Tóm tắt luận văn Thạc sĩ Công tác xã hội: Vai trò của công tác xã hội cá nhân trong việc hỗ trợ người cai nghiện ma túy tại Trung tâm tư vấn cai nghiện tại cộng đồng Hải Phòng

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn này nhằm đề xuất một số khuyến nghị giúp cho vai trò công tác xã hội cá nhân được thực hiện hiệu quả hơn trong việc hỗ trợ người cai nghiện ma túy tại Trung tâm Tư vấn cai nghiện tại cộng đồng.

B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O

KHÚC TH HU - COO723

VAI TRÒ C A CÔNG TÁC XÃ H I CÁ NHÂN

3

I PH N M U

1 Lý do ch năđ tài

Trong nh ng n m g n đây, ma túy đã và đang là đ i d ch nguy

hi m đ l i nh ng h u qu khôn l ng cho s phát tri n c a toàn nhân lo i.V n đ ma túy hi n nay tr thành m i quan tâm c a c ng

kh e c ng đ ng t i các qu c gia trên Th gi i, trong đó có Vi t Nam

B i v y, công tác phòng ch ng ma túy nói chung và đi u tr nghi n nói riêng, đ c bi t v n đ tái nghi n và tái hòa nh p xã h i luôn là

nh ng thách th c đòi h i s n l c c a ng i nghi n, gia đình, c ng

đ ng và toàn xã h i

Nh n th c đ c t m quan tr ng c a công tác phòng, ch ng ma túy, nh ng n m qua, ng và Nhà n c đã đ ra nhi u ch tr ng, chính sách và ch đ o hoàn thi n h th ng pháp lu t v phòng, ch ng

ma túy Tr i qua 5 n m th c hi n K ho ch t ng th phòng, ch ng

ma túy đ n n m 2010 cho th y nh tri n khai quy t li t và đ ng b các gi i pháp, công tác phòng, ch ng và ki m soát ma túy đã đ t

đ c nh ng k t qu quan tr ng trên nhi u l nh v c: Nh n th c v tác

h i c a t n n ma túy và trách nhi m đ i v i công tác phòng ch ng

ma túy c a cán b , đ ng viên và nhân dân đã có nh ng chuy n bi n tích c c góp ph n t ng b c ki m ch t n n ma túy; đ y m nh công

tác phòng ng a, đ u tranh v i t i ph m ma túy; công tác qu n lỦ và

h tr ng i nghi n ma túy đ c nâng cao Tuy nhiên, trong công tác

4

này chúng ta còn g p không ít khó kh n, nh ng k t qu thu đ c m i

ch là b c đ u, c th : chúng ta đã áp d ng nhi u hình th c, mô hình t ch c can thi p, tr giúp cho ng i nghi n ma túy nh ng k t

qu không đ c nh mong mu n; t l tái nghi n 90– 95%, công tác truy n thông còn dàn tr i, b n i; h tr hòa nh p c ng đ ng ch a

đ ng b và hi u qu , đ c bi t nhu c u c a ng i nghi n ch a đ c đáp ng và thi t th c i u đó đ t ra câu h i: Chúng ta ph i h tr

ng i nghi n nh th nào đ h t b hoàn toàn ma túy? Ph ng

th c h tr nào đ c coi là hi u qu và ng d ng cao trong công tác

tr giúp cai nghi n cho ng i nghi n ma túy tái hòa nh p c ng đ ng?

gi i quy t v n đ đó, đòi h i s chungtay, góp s c c a toàn xã

h i, trong đó có ngành Công tác xã h i

Chính vì v y, trong th i gian g n đây, ngoài hình th c cai nghi n ma túy t i các c s b t bu c và đi u tr thay th ch t d ng

thu c phi n b ng thu c Methadone thì hình th c cai nghi n ma túy

t i gia đình c ng đ ng đã và đang đ c nhân r ng mô hình Qua đó, khuy n khích ng i nghi n t cai nghi n; h tr cho công tác cai nghi n ma túy t i gia đình, c ng đ ng

T i H i Phòng, tính đ n tháng 1/2017 toàn thành ph có g n 8.000 ng i nghi n có h s qu n lỦ N m b t đ c tình hình trên, nhi u hình th c cai nghi n ma túy đã và đang đ c tri n khai r ng rãi nh đi u tr nghi n ch t d ng thu c phi n b ng thu c thay th MMT; đi u tr cai nghi n b t bu c t i các Trung tâm cai nghi n t p trung song k t qu đem l i còn nhi u h n ch T l tái nghi n còn cao, đa ph n ng i nghi n sau khi đi cai t p trung tr v l i quay tr

l i con đ ng c M t khác, có th nh n th y, t t c ng i nghi n sau

khi đi đi u tr t p trung đ u quay tr v gia đình, gia đình chính là

n n t ng, là ch d a tinh th n, là ngu n c v và đ ng viên l n giúp

5

ng i nghi n t b đ c ma túy n u nh m i thành viên trong gia đình đ c trang b k n ng, ki n th c v đi u tr nghi n V m t khoa h c, chúng ta có th th y đã có r t nhi u công trình nghiên c u

v cai nghi n nh ng trên th c t có hai l nh v c ch a đ c quan tâm

đ y đ Th nh t, đó là vai trò c a gia đình trong h tr cai nghi n

ma túy (gia đình đóng góp gì, ph ng pháp gì….) Th hai, đó là

m ng công tác xã h i trong đi u tr cai nghi n ch a đ c chú Ủ Trên

c s đó, ngày 26/8/2005, y ban nhân dân thành ph H i Phòng ban hành Quy t đ nh s 1996/Q -UBND v vi c cho phép thành l p Trung tâm T v n cai nghi n t i c ng đ ng H i Phòng v i vai trò t

v n, đi u tr c t c n cai nghi n ma túy t i gia đình, c ng đ ng cho

ng i nghi n trên đ a bàn thành ph

Th c t , đ i v i ng i nghi n, h c n đ c h tr , giúp đ trên nhi u ph ng di n: t v n, tham v n tâm lỦ, vi c làm, cai

nghi n, v n Tuy nhiên ch a có m t nghiên c u nào nghiên c u v

v n đ “Vai trò c a CTXH cá nhân trong vi c giúp đ ng i nghi n cai nghi n Trong khi đó, Vi t Nam hi n nay, Công tác xã h i

đã đ c coi là m t ngh , các chính sách v Công tác xã h i đ i

v i ng i nghi n ma túy đang d n đ c hoàn thi n Vì v y, vai trò c aCông tác xã h i xã h i, nh t là CTXH cá nhân ngày càng quan tr ng và đ c kh ng đ nh trong xã h i Do đó, tôi quy t

đ nh ch n đ tài : “Vai trò c a Công tác xã h i cá nhân trong vi c h

tr ng i cai nghi n ma túy t i Trung tâm T v n cai nghi n t i c ng

6

túy

- Phân tích đ c các vai trò c a CTXH cá nhân trong vi c h

tr ng i cai nghi n ma túy

- ng d ng ph ng pháp công tác xã h i cá nhân vào h tr cho ng i cai nghi n ma túy t i gia đình (1 ca c th )

- xu t m t s khuy n ngh giúp cho vai trò công tác xã h i

cá nhân đ c th c hi n hi u qu h n trong vi c h tr ng i cai

nghi n ma túy t i Trung tâm TVCNC

2.2 Nhi m v nghiên c u:

- H th ng hóa các v n đ lý lu n, th c ti n và nghiên c u tài

li u và phân tích s li u th ng kê nh m đánh giá hi u qu vi c th c

hi n các vai trò c a CTXH cá nhân trong vi c h tr ng i nghi n

ma túy

- Trình bày, phân tích và đánh giá th c tr ng vi c đi u tr cai

nghi n ma túy hi n nay mà Trung tâm T v n cai nghi n t i c ng

đ ng H i Phòng đang tr c ti p h tr đi u tr

- ng d ng công tác xã h i cá nhân vào tr giúp 01 thân ch cai nghi n ma túy t i gia đình

- xu t m t s khuy n ngh giúp cho ho t đ ng công tác xã

h i cá nhân trong vi c giúp đ ng i cai nghi n ma túy đ t đ c

hi u qu cao h n

3.ăT ngăquanăv năđ ănghiênăc u

3.1 Nh ng nghiên c u trên Th gi i:

3.2.Nh ng nghiên c u Vi t Nam v v n đ ma túy:

Nh v y, t ng quan tình hình nghiên c u v công tác xã h i

v i các v n đ liên quan t i ng i nghi n ma túy trên th gi i và

Vi t Nam cho th y: đây là v n đ thu hút đ c đông đ o các nhà nghiên c u trên th gi i và c Vi t Nam quan tâm nghiên c u Tuy

7

nhiên, h u h t các công trình nghiên c u ch đi sâu vào nh ng v n đ chung nh t v t n n ma túy, r t ít công trình nghiên c u t p trung vào v n đ cung c p các d ch v công tác xã h i cá nhân cho ng i nghi n ma túy đang đi u tr t i gia đình đ tài này tác gi đi sâu

nghiên c u v n đ : “Công tác xã h i cá nhân trong vi c h tr ng i

cai nghi n ma túy t i Trung tâm TVCNC H i Phòng”

4 ụăngh aăkhoaăh căvƠăỦăngh aăth căti n

4.1.Ý ngh a khoa h c:

Nghiên c u đ tài s góp ph n lỦ gi i m t s lỦ thuy t c a Công tác xã h i, lỦ gi i m t s v n đ c a th c ti n thông qua vi c tìm hi u và phân tích th c tr ng c a ng i cai nghi n c ng nh nhu

c u t i gia đình hi n nay i n hình nh : thuy t nh n th c hành vi, thuy t nhu c u… k t h p các lỦ thuy t và ph ng pháp trong Công tác xã h i cá nhân nh m nghiên c u, ng d ng sâu h n cho các nhóm

đ i t ng đ c thù nh nhóm đ i t ng nghi n ma túy ng th i

ng i nghiên c u v n d ng các ki n th c và k n ng can thi p trong Công tác xã h i cá nhân đ c ng d ng trong quá trình nghiên c u,

c ng c sâu s c h n nh ng hi u bi t v các lỦ thuy t và các ph ng pháp, k n ng công tác xã h i đã đ c th c hành

4.2 Ý ngh a th c ti n:

- i v i Nhà n c và các c quan chuyên trách v ma túy và

h tr đ i t ng nghi n ma túy: Nghiên c u tìm hi u làm rõ nh ng khó kh n trong quá trình cai nghi n; nh ng nhu c u b c thi t c a

ng i nghi n đ c đáp ng ra sao? (Nhu c u cai nghi n, nhu c u hòa

nh p) T đó g i Ủ nh ng gi i pháp nh m nâng cao hi u qu , ch t

l ng c a ho t đ ng tr giúp Nói cách khác, k t qu nghiên c u có

th giúp cho quá trình ho ch đ nh, đi u ch nh, b sung nh ng chính sách, chi n l c v đ i t ng này c bi t là công tác xã h i trong

8

tr giúp cho ng i nghi n t i gia đình m t cách hi u qu nh t

- i v i Trung tâm t v n cai nghi n t i c ng đ ng H i

Phòng: Nghiên c u ch ra và làm rõ ho t đ ng tr giúp ng i nghi n đang đi u tr t i đây, kh ng đ nh và ghi nh n vai trò c a nhân viên

xã h i trong h tr cho ng i s d ng ma túy

- i v i gia đình và b n thân ng i nghi n giúp h xác đ nh

nh n th c rõ vai trò c a nhân viên xã h i trong h tr đi u tr nghi n

và ti n t i ph c h i cho ng i nghi n ma túy ng th i giúp nhà

nghiên c u n m v ng ki n th c, rèn luy n k n ng và kinh nghi m

trong nghiên c u ti p theo và trong quá trình công tác c a b nthân

K t qu nghiên c u c a đ tài là tài li u tham kh o b ích cho

nh ng ng i làm vi c trong l nh v c Công tác xã h i v i ng i nghi n ma túy

5 óngăgópăm iăc aălu năv n

- Lu n v n t ng h p và xây d ng h th ng lỦ thuy t v vai trò

c a CTXH cá nhân trong h tr ng i cai nghi n ma tuỦ t i Trung tâm TVCNC H i Phòng;

- K t qu nghiên c u th c ti n c a đ tài góp ph n b sung vào xây d ng h th ng lỦ thuy t v n d ng CTXH cá nhân trong h

tr ng i cai nghiên ma tuỦ t i Vi t Nam;

- K t qu nghiên c u c a lu n v n có th áp d ng vào th c

+ Gia đình ng i nghi n ma túy

+ Các ban ngành đoàn th , chính quy n đ a ph ng: Cán b

10

- Vi c áp d ng vai trò CTXH cá nhân trong h tr ng i cai

nghi n ma tuý t i gia đình s giúp cho quá trình thay đ i nh n th c, thái đ , hành vi c a ng i nghi n ma tuỦ, c ng nh các ho t đ ng h

tr ng i cai nghi n t i gia đình mà Trung tâm th c hi n đ t hi u

qu t t h n

10. Ph măviănghiênăc u

-Th i gian: T tháng 1/2018 đ n tháng 6/2018

- Không gian: Trung tâm TVCNC H i Phòng

- N i dung: Các vai trò CTXH nh vai trò tham v n, vai trò

ây là ph ng pháp đ c s d ng trong su t quá trình th c

hi n đ tài có s li u c th và chính xác v các v n đ liên quan,

ng i nghiên c u đã tìm hi u m t s tài li unh :

-Các v n b n pháp lu t, chính sách liên quan đ n v n đ tr

giúp cai nghi n cho ng i nghi n matúy

- Tìm hi u các công trình nghiên c u đã và đang th c hi n v

tr giúp cai nghi n cho ng i nghi n ma túy trong và ngoài n c

- Báo cáo t ng k t th c tr ng ma túy và công tác phòng ch ng

ma túy c a B L - TB & XH, B y t , B Công An, Trung tâm

11

Là ph ng pháp thu th p thông tin v đ i t ng nghiên c u b ng

cách quan sát, theo dõi, ghi chép các bi u hi n, hành vi c a ng i đang

cai nghi n ma túy; đ i s ng tâm t , tình c m, nguy n v ng và mong

mu n c a h Quan sát nh ng thay đ i c a h tr c và sau khi có s can

thi p, h tr c a nhân viên Công tác xã h i

- Ph ng pháp này giúp cho nhân viên CTXH đánh giá đ c

t m quan tr ng c a t ng vai trò CTXH cá nhân trong vi c h tr , giúp đ ng i cai nghi n ma túy Trên c s đó có nh ng nh n xét,

đi u tr t i gia đình mà Trung tâm T v n cai nghi n t i c ng đ ng

H i Phòng) V n d ng nh ng lỦ thuy t, k n ng, xây d ng mô hình

gi i quy t v n đ c a thân ch b ng cách s d ng các ph ng pháp

Công tác xã h i mà n n t ng là ph ng pháp Công tác xã h i cá

nhân

1.1.2.2.Khái ni m H tr trong công tác xã h i:

1.1.3 Các khái ni m v nghi n ma túy:

1.1.3.1 Ma túy:

1.1.3.2 Khái ni m ng i nghi n ma túy:

c đi m c a ng i nghi n ma túy:

Nhu c u c a ng i nghi n ma túy:

1.1.4 Công tác xã h i v i ng i nghi n ma túy:

1.1.4.1.Khái ni m Công tác xã h i v i ng i nghi n ma túy:

*Các vai trò CTXH trong tr giúp ng i nghi n ma túy:

- Vai trò là ng i tham v n/t v n cho ng i nghi n ma túy v các ki n th c c b n v ma túy, v nghi n ma túy, v h tr ng i

nghi n ma túy trong cai nghi n; hòa nh p công đ ng sau khi cai;

các v n đ v ch tr ng, chính sách c a ng và Nhà n c đ i v i

ng i nghi n ma túy

- Vai trò là ng i đánh giá nhu c u, cùng xây d ng k ho ch

tr giúp (qu n lý ca):

+ H tr gi m t k th :

- Vai trò là ng i bi n h , b o v chính sách:

15

Ch ngă2

MAăTÚYăT IăTRUNGăTỂMăT ăV NăCAIăNGHI NăT Iă

2.1.Gi iă thi uă v ă Trungă tơmă T ă v nă caiă nghi nă t iă c ngă

2.1.5 Tình hình ng i cai nghi n ma túy t i Trung tâm

2.2.Th cătr ngăCôngătácăxưăh iăcáănhơnătrongăh ătr ăng iă caiănghiênămaătuỦăhi nănayăt iăTrungătơmăT ăv năcaiănghi năt iă

c ngăđ ngăH iăPhòng

1.2.1.1. Các ho t đ ng h tr ng i cai nghi n ma tuý t i

Th hai: T v n, xét nghi m, đi u tr c t c n cai nghi n và

đi u tr ch ng táik t qu đ t đ c nh sau:

2.2.2 Nh ng y u t tác đ ng đ n quá trình tri n khai các

ho t đ ng h tr ng i cai nghi n ma tuý t i Trung tâm

2.2.3ă Cácă nhuă c uă c ă b nă c aă ng iă nghi nă maă túyă t iă Trung tâm

2.2.3.1 Nhu c u tham v n, t v n cho ng i nghi n ma túy

2.3.ăTh cătr ngăv ăvaiătròăCTXHăcáănhơnătrongăvi căh ătr ă

ng iăs ăd ngămaătúy

2.3.1 Vai trò tham v n/t v n

2.3.2 Vai trò bi n h

2.3.3 Vai trò truy n thông

Ti u k t ch ng 2

17

Ch ngă3

TH CăHĨNHăCỌNGăTÁCăXĩăH IăCÁăNHỂNăTRONGăVI Că

H ăTR ăNG IăCAIăNGHI NăMAăTÚYăT IăTRUNGăTỂMă

T ăV NăCAIăNGHI NăT IăC NGă NGăH IăPHọNG 3.1.ăLỦădoă ngăd ngăCôngătácăxưăh iăcáănhơnătrongăh ătr ă

ng iăcaiănghi nămaătúyăt iăTrungătơmăcaiănghi năt iăc ngăđ ng:

Qua quá trình công tác t i trung tâm, tác gi c m th y,

vi c tr giúp v i nh ng b nh nhân này là c n thi t, và tác gi

c ng đang tr c ti p làm vi c t i trung tâm v i 22 ngày/ tháng

Th i gian ch y u là ti p xúc v i các đ i t ng đang cai nghi n,

nên vi c ch n thân ch t i trung tâm là m t đi u thu n l i v i

tác gi Vi c áp d ng Công tác xã h i cá nhân thì vi c chia s thông tin c a thân ch v v n đ nghiên c u s d dàng h n; Qua đó khích

l đ c s tham gia c a thân ch vào ti n trình can thi p, tr li u,

th c hi n k ho ch; Giúp tìm ki m và k t n i ngu n l c s đ c t p

trung nhi u h n; Ngoài ra, có th s d ng ph ng pháp công tác xã

h i khác đ h tr gi i quy t v n đ nghiên c u

3.2.ă Ti nă trìnhă Côngă tácă xưă h iă cáă nhơnă trongă tr ă giúpă

ng iănghi nămaătúyăt iăgiaăđình:

- ánh giá ch n đoán: V n đ th c s c a thân ch là gì,

nh ng y u t liên quan trong v n đ c a thân ch

18

- Lên k ho ch gi i quy t v n đ : M c đích c a vi c l p k

ho ch, các gi i pháp th c thi, th t u tiên cho các gi i pháp,

các y u t khác nh th i gian, đ a đi m, tài chính

- Th c hi n k ho ch can thi p: Các ho t đ ng tham v n, đánh giá nhu c u, bi n h ,k t n i, truy n thông…

- L ng giá: ánh giá quá trình th c hi n k ho ch có đ t m c tiêu đ ra không; Ghi chép, t ng h p, rút kinh nghi m; Ti p t c h

tr hay rút lui

- K t thúc: Có th phát tri n m t s k ho ch ti p theo đ thân

ch theo đu i th c hi n Thông th ng, giai đo n này k t thúc di n

ra khi các m c tiêu can thi p đ t đ c hay v n đ c a thân ch đ c

gi i quy t

3.3.ăN iădungăvƠăph ngăphápăth căhi n:

Ti n hành công tác xã h i cá nhân v i tr ng h p đi n

c u: 01 tr ng h p đang cai nghi n t nguy n t i gia đình, c ng

đ ng mà Trung tâm đang tr c ti p đi u tr

3.3.1 Mô t tr ng h p đi n c u:

Anh Lê V n H, sinh n m 1983 t i thôn Nhân Trai, xã i Hà,

huy n Ki n Th y, H i Phòng Anh sinh ra trong m t gia đình thu n

nông, kinh t khó kh n, b b ch t đ c hóa h c (C HH) đã qua đ i

và anh c ng b di ch ng c a C HH Anh b t đ u bi t t i ma túy và

s d ng nó vào n m 2005, theo anh chia s m t ph n do nh h ng

c a C HH khi n anh đau nh c ng i và m t ph n không làm ch

đ c b n thân, b n bè r rê nên anh sa ngã vào ma túy Anh đã cai

bo nhi u l n nh ng không t b đ c ma túy Hi n nay anh s ng

cùng m già và con gái 10 tu i Anh và v ly hôn t n m 2015, sau

đó anh càng ngày càng l n sâu vào ma túy Anh H không có công