Luận văn được nghiên cứu với mục tiêu nhằm tìm ra các giải pháp hoàn thiện mô hình phê duyệt tín dụng tập trung tại Trung tâm xử lý tín dụng tập trung Miền Bắc VPBank nhằm nâng cao chất lượng tín dụng, đảm bảo cho sự phát triển ổn định của Ngân hàng.
Trang 2Hà N i 2017 ộ
Trang 4Hà N i – 2017 ộ
Trang 5L I CAM ĐOANỜTôi xin cam đoan luân văn thac sy “̣ ̣ ̃ HOAN THIÊN MÔ HINH PHÊ DUYÊT̀ ̣ ̀ ̣ TIN DUNG TÂP TRUNG TAI TRUNG TÂM X LY TIN DUNG TÂP TRUNǴ ̣ ̣ ̣ Ử ́ ́ ̣ ̣ MIÊN BĂC – VPBANK̀ ́ ” la công trinh nghiên c u đôc lâp cua tôi. Cac kêt qua, kêt̀ ̀ ứ ̣ ̣ ̉ ́ ́ ̉ ́ luân nêu trong luân văn la trung th c va ch a đ̣ ̣ ̀ ự ̀ ư ược công bô trong bât c công trinh́ ́ ứ ̀ khoa hoc nao. Cac sô liêu, tai liêu đ̣ ̀ ́ ́ ̣ ̀ ̣ ược trich dân co nguôn gôc ro rang va chinh́ ̃ ́ ̀ ́ ̃ ̀ ̀ ́ xac.́
Ha Nôi, thang 04 năm 2017̀ ̣ ́Tac gia luân văń ̉ ̣
Nguyên Thi Thanh Hoã ̣
Trang 6Đăc biêt, tôi xin bay to long biêt n sâu săc đên thây giao – Tiên si Ly Hoang̣ ̣ ̀ ̉ ̀ ́ơ ́ ́ ̀ ́ ́ ̃ ́ ̀ Phu đa luôn quan tâm, h́ ̃ ương dân tôi rât nhiêt tinh, giup tôi hoan thanh bai luân văń ̃ ́ ̣ ̀ ́ ̀ ̀ ̀ ̣ trong th i gian qua. Thây đa truyên cam h ng cho tôi vê đê tai tôi đa chon, cungờ ̀ ̃ ̀ ̉ ứ ̀ ̀ ̀ ̃ ̣ ̃
nh cho tôi nh ng l i khuyên h u ich, nh ng g i y mang tinh chât xây d ng, đinhư ữ ờ ữ ́ ữ ợ ́ ́ ́ ự ̣
hương cho đê tai nghiên c u cua tôi.́ ̀ ̀ ứ ̉
Tôi cung xin g i l i cam n đên cac anh chi đông nghiêp tai CPC Miên Băc̃ ử ờ ̉ ơ ́ ́ ̣ ̀ ̣ ̣ ̀ ́ VPBank va cac ban cua tôi tai Ngân hang Quân Đôi, Ngân hang Ky th̀ ́ ̣ ̉ ̣ ̀ ̣ ̀ ̃ ương, Ngân hang Quôc tê đa đong gop môt sô y kiên, tai liêu liên quan đên đê tai luân văǹ ́ ́ ̃ ́ ́ ̣ ́ ́ ́ ̀ ̣ ́ ̀ ̀ ̣ nghiên c u.ứ
Cuôi cung la tri ân t tân đay long t i bô me tôi, la nh ng nǵ ̀ ̀ ư ̣̀ ́ ̀ ớ ́ ̣ ̀ ữ ươi sinh thanh̀ ̀
va day dô tôi nên ng̀ ̣ ̃ ươi, cung ng̀ ̀ ươi thân trong gia đinh đa luôn đông viên, hô tr ,̀ ̀ ̃ ̣ ̃ ợ giup đ tôi trong cuôc sông.́ ỡ ̣ ́
Xin chân thanh cam n!̀ ̉ ơ
Ha Nôi, thang 04 năm 2017̀ ̣ ́Tac gia luân văń ̉ ̣
Nguyên Thi Thanh Hoã ̣
Trang 7M C L CỤ Ụ
Trang 8DANH MUC CAC S ĐÔ VA BANG BIÊỤ ́ Ơ ̀ ̀ ̉ ̉
DANH MUC CAC S ĐỘ ́ Ơ ̀
DANH MUC CAC BANG BIÊỤ ́ ̉ ̉
Trang 9FO Admin : Can bô phân bô hô s th c điá ̣ ̉ ̀ ơ ự ̣
FO : Can bô th c điá ̣ ự ̣
HSBC : Ngân hang Hông Kông – Th̀ ̀ ượng Haỉ
KHCN : Khach hang ca nhâń ̀ ́
LOS : Hê thông kh i tao khoan vaỵ ́ ở ̣ ̉
LOSF1 : Hê thông kh i tao khoan vay Finnonẹ ́ ở ̣ ̉
Trang 10SLA : Cam kêt chât ĺ ́ ượng dich vụ ̣
SME : Doanh nghiêp v a va nhọ ừ ̀ ̉
Vietcombank : Ngân hang TMCP Ngoai Th̀ ̣ ương
VietinBank : Ngân hang TMCP Công Th̀ ương
VPBank : Ngân hang TMCP Viêt Nam Thinh V̀ ̣ ̣ ượng
Trang 11TÓM T T K T QU NGHIÊN C U LU N VĂNẮ Ế Ả Ứ Ậ
Luân văn “Hoan thiên mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung tai Trung tâm x̣ ̀ ̣ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ử
ly tin dung tâp trung Miên Băc VPBank” co nh ng nôi dung chinh nh sau:́ ́ ̣ ̣ ̀ ́ ́ ữ ̣ ́ ư
Chương 1 la c s ly luân va th c tiên vê mô hinh phê duyêt tin dung tâp̀ ơ ở ́ ̣ ̀ ự ̃ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ trung. Trong chương nay, tac gia đê câp đên cac u điêm nh̀ ́ ̉ ̀ ̣ ́ ́ ư ̉ ược điêm cua mô hinh̉ ̉ ̀ phê duyêt tin dung tâp trung va mô hinh phê duyêt tin dung phân tan; t phân ticḥ ́ ̣ ̣ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ́ ừ ́ cho thây mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung la mô hinh u viêt, tât yêu đ́ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̀ ̀ ư ̣ ́ ́ ược aṕ dung trong ṭ ương lai. Bai viêt phân tich môt sô mô hinh phê duyêt tin dung tâp̀ ́ ́ ̣ ́ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ trung điên hinh đang đ̉ ̀ ược ap dung tai môt sô ngân hang TMCP Viêt Nam; t cach́ ̣ ̣ ̣ ́ ̀ ̣ ừ ́
th c vân hanh mô hinh tai t ng ngân hang, tac gia đ a ra nhân xet đanh gia cua caứ ̣ ̀ ̀ ̣ ừ ̀ ́ ̉ ư ̣ ́ ́ ́ ̉ ́ nhân vê cac mô hinh nay.̀ ́ ̀ ̀
Chương 2 la th c trang triên khai mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung taì ự ̣ ̉ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ Trung tâm x ly tin dung tâp trung Miên Băc cua VPBank (CPC) giai đoan 2012 –ử ́ ́ ̣ ̣ ̀ ́ ̉ ̣
2016. Tai đây, tac gia đ a ra cai nhin tông quan vê mô hinh phê duyêt tin dung tâp̣ ́ ̉ ư ́ ̀ ̉ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ trung hiên đang ap dung tai Ngân hang VPBank, vê qua trinh triên khai mô hinh taị ́ ̣ ̣ ̀ ̀ ́ ̀ ̉ ̀ ̣ CPC Miên Băc, quy trinh phê duyêt tin dung cua VPBank. T viêc phân tich th c̀ ́ ̀ ̣ ́ ̣ ̉ ừ ̣ ́ ự
tê vân hanh mô hinh phê duyêt m i, tac gia đanh gia cac thanh t u đat đ́ ̣ ̀ ̀ ̣ ớ ́ ̉ ́ ́ ́ ̀ ự ̣ ược va cac̀ ́ măt han chê con tôn tai cua mô hinh. Cḥ ̣ ́ ̀ ̀ ̣ ̉ ̀ ương 2 đ a ra cac vân đê se đư ́ ́ ̀ ̃ ược giaỉ quyêt tai ch́ ̣ ương sau
Ch ng 3, t nh ng quan sat th c tê cach th c vân hanh mô hinh phề ̃ ́ ́ ́ ́ ̀ ̀
duyêt tin dung tâp trung tai CPC Miên Băc, tac gia phân tich nh ng măt thuân l ị ́ ̣ ̣ ̣ ̀ ́ ́ ̉ ́ ữ ̣ ̣ ợ
va kho khăn cua Ngân hang VPBank trong qua trinh triên khai mô hinh nay vaò ́ ̉ ̀ ́ ̀ ̉ ̀ ̀ ̀ hoat đông câp tin dung cung nh triên vong phat triên va nh ng thach th c mạ ̣ ́ ́ ̣ ̃ ư ̉ ̣ ́ ̉ ̀ ữ ́ ứ ̀ Ngân hang VPBank phai đôi măt trong th i gian t i. Trên c s đo, tac gia đê xuât̀ ̉ ́ ̣ ờ ớ ơ ở ́ ́ ̉ ̀ ́ cac giai phap hoan thiên mô hinh phê duyêt nay. Cac giai phap đ́ ̉ ́ ̀ ̣ ̀ ̣ ̀ ́ ̉ ́ ược xem xet t́ ư ̀phia Ngân hang Nha ń ̀ ̀ ươc va cac c quan ch c năng, t phia Ngân hang VPBank,́ ̀ ́ ơ ứ ừ ́ ̀
t phia ĐVKD la đ n vi tr c tiêp tham gia vao quy trinh câp tin dung cua ngânừ ́ ̀ ơ ̣ ự ́ ̀ ̀ ́ ́ ̣ ̉
Trang 12hang va t chinh ban thân CPC Miên Băc – đ n vi vân hanh chinh sach tin dung và ̀ ̀ư ́ ̉ ̀ ́ ơ ̣ ̣ ̀ ́ ́ ́ ̣ ̀
tr c tiêp xet duyêt hô s câp tin dung cua khach hang.ự ́ ́ ̣ ̀ ơ ́ ́ ̣ ̉ ́ ̀
Trang 13L I M ĐÂUỜ Ở ̀
1. Ly do chon đê taí ̣ ̀ ̀
C p tín d ng là ho t đ ng tr ng tâm đ i v i m t ngân hàng, là lĩnh v c đemấ ụ ạ ộ ọ ố ớ ộ ự
l i l i nhu n ch y u cho ngân hàng, đ ng th i cũng là ho t đ ng ti m n nhi uạ ợ ậ ủ ế ồ ờ ạ ộ ề ẩ ề
r i ro nh t đ i v i ngân hàng. Rui ro tin dung luôn gây t n th t cho các ngânủ ấ ố ớ ̉ ́ ̣ ổ ấ hang. Rui ro tin dung làm gi m l i nhu n, th m chí còn làm gi m ngu n v n t̀ ̉ ́ ̣ ả ợ ậ ậ ả ồ ố ự
có c a các ngân hàng. m c đô năng nê h n, n u rui ro tin dung không đủ Ở ứ ̣ ̣ ̀ ơ ế ̉ ́ ̣ ượ c
ki m soát t t làm cho t l các kho n cho vay m t v n tăng lên quá cao, các ngânể ố ỷ ệ ả ấ ố hang s ph i đ i m t v i nguy c phá s n. Trong nh ng năm gân đây, trên thề ẽ ả ố ặ ớ ơ ả ữ ̀ ́
gi i, xuât hiên thớ ́ ̣ ương xuyên h n cac vu đô v trong linh v c tai chinh ngân hang;̀ ơ ́ ̣ ̃ ỡ ̃ ự ̀ ́ ̀ tai thi tṛ ̣ ương Viêt Nam, cung co không it cac vu sap nhâp ngân hang yêu kem hoăc̀ ̣ ̃ ́ ́ ́ ̣ ́ ̣ ̀ ́ ́ ̣ ngân hang hoat đông không hiêu qua bi mua lai v i gia 0 đông. Điêu nay ch ng tò ̣ ̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ớ ́ ̀ ̀ ̀ ứ ̉
s canh tranh trong nganh ngân hang ngay cang gay găt, va cung thê hiên rui roự ̣ ̀ ̀ ̀ ̀ ́ ̀ ̃ ̉ ̣ ̉ ngay cang tăng lên trong linh v c kinh doanh nay. Nh vây, co thê thây răng, rui rò ̀ ̃ ự ̀ ư ̣ ́ ̉ ́ ̀ ̉ tin dung anh h́ ̣ ̉ ưởng tr c tiêp đên s tôn tai va phat triên cua cac ngân hang, đăcự ́ ́ ự ̀ ̣ ̀ ́ ̉ ̉ ́ ̀ ̣ biêt la tai thi tṛ ̀ ̣ ̣ ương cac ǹ ́ ươc đang phat triên trong đo co Viêt Nam, môi tŕ ́ ̉ ́ ́ ̣ ươ ng̀kinh doanh bât ôn, thông tin thi tŕ ̉ ̣ ương không đ̀ ược công khai, minh bach. Do đó,̣ môi quan tâm hang đâu đôi v i các ngân hang la không ng ng hoan thiên chinh́ ̀ ̀ ́ ớ ̀ ̀ ừ ̀ ̣ ́ sach quan tri rui ro, xây d ng mô hình phê duy t tín d ng sao cho phù h p v i quý ̉ ̣ ̉ ự ệ ụ ợ ớ
mô ho t đ ng và kh năng qu n tr r i ro c a ngân hàng mình. ạ ộ ả ả ị ủ ủ
VPBank la môt trong nh ng ngân hang đâu tiên ap dung mô hinh phê duyêt̀ ̣ ữ ̀ ̀ ́ ̣ ̀ ̣ tin dung tâp trung vao hoat đông câp tin dung. Đây la mô hinh đa va đang đ́ ̣ ̣ ̀ ̣ ̣ ́ ́ ̣ ̀ ̀ ̃ ̀ ược aṕ dung rông rai tai cac ngân hang l n trên thê gi i, thê hiên u điêm ṿ ̣ ̃ ̣ ́ ̀ ớ ́ ớ ̉ ̣ ư ̉ ượt trôi so v ị ơ ́
mô hinh phê duyêt cu trong công tac quan tri rui ro nhăm han chê rui ro tin dung và ̣ ̃ ́ ̉ ̣ ̉ ̀ ̣ ́ ̉ ́ ̣ ̀ nâng cao chât ĺ ượng tin dung ngân hang. Tuy nhiên, tai thi tŕ ̣ ̀ ̣ ̣ ương ngân hang Viêt̀ ̀ ̣ Nam, đây lai la mô hinh rât m i me, hiên đang đon nhân phan ng nhiêu chiêu ṭ ̀ ̀ ́ ớ ̉ ̣ ́ ̣ ̉ ứ ̀ ̀ ư ̀phia cac nha quan tri ngân hang, can bô nhân viên va t phia cac khach hang. Dó ́ ̀ ̉ ̣ ̀ ́ ̣ ̀ ̀ư ́ ́ ́ ̀
đo, qua trinh triên khai mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung tai VPBank găp khônǵ ́ ̀ ̉ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ̣
Trang 14it kho khăn, thach th c. Vân đê đăt ra la t th c tiên triên khai mô hinh phê duyêt́ ́ ́ ứ ́ ̀ ̣ ̀ ̀ư ự ̃ ̉ ̀ ̣ tin dung tâp trung, VPBank cân nhân diên đ́ ̣ ̣ ̀ ̣ ̣ ược kho khăn, thach th c nay cunǵ ́ ứ ̀ ̃
nh ng điêm con han chê cua mô hinh; t đo tim ra cac giai phap hoan thiên môữ ̉ ̀ ̣ ́ ̉ ̀ ừ ́ ̀ ́ ̉ ́ ̀ ̣ hinh phê duyêt tin dung, giup vân hanh mô hinh môt cach ôn đinh va hiêu qua nhât.̀ ̣ ́ ̣ ́ ̣ ̀ ̀ ̣ ́ ̉ ̣ ̀ ̣ ̉ ́
La ng̀ ươi tr c tiêp tham gia vao qua trinh xet duyêt tâp trung tai Trung tâm̀ ự ́ ̀ ́ ̀ ́ ̣ ̣ ̣ thâm đinh cua VPBank, tac gia hiêu đ̉ ̣ ̉ ́ ̉ ̉ ược nh ng thuân l i, kho khăn cua ngânữ ̣ ợ ́ ̉ hang khi vân hanh mô hinh, cung nh thây đ̀ ̣ ̀ ̀ ̃ ư ́ ược nh ng thanh t u va han chê conữ ̀ ự ̀ ̣ ́ ̀ tôn tai cua mô hinh. V i nh ng hiêu biêt cua minh vê th c tiên ap dung mô hinh taì ̣ ̉ ̀ ớ ữ ̉ ́ ̉ ̀ ̀ ự ̃ ́ ̣ ̀ ̣ VPBank, trên c s đôi chiêu v i cac mô hinh phê duyêt tâp trung hiên đang đơ ở ́ ́ ớ ́ ̀ ̣ ̣ ̣ ượ c
ap dung tai môt sô cac ngân hang khac, tac gia mong muôn đ a ra môt sô cac giaí ̣ ̣ ̣ ́ ́ ̀ ́ ́ ̉ ́ ư ̣ ́ ́ ̉ phap hoan thiên mô hinh phê duyêt m i nay. Đo cung chinh la ly do tac gia chon đế ̀ ̣ ̀ ̣ ớ ̀ ́ ̃ ́ ̀ ́ ́ ̉ ̣ ̀ tai ̀“Hoan thiên mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung tai Trung tâm x ly tiǹ ̣ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̣ ử ́ ́ dung tâp trung Miên Băc – VPBank”̣ ̣ ̀ ́ lam đê tai cho luân văn nghiên c u.̀ ̀ ̀ ̣ ứ
2. Đôi t́ ượng nghiên c uứ
Khach thê nghiên c u cua luân văn la Mô hinh phê duyêt tin dung tâp trunǵ ̉ ứ ̉ ̣ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ tai Trung tâm x ly tin dung tâp trung Miên Băc cua Ngân hang TMCP Viêt Naṃ ử ́ ́ ̣ ̣ ̀ ́ ̉ ̀ ̣ Thinh Ṿ ượng (CPC Miên Băc – VPBank). Trong đo, Mô hinh phê duyêt tin dung̀ ́ ́ ̀ ̣ ́ ̣ tâp trung đ̣ ược hiêu la mô hinh phê duyêt tin dung theo c chê quan ly r i ro tin̉ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ơ ́ ̉ ́ ủ ́ dung tâp trung (Nguy n Văn Ti n 2015, tr. 176).̣ ̣ ễ ế
Đôi t́ ượng nghiên c u cua luân văn la trên c s nghiên c u th c trang vânứ ̉ ̣ ̀ ơ ở ứ ự ̣ ̣ hanh mô hinh, tac gia đê xuât môt sô khuyên nghi va giai phap hoan thiên mô hinh̀ ̀ ́ ̉ ̀ ́ ̣ ́ ́ ̣ ̀ ̉ ́ ̀ ̣ ̀ phê duyêt tin dung tâp trung tai CPC Miên Băc – VPBank.̣ ́ ̣ ̣ ̣ ̀ ́
3. Muc đich nghiên c ụ ́ ứ
Tac gia mong muôn tim ra cac giai phap hoan thiên mô hinh phê duyêt tiń ̉ ́ ̀ ́ ̉ ́ ̀ ̣ ̀ ̣ ́ dung tâp trung tai Trung tâm x ly tin dung tâp trung Miên Băc VPBank nhăṃ ̣ ̣ ử ́ ́ ̣ ̣ ̀ ́ ̀ nâng cao chât ĺ ượng tin dung, đam bao cho s phat triên ôn đinh cua Ngân hang.́ ̣ ̉ ̉ ự ́ ̉ ̉ ̣ ̉ ̀
4. Nhiêm vu nghiên c ụ́ ̣ ư
Trang 15Bai luân văn th c hiên ba nhiêm vu sau:̀ ̣ ự ̣ ̣ ̣
Th nhât, Nghiên c u c s ly luân va c s th c tiên vê mô hinh phê duyêtứ ́ ứ ơ ở ́ ̣ ̀ ơ ở ự ̃ ̀ ̀ ̣ tin dung tâp trung.́ ̣ ̣
Th hai, Phân tich th c trang ap dung mô hinh phê duyêt tin dung tâp trungứ ́ ự ̣ ́ ̣ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ tai CPC Miên Băc – VPBank giai đoan 20122016.̣ ̀ ́ ̣
Th ba, Đê xuât cac giai phap hoan thiên mô hinh phê duyêt tin dung tâpứ ̀ ́ ́ ̉ ́ ̀ ̣ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ trung tai CPC Miên Băc – VPBank trong th i gian t i.̣ ̀ ́ ờ ớ
5. Phương phap nghiên c ú ứ
Đê th c hiên đ̉ ự ̣ ược muc đich nghiên c u, tac gia s dung đông th i cac nhoṃ ́ ứ ́ ̉ ử ̣ ̀ ờ ́ ́
phương phap nghiên c u ly thuyêt va cac nhom ph́ ứ ́ ́ ̀ ́ ́ ương phap nghiên c u th c tiêń ứ ự ̃ trong bai luân văn. Nhom ph̀ ̣ ́ ương phap nghiên c u ly thuyêt bao gôm ph́ ứ ́ ́ ̀ ươ ngphap phân tich va tông h p ly thuyêt, phu ng phap phân loai, hê thông hoa lý ́ ̀ ̉ ợ ́ ́ ơ ́ ̣ ̣ ́ ́ ́ thuyêt. Nhom ph́ ́ ương phap nghiên c u th c tiên bao gôm ph́ ứ ự ̃ ̀ ương phap quan sat,́ ́
phương phap phân tich va tông kêt kinh nghiêm, ph́ ́ ̀ ̉ ́ ̣ ương phap phân tich nguyêń ́ nhân gôc (RCA).́
6. Pham vi nghiên c u cua đê taị ứ ̉ ̀ ̀
Vê không gian: Đê tai nay chi đ̀ ̀ ̀ ̀ ̉ ược nghiên c u tai Trung tâm x ly tin dungứ ̣ ử ́ ́ ̣ tâp trung Miên Băc cua VPBank (hay la Trung tâm thâm đinh va xet duyêt tin dung̣ ̀ ́ ̉ ̀ ̉ ̣ ̀ ́ ̣ ́ ̣ tâp trung Miên Băc VPBank).̣ ̀ ́
Vê th i gian: Đê tai đ̀ ờ ̀ ̀ ược nghiên c u trong giai đoan t năm 2012 đên 2016.ứ ̣ ừ ́
7. Tông quan tinh hinh nghiên c u co liên quan đên đê taỉ ̀ ̀ ứ ́ ́ ̀ ̀
Hiên nay, trên thê gi i co nhiêu nghiên c u liên quan đên đê tai nay. Trong̣ ́ ớ ́ ̀ ứ ́ ̀ ̀ ̀ cuôn H́ ương dân vê Quan tri rui ro tin dung (Guidelines on Credit Risḱ ̃ ̀ ̉ ̣ ̉ ́ ̣ Management) do Ngân hang Oesterreichische (OeNB) – Ngân hang quôc gia cuà ̀ ́ ̉
Ao ban hanh, OeNB đa danh môt ch́ ̀ ̃ ̀ ̣ ương đê noi vê Quy trinh phê duyêt tin dung vả ́ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̀ Quan tri rui ro tin dung (Credit Approval Process and Credit Risk Management).̉ ̣ ̉ ́ ̣
Trang 16Tai Ao, quy trinh phê duyêt tin dung đ̣ ́ ̀ ̣ ́ ̣ ược chia lam nhiêu b̀ ̀ ươc riêng biêt t găṕ ̣ ừ ̣
g khach hang, thu thâp hô s (khâu ban hang) đên đanh gia tin dung tông quan,ỡ ́ ̀ ̣ ̀ ơ ́ ̀ ́ ́ ́ ́ ̣ ̉ thâm đinh tai san bao đam va đanh gia rui ro, lâp bao cao thâm đinh va phê duyêt̉ ̣ ̀ ̉ ̉ ̉ ̀ ́ ́ ̉ ̣ ́ ́ ̉ ̣ ̀ ̣ tin dung (khâu phân tich rui ro) đên cuôi cung la soan thao hô s va giai ngân (khâú ̣ ́ ̉ ́ ́ ̀ ̀ ̣ ̉ ̀ ơ ̀ ̉
x ly tin dung). Nh vây, ngân hang Ao đa tach bach ba ch c năng trong quy trinhử ́ ́ ̣ ư ̣ ̀ ́ ̃ ́ ̣ ứ ̀ câp tin dung la kinh doanh, quan ly rui ro va tac nghiêp.́ ́ ̣ ̀ ̉ ́ ̉ ̀ ́ ̣
Bên canh đo, phê duyêt tin dung cung đ̣ ́ ̣ ́ ̣ ̃ ược nhăc đên trong Bao cao th́ ́ ́ ́ ươ ng̀niên năm 2016 cua Ngân hang Standard Chartered. Hâu hêt cac hô s tin dung cuả ̀ ̀ ́ ́ ̀ ơ ́ ̣ ̉ ngân hang nay đêu đ̀ ̀ ̀ ược thâm đinh va phê duyêt tin dung b i Hôi đông phê duyêt̉ ̣ ̀ ̣ ́ ̣ ở ̣ ̀ ̣ tin dung (The Credit Approval Committee).́ ̣
Tiêp theo, vao thang 3 năm 2017, Ngân hang Mauritius cung ban hanh ban s á ̀ ́ ̀ ̃ ̀ ̉ ử đôi H̉ ương dân vê Quan tri rui ro tin dung (Guideline on Credit Risk Management,́ ̃ ̀ ̉ ̣ ̉ ́ ̣ revised 2017) Hương dân nay la tâp h p tât ca cac quy đinh hiên hanh cuá ̃ ̀ ̀ ̣ ợ ́ ̉ ́ ̣ ̣ ̀ ̉ Mauritius vê quan tri rui ro tin dung, đăc biêt la cac quy đinh vê thâm đinh va phề ̉ ̣ ̉ ́ ̣ ̣ ̣ ̀ ́ ̣ ̀ ̉ ̣ ̀ duyêt tin dung. Theo đo, đê nghi vay vôn đ̣ ́ ̣ ́ ̀ ̣ ́ ược đanh gia la giây t cân thiêt nhăḿ ́ ̀ ́ ờ ̀ ́ ̀ cung câp moi thông tin vê khach hang Mauritius ban hanh danh muc hô ś ̣ ̀ ́ ̀ ̀ ̣ ̀ ơ (checklist) đê đam bao thu thâp đây đu thông tin vê khach hang, va xac đinh cac̉ ̉ ̉ ̣ ̀ ̉ ̀ ́ ̀ ̀ ́ ̣ ́ tiêu chi nhăm phân loai khach hang, đông th i co thê loai bo tr c tiêp cac khach́ ̀ ̣ ́ ̀ ̀ ờ ́ ̉ ̣ ̉ ự ́ ́ ́ hang trong nhom “black list”. Ngân hang Mauritius trao thâm quyên phê duyêt tiǹ ́ ̀ ̉ ̀ ̣ ́ dung cho ca nhân hoăc Hôi đông. Thâm quyên phê duyêt cua ca nhân đ̣ ́ ̣ ̣ ̀ ̉ ̀ ̣ ̉ ́ ược phân chia d a theo câp bâc hoăc trinh đô chuyên môn. Tuy theo quy mô cua khoan tinự ́ ̣ ̣ ̀ ̣ ̀ ̉ ̉ ́ dung ma co thê đ̣ ̀ ́ ̉ ược phê duyêt b i hai can bô phê duyêt hoăc b i hôi đông tiṇ ở ́ ̣ ̣ ̣ ở ̣ ̀ ́ dung hoăc đ̣ ̣ ược duyêt b i cac chuyên gia quan ly tin dung.̣ ở ́ ̉ ́ ́ ̣
Tiêp đên la bai viêt cua hoc gia Srisai Chilukuri trên Tap chi Internationaĺ ́ ̀ ̀ ́ ̉ ̣ ̉ ̣ ́ Journal of Innovative Research and Development: Hê thông thâm đinh va phê duyêṭ ́ ̉ ̣ ̀ ̣ tin dung hiêu qua – Bô may xet duyêt khoan vay cua ngân hang th́ ̣ ̣ ̉ ̣ ́ ́ ̣ ̉ ̉ ̀ ương maị (Effective Credit Approval and Appraisal System Loan Review Mechanism of Commercial Banks). Bai viêt thê hiên vai tro cua bô may xet duyêt tin dung, coi đâỳ ́ ̉ ̣ ̀ ̉ ̣ ́ ́ ̣ ́ ̣
Trang 17la môt công cu hiêu qua kiêm soat chât l̀ ̣ ̣ ̣ ̉ ̉ ́ ́ ượng tin dung va đanh gia s c khoe cuá ̣ ̀ ́ ́ ứ ̉ ̉ ngân hang.̀
T i Vi t Nam cũng có các nghiên c u liên quan đ n đ tài này.ạ ệ ứ ế ề
Trong Giao trinh Quan tri ngân hang th́ ̀ ̉ ̣ ̀ ương mai do Nha xuât ban Thông kệ ̀ ́ ̉ ́ ban hanh năm 2015, Giao s – Tiên si Nguyên Văn Tiên đa ban vê mô hinh quan lỳ ́ ư ́ ̃ ̃ ́ ̃ ̀ ̀ ̀ ̉ ́ rui ro tin dung tâp trung. Ông chi ra nh ng đăc tr ng, u điêm va nh̉ ́ ̣ ̣ ̉ ữ ̣ ư ư ̉ ̀ ược điêm cuả ̉
mô hinh. Trên c s đôi chiêu v i mô hinh qu n lý r i ro tín d ng phân tan, ông̀ ơ ở ́ ́ ớ ̀ ả ủ ụ ́
đ a ra kêt luân vê xu hư ́ ̣ ̀ ướng ap dung mô hinh quan ly rui ro tin dung tâp trung la tât́ ̣ ̀ ̉ ́ ̉ ́ ̣ ̣ ̀ ́ yêu trong t́ ương lai. Theo cach tiêp cân nay, mô hinh quan ly rui ro tin dung đ́ ́ ̣ ̀ ̀ ̉ ́ ̉ ́ ̣ ượ chiêu theo nghia rông h n, bao gôm tât ca bô phân liên quan đên hoat đông tin dung̉ ̃ ̣ ơ ̀ ́ ̉ ̣ ̣ ́ ̣ ̣ ́ ̣ thuôc nôi bô ngân hang.̣ ̣ ̣ ̀
Tiêp theo la luân văn thac sy cua tac gia Cao Thi Lan H́ ̀ ̣ ̣ ̃ ̉ ́ ̉ ̣ ương (2010), Trươ ng̀đai hoc Ngoai Tḥ ̣ ̣ ương Ha Nôi v i đê tai “Quan tri rui ro tin dung nhăm nâng caò ̣ ớ ̀ ̀ ̉ ̣ ̉ ́ ̣ ̀ hiêu qua kinh doanh trong ngân hang TMCP Hang Hai Viêt Nam”. Trên c ṣ ̉ ̀ ̀ ̉ ̣ ơ ở nghiên c u vê th c trang quan tri rui ro tin dung tai ngân hang TMCP Hang Hai,ứ ̀ ự ̣ ̉ ̣ ̉ ́ ̣ ̣ ̀ ̀ ̉ tac gia đê xuât cac giai phap quan tri rui ro tin dung nhăm nâng cao hiêu qua hoat́ ̉ ̀ ́ ́ ̉ ́ ̉ ̣ ̉ ́ ̣ ̀ ̣ ̉ ̣ đông kinh doanh cua ngân hang. Luân văn cung chi ra tinh hiêu qua cua viêc tâp̣ ̉ ̀ ̣ ̃ ̉ ́ ̣ ̉ ̉ ̣ ̣ trung phê duyêt tin dung tai ngân hang nay.̣ ́ ̣ ̣ ̀ ̀
Vê mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung, VPBank la môt trong nh ng ngâǹ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̀ ̣ ữ hang đâu tiên ap dung mô hinh nay vao hoat đông câp tin dung. Tuy nhiên, cho đêǹ ̀ ́ ̣ ̀ ̀ ̀ ̣ ̣ ́ ́ ̣ ́ nay, ch a co công trinh nao nghiên c u vê th c trang mô hinh đang đư ́ ̀ ̀ ứ ̀ ự ̣ ̀ ược triên̉ khai tai Trung tâm xet duyêt tin dung cua VPBank. La ng̣ ́ ̣ ́ ̣ ̉ ̀ ươi tr c tiêp tham già ự ́ công tac thâm đinh va phê duyêt tin dung tai VPBank, tac gia hiêu đ́ ̉ ̣ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ́ ̉ ̉ ược nh ng khoữ ́ khăn va thuân l i cua trung tâm phê duyêt, s thanh công va cac điêm han chê cuà ̣ ợ ̉ ̣ ự ̀ ̀ ́ ̉ ̣ ́ ̉
mô hinh phê duyêt tai VPBank; t đo, tac gia đê xuât môt sô giai phap hoan thiêǹ ̣ ̣ ừ ́ ́ ̉ ̀ ́ ̣ ́ ̉ ́ ̀ ̣
mô hinh nay. H̀ ̀ ương tiêp cân t goc nhin cua CPC Miên Băc – môt trong hai trunǵ ́ ̣ ừ ́ ̀ ̉ ̀ ́ ̣ tâm xet duyêt tin dung cua VPBank đa đem đên nh ng điêu m i me cho bai viêt vế ̣ ́ ̣ ̉ ̃ ́ ữ ̀ ớ ̉ ̀ ́ ̀
Trang 19CHƯƠNG 1: C S LY LUÂN VA TH C TIÊN VÊ TIN DUNG VA MÔƠ Ở ́ ̣ ̀ Ự ̃ ̀ ́ ̣ ̀ HINH PHÊ DUYÊT TIN DUNG TÂP TRUNG̀ ̣ ́ ̣ ̣
1.1. Khai niêm va phân loai tin dunǵ ̣ ̀ ̣ ́ ̣
1.1.1. Khai niêm va cac đăc tr ng c ban cua tin dunǵ ̣ ̀ ́ ̣ ư ơ ̉ ̉ ́ ̣
1.1.1.1. Khai niêḿ ̣
Quan h tín d ng đã có t r t lâu trong l ch s phát tri n c a n n kinh t xãệ ụ ừ ấ ị ử ể ủ ề ế
h i. M i quan h này độ ố ệ ược hình thành khách quan t nhu c u luân chuy n v nừ ầ ể ố
gi a các ch th trong n n kinh t và đữ ủ ể ề ế ược bi u hi n dể ệ ưới các hình th c khácứ nhau t đ n gi n nh tín d ng cho vay n ng lãi (các ch th tr c ti p giao d chừ ơ ả ư ụ ặ ủ ể ự ế ị
v i nhau) đ n ph c t p h n nh tín d ng ngân hàng (ngân hàng đóng vai trò trungớ ế ứ ạ ơ ư ụ gian tài chính giúp g n k t các ch th th a v n và các ch th thi u v n).ắ ế ủ ể ừ ố ủ ể ế ố
Nh ng dù la hình th c nào thi quan hê tin dung đêu đư ̀ ứ ̀ ̣ ́ ̣ ̀ ược đinh nghia thông nhâṭ ̃ ́ ́
co hoan tra băng cac nghiêp vu cho vay, chiêt khâu (tai chiêt khâu), cho thuê taí ̀ ̉ ̀ ́ ̣ ̣ ́ ́ ́ ́ ́ ̀ chinh, bao lanh ngân hang va cac nghiêp vu khac” (Nguyên Văn Tiên 2009, tr. 343).́ ̉ ̃ ̀ ̀ ́ ̣ ̣ ́ ̃ ́ Trong cuôn sach Tin dung va Thâm đinh tin dung ngân hang, Tiên si Nguyêń ́ ́ ̣ ̀ ̉ ̣ ́ ̣ ̀ ́ ̃ ̃ Minh Kiêu cung đinh nghia “tin dung ngân hang la quan hê chuyên nh̀ ̃ ̣ ̃ ́ ̣ ̀ ̀ ̣ ̉ ượng quyêǹ
s dung vôn t ngân hang sang cho khach hang trong môt th i han nhât đinh v iử ̣ ́ ừ ̀ ́ ̀ ̣ ờ ̣ ́ ̣ ơ ́môt khoan chi phi nhât đinh” (Nguyên Minh Kiêu 2009, tr. 23).̣ ̉ ́ ́ ̣ ̃ ̀
Trang 211.1.1.2. Đăc tr ng c ban cua tin dung ngân hang ̣ ư ơ ̉ ̉ ́ ̣ ̀
Th nhât, tin dung ngân hang d a trên c s long tin (Nguyên Văn Tiênứ ́ ́ ̣ ̀ ự ơ ở ̀ ̃ ́
2009, tr. 344). Ngân hang chi đông y câp tin dung đôi v i môt khach hang khi ngâǹ ̉ ̀ ́ ́ ́ ̣ ́ ớ ̣ ́ ̀ hang tin răng khach hang se s dung vôn đung muc đich, s dung vôn hiêu qua và ̀ ́ ̀ ̃ ử ̣ ́ ́ ̣ ́ ử ̣ ́ ̣ ̉ ̀ khach hang co kha năng hoan tra tiên gôc đung th i han vôn vay cung nh cać ̀ ́ ̉ ̀ ̉ ̀ ́ ́ ờ ̣ ́ ̃ ư ́ khoan lai, phi kem theo cho ngân hang.̉ ̃ ́ ̀ ̀
Th hai, tin dung ngân hang la s chuyên nhứ ́ ̣ ̀ ̀ ự ̉ ượng tam th i môt tai san, hay lạ ờ ̣ ̀ ̉ ̀ môt s chuyên nḥ ự ̉ ượng co th i han (Nguyên Văn Tiên 2009, tr. 344). Ngân hanǵ ờ ̣ ̃ ́ ̀
được phep huy đông vôn t cac khach hang ca nhân va khach hang tô ch c; sau đó ̣ ́ ừ ́ ́ ̀ ́ ̀ ́ ̀ ̉ ứ ́
s dung nguôn vôn huy đông đử ̣ ̀ ́ ̣ ược đê cho vay. Do đo, cac khoan tin dung ngân̉ ́ ́ ̉ ́ ̣ hang đêu co th i han. Viêc xac đinh đung th i han cua môi khoan tin dung không̀ ̀ ́ ờ ̣ ̣ ́ ̣ ́ ờ ̣ ̉ ̃ ̉ ́ ̣
nh ng giup ngân hang hoan tra nguôn vôn huy đông khi đên han ma con giup ngânữ ́ ̀ ̀ ̉ ̀ ́ ̣ ́ ̣ ̀ ̀ ́ hang kiêm soat chăt che dong tiên cua khach hang, đam bao khach hang s dung̀ ̉ ́ ̣ ̃ ̀ ̀ ̉ ́ ̀ ̉ ̉ ́ ̀ ử ̣ vôn đung muc đich. Th i han cua môi khoan tin dung đ́ ́ ̣ ́ ờ ̣ ̉ ̃ ̉ ́ ̣ ược quy đinh cu thê trêṇ ̣ ̉
h p đông tin dung va khê ợ ̀ ́ ̣ ̀ ́ươc nhân n ́ ̣ ợ
Th ba, tin dung ngân hang d a trên nguyên tăc hoan tra ca gôc va laiứ ́ ̣ ̀ ự ́ ̀ ̉ ̉ ́ ̀ ̃ (Nguyên Văn Tiên 2009, tr. 344). Do ngân hang không t tao ra nguôn vôn ma phaĩ ́ ̀ ự ̣ ̀ ́ ̀ ̉
đi huy đông vôn t cac khach hang ca nhân va tô ch c, nên ngân hang phai tra môṭ ́ ừ ́ ́ ̀ ́ ̀ ̉ ứ ̀ ̉ ̉ ̣ khoan chi phi đôi v i nguôn vôn huy đông đ̉ ́ ́ ớ ̀ ́ ̣ ược. Ngân hang th̀ ương a thich cac̀ ư ́ ́ nguôn vôn dai han nên th̀ ́ ̀ ̣ ương ap lai suât huy đông cao h n đôi v i cac khoan tiêǹ ́ ̃ ́ ̣ ơ ́ ớ ́ ̉ ̀
g i dai han. Ngân hang la tô ch c kinh doanh vôn nên yêu câu khach hang đử ̀ ̣ ̀ ̀ ̉ ứ ́ ̀ ́ ̀ ượ ccâp tin dung chi tra môt khoan chi phi t́ ́ ̣ ̉ ̣ ̉ ́ương ng, ngoai nguôn vôn đa tai tr T cứ ̀ ̀ ́ ̃ ̀ ợ ư ́
la, tai th i điêm đên han, khach hang phai hoan tra cho ngân hang môt l̀ ̣ ờ ̉ ́ ̣ ́ ̀ ̉ ̀ ̉ ̀ ̣ ượng taì san l n h n tai san ban đâu; phân chênh lêch chinh la lai cua ngân hang hay chi phỉ ớ ơ ̀ ̉ ̀ ̀ ̣ ́ ̀ ̃ ̉ ̀ ́
ma khach hang phai tra đê co đ̀ ́ ̀ ̉ ̉ ̉ ́ ược khoan tin dung đo. Vi du, nêu khoan tin dung lả ́ ̣ ́ ́ ̣ ́ ̉ ́ ̣ ̀ cho vay thi chi phi khach hang phai tra la lai vay; nêu khoan tin dung la bao lanh̀ ́ ́ ̀ ̉ ̉ ̀ ̃ ́ ̉ ́ ̣ ̀ ̉ ̃ ngân hang thi chi phi khach hang phai tra la phi bao lanh. Khoan lai va phi nay taò ̀ ́ ́ ̀ ̉ ̉ ̀ ́ ̉ ̃ ̉ ̃ ̀ ́ ̀ ̣
Trang 22ra l i nhuân cho ngân hang, giup ngân hang bu đăp cac khoan chi phi hoat đôngợ ̣ ̀ ́ ̀ ̀ ́ ́ ̉ ́ ̣ ̣ phat sinh.́
Th t , tin dung ngân hang luôn tiêm ân rui ro cao (Nguyên Văn Tiên 2009,ư ứ ́ ̣ ̀ ̀ ̉ ̉ ̃ ́
tr. 345). Viêc khach hang th c hiên nghia vu tra n đôi v i ngân hang không chị ́ ̀ ự ̣ ̃ ̣ ̉ ợ ́ ớ ̀ ̀ phu thuôc vao y th c tra n cua khach hang ma con phu thuôc vao cac yêu tô khacḥ ̣ ̀ ́ ứ ̉ ợ ̉ ́ ̀ ̀ ̀ ̣ ̣ ̀ ́ ́ ́ ́ hang khac nh : biên đông gia ca thi tr̀ ́ ư ́ ̣ ́ ̉ ̣ ương, thiên tai, thât thoat hang hoa…Nh ng̀ ́ ́ ̀ ́ ư ̃kho khăn lam suy giam kha năng tra n cua khach hang, t đo ma phat sinh n quá ̀ ̉ ̉ ̉ ợ ̉ ́ ̀ ừ ́ ̀ ́ ợ ́ han, n xâu cho ngân hang. Do đo, tṛ ợ ́ ̀ ́ ươc khi quyêt đinh câp tin dung đôi v i môt́ ́ ̣ ́ ́ ̣ ́ ớ ̣ khach hang, ngân hang luôn đ a ra cac nhân xet tông quan vê tinh hinh khach hanǵ ̀ ̀ ư ́ ̣ ́ ̉ ̀ ̀ ̀ ́ ̀ cung nh d đoan diên biên thi tr̃ ư ự ́ ̃ ́ ̣ ương trong t̀ ương lai
1.1.2. Phân loai tin dung ngân hang ̣ ́ ̣ ̀
Tin dung ngân hang (goi tăt la tin dung) đ́ ̣ ̀ ̣ ́ ̀ ́ ̣ ược phân chia thanh nhiêu loai khac̀ ̀ ̣ ́ nhau theo nh ng cach tiêu chi khac nhau, nh : th i han, tai san bao đam, muc đich,ữ ́ ́ ́ ư ờ ̣ ̀ ̉ ̉ ̉ ̣ ́ chu thê vay vôn, ph̉ ̉ ́ ương th c tra n , phứ ̉ ợ ương th c cho vay, hinh th c câp tinứ ̀ ứ ́ ́ dung. (Nguyên Văn Tiên 2009, tr. 347 – tr. 350).̣ ̃ ́
Căn c vao th i han tin dung: tin dung bao gôm tin dung ngăn han, trung hanứ ̀ ờ ̣ ́ ̣ ́ ̣ ̀ ́ ̣ ́ ̣ ̣
va dai han. Tin dung ngăn han co th i han đên 01 năm; tin dung trung han co th ì ̀ ̣ ́ ̣ ́ ̣ ́ ờ ̣ ́ ́ ̣ ̣ ́ ơ ̀han trên 01 năm đên 05 năm; tin dung dai han co th i han trên 05 năm.̣ ́ ́ ̣ ̀ ̣ ́ ờ ̣
Căn c vao tai san bao đam: tin dung bao gôm tin dung co bao đam va tinứ ̀ ̀ ̉ ̉ ̉ ́ ̣ ̀ ́ ̣ ́ ̉ ̉ ̀ ́ dung không co bao đam. Tin dung co bao đam yêu câu khach hang phai co tai saṇ ́ ̉ ̉ ́ ̣ ́ ̉ ̉ ̀ ́ ̀ ̉ ́ ̀ ̉
đê đam bao cho khoan tin dung; nh câm cô sô tiêt kiêm, giây t co gia, tai khoan̉ ̉ ̉ ̉ ́ ̣ ư ̀ ́ ̉ ́ ̣ ́ ờ ́ ́ ̀ ̉ tiên g i co ky han hay thê châp tai san la bât đông san, đông san nh ô tô, maỳ ử ́ ̀ ̣ ́ ́ ̀ ̉ ̀ ́ ̣ ̉ ̣ ̉ ư ́ moc…Tin dung không co bao đam la tin dung d a trên uy tin, m c đô tin nhiêḿ ́ ̣ ́ ̉ ̉ ̀ ́ ̣ ự ́ ứ ̣ ́ ̣ cua khach hang ma không cân tai san câm cô hay thê châp.̉ ́ ̀ ̀ ̀ ̀ ̉ ̀ ́ ́ ́
Căn c vao muc đich câp tin dung: tin dung chia thanh tin dung phuc vu hoatứ ̀ ̣ ́ ́ ́ ̣ ́ ̣ ̀ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ đông san xuât kinh doanh (nh đâu t tai san cô đinh la may moc, nha x̣ ̉ ́ ư ̀ ư ̀ ̉ ́ ̣ ̀ ́ ́ ̀ ưởng; hay
Trang 23bô sung vôn l u đông kinh doanh…) va tin dung phuc vu muc đich tiêu dung (nh̉ ́ ư ̣ ̀ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ̀ ư mua xe ô tô, mua bât đông san, xây s a ch a nha…).́ ̣ ̉ ử ữ ̀
Căn c vao chu thê vay vôn: bao gôm tin dung khach hang ca nhân va tinứ ̀ ̉ ̉ ́ ̀ ́ ̣ ́ ̀ ́ ̀ ́ dung khach hang doanh nghiêp.̣ ́ ̀ ̣
Căn c vao phứ ̀ ương th c tra n gôc: bao gôm tin dung tra gop, tin dung traứ ̉ ợ ́ ̀ ́ ̣ ̉ ́ ́ ̣ ̉ môt lân va tin dung hoan tra theo yêu câu. Tin dung tra gop la loai tin dung co nhiêụ ̀ ̀ ́ ̣ ̀ ̉ ̀ ́ ̣ ̉ ́ ̀ ̣ ́ ̣ ́ ̀
ky han tra n gôc. T c la, khach hang phai tra n gôc đinh ky hang thang, hang quỳ ̣ ̉ ợ ́ ứ ̀ ́ ̀ ̉ ̉ ợ ́ ̣ ̀ ̀ ́ ̀ ́ hoăc hang năm; tḥ ̀ ương ap dung v i cac khoan vay trung, dai han. Tin dung tra môt̀ ́ ̣ ớ ́ ̉ ̀ ̣ ́ ̣ ̉ ̣ lân la loai tin dung chi co môt ky han tra n gôc. T c la, khach hang tra lai đinh ky,̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̉ ́ ̣ ̀ ̣ ̉ ợ ́ ứ ̀ ́ ̀ ̉ ̃ ̣ ̀ gôc tra vao cuôi ky; tin dung nay th́ ̉ ̀ ́ ̀ ́ ̣ ̀ ương ap dung v i cac khoan vay ngăn han, th ì ́ ̣ ớ ́ ̉ ́ ̣ ơ ̀han tra gôc phu thuôc vao th i han quay vong vôn hay th i han nguôn tiên vê cuạ ̉ ́ ̣ ̣ ̀ ờ ̣ ̀ ́ ờ ̣ ̀ ̀ ̀ ̉ khach hang. Tin dung hoan tra theo yêu câu la loai tin dung ma khach hang đ́ ̀ ́ ̣ ̀ ̉ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̀ ́ ̀ ượ cphep hoan tra n vay tai bât ky th i điêm nao; nh cho vay thâu chi, the tin dung.́ ̀ ̉ ợ ̣ ́ ̀ ờ ̉ ̀ ư ́ ̉ ́ ̣Căn c vao phứ ̀ ương th c cho vay: bao gôm cho vay theo mon va cho vay theoứ ̀ ́ ̀ han m c tin dung.̣ ứ ́ ̣
Căn c vao hinh th c câp tin dung: bao gôm tin dung cho vay, bao lanh, choứ ̀ ̀ ứ ́ ́ ̣ ̀ ́ ̣ ̉ ̃ thuê tai chinh, chiêt khâu giây t co gia.̀ ́ ́ ́ ́ ờ ́ ́
1.2. Cac mô hinh phê duyêt tin dunǵ ̀ ̣ ́ ̣
C p tín d ng là ho t đ ng tr ng tâm đ i v i m t ngân hàng, là lĩnh v c đemấ ụ ạ ộ ọ ố ớ ộ ự
l i l i nhu n ch y u cho ngân hàng, đ ng th i cũng là ho t đ ng ti m n nhi uạ ợ ậ ủ ế ồ ờ ạ ộ ề ẩ ề
r i ro nh t đ i v i ngân hàng. Đ n nay, các ngân hàng vủ ấ ố ớ ế ướng vào nguy c v nơ ỡ ợ
h u h t là do các th t thoát liên quan đ n ho t đ ng c p tín d ng. Do đó, cácầ ế ấ ế ạ ộ ấ ụ ngân hàng r t coi tr ng vi c xây d ng m t mô hình phê duy t tín d ng sao choấ ọ ệ ự ộ ệ ụ phù h p v i quy mô ho t đ ng và kh năng qu n tr r i ro c a ngân hàng mình.ợ ớ ạ ộ ả ả ị ủ ủ
1.2.1. Khai niêm vê mô hinh phê duyêt tin dunǵ ̣ ̀ ̀ ̣ ́ ̣
Theo T đi n di n gi i kinh t kinh doanh AnhVi t c a Nhà xu t b nừ ể ễ ả ế ệ ủ ấ ả Khoa h c và K thu t, Mô hình (Model) có nghĩa là “m t s hình dung m t họ ỹ ậ ộ ự ộ ệ
Trang 24th ng, m i quan h hay tình tr ng kinh t S hình dung này có th mang m tố ố ệ ạ ế ự ể ộ trong nhi u d ng th c khác nhau: d ng miêu t b ng ngôn t hay b t chề ạ ứ ạ ả ằ ừ ắ ước m tộ
hi n tệ ượng trong th gi i th c t i, d ng là m t bi u đ nh đ th đ nh lýế ớ ự ạ ạ ộ ể ồ ư ồ ị ị Cobweb ch ng h n, d ng là m t h th ng các phẳ ạ ạ ộ ệ ố ương trình trình bày m i quanố
h gi a các bi n s khác nhau ch ng h n nh tiêu dùng là m t hàm s c a thuệ ữ ế ố ẳ ạ ư ộ ố ủ
nh p”.ậ
T đi n Ti ng Vi t thông d ng c a Nhà xu t b n Giáo d c thì đ nh nghĩa:ừ ể ế ệ ụ ủ ấ ả ụ ị
Mô hình là “V t thu nh m t v t đã có trong th c t ho c làm m u đ t o raậ ỏ ộ ậ ự ế ặ ẫ ể ạ
nh ng v t m i khác”.ữ ậ ớ
Theo đó, Mô hình phê duy t tín d ng là m t hình m u, m t h th ng, làệ ụ ộ ẫ ộ ệ ố
phương th c mà ngân hàng t ch c, s p x p theo ch c năng c a các b ph n liênứ ổ ứ ắ ế ứ ủ ộ ậ quan trong quy trình th m đ nh và phê duy t m t kho n tín d ng đ i v i kháchẩ ị ệ ộ ả ụ ố ớ hàng. Nó ch ra vi c ngân hàng đ ng ý hay t ch i c p tín d ng đ i v i m t hayỉ ệ ồ ừ ố ấ ụ ố ớ ộ
m t nhóm khách hàng thì ph i làm nh th nào, kho n tín d ng độ ả ư ế ả ụ ược xét duy tệ
ph i tr i qua các bả ả ước nào, các b ph n, phòng ban nào.ộ ậ
1.2.2. Phân loai mô hinh phê duyêt tin dung ̣ ̀ ̣ ́ ̣
Hi n nay có hai mô hình phê duy t tín d ng ph bi n đang áp d ng t i Vi tệ ệ ụ ổ ế ụ ạ ệ Nam là Mô hình phê duy t tín d ng phân tán và Mô hình phê duy t tín d ng t pệ ụ ệ ụ ậ trung (Nguyên Văn Tiên 2015, tr. 176).̃ ́
Mô hình phê duy t tín d ng phân tán là mô hình phê duy t truy n th ng c aệ ụ ệ ề ố ủ các ngân hàng Vi t Nam. Có th kh ng đ nh r ng các ngân hàng Vi t Nam đ uệ ể ẳ ị ằ ệ ề đang ho c đã áp d ng mô hình phê duy t này.ặ ụ ệ
V i mô hình phê duy t tín d ng này, Đ n v kinh doanh có quy n tr c ti pớ ệ ụ ơ ị ề ự ế phê duy t kho n tín d ng trong m t m c phan quyêt c th M c phan quyêt hayệ ả ụ ộ ứ ́ ́ ụ ể ứ ́ ́ han m c phan quyêt la sô tiên tôi đa ma câp phê duyêt đ̣ ứ ́ ́ ̀ ́ ̀ ́ ̀ ́ ̣ ược quyên quyêt đinh, phề ́ ̣ duyêt câp tin dung cho môi khach hang hoăc môt nhom khach hang liên quan trong̣ ́ ́ ̣ ̃ ́ ̀ ̣ ̣ ́ ́ ̀ tât ca cac nghiêp vu câp tin dung. Can b tín d ng ch u trách nhi m toàn b v h́ ̉ ́ ̣ ̣ ́ ́ ̣ ́ ộ ụ ị ệ ộ ề ồ
Trang 25s khách hàng t khâu tìm ki m khách hàng, th m đ nh h s khách hàng, trìnhơ ừ ế ẩ ị ồ ơ duy t h s khách hàng, gi i ngân và qu n lý sau vay. Câp lanh đao cua đ n việ ồ ơ ả ả ́ ̃ ̣ ̉ ơ ̣ kinh doanh (Giám đ c Phòng giao d ch/Giam đôc Chi nhanh) có quy n quy t đ nhố ị ́ ́ ́ ề ế ị
đ ng ý hay t ch i c p tín d ng đ i v i khách hàng n u trong h n m c phánồ ừ ố ấ ụ ố ớ ế ạ ứ quy t c a mình. Vế ủ ượ ạt h n m c phán quy t c a Giám đ c Phòng giao d ch, Cánứ ế ủ ố ị
b bán hàng s làm đ xu t có ch ký c a lãnh đ o Phòng giao d ch trình lênộ ẽ ề ấ ữ ủ ạ ị Giám đ c chi nhánh. N u vố ế ượ ạt h n m c phán quy t c a Giám đ c Chi nhánh thìứ ế ủ ố
đ n v ti p t c trình h s lên cac câp phê duyêt cao h n thông qua B ph n Táiơ ị ế ụ ồ ơ ́ ́ ̣ ơ ộ ậ
th m đ nh H i s Nh v y, mô hình phê duyêt này ch a có s tách b ch gi aẩ ị ộ ở ư ậ ̣ ư ự ạ ữ
ch c năng kinh doanh, qu n ly r i ro (thâm đinh) và tác nghi p. Phòng giao d chứ ả ́ ủ ̉ ̣ ệ ị
đ ng th i th c hi n c ba ch c năng này, có s đ c l p khá cao so v i H i sồ ờ ự ệ ả ứ ự ộ ậ ớ ộ ở chính c a ngân hàng. Môi phong giao dich la môt mô hinh ngân hang thu nho, th củ ̃ ̀ ̣ ̀ ̣ ̀ ̀ ̉ ự hiên tât ca cac khâu trong quy trinh câp tin dung cua ngân hang (Nguyên Văn Tiêṇ ́ ̉ ́ ̀ ́ ́ ̣ ̉ ̀ ̃ ́
2015, tr. 180)
Mô hình này có nh ng u đi m và nhữ ư ể ược đi m nh sau:ể ư
u đi m c a mô hình phê duy t tín d ng phân tán:
Th nh t, m t cán b tín d ng làm h u h t các khâu trong quy trình tínứ ấ ộ ộ ụ ầ ế
d ng, do đó b máy v n hành đ n gi n g n nh C c u c a m t phòng giaoụ ộ ậ ơ ả ọ ẹ ơ ấ ủ ộ
d ch, m t chi nhánh c p 2 tr c thu c chi nhánh chính, b ph n kinh doanh thị ộ ấ ự ộ ộ ậ ườ ng
ch g m m t giám đ c qu n lý t hai đ n ba nhân viên tín d ng.ỉ ồ ộ ố ả ừ ế ụ
S đô 1.1: Mô hinh phê duyêt tin dung phân tanơ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ́
Nguôn: Tac gia t tông h p̀ ́ ̉ ự ̉ ợ
Th hai, do b máy v n hành g n nh nên ngân hàng có th ti n hành tinhứ ộ ậ ọ ẹ ể ế
gi m biên ch , c t gi m nhân s , gi m thi u chi phí phát sinh.ả ế ắ ả ự ả ể
Th ba, Phòng giao d ch ch đ ng x lý công vi c c a mình hay noi khac điứ ị ủ ộ ử ệ ủ ́ ́ quyên quyêt đinh v i hô s câp tin dung cua khach hang năm trong tay đ n vi kinh̀ ́ ̣ ớ ̀ ơ ́ ́ ̣ ̉ ́ ̀ ̀ ơ ̣
Trang 26doanh. Lãnh đ o c p phòng có th tr c ti p quy t đ nh các h s tín d ng trongạ ấ ể ự ế ế ị ồ ơ ụ
h n m c phán quy t, các cán b bán lâu năm nhi u kinh nghi m có th d a trênạ ứ ế ộ ề ệ ể ự
s đánh giá c a cá nhân đ có quy t đ nh s b v h s c a khách hàng. Đây làự ủ ể ế ị ơ ộ ề ồ ơ ủ
u điêm đăc tr ng cua mô hinh phê duyêt tin dung phân tan. Do đ n vi kinh doanh̀ ́ ́
vân hanh tât ca cac khâu trong quy trinh câp tin dung nên hô s cua khach hang̣ ̀ ́ ̉ ́ ̀ ́ ́ ̣ ̀ ơ ̉ ́ ̀
được x ly trong th i gian nhanh nhât.ử ́ ờ ́
Th t , mô hình phù h p v i các ngân hàng có quy mô nh không đòi h iứ ư ợ ớ ỏ ỏ
m t kho n đ u t l n cho c s h t ng, h th ng công ngh thông tin. Vi du,ộ ả ầ ư ớ ơ ở ạ ầ ệ ố ệ ́ ̣
do tinh đia ph́ ̣ ương, cac ngân hang vân hanh theo mô hinh phê duyêt nay, co thế ̀ ̣ ̀ ̀ ̣ ̀ ́ ̉
tr c tiêp phê duyêt khoan câp tin dung t hô s tin dung gôc (hô s giây) ma khôngự ́ ̣ ̉ ́ ́ ̣ ừ ̀ ơ ́ ̣ ́ ̀ ơ ́ ̀ cân co hê thông phân mêm nghiêp vu hô tr luân chuyên, phê duyêt va l u tr hồ ́ ̣ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ̃ ợ ̉ ̣ ̀ư ữ ̀
s ơ
Nhược đi m c a mô hình phê duy t tín d ng phân tán:ể ủ ệ ụ
Th nh t, mô hình này d d n đ n tình tr ng “v a đá bóng v a th i còi”ứ ấ ễ ẫ ế ạ ừ ừ ổ trong ho t đ ng c p tín d ng. Đ n v kinh doanh th c hi n đ ng th i c ba ch cạ ộ ấ ụ ơ ị ự ệ ồ ờ ả ứ năng kinh doanh, qu n ly r i ro và tác nghi p. Cán b bán hàng v a tìm ki mả ́ ủ ệ ộ ừ ế khách hàng, v a th m đ nh h s khách hang; đ n vi kinh doanh v a đê xuât câpừ ẩ ị ồ ơ ̀ ơ ̣ ừ ̀ ́ ́ tin dung v a phê duyêt chinh khoan tin dung đo nên khó tránh đ́ ̣ ừ ̣ ́ ̉ ́ ̣ ́ ược thiên v , thi uị ế tính khách quan khi đánh giá tình hình tài chính, kh năng tr n c a khách hàng,ả ả ợ ủ hay tính kh thi c a phả ủ ương án vay v n.ố
Th hai, ch t lứ ấ ượng tín d ng gi m sút do cán b ph i làm nhi u khâu, thi uụ ả ộ ả ề ế chuyên nghi p. Cán b bán hàng không có th i gian t p trung cho bán hàng,ệ ộ ờ ậ không bám sát tình hình khách hang vi ngoai tiêp thi khach hang con th c hiêǹ ̀ ̀ ́ ̣ ́ ̀ ̀ ự ̣ nhiêu công viêc qu n lý sau vay khac nh nh c n khách hàng, ki m tra m c đích̀ ̣ ả ́ ư ắ ợ ể ụ
s d ng v n c a khách hàng, ki m tra tình tr ng tài s n b o đ m hay kh năngử ụ ố ủ ể ạ ả ả ả ả tài chính c a khách hàng. Do đó, tín d ng tăng trủ ụ ưởng ch m, hoăc không phat hiênậ ̣ ́ ̣ kip th i nh ng biêu hiêu suy giam kha năng tai chinh cua khach hang dân đên nguỵ ờ ữ ̉ ̣ ̉ ̉ ̀ ́ ̉ ́ ̀ ̃ ́
c ch m tr n cua khach hang va phát sinh n x u, n quá h n cho ngân hàng.ơ ậ ả ợ ̉ ́ ̀ ̀ ợ ấ ợ ạ
Trang 27Th ba, Hôi s chính qu n lý ho t đ ng tín d ng toàn hàng d a trên các báoứ ̣ ở ả ạ ộ ụ ự cáo c a chi nhánh. Do đó, có th d n đ n vi c qu n lý không sát sao, không k pủ ể ẫ ế ệ ả ị
th i có ch trờ ủ ương chính sách đúng đ n.ắ
Th t , mô hình này giao phân l n quy n phán quy t đôi v i môt khoan câpứ ư ̀ ớ ề ế ́ ớ ̣ ̉ ́ tin dung cho chi nhánh, do đó d phát sinh r i ro đ o đ c liên quan khi cán b báń ̣ ễ ủ ạ ứ ộ hàng ho c lãnh đ o đ n v kinh doanh c ý thông đ ng v i khách hàng.ặ ạ ơ ị ố ồ ớ
Mô hinh phê duyêt th hai la Mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung.̀ ̣ ứ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̣
Mô hình phê duy t tín d ng này t p trung th m quy n phê duy t tín d ngệ ụ ậ ẩ ề ệ ụ hay han m c phan quyêt đôi v i môt khoan câp tin dung vào m t ng̣ ứ ́ ́ ́ ớ ̣ ̉ ́ ́ ̣ ộ ười hay m tộ nhóm người v i ch c danh là các chuyên viên th m đ nh tín d ng, các cán bớ ứ ẩ ị ụ ộ
qu n lý tín d ng hay các Chuyên gia phê duy t tín d ng. Đ n v kinh doanhả ụ ệ ụ ơ ị không có quy n quy t đ nh đ i v i ph n l n h s tín d ng. H u h t các h sề ế ị ố ớ ầ ớ ồ ơ ụ ầ ế ồ ơ tín d ng c a khách hàng đ u chuy n lên Hôi s chính phê duy t thông qua Phòngụ ủ ề ể ̣ ở ệ
th m đ nh ho c các Trung tâm th m đ nh và phê duy t tín d ng c a Ngân hàng.ẩ ị ặ ẩ ị ệ ụ ủ Các phòng ban này ch th c hi n ch c năng duy nh t là th m đ nh h s hayỉ ự ệ ứ ấ ẩ ị ồ ơ
qu n ly r i ro, không ti p xúc tr c ti p v i khách hàng. Nh v y, mô hình phêả ́ ủ ế ự ế ớ ư ậ duy t tín d ng t p trung đã tách b ch hoàn toàn ba ch c năng trong quá trình c pệ ụ ậ ạ ứ ấ tín d ng là kinh doanh, qu n ly r i ro và tác nghi p (Nguyên Văn Tiên 2015, tr.ụ ả ́ ủ ệ ̃ ́ 177)
S đô 1.2: Mô hinh phê duyêt tin dung tâp trungơ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̣
Nguôn: Tac gia t tông h p̀ ́ ̉ ự ̉ ợ
u đi m và nh c đi m c a mô hình phê duy t tín d ng t p trung:
Trang 28khăc phuc đ tr báo cáo, k p th i có các chính sách phù h p v i tình hình khách́ ̣ ộ ễ ị ờ ợ ớ hàng và di n bi n th trễ ế ị ường.
Th hai, mô hình tách b ch ba ch c năng trong ho t đ ng c p tín d ng làứ ạ ứ ạ ộ ấ ụ kinh doanh, qu n ly r i ro và tác nghi p. Đ n v kinh doanh ti p th khách hàng,ả ́ ủ ệ ơ ị ế ị
hương dân khach hang chu n b b h s đây đu theo quy đ nh trình lên b ph ń ̃ ́ ̀ ẩ ị ộ ồ ơ ̉ ̉ ị ộ ậ
k năng th m đ nh chuyên sâu. Ngoai ra, h s đã gi i ngân đỹ ẩ ị ̀ ổ ơ ả ược theo dõi sát sao
b i cán b ki m soát sau vay.ở ộ ể
Th t , mô hình đòi h i ph i đứ ư ỏ ả ược tri n khai đ ng lo t toàn hàng. Do đó,ể ồ ạ
mô hình phù h p v i các ngân hàng có quy mô l n.ợ ớ ớ
Th năm, mô hình giúp ngân hàng thi t l p và duy trì môi trứ ế ậ ường qu n trả ị
r i ro đ ng b , th ng nh t đủ ồ ộ ố ấ ược quan đi m th m đ nh và phê duy t tín d ng,ể ẩ ị ệ ụ
g n quy trình qu n lý v i ho t đ ng c a đ n v kinh doanh, t o ti n đ xây d ngắ ả ớ ạ ộ ủ ơ ị ạ ề ề ự chính sách qu n tr r i ro th ng nh t toàn hàng. ả ị ủ ố ấ
Nhược đi m c a mô hình phê duy t tín d ng t p trung:ể ủ ệ ụ ậ
Th nh t, mô hình ch phù h p đ i v i các ngân hàng quy mô l n, do vi cứ ấ ỉ ợ ố ớ ớ ệ tri n khai mô hình phê duy t này đòi h i nhi u th i gian, công s c và chi phí l n.ể ệ ỏ ề ờ ứ ớ
Đ c bi t, ngân hàng ph i có n n t ng c s h t ng phù h p, h th ng côngặ ệ ả ề ả ơ ở ạ ầ ợ ệ ố ngh thông tin tiên ti n v i các ph n m m nghi p v c p nh t.ệ ế ớ ầ ề ệ ụ ậ ậ
Th hai, mô hình yêu c u m i cán b ph i là chuyên gia trong ph n côngứ ầ ỗ ộ ả ầ
vi c c a mình. Cán b th m đ nh và phê duy t tín d ng c n có ki n th c chuyênệ ủ ộ ẩ ị ệ ụ ầ ế ứ
Trang 29sâu v ho t đ ng tín d ng, k năng th m đ nh tín d ng t t, am hi u v ngànhề ạ ộ ụ ỹ ẩ ị ụ ố ể ề ngh kinh doanh c a khách hàng và đ c thù c a đ a phề ủ ặ ủ ị ương. Can bô tin dung phaí ̣ ́ ̣ ̉
được trang bi ky năng ban hang chuyên nghiêp, am hiêu vê san phâm dich vu cuạ ̃ ́ ̀ ̣ ̉ ̀ ̉ ̉ ̣ ̣ ̉ ngân hang.̀
Th ba, trong giai đo n ch y th nghi m ho c quá đ , mô hình có th làmứ ạ ạ ử ệ ặ ộ ể kéo dài th i gian c p tín d ng do có nhi u khâu, nhi u công đo n.ờ ấ ụ ề ề ạ
Th t , mô hình có th phát sinh r i ro đ o đ c liên quan khi có s móc n iứ ư ể ủ ạ ứ ự ố
gi a cán b th m đ nh và phê duy t tín d ng v i cán b bán hàng.ữ ộ ẩ ị ệ ụ ớ ộ
Trang 301.3. Mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung̀ ̣ ́ ̣ ̣
1.3.1. Tinh t t y u c a mô hình phê duyêt tin dung tâp trunǵ ấ ế ủ ̣ ́ ̣ ̣
Nói mô hình phê duy t tín d ng phân tán là mô hình phê duy t tín d ngệ ụ ệ ụ truy n th ng c a các ngân hàng Vi t Nam là b i vì trong quá kh và hi n t i, t tề ố ủ ệ ở ứ ệ ạ ấ
c các ngân hàng Vi t Nam đ u đa hoăc đang áp d ng lo i mô hình phê duy tả ệ ề ̃ ̣ ụ ạ ệ này. Có ngân hàng giao quy n phán quy t tín d ng tr c ti p cho các lãnh đ o đ nề ế ụ ự ế ạ ơ
v kinh doanh là các Giám đ c phòng giao d ch, các Giám đ c chi nhánh; có ngânị ố ị ố hàng giao quy n phán quy t tín d ng cho các ban tín d ng. Ban tín d ng đề ế ụ ụ ụ ượ cthành l p b i t b n thành viên là các lãnh đ o c a chi nhánh chính. Trong đó cóậ ở ừ ố ạ ủ các Trưởng ban là Giám đ c chi nhánh, Phó ban là hai Phó Giám đ c chi nhánh,ố ố còn l i m t thành viên d khuy t là Trạ ộ ự ế ưởng phòng ho c Phó phòng tín d ng chiặ ụ nhánh. Hình th c phê duy t qua ban tín d ng dứ ệ ụ ường nh ph n nào h n ch đư ầ ạ ế ượ c
vi c tâp trung quyên phán quy t đôi v i 1 kho n tín d ng m t cá nhân. Tuyệ ̣ ̀ ế ́ ớ ả ụ ở ộ nhiên, dù c p phê duy t nào đi n a thì t u chung l i chúng đ u có m t đi mấ ệ ữ ự ạ ề ộ ể chung: N u kho n c p tín d ng trong h n m c cho phép c a đ n v kinh doanhế ả ấ ụ ở ạ ứ ủ ơ ị thì cán b bán hàng v n là ngộ ẫ ười làm h u h t các khâu trong quá trình c p tínầ ế ấ
d ng; ngụ ười ra quy t đ nh cu i cùng v i phân l n cac h s tín d ng là các lãnhế ị ố ớ ̀ ớ ́ ồ ơ ụ
đ o c a đ n v kinh doanh. Ch khi nào kho n tín d ng vạ ủ ơ ị ỉ ả ụ ượt h n m c phánạ ứ quy t thì đ n v kinh doanh m i trình h s lên c p phê duy t cao h n, thu c H iế ơ ị ớ ồ ơ ấ ệ ơ ộ ộ
s chính thông qua b ph n Tái th m đ nh Hôi S ở ộ ậ ẩ ị ̣ ở
Trong mô hình phê duy t tín d ng phân tán, ngo i tr các chi nhánh có t lệ ụ ạ ừ ỷ ệ
n x u, n có v n đ cao, thì h n m c phán quy t giao cho đ n v thợ ấ ợ ấ ề ạ ứ ế ơ ị ường r tấ
l n. Do đó, h u h t các kho n c p tín d ng đớ ầ ế ả ấ ụ ược x lý dử ướ ấi c p chi nhánh, có
Trang 31đúng theo quy đ nh c a ngân hàng, vi ph m đ o đ c ngh nghi p. Cán b tínị ủ ạ ạ ứ ề ệ ộ
d ng t làm h s cho khách hàng: ch nh s a thông tin pháp lý làm sai k t qu traụ ự ồ ơ ỉ ử ế ả
c u l ch s tín d ng c a CIC; cán b tín d ng t phát hành b o lãnh kh ng choứ ị ử ụ ủ ộ ụ ự ả ố khách hàng làm th t thoát hàng t đ ng khi ngân hàng ph i th c hi n nghĩa v ;ấ ỷ ồ ả ự ệ ụ cán b tín d ng đ nh giá tài s n b o đ m cao h n giá tr th trộ ụ ị ả ả ả ơ ị ị ường, đ n lúc kháchế hàng phát sinh n x u ph i phát m i tài s n cũng không đ tr cho nghĩa v hi nợ ấ ả ạ ả ủ ả ụ ệ
t i đ i v i ngân hàng; cán b tín d ng t làm phạ ố ớ ộ ụ ự ương án vay v n cho khách hàngố
d n đ n vi c s d ng v n vay sai m c đích; cán b tín d ng th c hi n ki m soátẫ ế ệ ử ụ ố ụ ộ ụ ự ệ ể sau vay mang tính hình th c (có ký biên b n, nh ng không đ n ki m tra th c t )ứ ả ư ế ể ự ế
d n đ n vi c không bám sát tình hình khách hàng, không k p th i phát hi n vi cẫ ế ệ ị ờ ệ ệ suy gi m kh năng tài chính c a khách hàng hay vi c khách hàng đã bán tài s nả ả ủ ệ ả
Th m chí x y ra trậ ả ường h p “c trình là duy t”, lanh đao hoàn toàn tin tợ ứ ệ ̃ ̣ ưở ngnhân viên mà không ki m soát h s , b t ch p vi c h s không đ y đ , khôngể ồ ơ ấ ấ ệ ồ ơ ầ ủ
th a mãn theo quy đ nh c a ngân hàng ho c l i gi m o. Môt sô ngân hang, v iỏ ị ủ ặ ỗ ả ạ ̣ ́ ̀ ơ ́mong muôn thiêt lâp môt tuyên kiêm soat rui ro đôc lâp, đa thanh lâp Ban quan lý ́ ̣ ̣ ́ ̉ ́ ̉ ̣ ̣ ̃ ̀ ̣ ̉ ́ tin dung hoăc Phong quan ly tin dung tr c thuôc chi nhanh chinh. Phong quan ly tiń ̣ ̣ ̀ ̉ ́ ́ ̣ ự ̣ ́ ́ ̀ ̉ ́ ́ dung nay la đ n vi tiêp nhân, thâm đinh va phê duyêt cac hô s câp tin dung ṿ ̀ ̀ ơ ̣ ́ ̣ ̉ ̣ ̀ ̣ ́ ̀ ơ ́ ́ ̣ ượ tthâm quyên phan quyêt cua Giam đôc Phong giao dich va cac chi nhanh tr c thuôc.̉ ̀ ́ ́ ̉ ́ ́ ̀ ̣ ̀ ́ ́ ự ̣ Tuy nhiên, do vân tr c thuôc quan ly tr c tiêp cua Giam đôc chi nhanh nên măc dũ ự ̣ ̉ ́ ự ́ ̉ ́ ́ ́ ̣ ̀ không th c hiên ch c năng kinh doanh, thi bô phân nay cung chiu tac đông cua cacự ̣ ứ ̀ ̣ ̣ ̀ ̃ ̣ ́ ̣ ̉ ́
Trang 32câp lanh đao chi nhanh. Do đo ma ch c năng kiêm soat, quan ly rui ro cua bô phâń ̃ ̣ ́ ́ ̀ ứ ̉ ́ ̉ ́ ̉ ̉ ̣ ̣ nay không triêt đê.̀ ̣ ̉
Ngoài ra, mô hình phê duy t tín d ng phân tán còn d n đ n vi c cán b tínệ ụ ẫ ế ệ ộ
d ng b ép làm h s ngụ ị ồ ơ ười nhà c a s p. Do lãnh đ o là ngủ ế ạ ười quy t đ nh cu iế ị ố cùng nên cán b tín d ng b ép trình h s , ép gi i ngân. Các ngân hang l n apộ ụ ị ồ ơ ả ̀ ớ ́ dung mô hinh phê duyêt phân tan cũng khó tránh kh i tình tr ng này. Cán b bi ṭ ̀ ̣ ́ ỏ ạ ộ ế sai, bi t có r i ro nh ng v n ph i làm, cho vay vế ủ ữ ẫ ả ượt quá giá tr tài s n b o đ m,ị ả ả ả
gi i ngân vài trăm t mà ph n l n tài s n là tín ch p, h s không đ y đ v nả ỷ ầ ớ ả ấ ồ ơ ầ ủ ẫ
ph i trình, ch ng t giai ngân không đu cung vân phai giai ngân và cho phep “bả ứ ừ ̉ ̉ ̃ ̃ ̉ ̉ ́ ổ sung sau gi i ngân”, th m chí không c n bô sung h s Và cán b bán hàng v nả ậ ầ ̉ ồ ơ ộ ẫ
là người ch u trách nhi m cu i cùng v i h s H s đã gi i ngân có quá h nị ệ ố ớ ồ ơ ồ ơ ả ạ
ho c không có quá h n, l i thi u h s , cho vay không đúng theo quy đ nh c aặ ạ ỗ ế ồ ơ ị ủ ngân hàng s b x lý r t nghiêm kh c.ẽ ị ử ấ ắ
T trừ ước đ n nay, quan đi m kinh doanh và quan đi m th m đ nh r t khácế ể ể ẩ ị ấ nhau. Quan đi m kinh doanh nhìn nh n khách hàng c t t là cho vay, h s cóể ậ ứ ố ồ ơ thi u cũng không sao, mi n la khách hàng có ngu n tr n , có tài s n b o đ m,ế ễ ̀ ồ ả ợ ả ả ả
mi n la không quá h n. Ngễ ̀ ạ ượ ạc l i, quan đi m th m đ nh không ch nh n di nể ẩ ị ỉ ậ ệ
r i ro trủ ước m t mà còn xem xét đ n các r i ro ti m n, có kh năng phát sinhắ ế ủ ề ẩ ả trong tương lai. Chính vì l đó, mô hinh phê duy t tín d ng phân tán đa t o nênẽ ̀ ệ ụ ̃ạ
m t l h ng qu n tr rui ro l n khi đê đ n vi kinh doanh cung luc vân hanh ch cộ ỗ ổ ả ị ̉ ớ ̉ ơ ̣ ̀ ́ ̣ ̀ ư ́năng kinh doanh va ch c năng thâm đinh. Cũng không ph nh n r ng vi c tìm̀ ứ ̉ ̣ ủ ậ ằ ệ
ki m khách hàng hi n nay r t khó khăn. Ngành ngân hàng không còn là lĩnh v cế ệ ấ ự
“hot” nh trư ước kia, phân khúc khách hàng v n v y mà các ngân hàng cùng nhauẫ ậ
ti p th , khách hàng uy tín, khách hàng l n có xu hế ị ớ ướng tìm đ n các ngân hangế ̀
l n v i m c lãi su t c nh tranh h n, khách hàng bé thì không tránh kh i h sớ ớ ứ ấ ạ ơ ỏ ồ ơ nhi u thi u sót, khó ch ng minh đề ế ứ ược năng l c tài chính. Trong khi đó, đ n vự ơ ị kinh doanh ph i đ i m t v i ch tiêu kinh doanh tăng theo c p s nhân so v i cácả ố ặ ớ ỉ ấ ố ớ năm trước đó, do đó mà co thai đô “b t ch p” đ hoàn thành ch tiêu đã giao. Ch́ ́ ̣ ấ ấ ể ỉ ỉ
Trang 33c n trong th m quy n phán quy t c a mình, cán b bán hàng và lãnh đ o đ n vầ ẩ ề ế ủ ộ ạ ơ ị kinh doanh s n sàng câu k t v i nhau đ gi i ngân cho khách hàng, đ y m nhẵ ế ớ ể ả ẩ ạ tăng trưởng tín d ng c a đ n v , vì m c tiêu hoàn thành k ho ch kinh doanh đãụ ủ ơ ị ụ ế ạ giao và cũng vì t l i cho b n thân.ư ợ ả
Bên c nh đó, công tác l u tr văn b n dạ ư ữ ả ướ ơi đ n v kinh doanh r t l n x n.ị ấ ộ ộ Công văn, thông báo, quy ch không đế ược c p nh t đ y đ và k p th i d n đ nậ ậ ầ ủ ị ờ ẫ ế
vi c c p tín d ng cho khách hàng không đúng theo đ nh hệ ấ ụ ị ướng toàn hang, thâm̀ ̣ chi la cho vay sai quy đinh trong san ph m. M t cán b tín d ng có th ti p th́ ̀ ̣ ̉ ẩ ộ ộ ụ ể ế ị khách hàng t t nh ng l i thi u k năng th m đ nh chuyên sâu, không c p nh tố ư ạ ế ỹ ẩ ị ậ ậ các văn b n ch đ o m i nh t. Đi u đó d n đ n vi c m t th i gian và phát sinhả ỉ ạ ớ ấ ề ẫ ế ệ ấ ờ
r i ro trong ho t đ ng c p tín d ng.ủ ạ ộ ấ ụ
Trong lĩnh v c qu n tr r i ro c a ngành ngân hàng, không th không nóiự ả ị ủ ủ ể
đ n m t dâu ân quan trong vào năm 2014. Ngân hàng Nhà nế ộ ́ ́ ̣ ước đã chính th c chứ ỉ
đ o th c hi n thí đi m phạ ự ệ ể ương pháp qu n tr v n và r i ro theo tiêu chu n Baselả ị ố ủ ẩ
II. Theo đó, k t năm 2015, 10 ngân hàng để ừ ược ch đ o th c hi n thí đi m làỉ ạ ự ệ ể BIDV, VietinBank, Vietcombank, Techcombank, ACB, VPBank, MBbank, Maritime Bank, Sacombank và VIBBank v i l trình đ n h t năm 2018. Sau th iớ ộ ế ế ờ
đi m này, Basel II s để ẽ ược áp d ng v i t t c các ngân hàng còn l i. Tri n khaiụ ớ ấ ả ạ ể
th c hi n Basel II, Ngân hàng Nhà nự ệ ước đ t m c tiêu qu n lý hi u qu ngu nặ ụ ả ệ ả ồ
v n, nâng cao trình đ qu n tr r i ro, ch đ ng áp d ng các bi n pháp qu n trố ộ ả ị ủ ủ ộ ụ ệ ả ị
r i ro, đ c bi t là mô hình r i ro và x p h ng n i b trong ho t đ ng c p tínủ ặ ệ ủ ế ạ ộ ộ ạ ộ ấ
d ng, xây d ng môi trụ ự ường kinh doanh an toàn, lành m nh và hi u qu M c dùạ ệ ả ặ
ch a ph i thành viên c a y b n Basel v giám sát ngân hang, không bi răngư ả ủ Ủ ả ề ̀ ̣ ̀ buôc b i th i han tuân thu Hiêp ̣ ở ờ ̣ ̉ ̣ ươc Basel, nh ng vi c đ t rõ m c tiêu và l trình́ ư ệ ặ ụ ộ
th c hi n th hi n rõ quy t tâm áp d ng tiêu chu n Basel II vào qu n tr r i roự ệ ể ệ ế ụ ẩ ả ị ủ ngân hang tai Viêt Nam.̀ ̣ ̣
Xu t phát t th c t mô hình phê duy t tín d ng truy n th ng t n t i nhi uấ ừ ự ế ệ ụ ề ố ồ ạ ề han chê và khuyên cao cua Uy ban Basel vê quan tri rui ro ngân hang, đa đên luc̣ ́ ́ ́ ̉ ̉ ̀ ̉ ̣ ̉ ̀ ̃ ́ ́
Trang 34cân han chê han m c phan quyêt cua đ n vi kinh doanh; tach bach ba ch c năng là ̣ ́ ̣ ứ ́ ́ ̉ ơ ̣ ́ ̣ ứ ̀ kinh doanh, quan ly rui ro va tac nghiêp trong hoat đông câp tin dung. Nh vây, mổ ́ ̉ ̀ ́ ̣ ̣ ̣ ́ ́ ̣ ư ̣ hinh phê duyêt tin dung tâp trung se la s l a chon tât yêu đôi v i hâu hêt cac ngâǹ ̣ ́ ̣ ̣ ̃ ̀ ự ự ̣ ́ ́ ́ ớ ̀ ́ ́ hang hiên nay. Triên khai mô hinh nay đông nghia v i viêc phân đinh ro rang ch c̀ ̣ ̉ ̀ ̀ ̀ ̃ ớ ̣ ̣ ̃ ̀ ư ́năng cua Đ n vi kinh doanh va Hôi s chinh trong quy trinh câp tin dung.̉ ơ ̣ ̀ ̣ ở ́ ̀ ́ ́ ̣
Theo đo, Đ n vi kinh doanh chi th c hiên ch c năng duy nhât la kinh doanh́ ơ ̣ ̉ ự ̣ ứ ́ ̀ bao gôm tiêp thi khach hang, h̀ ́ ̣ ́ ̀ ương dân khach hang chuân bi bô hô s tin dunǵ ̃ ́ ̀ ̉ ̣ ̣ ̀ ơ ́ ̣ đây đu theo quy đinh cua ngân hang. Can bô ban hang va lanh đao đ n vi kinh̀ ̉ ̣ ̉ ̀ ́ ̣ ́ ̀ ̀ ̃ ̣ ơ ̣ doanh cung ky đê xuât câp tin dung, g i đê xuât câp tin dung cung toan bô hô s̀ ́ ̀ ́ ́ ́ ̣ ử ̀ ́ ́ ́ ̣ ̀ ̀ ̣ ̀ ơ cua khach hang bao gôm hô s phap ly, hô s tai san bao đam, hô s ph̉ ́ ̀ ̀ ̀ ơ ́ ́ ̀ ơ ̀ ̉ ̉ ̉ ̀ ơ ương an,́
hô s tai chinh cho bô phân hô tr ; bô phân hô tr tai chi nhanh chuyên hô s lêǹ ơ ̀ ́ ̣ ̣ ̃ ợ ̣ ̣ ̃ ợ ̣ ́ ̉ ̀ ơ Hôi s chinh tiêp tuc x ly. Hiên nay, hâu hêt cac ngân hang đêu thanh lâp cac̣ ở ́ ́ ̣ ử ́ ̣ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ̀ ̣ ́ công ty con co ch c năng đinh gia thâm đinh tai san bao đam, do đo, can bô tiń ứ ̣ ́ ̉ ̣ ̀ ̉ ̉ ̉ ́ ́ ̣ ́ dung không phai lam nhiêm vu đinh gia tai san bao đam n a va theo đo tai san baọ ̉ ̀ ̣ ̣ ̣ ́ ̀ ̉ ̉ ̉ ữ ̀ ́ ̀ ̉ ̉ đam cung đ̉ ̃ ược đinh gia khach quan h n, sat v i gia tri th c tê cua no h n.̣ ́ ́ ơ ́ ớ ́ ̣ ự ́ ̉ ́ ơ
Môt bô hô s câp tin dung thông tḥ ̣ ̀ ơ ́ ́ ̣ ương bao gôm cac giây t sau:̀ ̀ ́ ́ ờ
Hô s phap ly: bao gôm cac giây t sau:̀ ơ ́ ́ ̀ ́ ́ ờ
V i khach hang ca nhân:ớ ́ ̀ ́
+ Giây t tuy thân cua khach hang va v /chông khach hang (nêu co): Ch nǵ ờ ̀ ̉ ́ ̀ ̀ ợ ̀ ́ ̀ ́ ́ ư ́minh th nhân dân/Ch ng minh sy quan/The căn cư ứ ̃ ̉ ươc/Hô chiêu…́ ̣ ́
+ Giây t ch ng minh tinh trang hôn nhân cua khach hang (Giây đăng ky kêt́ ờ ứ ̀ ̣ ̉ ́ ̀ ́ ́ ́ hôn/Xac nhân tinh trang hôn nhân)́ ̣ ̀ ̣
+ Hô khâu gia đinḥ ̉ ̀
V i khach hang doanh nghiêp: Đăng ky kinh doanh, Đăng ky ma sô thuê,ớ ́ ̀ ̣ ́ ́ ̃ ́ ́ Điêu lê công ty, Quyêt đinh bô nhiêm Giam đôc/Pho Giam đôc, Giây t tuy thâǹ ̣ ́ ̣ ̉ ̣ ́ ́ ́ ́ ́ ́ ờ ̀ cua đai diên Công ty.̉ ̣ ̣
Trang 35 Hô s tai chinh: thê hiên năng l c tai chinh, kha năng tra n cua khach̀ ơ ̀ ́ ̉ ̣ ự ̀ ́ ̉ ̉ ợ ̉ ́ hang̀
+ Ca nhân co nguôn thu t ĺ ́ ̀ ư ườ ng: H p đông lao đông/Quyêt đinh bô nhiêm;ợ ̀ ̣ ́ ̣ ̉ ̣ Bang l̉ ương/Sao kê tai khoan l̀ ̉ ương/Xac nhân ĺ ̣ ương cua đ n vi chu quan…̉ ơ ̣ ̉ ̉
+ Ca nhân co nguôn thu t cho thuê tai san: Giây t ch ng minh quyên ś ́ ̀ ừ ̀ ̉ ́ ờ ứ ̀ ở
h u đôi v i tai san cho thuê (vi du: Bia đât, Đăng ky xe…), H p đông cho thuê taiữ ́ ớ ̀ ̉ ́ ̣ ̀ ́ ́ ợ ̀ ̀ san, Biên lai thu tiên nêu tra băng tiên măt/Sao kê tai khoan nêu tra qua tai khoan̉ ̀ ́ ̉ ̀ ̀ ̣ ̀ ̉ ́ ̉ ̀ ̉ ngân hang…̀
+ Ca nhân co nguôn t hô kinh doanh: Giây phep đăng ky kinh doanh đôi v í ́ ̀ ừ ̣ ́ ́ ́ ́ ơ ́
Hô kinh doanh, Sô sach ban hang, Hoa đ n hoăc biên lai thê hiên ban hang, nhâp̣ ̉ ́ ́ ̀ ́ ơ ̣ ̉ ̣ ́ ̀ ̣ hang…̀
+ Nguôn thu t Doanh nghiêp: bao cao tai chinh năm hoăc quy gân nhât, T̀ ừ ̣ ́ ́ ̀ ́ ̣ ́ ̀ ́ ơ ̀khai thuê gia tri gia tăng, H p đông đâu ra, đâu vao cua Doanh nghiêp…́ ́ ̣ ợ ̀ ̀ ̀ ̀ ̉ ̣
Ngoai cac nguôn thu chinh đa đ̀ ́ ̀ ́ ̃ ược liêt kê trên, Ngân hang châp nhân cac̣ ở ̀ ́ ̣ ́ nguôn thu khac nh nguôn thu t lai tiên g i tiêt kiêm, t l̀ ́ ư ̀ ừ ̃ ̀ ử ́ ̣ ư ườ ng h u tri…ư ́
Hô s muc đich câp tin dung: Bao gôm cac giây t ch ng minh muc đich̀ ơ ̣ ́ ́ ́ ̣ ̀ ́ ́ ờ ứ ̣ ́ xin xâp tin dung cua khach hanǵ ́ ̣ ̉ ́ ̀
Môt sô hô s khac trong bô hô s câp tin dung:̣ ́ ̀ơ ́ ̣ ̀ ơ ́ ́ ̣
+ CIC cua khach hang, v /chông khach hang (nêu co)̉ ́ ̀ ợ ̀ ́ ̀ ́ ́
Trang 36+ CIC cua chu tai san bao đam, v /chông chu tai san bao đam (nêu co, nêu taỉ ̉ ̀ ̉ ̉ ̉ ợ ̀ ̉ ̀ ̉ ̉ ̉ ́ ́ ́ ̀ san cua bên th ba)̉ ̉ ứ
+ CIC Công ty khach hang lam chu hoăc CIC cua Doanh nghiêp co nhu câú ̀ ̀ ̉ ̣ ̉ ̣ ́ ̀ câp tin dung va CIC cua ca nhân đai diên cho doanh nghiêṕ ́ ̣ ̀ ̉ ́ ̣ ̣ ̣
+ Đê xuât câp tin dung cua Đ n vi kinh doanh: la bao cao thê hiên đanh gia s̀ ́ ́ ́ ̣ ̉ ơ ̣ ̀ ́ ́ ̉ ̣ ́ ́ ơ
bô cua đ n vi vê khoan câp tin dung t nhân thân, tai chinh, muc đich câp tin dung̣ ̉ ơ ̣ ̀ ̉ ́ ́ ̣ ừ ̀ ́ ̣ ́ ́ ́ ̣ đên tai san bao đam, đông th i trên bao cao co l i cam kêt cua đ n vi kinh doanh́ ̀ ̉ ̉ ̉ ̀ ờ ́ ́ ́ ̀ơ ́ ̉ ơ ̣ thê hiên tinh trung th c va trach nhiêm cua can bô tin dung khi thu thâp hô s tin̉ ̣ ́ ự ̀ ́ ̣ ̉ ́ ̣ ́ ̣ ̣ ̀ ơ ́ dung va tim hiêu ro nhu câu câp tin dung cua khach hang, co kiêm soat cua lanh đaọ ̀ ̀ ̉ ̃ ̀ ́ ́ ̣ ̉ ́ ̀ ́ ̉ ́ ̉ ̃ ̣
đ n vi kinh doanh.ơ ̣
Toan bô hô s câp tin dung nay se đ̀ ̣ ̀ ơ ́ ́ ̣ ̀ ̃ ược can bô hô tr tai chi nhanh chup vá ̣ ̃ ợ ̣ ́ ̣ ̀
g i lên Hôi s chinh. Thông thử ̣ ở ́ ương cac ngân hang co hai cach luân chuyên hô s :̀ ́ ̀ ́ ́ ̉ ̀ ơ
th nhât la đây tr c tiêp hô s chup vao môt ô d liêu chung, đứ ́ ̀ ̉ ự ́ ̀ ơ ̣ ̀ ̣ ̉ ữ ̣ ược bô phân hô tṛ ̣ ̃ ợ tin hoc cua ngân hang tao lâp dung chung toan hang; th hai la đây hô s lên hệ ̉ ̀ ̣ ̣ ̀ ̀ ̀ ứ ̀ ̉ ̀ ơ ̣ thông phân mêm luân chuyên hô s Cach th nhât hiên tai it ngân hang dung vi thú ̀ ̀ ̉ ̀ ơ ́ ứ ́ ̣ ̣ ́ ̀ ̀ ̀ ̉ công, do được toan hang dung nên tôc đô đây hô s châm, nhiêu khi môt bô hô s̀ ̀ ̀ ́ ̣ ̉ ̀ ơ ̣ ̀ ̣ ̣ ̀ ơ đây n a ngay m i xong. Thông th̉ ử ̀ ớ ương cach nay chi ap dung v i cac hô s đ̀ ́ ̀ ̉ ́ ̣ ớ ́ ̀ ơ ượ ctrinh tai thâm đinh Hôi s ; t c la cac hô s v̀ ́ ̉ ̣ ̣ ở ứ ̀ ́ ̀ ơ ượt thâm quyên phan quyêt cua Giam̉ ̀ ́ ́ ̉ ́ đôc chi nhanh; tai cac ngân hang đang triên khai mô hinh phê duyêt tin dung phâń ́ ̣ ́ ̀ ̉ ̀ ̣ ́ ̣ tan – phân l n hô s tin dung đ́ ̀ ớ ̀ ơ ́ ̣ ược x ly tai đ n vi kinh doanh. Măt khac, cachử ́ ̣ ơ ̣ ̣ ́ ́ luân chuyên hô s nay cung không bao mât, hô s khi đ̉ ̀ ơ ̀ ̃ ̉ ̣ ̀ ơ ược g i vao ô chung nayử ̀ ̉ ̀
co thê đ́ ̉ ược cung xem b i cac ng̀ ở ́ ươi dung khac, cho nên kho tranh đ̀ ̀ ́ ́ ́ ược viêc̣ thông tin khach hang bi lô, dân đên viêc tiêp thi cheo, tranh gianh khach hang cuá ̀ ̣ ̣ ̃ ́ ̣ ́ ̣ ́ ̀ ́ ̀ ̉ cac đ n vi kinh doanh cung đia ban. Ngay nay, nhu câu câp tin dung cua khach́ ơ ̣ ̀ ̣ ̀ ̀ ̀ ́ ́ ̣ ̉ ́ hang ngay cang tăng, đê x ly môt l̀ ̀ ̀ ̉ ử ́ ̣ ượng hô s tin dung l n, cac ngân hang đa xâỳ ơ ́ ̣ ớ ́ ̀ ̃
d ng môt hê thông phân mêm hô tr luân chuyên hô s riêng không nh ng tôc đôự ̣ ̣ ́ ̀ ̀ ̃ ợ ̉ ̀ ơ ữ ́ ̣ đăng tai hô s nhanh ma con hô tr tr c tiêp công tac thâm đinh va phê duyêt hổ ̀ ơ ̀ ̀ ̃ ợ ự ́ ́ ̉ ̣ ̀ ̣ ̀
s , giup tiêt kiêm th i gian va tăng năng suât lao đông cua cac phong ban.ơ ́ ́ ̣ ờ ̀ ́ ̣ ̉ ́ ̀
Trang 37Tai Hôi s chinh, co nhiêu phong ban chuyên trach nh bô phân hô tr tiṇ ̣ ở ́ ́ ̀ ̀ ́ ư ̣ ̣ ̃ ợ ́ dung tai Hôi s lam nhiêm vu tra c u CIC d a trên cac giây phap ly cua khacḥ ̣ ̣ ở ̀ ̣ ̣ ứ ự ́ ́ ́ ́ ̉ ́ hang (môt sô ngân hang thanh lâp bô phân chuyên trach lam nhiêm vu tra c u CIC̀ ̣ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ́ ̀ ̣ ̣ ứ tai Hôi s chinh đê kiêm soat chât ḷ ̣ ở ́ ̉ ̉ ́ ́ ượng CIC tra c u), bô phân thâm đinh lamứ ̣ ̣ ̉ ̣ ̀ nhiêm vu phân tich hô s tin dung, đanh gia khach hang vê phap ly, tai chinh, taị ̣ ́ ̀ ơ ́ ̣ ́ ́ ́ ̀ ̀ ́ ́ ̀ ́ ̀ san bao đam, muc đich vay vôn…, lâp t trinh hoăc bao cao thâm đinh tin dung̉ ̉ ̉ ̣ ́ ́ ̣ ờ ̀ ̣ ́ ́ ̉ ̣ ́ ̣ trinh lên cac câp phê duyêt. V i cac hô s đ̀ ́ ́ ̣ ớ ́ ̀ ơ ược duyêt, phê duyêt se đ̣ ̣ ̃ ược chuyên̉ sang cho bô phân x ly tin dung đê soan hô s , va th c hiên giai ngân; phê duyêṭ ̣ ử ́ ́ ̣ ̉ ̣ ̀ ơ ̀ ự ̣ ̉ ̣ tin dung sau đo đ́ ̣ ́ ược chuyên vê chi nhanh đê đ n vi theo doi viêc khach hang th c̉ ̀ ́ ̉ ơ ̣ ̃ ̣ ́ ̀ ự hiên cam kêt theo phê duyêt.̣ ́ ̣
Ngoai ra, Hôi s cung thanh lâp cac cac c quan giam sat nh kiêm toan nôì ̣ ở ̃ ̀ ̣ ́ ́ ơ ́ ́ ư ̉ ́ ̣
bô, giam sat tin dung, quan tri rui ro, kiêm soat tuân thu đê kiêm tra, giam sat viêc̣ ́ ́ ́ ̣ ̉ ̣ ̉ ̉ ́ ̉ ̉ ̉ ́ ́ ̣ thâm đinh, phê duyêt co đung theo quy đinh cua ngân hang không, theo doi nhăc n̉ ̣ ̣ ́ ́ ̣ ̉ ̀ ̃ ́ ợ khach hang va kiêm soat viêc th c hiên cam kêt cua khach hang nhăm phat hiên vá ̀ ̀ ̉ ́ ̣ ự ̣ ́ ̉ ́ ̀ ̀ ́ ̣ ̀ ngăn chăn kip th i cac rui ro tin dung khi phat sinh.̣ ̣ ờ ́ ̉ ́ ̣ ́
Trong mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung, quyên phan quyêt đ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̀ ́ ́ ược giao cho môt ca nhân hoăc môt nhom ng̣ ́ ̣ ̣ ́ ươi; cac ngân hang xây d ng ma trân phê duyêt,̀ ́ ̀ ự ̣ ̣ phân chia thanh nhiêu câp phê duyêt v i cac han m c, thâm quyên khac nhau t̀ ̀ ́ ̣ ớ ́ ̣ ứ ̉ ̀ ́ ư ̀thâp đên cao, tăng dân theo m c gia tăng cua rui ro va tinh ph c tap cua hô s tiń ́ ̀ ứ ̉ ̉ ̀ ́ ứ ̣ ̉ ̀ ơ ́ dung. Ng̣ ươ ửi x ly thông tin, phân tich hô s tin dung goi la cac can bô thâm đinh;̀ ́ ́ ̀ ơ ́ ̣ ̣ ̀ ́ ́ ̣ ̉ ̣
ngươi phê duyêt hô s , ra quyêt đinh cuôi cung đông y hoăc t chôi câp tin dung̀ ̣ ̀ ơ ́ ̣ ́ ̀ ̀ ́ ̣ ừ ́ ́ ́ ̣ đôi v i khach hang la cac chuyên gia phê duyêt. Vi du, tai trung tâm x ly tin dunǵ ớ ́ ̀ ̀ ́ ̣ ́ ̣ ̣ ử ́ ́ ̣ tâp trung cua Techcombank va VPBank đêu phân chia cac chuyên gia phê duyêṭ ̉ ̀ ̀ ́ ̣ thanh cac câp phê duyêt t C1, C2, C3, C4 đên C5 v i cac han m c phan quyêt̀ ́ ́ ̣ ừ ́ ớ ́ ̣ ứ ́ ́ khac nhau, cac can bô thâm đinh khi lâp bao cao thâm đinh se trinh hô s lên cać ́ ́ ̣ ̉ ̣ ̣ ́ ́ ̉ ̣ ̃ ̀ ̀ ơ ́ chuyên gia phê duyêt, t câp phê duyêt thâp đên câp phê duyêt cao theo quy đinḥ ừ ́ ̣ ́ ́ ́ ̣ ̣ cua t ng ngân hang. Viêc tuyên dung nhân s cho cac câp phê duyêt nay th̉ ừ ̀ ̣ ̉ ̣ ự ́ ́ ̣ ̀ ươ ng̀căn c theo thâm niên, kinh nghiêm lam viêc cua môi ng viên.ứ ̣ ̀ ̣ ̉ ̃ ́ư
Trang 381.3.2. Cac yêu tô tac đông đên s thanh công cua mô hinh́ ́ ́ ́ ̣ ́ ự ̀ ̉ ̀
1.3.2.1. Cac yêu tô chu quań ́ ́ ̉
Th nhât la quy trinh tin dung. Trong Giao trinh Tin dung va Thâm đinh tinứ ́ ̀ ̀ ́ ̣ ́ ̀ ́ ̣ ̀ ̉ ̣ ́ dung ngân hang, Tiên si Nguyên Minh Kiêu co đinh nghia nh sau: “Quy trinh tiṇ ̀ ́ ̃ ̃ ̀ ́ ̣ ̃ ư ̀ ́ dung la bang tông h p mô ta cac ḅ ̀ ̉ ̉ ợ ̉ ́ ươc đi cu thê t khi tiêp nhân nhu câu vôn vaý ̣ ̉ ừ ́ ̣ ̀ ́ cua khach hang cho đên khi ngân hang ra quyêt đinh cho vay, giai ngân va thanh lỷ ́ ̀ ́ ̀ ́ ̣ ̉ ̀ ́
h p đông tin dung” (Nguyên Minh Kiêu 2009, tr. 27). Môi ngân hang đêu t xâyợ ̀ ́ ̣ ̃ ̀ ̃ ̀ ̀ ự
d ng môt quy trinh tin dung cho minh, mô ta cac bự ̣ ̀ ́ ̣ ̀ ̉ ́ ươc x ly hô s tin dung va cać ử ́ ̀ ơ ́ ̣ ̀ ́
bô phân, phong quan liên quan, thê hiên ro ch c năng, nhiêm vu cua t ng bô phân.̣ ̣ ̀ ̉ ̣ ̃ ứ ̣ ̣ ̉ ừ ̣ ̣ Nhin chung, quy trinh tin dung th̀ ̀ ́ ̣ ương gôm cac b̀ ̀ ́ ươc sau:́
Bươc 1: Tiêp xuc khach hang va lâp bô hô s tin dunǵ ́ ́ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ̀ ơ ́ ̣
Bươc nay thuôc trach nhiêm cua can bô ban hang hay chuyên viên Quan hế ̀ ̣ ́ ̣ ̉ ́ ̣ ́ ̀ ̣ khach hang. Can bô ban hang găp g khach hang, tim hiêu nhu câu cua khach hang,́ ̀ ́ ̣ ́ ̀ ̣ ỡ ́ ̀ ̀ ̉ ̀ ̉ ́ ̀
t vân cho khach hang vê cac san phâm dich vu cua ngân hang va hư ́ ́ ̀ ̀ ́ ̉ ̉ ̣ ̣ ̉ ̀ ̀ ương dân khach́ ̃ ́ hang chuân bi hô s tin dung theo quy đinh cua ngân hang. ̀ ̉ ̣ ̀ ơ ́ ̣ ̣ ̉ ̀
Bươc 2: Phân tich/thâm đinh tin dunǵ ́ ̉ ̣ ́ ̣
D a trên bô hô s tin dung khach hang cung câp, ngân hang thâm đinh cacự ̣ ̀ ơ ́ ̣ ́ ̀ ́ ̀ ̉ ̣ ́ thông tin liên quan đên khach hang va khoan câp tin dung nh thông tin phap ly,́ ́ ̀ ̀ ̉ ́ ́ ̣ ư ́ ́ thông tin tai chinh, thông tin muc đich câp tin dung va thông tin vê tai san bao đam,̀ ́ ̣ ́ ́ ́ ̣ ̀ ̀ ̀ ̉ ̉ ̉ lich s quan hê tin dung. Tuy theo mô hinh phê duyêt tin dung cua t ng ngân hang̣ ử ̣ ́ ̣ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̉ ừ ̀
ma b̀ ươc nay se thuôc trach nhiêm cua can bô QHKH hay bô phân Thâm đinh tiń ̀ ̃ ̣ ́ ̣ ̉ ́ ̣ ̣ ̣ ̉ ̣ ́ dung.̣
Bươc 3: Phê duyêt tin dunǵ ̣ ́ ̣
D a trên kêt qua phân tich tin dung thê hiên trên bao cao thâm đinh, ngânự ́ ̉ ́ ́ ̣ ̉ ̣ ́ ́ ̉ ̣ hang quyêt đinh t chôi hoăc đông y câp tin dung. Tuy theo han m c va mô hinh̀ ́ ̣ ừ ́ ̣ ̀ ́ ́ ́ ̣ ̀ ̣ ứ ̀ ̀ phê duyêt tin dung, ḅ ́ ̣ ươc nay se thuôc trach nhiêm cua Ban lanh đao ĐVKD haý ̀ ̃ ̣ ́ ̣ ̉ ̃ ̣ cac Chuyên gia phê duyêt đôc lâp thuôc Trung tâm thâm đinh.́ ̣ ̣ ̣ ̣ ̉ ̣
Trang 39Bươc 4: Giai ngâń ̉
Nêu đông y câp tin dung đôi v i khach hang, ngân hang soan thao h p đônǵ ̀ ́ ́ ́ ̣ ́ ớ ́ ̀ ̀ ̣ ̉ ợ ̀ tin dung, h p đông thê châp, khê ́ ̣ ợ ̀ ́ ́ ́ươc nhân n va cac giây t liên quan khac chó ̣ ợ ̀ ́ ́ ờ ́ khach hang ky, th c hiên đăng ky giao dich bao đam va tiên hanh giai ngân/phat́ ̀ ́ ự ̣ ́ ̣ ̉ ̉ ̀ ́ ̀ ̉ ́ tiên vay. B̀ ươc nay do can bô hô tr va giao dich viên đam nhiêm.́ ̀ ́ ̣ ̃ ợ ̀ ̣ ̉ ̣
Bươc 5: Giam sat va thanh ly h p đônǵ ́ ́ ̀ ́ ợ ̀
Sau khi câp tin dung cho khach hang, hô s tin dung cua khach hang đ́ ́ ̣ ́ ̀ ̀ ơ ́ ̣ ̉ ́ ̀ ượ cchuyên cho bô phân chuyên trach đê theo doi qua trinh th c hiên cac cam kêt, vả ̣ ̣ ́ ̉ ̃ ́ ̀ ự ̣ ́ ́ ̀ nghia vu tra n cua khach hang đôi v i ngân hang. Th i điêm đên han khoan vaỹ ̣ ̉ ợ ̉ ́ ̀ ́ ớ ̀ ờ ̉ ́ ̣ ̉
ma khach hang không con nghia vu n đôi v i ngân hang cung la luc h p đông tiǹ ́ ̀ ̀ ̃ ̣ ợ ́ ớ ̀ ̃ ̀ ́ ợ ̀ ́ dung đ̣ ược thanh ly.́
Ngân hang ap dung thanh công mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung chi khì ́ ̣ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̉
co quy trinh tin dung ro rang, đ n gian, la c s đê phân đinh quyên han va trach́ ̀ ́ ̣ ̃ ̀ ơ ̉ ̀ ơ ở ̉ ̣ ̀ ̣ ̀ ́ nhiêm cua cac ca nhân, bô phân liên quan trong hoat đông tin dung, cung la đaṃ ̉ ́ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ̣ ̃ ̀ ̉ bao phuc vu khach hang môt cach tôt nhât.̉ ̣ ̣ ́ ̀ ̣ ́ ́ ́
Th hai la nguôn nhân l c. Đây la môt trong nh ng yêu tô quan trong nhâtứ ̀ ̀ ự ̀ ̣ ữ ́ ́ ̣ ́ quyêt đinh thanh công cua mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung. Nguôn nhân l ć ̣ ̀ ̉ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̀ ự bao gôm nha quan ly tai ba, co tâm nhin va am hiêu vê mô hinh phê duyêt tin dung̀ ̀ ̉ ́ ̀ ́ ̀ ̀ ̀ ̉ ̀ ̀ ̣ ́ ̣
m i; va đôi ngu can bô nhân viên nhiêt tinh, tân tâm v i công viêc, co trach nhiêmớ ̀ ̣ ̃ ́ ̣ ̣ ̀ ̣ ớ ̣ ́ ́ ̣
va săn sang đon nhân s thay đôi cua c chê phê duyêt.̀ ̃ ̀ ́ ̣ ự ̉ ̉ ơ ́ ̣
Th ba la chinh sach tin dung va san phâm cua ngân hang. Muc tiêu l i nhuânứ ̀ ́ ́ ́ ̣ ̀ ̉ ̉ ̉ ̀ ̣ ợ ̣ cua ngân hang phai đi kem v i muc tiêu quan tri rui ro. San phâm va chinh sach tin̉ ̀ ̉ ̀ ớ ̣ ̉ ̣ ̉ ̉ ̉ ̀ ́ ́ ́ dung thông thoang, linh hoat, giup khach hang dê dang tiêp cân nguôn tin dung̣ ́ ̣ ́ ́ ̀ ̃ ̀ ́ ̣ ̀ ́ ̣ ngân hang, v i ngân hang thi dê dang ban cac san phâm dich vu cua minh; đông̀ ớ ̀ ̀ ̃ ̀ ́ ́ ̉ ̉ ̣ ̣ ̉ ̀ ̀
th i cung phai cân nhăc đên cac rui ro tin dung phat sinh. Chinh sach tin dungờ ̃ ̉ ́ ́ ́ ̉ ́ ̣ ́ ́ ́ ́ ̣ thông nhât, san phâm ngân hang thiêt kê chuân, ro rang se giup mô hinh phê duyêt́ ́ ̉ ̉ ̀ ́ ́ ̉ ̃ ̀ ̃ ́ ̀ ̣ tin dung tâp trung vân hanh tr n tru va phat huy hiêu qua trên quy mô l n.́ ̣ ̣ ̣ ̀ ơ ̀ ́ ̣ ̉ ớ
Trang 40Cuôi cung la vê hê thông luân chuyên va xet duyêt hô s Đây la yêu tô bô tŕ ̀ ̀ ̀ ̣ ́ ̉ ̀ ́ ̣ ̀ ơ ̀ ́ ́ ̉ ợ cho mô hinh. Nêu theo mô hinh phê duyêt tr̀ ́ ̀ ̣ ươc kia, viêc xet duyêt tin dung chú ̣ ́ ̣ ́ ̣ ̉ yêu diên ra trên diên hep, ngay tai ĐVKD, ban lanh đao co thê xem tr c tiêp hố ̃ ̣ ̣ ở ̣ ̃ ̣ ́ ̉ ự ́ ̀
s ban giây cua khach hang. Nh ng v i mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung thiơ ̉ ́ ̉ ́ ̀ ư ớ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̀ khac. Mô hinh phê m i thiêt lâp môt trung tâm thâm đinh duy nhât tai Hôi s v í ̀ ớ ́ ̣ ̣ ̉ ̣ ́ ̣ ̣ ở ơ ́vai tro phân tich, phê duyêt hô s tin dung trên toan hê thông ngân hang. Viêc g ì ́ ̣ ̀ ơ ́ ̣ ̀ ̣ ́ ̀ ̣ ử
hô s giây t ĐVKD lên Trung tâm thâm đinh, băng cach nao đi n a, đêu tôn kem̀ ơ ́ ừ ̉ ̣ ̀ ́ ̀ ữ ̀ ́ ́
th i gian va chi phi. Do đo, ngoai nên tang công nghê thông tin hiên tai, ngân hangờ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ̣ ̣ ̣ ̀ phai xây d ng môt hê thông phân mêm nghiêp vu riêng hô tr công tac luân chuyên̉ ự ̣ ̣ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ̃ ợ ́ ̉
hô s gi a cac bô phân va hô tr công tac xet duyêt tin dung.̀ ơ ữ ́ ̣ ̣ ̀ ̃ ợ ́ ́ ̣ ́ ̣
1.3.2.2. Cac yêu tô khach quań ́ ́ ́
Th nhât la công tac hô tr viêc triên khai mô hinh phê duyêt tin dung tâpứ ́ ̀ ́ ̃ ợ ̣ ̉ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ trung cua NHNN. Trong giai đoan ap dung ban đâu con nhiêu b ng , cac t vân̉ ̣ ́ ̣ ̀ ̀ ̀ ỡ ỡ ́ ư ́
va truyên thông cua NHNN vê măt c chê, quy trinh xet duyêt la rât cân thiêt và ̀ ̉ ̀ ̣ ơ ́ ̀ ́ ̣ ̀ ́ ̀ ́ ̀ mang tinh đinh h́ ̣ ương.́
Tiêp theo la viêc cung câp cac thông tin vê khach hang cua Ngân hang Nhá ̀ ̣ ́ ́ ̀ ́ ̀ ̉ ̀ ̀
nươc va cac c quan ch c năng môt cach công khai, minh bach va kip th i. Ngoaí ̀ ́ ơ ứ ̣ ́ ̣ ̀ ̣ ờ ̀ đanh gia khach hang vê năng l c phap ly, năng l c tai chinh, tinh kha thi cuá ́ ́ ̀ ̀ ự ́ ́ ự ̀ ́ ́ ̉ ̉
phương an câp tin dung, tinh thanh khoan cua tai san bao đam thi tinh hinh quan hế ́ ́ ̣ ́ ̉ ̉ ̀ ̉ ̉ ̉ ̀ ̀ ̀ ̣ tin dung v i cac TCTD cung la môt tiêu chi quan trong đ́ ̣ ớ ́ ̃ ̀ ̣ ́ ̣ ược xet đên trong viêc rá ́ ̣ quyêt đinh đông y hay t chôi câp tin dung cua ngân hang. Đê biêt đ́ ̣ ̀ ́ ừ ́ ́ ́ ̣ ̉ ̀ ̉ ́ ược tinh hinh̀ ̀ quan hê tin dung cua khach hang, ngân hang d a vao nguôn thông tin tin dung cung̣ ́ ̣ ̉ ́ ̀ ̀ ự ̀ ̀ ́ ̣ câp b i CIC – Trung tâm thông tin tin dung cua Ngân hang Nha ń ở ́ ̣ ̉ ̀ ̀ ươc Viêt Nam.́ ̣ CIC cung câp thông tin vê nghia vu tra n hiên tai va lich s tra n cua khach hanǵ ̀ ̃ ̣ ̉ ợ ̣ ̣ ̀ ̣ ử ̉ ợ ̉ ́ ̀ tai tô ch c tin dung khac. Đây la yêu tô lam nên thanh công cua môt mô hinh phệ ̉ ứ ́ ̣ ́ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ̉ ̣ ̀ duyêt tin dung noi chung va mô hinh phê duyêt tin dung tâp trung noi riêng.̣ ́ ̣ ́ ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ́