t ph i đ c coi là m t
ph ng pháp can thi p c a công tác xư h i ây là m t ti n trình tr giúp mà trong đó các thành viên trong nhóm đ c t o c h i và môi
tr ng có các ho t đ ng t ng tác l n nhau, chia s nh ng m i quan tâm hay nh ng v n đ chung, tham gia vào các ho t đ ng nhóm,
nh m đ t t i m c tiêu chung c a nhóm và h ng đ n gi i quy t
nh ng m c đích cá nhân thành viên gi i t a nh ng v n đ khó kh n
Ti nă trìnhă côngă tácă xưă h iă nhóm: là giai đo n đ u tiên
trong ti n trình CTXH nhóm Nhân viên xư h i c n ph i có nh ng
ho t đ ng chu n b k càng và c n th n d a trên m c đích h tr ,
kh n ng thành l p nhóm đ thình thành nhóm CTXH
Trang 8Nghèo: Tùy vào đi u ki n c th c a Vi t Nam mà Chính
ph đ a ra chu n nghèo đói theo tiêu chí qu c gia đ i v i t ng vùng
mi n, giúp ng i nghèo đ c h ng tr giúp c a Chính ph t các
ch ng trình m c tiêu qu c gia và chính sách xóa đói gi m nghèo
c ng nh các chính sách h tr khác
* Giai đo n 2011 - 2015: h nghèo áp d ng cho giai đo n này theo quy t đ nh s 09/2011/Q -TTg ngày 30/01/2011 c a Chính ph , quy đ nh:
- H nghèo nông thôn là h có m c thu nh p bình quân t 400.000 đ ng/ng i/tháng (t 4.800.000 đ ng/ng i/n m) tr xu ng
- H nghèo thành th là h có m c thu nh p bình quân t 500.000 đ ng/ng i/tháng (t 6.000.000 đ ng/ng i/n m) tr xu ng
- H c n nghèo nông thôn là h có m c thu nh p bình quân t 401.000 đ ng đ n 520.000 đ ng/ng i/tháng
- H c n nghèo thành th là h có m c thu nh p bình quân t 501.000 đ ng đ n 650.000 đ ng/ng i/tháng
* Giai đo n 2016 - 2020: c n c theo Quy t đ nh 59/2015/Q -TTg ngày 19 tháng 11 n m 2015 c a Th t ng Chính
ph v vi c ban hành quy t đ nh chu n ti p c n đa chi u áp d ng cho giai đo n 2016 - 2020 thì h nghèo và c n nghèo đ c xác đ nh
nh sau:
a) H nghèo
* Khu v c nông thôn: là h đáp ng m t trong hai tiêu chí sau:
- Có thu nh p bình quân đ u ng i/tháng t đ 700.000
đ ng tr xu ng;
Trang 9- Có thu nh p bình quân đ u ng i/tháng trên 700.000
đ ng đ n 1.000.000 đ ng và thi u h t t 03 ch s đo l ng m c đ thi u h t ti p c n các d ch v xư h i c b n tr lên
* Khu v c thành th : là h đáp ng m t trong hai tiêu chí sau:
- Có thu nh p bình quân đ u ng i/tháng t đ 900.000
đ ng tr xu ng;
- Có thu nh p bình quân đ u ng i/tháng trên 900.000
đ ng đ n 1.300.000 đ ng và thi u h t t 03 ch s đo l ng m c đ thi u h t ti p c n các d ch v xư h i c b n tr lên
b) H c n nghèo
* Khu v c nông thôn: là h có thu nh p bình quân đ u
ng i/tháng trên 700.000 đ ng đ n 1.000.000 đ ng và thi u h t d i 03
ch s đo l ng m c đ thi u h t ti p c n các d ch v xư h i c b n
* Khu v c thành th : là h có thu nh p bình quân đ u
ng i/tháng trên 900.000 đ ng đ n 1.300.000 đ ng và thi u h t d i 03
ch s đo l ng m c đ thi u h t ti p c n các d ch v xư h i c b n
2.ăPh ngăphápălu n
Ph ng pháp lu n là lý lu n v ph ng pháp, là h th ng các quan đi m, các nguyên t c ch đ o con ng i tìm tòi, xây d ng,
Trang 10CH NGă2:
TH CăTR NGăV Nă ăH ăTR ăTR ăEMăNGHỆOă Nă
TR NGăT IăPH NGăC MăBỊNH,ă
THẨNHăPH ăC MăPH ,ăT NHăQU NGăNINH
M ng, Tày cùng sinh s ng Trong đó, có 2.448 tr em (d i 16
tu i), có 935 ng i cao tu i (trên 60 tu i), 5.377 ng i trong đ tu i lao đ ng
Tính đ n th i đi m hi n nay, toàn ph ng hi n còn 8 h nghèo (chi m 0,31% t ng s h dân) và 14 h c n nghèo (chi m 0,55% t ng s h dân), không còn tình tr ng h đói, h không có nhà
n đ nh
2 Th cătr ngăv năđ ătr ăemănghèo
Nghèo không ch đ n gi n là m c thu th p th p mà còn thi u
th n trong vi c ti p c n d ch v , nh giáo d c, v n hóa, thu c men, không ch thi u ti n m t, thi u nh ng đi u ki n t t h n cho cu c
s ng mà còn thi u th ch kinh t th tr ng hi u qu , trong đó có các th tr ng đ t đai, v n và lao đ ng c ng nh các th ch nhà
n c đ c c i thi n có trách nhi m gi i trình và v n hành trong khuôn kh pháp lý minh b ch c ng nh m t môi tr ng kinh doanh
Trang 11thu n l i M c nghèo còn là tình tr ng đe d a b m t nh ng ph m
ch t quý giá, đó là lòng tin và lòng t tr ng Vì th mà khi các chính sách h ng v ng i nghèo không ch c i thi n nh ng thi u th n v
h p v i n ng l c, s tr ng, m t s lao đ ng không có kh n ng tìm
ki m vi c làm m i, không chuy n đ i đ c ngh nên đ i s ng khó
kh n, làm n y sinh nhi u v n đ tiêu c c cho xư h i Có nguy c d n
đ n xu t hi n t n n xư h i, đây có th coi là nhóm ng i có nguy c cao v các t n n xư h i
ây c ng là m t trong nh ng nhóm ng i d b tác đ ng b i ngo i c nh nh t Bên c nh s phát tri n không đ ng đ u v kinh t ,
t l ng i n theo đông, ch a có ý th c ti t ki m v n đ làm kinh doanh M t s t p quán, thói quen, môi tr ng s ng đ c truy n t
đ i này sang đ i khác nên càng khó thay đ i, d n đ n tính b o th
Trang 12cao i u ki n kinh t gia đình là m t trong nh ng rào c n l n, bên
c nh đó, ch t l ng d ch v giáo d c, nhu c u, ý th c h c c a h c sinh v vai trò c a giáo d c đ i v i b n thân và gia đình còn th p
4.ăTh cătr ngăho tăđ ngăc aăcôngătácăxưăh iătrongăvi căh ă
tr ătr ăemănghèoăđ nătr ng
nâng cao nh n th c c a các c p, các ngành và c c ng
đ ng xư h i hi u v vi c h tr cho các m m non t ng lai c a đ t
n c, tham gia vào các ho t đ ng h tr t i đ a ph ng, ph ng chú
tr ng ho t đ ng truy n thông nâng cao nh n th c, n ng l c
Các h gia đình nghèo ngoài vi c thi u th n v tài chính,
h còn thi u th n c v các d ch v xư h i, m c đ thi u h t cao, h
có nhu c u đ c h tr ti p c n các d ch v xư h i l n
i v i vi c h tr b ng tín d ng u đưi đ i v i các h gia đình có hoàn c nh khó kh n đ t xu t trong n m Chi nhánh Ngân hàng chính sách xư h i t nh Qu ng Ninh đư tri n khai các ch ng trình cho vay tín d ng u đưi, m c vay c ng đư đ c nâng lên t 30 tri u đ ng lên 50 tri u đ ng/h
5.ă ánhăgiáăho tăđ ngăcôngătácăxưăh iătrongăvi căh ătr ă
tr ăemănghèoăđ nătr ngăăă
ư có nhi u nhà h o tâm quan tâm đ n v n đ tr em, là
m t v n đ c xư h i quan tâm Hi n trên đ a bàn ph ng c ng có nhi u nhà h o tâm đư và đang th c hi n nh ng chính sách riêng c a mình đ h tr cho các em, đây chính là ngu n đ ng viên cho các em
ti p t c đ n tr ng
6.ăM tăs ăgi iăphápănơngăcaoăhi uăqu ăcôngătácăxưăh iăđ iă
v iăh ătr ătr ăemănghèo
Ho t đ ng tuyên truy n r t quan tr ng trong vi c nh n th c sâu s c và đ y đ v các chính sách c a đ a ph ng Nâng cao nh n
Trang 13th c c a các t ng l p nhân dân, gia đình, nhà tr ng Duy trì và
th ng xuyên h tr cho các em thì vi c đa d ng hóa các hình th c huy đ ng kinh phí ho t đ ng là vi c làm c n thi t Xư h i hoá giáo
d c là m t gi i pháp quan tr ng nh m t n d ng m i ngu n l c vào
th c hi n các m c tiêu xư h i, trong đó có m c tiêu đ m b o công
b ng xư h i trong giáo d c và t ng c ng kh n ng ti p c n d ch v giáo d c cho tr em trong các gia đình nghèo
CỌNGăTÁCăXẩăH IăNHịMăTRONGăVI CăH ăTR ăTR ă
THẨNHăPH ăC MăPH ,ăT NHăQU NGăNINH
Hoàn c nh: tr thu c h nghèo, m côi b t nh , em có m t
ch gái h n em 3 tu i đang h c b túc t i tr ng Công Nghi p C m
Ph M là lao đ ng chính trong gia đình nuôi 2 ch em n h c nh ng không có vi c làm n đ nh, hàng ngày gánh hàng bán ch Hi n ch gái c a T ngoài vi c h c ph thông, còn tranh th h c may do h tr
c a S Lao đ ng th ng binh và xư h i t nh Qu ng Ninh mong
mu n h c xong có th giúp đ thêm cho gia đình
Trang 14ch em đ u đang đi h c và m i ch em đ c 01 bác bao b c nuôi
n ng Các bác ngoài vi c nuôi các con n h c gi còn ph i nuôi thêm cháu, hai bác c ng khó kh n v kinh t M b đi v i ng i khác không có tin t c gì, c hai tr đ u r t thi u th n tình c m, nh t là H
r t m c c m t ti v hoàn c nh, m t t tin vào cu c s ng, ng i thân không mu n đi h c, không n ng đ ng ho t bát, em c ng không nh n
th c đ c hoàn c nh khó kh n c a gia đình mà c g ng Tính tình
l m l , ít nói, m c dù đ c bác bao b c nuôi n ng nh ng th ng xuyên không nghe l i, hay cưi l i S lao đ ng th ng binh và xư h i
có ch ng trình h tr cho tr h c ngh nh m t o đi u ki n cho tr
có m t ngh đ lao đ ng ki m s ng sau này nh ng tr l i t ch i không h c, các bác c ng mu n cho tr đi h c sau này đ đ n gia đình mà không thuy t ph c đ c
Trang 15Hoàn c nh: tr thu c h c n nghèo, m côi b M là lao
đ ng chính trong gia đình, ch lao đ ng t do không có vi c làm n
đ nh, thu nh p th p, hàng ngày ch bán rau ki m ti n s ng qua ngày
Tr có m t ch gái b b nh hi m nghèo n m li t gi ng r t nhi u
n m, đư ch a tr nhi u n i nh ng không qua kh i Hi n K không đi
h c mà đi làm ph giúp gia đình M c dù đư có r t nhi u ch ng trình h tr đ i v i gia đình, k t n i nhi u nhà h o tâm trong và ngoài t nh, cùng v i s đóng góp c a h hàng nh ng v n không đ cho m i chi phí c a c n b nh mà ch c a K m c ph i Gia đình v n đang trong tình tr ng n n n nhi u vì ph i ch y ch a b nh cho ch
gái c a tr
4.ăCácăy uăt ătácăđ ng
Trên ph m vi toàn th gi i, các d ch v th ng không đ n
đ c v i ng i nghèo V i Vi t Nam c ng v y, giáo d c là m t trong nh ng d ch v khó ti p c n c a ng i nghèo Ti n b xư h i không ch n m s t ng tr ng c a ng i nghèo mà còn các v n
đ xư h i, quan tâm đ n cu c s ng c a ng i nghèo góp ph n quan
tr ng c i thi n xư h i đ a đ t n c đi lên Có r t nhi u nhân t tác
đ ng đ n kh n ng đ n tr ng c a tr em nghèo, vì quá trình h c t p
c a các em không ch ph thu c n ng l c ti p thu ki n th c mà còn nhi u nhân t c a môi tr ng, gia đình, nhà tr ng, xư h i,… nh
h ng rõ r t nh t đó là các chính sách v tr em nghèo nói chung và
v ti p c n giáo d c c a đ i t ng này Trong h th ng giáo d c g m
có hai bên là gia đình và nhà tr ng
H th ng c s v t ch t các tr ng h c c b n đáp ng đ c yêu c u th c t hi n nay i ng giáo viên và cán b qu n lý còn
ch ng chéo nh h ng không nh đ n ch t l ng giáo d c Ngoài ra,
vi c đi h c t i tr ng là m t kho n chi l n trong k t c u chi tiêu c a