TĂNG CƯỜNG VẬN DỤNG THỰC TIỄN KHI GIẢNG DẠY HỌC PHẦN: ĐẠO ĐỨC KINH DOANH. TS. Nguyễn Thị Ngọc Anh, Khoa Quản trị Kinh doanh Đại học Kinh tế Quốc dân

• Tăng cường nhận thức của sinh viên về vai trò của đạo đức kinh doanh đối với sự phát triển bền vững của cá nhân, doanh nghiệp và xã hội.. Xác định nguồn gốc mâu thuẫn Nhân viên Khánh

ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

TS Nguyễn Thị Ngọc Anh, Khoa Quản trị Kinh doanh

Đại học Kinh tế Quốc dân

1

Mục đích của buổi SHKH

phù hợp nhất làm tăng tính hấp dẫn

của môn học → tăng sự tập trung và

tính chủ động trong học tập của sinh

viên

2

• Tăng cường nhận thức của sinh viên về vai trò

của đạo đức kinh doanh đối với sự phát triển

bền vững của cá nhân, doanh nghiệp và xã hội.

• Nâng cao khả năng nhay cảm về vấn đề đạo

đức trong kinh doanh

• Giúp SV biết nhận diện các vấn đề đạo đức và

biết cách giải quyết các vấn đề đạo đức trong

kinh doanh

3

◼ Bước 1: chia nhóm – mỗi nhóm khởi sự một hoạt động kinh doanh/DN (Ảo)

4

dụng luôn lý thuyết vào DN ảo

◼ Ví dụ vấn đề Triết lý đạo đức: yêu cầu mỗi nhóm (DN) tự lựa chọn Triết lý đạo đức của DN mình; giải thích lý do vì sao lựa chọn các TLĐĐ đó

◼ Ví dụ vấn đề Trách nhiệm xã hội của DN: Mỗi

nhóm (DN) hãy trình bày ý tưởng/kế hoạch thực hiện TNXH, xây dựng chương trình hành động thể hiện TNXH của DN…

5

Mô hình Organizational Iceberg

6

◼ Mỗi nhóm sưu tầm 1 tình huống vi

phạm đạo đức kinh doanh

quyết tình huống của nhóm khác

nhau khi giải quyết tình huống

7

VÍ DỤ VỀ 1 BÀI TẬP GIẢI QUYẾT

TÌNH HUỐNG CỦA NHÓM SV

8

GIẢI QUYẾT

TÌNH HUỐNG

VĂN HÓA ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

Khaisilk và hàng “Made in China”

Vị trí giải quyết: BAN GIÁM ĐỐC

Trong một lần mua hàng, khách hàng đã phát hiện chiếc khăn lụa có tem Made in China

và đăng lên trang Facebook cá nhân về vụ việc Sau đó, cộng đồng mạng đã lên tiếng, yêu cầu cơ quan chức năng vào cuộc điều tra và làm rõ vụ việc

Khaisilk là một thương hiệu có mặt trên thị trường Việt Nam hơn 30 năm, luôn nhận được sự

tin tưởng từ người tiêu dùng với uy tín bán khăn lụa tơ tằm Made in Vietnam.

TRIẾT LÍ VỊ KỈ TRONG SÁNG

Lợi ích của nhiều người được xét đến đồng thời trong các quyết định, tuy

nhiên lợi ích của bản thân vẫn được ưu tiên hơn cả

#1

THUYẾT ĐẠO ĐỨC HÀNH VI

Coi trọng quyền của mỗi con người và

mục đích hành vi của họ, không tập

trung vào kết quả đạt được của hành vi

mà tập trung vào cách thức thực hiện

hành vi.

THUYẾT ĐẠO ĐỨC NHÂN

CÁCH

Đạo đức trong một hoàn cảnh cụ thể không

chỉ là những quy tắc đạo đức hay đạo lý

phổ thông được xã hội chấp nhận mà còn là

những gì mà một người có tư cách đạo

đức coi là đúng đắn.

nowledge

K

Xác định đối tượng hữu quan

Xác định nguồn gốc mâu thuẫn

Nhân viên Khánh hàng Ban giám đốc Cơ quan chức năng Cộng đồng xã hội Nhân viên

Vừa muốn bán cho khách hàng sp tốt nhất vừa muốn hoàn thành nhiệm

vụ để ko bị đuổi việc

Không làm to chuyện, thông cảm vì mình không phải người trực tiếp chịu trách nhiệm

Có lời giải thích xác đáng

và đứng ra giải quyết nhanh chóng vụ việc

Xử lý nhẹ vì mình không phải người trực tiếp gây nên vụ việc

Có cái nhìn cảm thông và nhìn từ nhiều phía

Khách hàng

Bán các sản phẩm đúng giá, đạt chuẩn về chất lượng đúng như công ty cam kết

Muốn tiêu dung những sản phẩm đạt chất lượng

từ công ty khăn lụa Khải silk

Đưa ra lời giải thích và xin lỗi thỏa đáng, chịu trách nhiệm về hành vi trước pháp luật

Xử lý nghiêm minh hành

vi vi phạm của công ty

Đứng về phía mình, cùng tẩy chay tất cả các sản phẩm lụa Khải silk

Ban giám đốc

Không làm lớn chuyện, chỉ cần làm đúng theo trách nhiệm của mình

Không làm mọi chuyện trở nên phức tạp và kiện công ty tội lừa đảo

Vừa muốn giải quyết triệt

để nhưng cũng không muốn mất nhiều thời gian

Xử lý nhẹ nhàng, không tước quyền kinh doanh của công ty

Ko làm lớn chuyện và không tẩy chay sản phẩm của công ty

Cơ quan chức năng

Trình bày rõ vụ việc, chịu trách nhiệm về lỗi lầm trong phạm vi của mình

Trình bày rõ vụ việc, bình tĩnh chờ hướng giải quyết của cơ quan chức năng

Đứng ra nhận lỗi với cộng đồng và nhận hình phạt thích đáng

Nhanh chóng xử lý vụ việc, đòi lại quyền lợi cho khách hàng

Tin tưởng vào quyết định

xử phạt của CQCN

Cộng đồng xã hội

Đứng ra xin lỗi khách hàng, chịu trách nhiệm về hành vi

Tố cáo đến cùng hành vi sai trái,tẩy chay sản phẩm

Đưa ra lời xin lỗi và nhận hình phạt thích đáng của CQCN

Xử phạt nghiêm minh, xử

lý nhanh chóng, triệt dể

Cùng lên tiếng đòi lại quyền lợi cho người tiêu dùng

Nguyên nhân Động cơ Mục đích Phương tiện Hệ quả Nhân viên

Muốn hoàn thành nhiệm vụ và trách nhiệm công việc

Không bị đuổi việc Đạt được sự tín nhiệm

của công ty và có tiền lương

Tư vấn và buôn bán sản phẩm kém chất lượng

Đòi lại quyền lợi của mình và tố giác hành vi sai trái

Công ty chịu trách nhiệm cho hành vi sai trái và bồi thường thiệt hại

Tố cáo lên cơ quan chức năng và các phương tiện truyền thông

Vạch trần gian lận của công ty Khải silk, giúp người tiêu dùng tránh được đồ giả

Ban giám đốc

Giảm thiểu chi phí và thời gian hay vì làm lụa thật

Hợp tác để mua nguồn hàng bên Trung Quốc Tối đa hóa lợi nhuận Nhập sản phẩm xuất xứtừ TQ, thay nhãn mác

và bán ra thị trường

Mất vị thế và y tín trên thị trường, bị tẩy chay, thiệt hại kinh tế

Cơ quan chức năng

Khách hàng tố cáo sản phẩm không rõ nguồn gốc

Đòi lại công bằng cho người tiêu dùng Muốn công ty khải silk trả giá trước hành động

phạm pháp

Lan truyền trên internet, dõi theo những xử lý của CQCN

Làm tăng tính nghiêm trọng của vụ việc, buộc

cơ quan chức năng vào cuộc nghiêm túc

bjectives

O

Xử lý khủng hoảng truyền thông

Có các biện pháp đối mặt trước pháp luật

Thay đổi sản phẩm kinh doanh phù hợp

hơn với doanh nghiệp

Định hướng phát triển thương hiệu

lternatives

A

PHƯƠNG ÁN 1:

Thay đổi sản phẩm kinh doanh, vẫn

nhập sản phẩm từ Trung Quốc nhưng do

một nhà cung ứng khác có chất lượng cao

hơn và sử dụng đúng mác Made in China,

bán sản phẩm với mức giá phù hợp

Xin lỗi công khai trước phương tiện thông

tin đại chúng, chịu phạttheo đúng các

quy định của CQCN và sau đó giữ im

lặng một thời gian để dư luận lắng xuống

Thời gian sau tiếp tục phát triển công ty

PHƯƠNG ÁN 2:

Trả lời phỏng vấn từ báo chí, lên

tiếng xin lỗi khách hàng, thừa nhận sai

phạm trong quản lý, phân phối sản

phẩm

Thay đổi sản phẩm kinh doanh, chỉ

bán các sản phẩm đúng chất lượng lụa

Việt Nam

Có thái độ nhất quán khi phát ngôn trước báo

chí, đưa ra các thông điệp ngắn để dần dần

thay đổi quan điểm về cách nhìn nhận sai phạm

của dư luận, giảm đi sức nóng truyền thông

Chịu mọi sự xử phạt của pháp luật

Truyền thông về các sản phẩm khác trong công ty như các

lĩnh vực Bất động sản, nhà hàng, khách sạn Có thái độ nhất

quán với dư luận

Khuyến khích khách hàng phản hồi về điều họ bức xúc từ

sản phẩm, có thương lượng để giải tỏa, xoa dịu sự tức giận

của khách hàng Cam kết sẽ thay đổi quá trình kiểm tra

chất lượng trong thời gian tới

Trả lời phỏng vấn từ báo chí, lên tiếng xin lỗi

khách hàng, thừa nhận sai phạm trong quản lý,

phân phối sản phẩm

Thay đổi sản phẩm kinh doanh, 50% Lụa VN 50% Lụa

TQ

26

- Đối mặt trực tiếp với truyền thông,

sự chân thành hối lỗi với khách

hàng

- Mua sản phẩm mới có chất lượng tốt

hơn ( Nhà cung cấp bên TQ) nhằm

tiết kiệm chi phí.

- Thực hiện đúng với lời công bố với

người tiêu dùng, thay đổi sản phẩm

hướng đến sự trung thực trong phát

ngôn và hành động, kêu gọi được

niềm tin trong lòng người tiêu dùng

- Chưa có sự định hướng nếu có

khủng hoảng từ pháp luật về hành vi

sai phạm nếu có khách hàng tố cáo.

- Truyền thông sản phẩm mới có thể không nhận được sự chú ý của người

tiêu dùng Bởi chưa chắc chắn có

được sự tin tưởng của khách hàng

vào sản phẩm

- Giảm độ tin cậy của lụa Việt Nam.

PHƯƠNG ÁN 2

Có ưu điểm như phương án 1, có thể

giảm và ngăn chặn triệt để sự tố cáo

của khách hàng, không phải đối mặt

với xử phạt của pháp luật về vi phạm

“lừa dối khách hàng”

Truyền thông sản phẩm mới có thể

không nhận được sự chú ý của người

tiêu dùng Bởi chưa chắc chắn có được

sự tin tưởng của khách hàng vào sản

phẩm

Có thể tăng chí phí, giảm lợi nhuận

trong thời gian dài

- Có ưu điểm như phương án 2 và có

chuẩn bị nếu có sự xử phạt của

pháp luật.

- Có định hướng phát triển rõ rang và

dễ thực hiện hơn 2 phương án trên

- Phương án truyền thông sẽ củng cố

thêm, không để mất niềm tin vào

các lĩnh vực kinh doanh của tập

30

Lựa chọn phương án 3

1 Có thái độ hợp tác với cơ quan chức năng để vụ việc được xử lý nhanh chóng và êm

xuôi

2 Đưa ra lời xin lỗi khách hàng và cộng đồng, xử lý khủng hoảng truyền thông, tổ chức

các buổi họp báo

3 Tiếp thu ý kiến và có sự thương lượng với khách hang một cách rõ ràng

4 Đẩy mạnh truyền thông về sản phẩm khác

5 Thay đổi cách thức bán hàng, giá bán và gắn nhãn mác cho phù hợp:phân biệt rõ

khăn lụa do Trung Quốc sản xuất- công ty phân phối và khăn lụa Việt Nam do công

ty sản xuất Cung cấp tới khách hàng đầy đủ thông tin về sản phẩm.\

Kết luận

với môn học khi được yêu cầu vận dụng kiến thức vào thực tiễn

mang tính thời sự được cập nhật

sáng tạo và chủ động của sinh viên

(tranh luận, cạnh tranh giữa các nhóm,

sử dụng điểm thưởng, phần thưởng…)

33