ng cong trong không gian... Ph ng trình phơn ly.. Ph ng trình tuy n tính.. Ph ng trình Bernoulli... Ph ng trình vi phơn toƠn ph n.. Ph ng trình khuy t... 2.2.D ngăl ngăgiácăc aăs ăph c..
Trang 1Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 1
TẨIăLI UăTHAMăKH O TOỄNăCAOăC P C2 - GI I TÍCH
N MăH C: 2016 -2017
http://moon.vn/KhoaHoc/MonHoc/7
Trang 2Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 2
TRểNăMOON.VNăN MăH Că2016ă- 2017
Chúc m ng các b n đƣ b c vƠo m t ng ng c a m i c a cu c đ i
Vi c đ i h c m ra cho các em m t trang m i v i đ y c h i nh ng
không kém thách th c Thách th c không ch vi c h c xa nhƠ ho c môi
tr ng mƠ c h i ti p xúc đ h i đáp v i Gi ng viên r t h n ch trên nh ng
gi ng đ ng l n hƠng tr m Sinh viên mƠ kh i l ng ki n th c đ x
T i b c h c i h c, m t môn h c đ c chia ra lƠm các phơn môn (hay
còn g i lƠ h c ph n) Các h c ph n có tính đ c l p t ng đ i v n i dung
ki n th c nên đ c t ch c h c vƠ đánh giá k t qu h c t p đ c l p hoƠn
BƠi t p hoƠn toƠn đ c t p trung d n vƠo cu i ch ng ho c chuyên đ
ch không theo bƠi (các bu i h c) Các bƠi t p c ng đ c gi i theo tính ch
đ ng h c t p c a Sinh viên R t nhi u b n Sinh viên ng ngƠng v i vi c h c
b c i h c nên k t qu h c t p các môn h c i c ng th ng th p h n
nh ng môn h c chuyên ngƠnh n m th 3, th 4 (ho c th 5)
Tuy nhiên, ch ng trình gi ng d y Toán Cao C p t i Moon.vn v n thi t
k bƠi t p t i cu i các bƠi h c lỦ thuy t (qua Video theo truy n th ng
Moon.vn) vƠ cu i các ch ng (Ph n luy n t p chuyên đ ) C ng nh m đ lƠm
quen v i cách h c i h c, m t s video bƠi t p đ c đ a ra v i m c đích
h ng d n các em cách lƠm bƠi t p vƠ trình b y b c i h c
Trang 3Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 3
Th y thi t k ch ng trình v i l ch phát sóng s m đ các em có c h i
ti p c n s m v i ki n vƠ k n ng lƠm bƠi t p t t Hy v ng v i s chu n b
s m vƠ t t, các em s thƠnh đ t b i theo kinh nghi m: 95% thƠnh công do
vi c chu n b
các b n Sinh viên ti n theo dõi ch ng trình h c, Th y thi t k
ch ng trình đƠo t o đ c đánh mƣ s chi ti t theo các phơn đo n đ n v ki n
th c tu n t đ các em d dƠng theo dõi Các em có th vƠo đ ng link sau đ
bi t rõ v toƠn b ch ng trình: http://moon.vn/KhoaHoc/MonHoc/7
T i b c Ph thông, các em h c m t ch ng trình Toán duy nh t còn đ i
v i Toán Cao C p thì s khác bi t r t l n đ c th hi n t ng Tr ng, thơm
chí t ng kh i ngƠnh h c trong Tr ng
i v i các kh i ngƠnh K thu t, Khoa h c (S ph m, KHTN), Công
ngh , ch ng trình Toán Cao C p đ c h c lƠ Toán A g m có 4 h c
ph n riêng bi t v i đ ng link chính cho Toán A
i v i các kh i ngƠnh Nông – Lâm – Y – D c, ch ng trình Toán
Cao C p đ c h c lƠ Toán B g m có 2 h c ph n riêng bi t v i đ ng
link chính cho Toán B (http://moon.vn/Pro/7/213):
o Toán B1: i s tuy n tính
o Toán B2: Gi i tích
i v i các kh i ngƠnh Kinh t , Th ng m i, TƠi chính, Ngơn hƠng,
Lu t ho c Qu n tr kinh doan ch ng trình Toán Cao C p đ c h c
lƠ Toán C g m có 2 h c ph n riêng bi t v i đ ng link chính cho Toán
C (http://moon.vn/Pro/7/214):
o Toán C1: i s tuy n tính
o Toán C2: Gi i tích
Trang 4Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 4
T i Moon.vn, ki n th c lỦ thuy t đƣ đ c b trí v i các n i dung chi ti t
cho t ng kh i ngƠnh thông qua h th ng video bƠi gi ng cùng giáo trình đ y
đ c ng nh các tóm t t lỦ thuy t v n d ng đ nhanh chóng có th gi i bƠi
t p cho c Toán A, Toán B vƠ Toán C i kèm lỦ thuy t c b n lƠ m t kho d
li u kh ng bƠi t p đ c t ng h p t các thi gi a vƠ cu i H c k các n m
g n đơy c a các kh i ngƠnh:
Toán A1, A2, A3 và A4: h n 3500 bƠi t p
Toán B1 và B2: g n 2000 bƠi t p
Toán C1 và C2: g n 2000 bƠi t p
Các bƠi t p tr ng y u đ c quay Video đi kèm l i gi i giúp các em ôn t p
d dƠng, ti p c n ph ng pháp gi i nhanh chóng vƠ chính xác
Th y vƠ đ i ng các Supper Mods (c ng đ u lƠ các Gi ng viên d y i
h c) r t vui đ c trao đ i trên di n đƠn Toán cao c p t i Moon.VN trên
Facebook v i đ ng link sau: https://www.facebook.com/groups/TCC.moon/
Các em c ng có th th c tr c ti p v i th y t i trang Facebook cá nhơn v i
đ ng link sau: https://www.facebook.com/Thay.Trung.Toan
Chúc các em nhanh chóng thu l m đ c nh ng ki n th c, hoƠn thi n k
n ng vƠ v n d ng sáng t o !
Trang 5Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 5
M CăL C
CH NG I: GI I H N DÃY S 9
§1: S TH C 9
§2: S PH C 11
§3:GI I H N DÃY S .22
§4: M T S VÍ D GI I H N DÃY S .27
CH NG II: HẨM S M T BI N 35
§1: KHÁI NI M HÀM M T BI N S .35
§2:GI I H N HÀM S .37
§3: S LIÊN T C C A HÀM S .43
§4: M T S VÍ D .47
CH NG III: VI PHÂN HẨM M T BI N S .55
§1: O HÀM 56
§2:VI PHÂN 59
§3: O HÀM VÀ VI PHÂN C P CAO 60
§4:CÁC NH Lụ C B N C A PHÉP TÍNH VI PHÂN 61
§5: NG D NG C A PHÉP TÍNH VI PHÂN 64
CH NG IV:PHÉP TệNH TệCH PHÂN HẨM M T BI N 67
§1: TệCH PHÂN KHÔNG XÁC NH 67
§2:TệCH PHÂN XÁC NH 73
§3 :TÍCH PHÂN SUY R NG 79
CH NG V: HẨM S NHI U BI N 86
Trang 6Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 6
§1 T NG QUAN HÀM S NHI U BI N 86
1.1 nh ngh a hƠm nhi u bi n 86
1.1.1 nh ngh a : 86
1.1.2 Bi u di n hình h c c a hàm hai bi n s 87
1.2 Gi i h n c a hàm s hai bi n s .87
1.3 Tính liên t c c a hàm s hai bi n s : 88
1.3.1 Khái ni m: 88
1.3.2 Chú ý: 88
§2 O HÀM RIÊNG .90
2.1 o hàm riêng: 90
2.1.1 nh ngh a: 90
2.1.2 ụ ngh a hình h c c a đ o hàm riêng: 90
2.2 o hàm riêng c p cao: 91
2.2.1 nh ngh a : 91
2.2.2 nh lý : 92
§3: VI PHÂN TOÀN PH N VÀ VI PHÂN C P HAI 98
3.1 inh ngh a : 98
3.2 i u ki n kh vi c a hàm s nhi u bi n : 98
3.3 ng d ng c a vi phân toàn ph n vào tính g n đúng: 99
3.4 i u ki n đ bi u th c P x y dx Q x y dy , , là m t vi phân toàn ph n: 99
3.5 Ph ng trình c a ti p tuy n, pháp di n c a đ ng cong t i m t đi m .99
3.5.1 ng cong trong không gian .99
3.5.2 Ph ng trình c a ti p tuy n .100
3.5.3 Pháp di n c a đ ng cong : 101
Trang 7Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 7
§4 O HÀM C A HÀM S H P O HÀM C A HÀM S N 104
4.1 o hàm c a hàm s h p 104
4.1.1 nh ngh a: 104
4.1.2 nh ngh a 2: 104
4.2 o hàm c a hàm s n 105
4.2.1 nh ngh a hƠm n: 105
4.2.2 o hàm c a hàm n 105
§5 C C TR .111
5.1 C c tr t do c a hàm s hai bi n s : 111
5.1.1 nh ngh a 111
5.1.2 i u ki n c n c a c c tr .111
5.1.3 i u ki n đ c a c c tr : 111
5.2 C c tr có đi u ki n: 112
5.2.1 Khái ni m: 112
5.2.2 nh lý: 112
5.3 Giá tr l n nh t và bé nh t c a hàm hai bi n s trong m t mi n đóng gi i n i .113
CH NG VI:PH NG TRỊNH VI PHÂN 115
§1 PH NG TRỊNH VI PHÂN C P I .115
1 i c ng v ph ng trình vi phơn c p 1 115
2 Ph ng trình phơn ly .116
3 Ph ng trình thu n nh t .116
4 Ph ng trình khuy t bi n .117
5 Ph ng trình tuy n tính .119
6 Ph ng trình Bernoulli .121
Trang 8Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 8
7 Ph ng trình vi phơn toƠn ph n .121
§2 PH NG TRỊNH VI PHÂN C P HAI 124
1 i c ng v ph ng trình vi phơn c p 2 .124
2 Ph ng trình khuy t .125
3 Ph ng trình tuy n tính thu n nh t 126
4 Ph ng trình tuy n tính không thu n nh t .129
5 Ph ng trình tuy n tính có h s không đ i .130
Trang 9Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 9
CH NGăI: GI IăH N DẩYăS
§ 1:ăS ăTH C
1) S c n thi t m r ng t p h p s h u t : Trong th c t vƠ nghiên c u s
h u t không đáp ng đ c,nên nh t thi t ph i m r ng t p h p s
N u v i m i t p X x có m t s M sao cho x Mthì nói t p X b
ch n trên b i s M.Trái l i n u có s m đ x mthì nói t p X b ch n d i
.T p b ch n trên(d i) có th không b ch n d i(trên).S M hay m đ c g i
lƠ c n trên hay d i c a t p X
Nh n xét:M t t p b ch n trên(d i) có vô s c n trên(d i)
Trang 11Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 11
§ 2:ăS ăPH C
2 1.D ngăđ iăs ăc aăs ăph c
- nh ngh a s i: S i đ c g i lƠ đ n v o, lƠ m t s sao cho 2
i 1.
- nh ngh a s ph c: Cho a vƠ b lƠ hai s th c vƠ i lƠ đ n v o, khi đó
z a bi đ c g i lƠ s ph c S th c a đ c g i lƠ ph n th c vƠ s th c b đ c
g i lƠ ph n o c a s ph c z Ph n th c c a s ph c z a bi đ c kí hi u lƠ
Re(z) Ph n o c a s ph c z a bi đ c kí hi u lƠ Im(z)
- Khi c ng (tr ) hai s ph c ta c ng (tr ) ph n th c vƠ ph n o t ng ng
- Khi nhơn hai s ph c ta th c hi n gi ng nh nhơn hai bi u th c đ i s v i
chú ý i2 1.
- Mu n chia hai s ph c ta nhơn t vƠ m u cho s ph c liên h p c a m u
- S ph c z a bi đ c g i lƠ s ph c liên h p c a s ph c z a bi.
Trang 12Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 12
(vii) n
n
z z v i m i n
2.2.D ngăl ngăgiácăc aăs ăph c
Modun c a s ph c z a bi lƠ m t s th c d ng đ c đ nh ngh a nh sau
z a b a0 b0 lƠ kho ng cách t đi m a, b đ n g c t a đ
Góc đ c g i lƠ argument c a s ph c z vƠ đ c kí hi u lƠ arg(z) .
Trang 132.4.Nơngăs ăph călênăl yăth a
L y th a b c n c a i: Gi s n lƠ s t nhiên, khi đó n r
Trang 14+) z13 3z2 8 36i54i227i3 3 3i 49 6i 3
1 3 2 2437
z z
Trang 17V y z có hai c n b c hai lƠ 46 5 ,i 4 6 5i
Ví d 7: Tìm t p h p các đi m bi u di n s ph c z sao cho u z 2 3i
Trang 19Ta th y các đi m n m trong hình tròn (1) vƠ trên elip (2) vƠ tung đ các đi m
n m trên elip luôn th a mƣn đi u ki n y 4
V y t p h p các đi m M lƠ elip có ph ng trình 2 2 1
3
1
iz
Trang 20ii
Trang 22Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 22
§3 :GI IăH NăDẩYăS
1) KHÁI NI M:
Cho dƣy s x , x , , x1 2 n 1 , x , n
S a đ c g i lƠ gi i h n c a dƣy bi n x n n u b t đ u t m t ch nƠo
đó t c lƠ đ i v i m i s th t n khá l n bi n xn sai khác a nh bao nhiêu
g i lƠ lơn c n c a đi m a.Nh v y v i lơn c n bé b t k c a đi m a,t t c các
giá tr c a xnb t đ u t m t giá tr nƠo đ y c a n c n ph i r i vƠo lơn c n đó
33n 2
Trang 23 thì khi đó v i m i n > N ta có đi u ph i ch ng minh
1 i l ng vô cùng bé (g i lƠ vô cùng bé - VCB): bi n xnđ c g i lƠ đ i
khá l n , nó s tr nên vƠ mƣi mƣi có giá tr tuy t đ i l n h n m t s A > 0
l n tùy Ủ cho tr c Hay n
Trang 26Ch ng minh :Gi s xn có axn b n.Chia a, b thƠnh hai ph n b ng
nhau ,khi đó ít nh t có m t đo n ch a vô s các ph n t c a xn g i đo n đó
là 1.l i chia 1thƠnh hai hai ph n b ng nhau vƠ l i có m t ph n ch a vô s
các ph n t c a xn g i lƠ 2.C ti p t c nh v y ta thu đ c dƣy đo n th t
Trang 27ch ng minh đ c gi i h n đó lƠ e = 2,718218828459015ầđó lƠ s vô t
§4: M TăS ăVệăD GI IăH NăDẩYăS
Ví d 1: Tính gi i h n dƣy s v i n :
a)
2 2
lim
3 2
n nn
Trang 28Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 28
b)
2 2
3 3
lim
1 2
n nn
Gi i
1 14
2 2
2 2
3 1lim
Trang 29Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 29
b)
2 2
4 1lim
2 3
Trang 30n cos5nlim 5
2 3
Trang 323 3
2 3 3 3 23
2 3 3 3 23
2 3 3 3 23
Trang 34Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 34
2
5 2b) lim n 5n 2 lim n 1
Trang 35Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 35
CH NGăII:ăHẨMăS ăM TăBI N
§1: KHỄIăNI MăHẨMăM TăBI NăS
1) Khái ni m hƠm s : HƠm s lƠ ánh x f: XY trong đó X ; Y Ta
Hàm lôgarit: ylog xa v i a 0 vƠ a ≠ 1; x 0
HƠm l ng giác: y = sinx ; y = cosx ; y = tgx ; y = cotgx
Trang 36 y arccotgx có mi n xác đ nh ( , ) vƠ mi n giá tr (0, )
M t khác còn có m i liên h arccotgx arc tgx
Trang 37Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 37
§2 :GI IăH NăHẨMăS
1) Gi i h n hƠm s t i m t đi m: Cho hƠm s f(x) xác đ nh trên t p X và
nh n giá tr trên ,x0lƠ m t đi m gi i h n c a t p X
1 nh ngh a : S đ c g i lƠ gi i h n c a hƠm f(x) khi x d n t i x0n u
3 nh ngh a : Ta g i s lƠ gi i h n trái c a hƠm f(x) khi xx00
(ngh a lƠxx0 nh ng luôn bé h n x0) n u 0, 0 sao cho
Trang 382) Gi i h n vô t n vƠ gi i h n vô t n
6 nh ngh a : Ta g i s lƠ gi i h n c a hƠm f(x) khi x
Trang 394 nh lỦ 4: Cho hai hƠm f(x) vƠ g(x) cùng xác đ nh trên t p C; f(x) > g(x)
Trang 41a) 0 < <+ ,thì f(x) và g(x) là hai VCB (VCL) cùng b c khi x a
đ c bi t khi = 1 thì f(x) vƠ g(x) lƠ hai VCB (VCL) cùng b c khi x a
lƠ hai VCB (VCL) t ng đ ng khi x a vƠ vi t f(x) g(x) khi x a
b) = 0 thì g(x) g i lƠ VCB (VCL) b c cao h n f(x) khi x a
Trang 43HƠm s liên t c trong a, b ,liên t c trên kho ng (a,b) vƠ liên t c ph it i a,
liên t c trái t i b,hay
Trang 44Chú ý: HƠm c a m t bi u th c toán h c xác đ nh đơu thì liên t c t i đó
III TệNHăCH TăHẨMăLIểNăT C
1) nh lỦ: N u hƠm s f liên t c t i đi n a vƠ f(a) > 0 (hay f(a) < 0) thì t n
t i m t
lân c n c a a đ sao cho v i m i x thu c lơn c n đó thì f(x) > 0(hay f(x) < 0)
2) nh lỦ Bônxanô-Côsi th nh t:N u f(x) xác đ nh,liên t c trên a, b và
f (a)f (b) Khi đó c (a,b)0 đ f(c) = 0
3) nh lỦ Bônxanô-Côsi th hai: N u f(x) xác đ nh,liên t c trên a, b và f(a)
= A
f(b) = B,thì C : A C B c (a,b) : f (c) C
Ch ng minh:Xét hàm g(x) = f(x) - C.Sau đó v n d ng Bônxanô-Côsi th nh t
4) nh lỦ (Vơyestrat th nh t):
HƠm f xác đ nh, liên t c trên a, b thì b ch n trên đó
Ch ng minh:Gi s hƠm f(x) không b ch n trên a, b ,khi đó v i m i
n
n luôn x a,b sao cho f (x )n n
T xn a,b xnk a,b : xnk x0 a,b và
k k
V y f(x) b ch n trên a, b
Trang 45N u hƠm f (x) xác đ nh vƠ liên t c trên a, b thì liên t c đ u trên đó
Ch ng minh:Gi s hƠm f(x) không liên t c đ u trên a, b T c lƠ
Trang 46 thì dƣy con c a dƣy xn k c ng h i t v x 0
Do f (x) liên t c trên a, b nên
k k
nlim f (x ) f (x )
ks ks
x ,
ks n
Trang 47Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 47
§4: M TăS ăVệăD 1.ăBƠiăt păgi iăh năhƠmăs
Ví d 1: Áp d ng đ nh ngh a tính
2
x 2
3x x 1lim
x 1
x 2x 3lim
Khi đó
Trang 48f (x ) lim
(x 1)(x 3)lim
12(x 1)(x )
Trang 49 3/
2 2 x
3x x 1lim
3 x
1V× lim 0
Trang 503/ lim (1 2x)(3 ) lim x 2 3
1x
x
Trang 51(x 1)(x 1)( 9 5x 2)
9(x 1)( 9 5x 2)
1 =
Trang 52(x 1)( 5 x 2)1
1 =
Trang 54Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 54
Ví d 2:
Ví d 3:
Ví d 4:
Trang 55Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 55
Ví d 5:
Trang 56N u hƠm s có đ o hƠm t i x0thì liên t c t i đó o hƠm c a hƠm s t i m t
đi m lƠ h s góc c a ti p tuy n v i đ ng t i đi m đó
2) o hƠm c a hƠm h p: Gi s u (x)có đ o hƠm t i x và 0
Trang 57Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 57
Gi s y = f(x) có đ o hƠm t i x là 0 f (x ) 0 0vƠ lƠ hƠm s có hƠm ng c
x (y).Khi đó đ o hƠm c a x (y)t i y0 f (x )0 là
0
1(y)
Trang 59Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 59
§2:VI PHÂN 1) nh ngh a
Trang 60Link: http://moon.vn/KhoaHoc/NoiDungKhoaHoc/605/7 60
§3 : OăHẨM VÀ VI PHÂNăC PăCAO
1) nh ngh a các đ o hƠm c p cao:Gi s hƠm f(x) có đ o hƠm h u h n t i
x(a,b)khi đó yf (x) c ng lƠ m t hƠm s vƠ gi s nó c ng có đ o
hƠm,đ c g i lƠ đ o hƠm c p hai kỦ hi u y f (x) hay d y22
Vi phơn c p cao:Gi s dyy dxx lƠ vi phơn c a hƠm f(x) trên (a, b) c ng lƠ
m t hƠm s kh vi, vi phơn c a x2 x3 xn
Trang 61nh t(nh nh t) t i m t đi m c trong (a, b).N u f (c) f (c) 0
2 nhălỦăRoll :Gi s hƠm f(x) liên t c trên a, b vƠ kh vi trong (a,b) ,
f (a)f (b) Khi đó c (a,b) sao cho f (c) 0
Ch ng minh: Do f(x) liên t c trên a, b nên đ t giá tr l n nh t M vƠ giá tr
nh nh t m trên đo n đó
N u M = m thì mf (x)Mf (x)cos ntf (c) 0
N u M > m,do f(a) = f(b) nên hƠm s không th đ t c hai giá tr t i
hai đ u mút.Nên nó ph i đ t ít nh t m t trong hai giá tr đó t i c (a,b) ,theo Fecma