Luận văn Thạc sĩ Kinh tế: Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu mặt hàng thủy sản sang Liên bang Nga trong bối cảnh thực thi hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Liên minh kinh

Đề tài Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu mặt hàng thủy sản sang Liên bang Nga trong bối cảnh thực thi FTA Việt Nam – Liên minh kinh tế Á - Âu được chọn nghiên cứu nhằm tìm hiểu thị trường Nga đầy tiềm năng của Việt nam trong thời gian tới, tìm hiểu thực trạng, cũng như những cơ hội và thách thức cho ngành sản xuất xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm thúc đẩy sản xuất xuất khẩu mặt hàng thủy sản sang thị trường này.

Hà N i – 2017 ộ

Tôi xin cam đoan r ng:ằ

S  li u và k t qu  nghiên c u trong lu n văn này là hoàn toàn trung th c vàố ệ ế ả ứ ậ ự  

ch a t ng đư ừ ượ ử ục s  d ng ho c công b  trong b t k  công trình nào khác.ặ ố ấ ỳ

M i s  giúp đ  cho vi c th c hi n lu n văn này đã đọ ự ỡ ệ ự ệ ậ ược cám  n và cácơ  thông tin trích d n trong lu n văn đã đẫ ậ ược ch  rõ ngu n g c.ỉ ồ ố

Tác gi  lu n văn ả ậ

Nguy n Kim Ph ễ ượ ng

Lu n văn th c sĩ chuyên ngành Kinh t  qu c t  v i đ  tài “C  h i và tháchậ ạ ế ố ế ớ ề ơ ộ  

th c đ i v i xu t kh u m t hàng th y s n sang Liên bang Nga trong b i c nhứ ố ớ ấ ẩ ặ ủ ả ố ả  

th c thi hi p đ nh thự ệ ị ương m i t  do Vi t Nam – Liên minh kinh t  Á ­ Âu” là k tạ ự ệ ế ế  

qu  c a quá trình c  g ng n  l c c a b n thân và đả ủ ố ắ ỗ ự ủ ả ược s  giúp đ , đ ng viênự ỡ ộ  khích l  c a các th y cô, b n bè, đ ng nghi p và ngệ ủ ầ ạ ồ ệ ười thân. Qua trang vi t nàyế  tôi xin g i l i c m  n t i nh ng ngử ờ ả ơ ớ ữ ười đã giúp đ  tôi trong th i gian h c t p ­ỡ ờ ọ ậ  nghiên c u khoa h c v a qua.ứ ọ ừ

Tôi xin chân thành bày t  lòng kính tr ng và t  lòng bi t  n sâu s c đ n TSỏ ọ ỏ ế ơ ắ ế  Nguy n Quang Minh ngễ ười đã t n tình hậ ướng d n, ch  b o và h t lòng giúp đẫ ỉ ả ế ỡ tôi th c hi n và hoàn thành lu n văn.ự ệ ậ

Tôi xin c m  n các th y giáo, cô giáo b  môn cùng t p th  các th y cô giáoả ơ ầ ộ ậ ể ầ  Khoa sau đ i h c Trạ ọ ường đ i h c Ngo i thạ ọ ạ ương đã nhi t tình gi ng d y và giúpệ ả ạ  

đ  tôi trong quá trình h c t p t i trỡ ọ ậ ạ ường

Tôi xin chân thành c m  n đ ng nghi p, đ n v  công tác đã giúp đ , t oả ơ ồ ệ ơ ị ỡ ạ  

đi u ki n thu n l i cho tôi trong quá trình h c t p và th c hi n lu n văn.ề ệ ậ ợ ọ ậ ự ệ ậ

Xin g i l i c m  n chân thành đ n gia đình, b n bè đã luôn bên c nh, đ ngử ờ ả ơ ế ạ ạ ộ  viên tôi trong su t quá trình h c t p và th c hi n lu n văn.ố ọ ậ ự ệ ậ

ASEAN Hi p h i các qu c gia Đông Nam Á ệ ộ ố

FTA Hi p đ nh th ệ ị ươ ng m i t  do ạ ự

NAFIQAVED Trung tâm ki m tra ch t l ể ấ ượ ng và v  sinh an th y  ệ ủ

s n B  Nông nghi p và Phát tri n nông thôn ả ộ ệ ể

Bi u đ :ể ồ

Đ  tài:  ề “C  h i và thách th c đ i v i xu t kh u m t hàng th y s n ơ ộ ứ ố ớ ấ ẩ ặ ủ ả   sang Liên bang Nga trong b i c nh th c thi hi p đ nh th ố ả ự ệ ị ươ ng m i t  do Vi t ạ ự ệ   Nam – Liên minh kinh t  Á ­ Âu” ế

Tác gi : Nguy n Kim Phả ễ ượng

Ngườ ưới h ng d n: TS. Nguy n Quang Minhẫ ễ

1. Lý do ch n đ  tài: Th y s n có vai trò quan tr ng trong c  c u xu tọ ề ủ ả ọ ơ ấ ấ  

kh u c a Vi t Nam sang Liên bang Nga. Trong b i c nh hi n nay, khi FTA Vi tẩ ủ ệ ố ả ệ ệ  Nam – Liên minh kinh t  Á Âu đế ược ký k t và có hi u l c, Vi t Nam c n nh nế ệ ự ệ ầ ậ  

bi t đế ược các c  h i và thách th c mà Hi p đ nh mang l i, đ  t  đó t n d ngơ ộ ứ ệ ị ạ ể ừ ậ ụ  

được các c  h i và có phơ ộ ương án vượt qua các thách th c đó.ứ

2. M c đích nghiên c u: D a trên các cam k t c a Hi p đ nh, đánh giá cụ ứ ự ế ủ ệ ị ơ 

h i và thách th c cho th y s n Vi t Nam khi xu t kh u vào th  trộ ứ ủ ả ệ ấ ẩ ị ường Liên bang Nga, t  đó đ  ra m t s  gi i pháp phù h p.ừ ề ộ ố ả ợ

3.   N i dung chínhộ

K t c u lu n văn g m 3 chế ấ ậ ồ ương

Chương 1 là c  s  lý lu n cho chơ ở ậ ương 2 và 3 c a bài. ủ Th  nh t ứ ấ , nh ng n iữ ộ  dung khái quát chung v  m t hàng th y s n và cái nhìn t ng quan v  FTA gi aề ặ ủ ả ổ ề ữ  

Vi t Nam và Liên minh kinh t  Á – Âu đệ ế ược đ a ra, v  b i c nh và di n bi nư ề ố ả ễ ế  đàm phán, m c tiêu và nh ng n i dung chính c a hi p đ nh  ụ ữ ộ ủ ệ ị Th  hai, ứ   các n iộ  dung c a Hi p đ nh có liên quan ho c đi u ch nh ho t đ ng xu t kh u th y s nủ ệ ị ặ ề ỉ ạ ộ ấ ẩ ủ ả  

c a Vi t Nam đủ ệ ược nêu lên đ  t o ti n đ  đ  phân tích trong chể ạ ề ề ể ương 2. Th  ba, ứ  

tác gi  nghiên c u th  trả ứ ị ường Nga d a trên các y u t  nh  quy mô, đ c đi m thự ế ố ư ặ ể ị 

trường, tình hình s n xu t và nh p kh u th y s n c a Nga cũng nh  chính sách,ả ấ ậ ẩ ủ ả ủ ư  các quy đ nh c a nị ủ ước này v  v n đ  nh p kh u th y s n. ề ấ ề ậ ẩ ủ ả Th  t , ứ ư  tác gi  cũngả  khái quát ti m năng và tình hình xu t kh u th y s n c a Vi t Nam trong th iề ấ ẩ ủ ả ủ ệ ờ  gian g n đây.ầ

c a Vi t Nam sang Nga trong giai đo n 10 năm 2007 – 2016, t p trung vào kimủ ệ ạ ậ  

ng ch xu t kh u, s n ph m xu t kh u t  đó có nh ng đánh giá chung v  xu tạ ấ ẩ ả ẩ ấ ẩ ừ ữ ề ấ  

kh u th y s n Vi t Nam sang Nga. ẩ ủ ả ệ Th  hai ứ , t  nh ng phân tích th c tr ng xu từ ữ ự ạ ấ  

kh u th y s n giai đo n v a qua, cũng nh  c  s  lý lu n v  ngành và các cam k tẩ ủ ả ạ ừ ư ơ ở ậ ề ế  

c a Hi p đ nh, tác gi  đã ch  rõ nh ng c  h i đ i v i xu t kh u th y s n c aủ ệ ị ả ỉ ữ ơ ộ ố ớ ấ ẩ ủ ả ủ  

Vi t Nam là m  r ng th  trệ ở ộ ị ường, nâng cao ch t lấ ượng và nâng cao năng l c c nhự ạ  tranh c a hàng th y s n Vi t Nam. ủ ủ ả ệ Th  ba, ứ  sau c  h i là thách th c t  các quyơ ộ ứ ừ  

đ nh c a Hi p đ nh, tác gi  đã ch  ra nh ng thách th c hi n h u là thách th c tị ủ ệ ị ả ỉ ữ ứ ệ ữ ứ ừ rào c n k  thu t và b o h  thả ỹ ậ ả ộ ương m i, thách th c t  c nh tranh m nh m  Cácạ ứ ừ ạ ạ ẽ  thách th c khác còn đ n t  nh ng y u kém c a ngành th y s n Vi t Nam và sứ ế ừ ữ ế ủ ủ ả ệ ự 

b t  n c a th  trấ ổ ủ ị ường th y s n Nga.ủ ả

Chương 3 là chương đ a ra các gi i pháp đ  thúc đ y xu t kh u th y s nư ả ể ẩ ấ ẩ ủ ả  

Vi t Nam trong b i c nh th c thi Hi p đ nh. ệ ố ả ự ệ ị Th  nh t, ứ ấ  tác gi  đ a ra đ nh hả ư ị ướ  ng

và m c tiêu xu t kh u toàn ngành th y s n và c a xu t kh u th y s n sang Ngaụ ấ ẩ ủ ả ủ ấ ẩ ủ ả  

được nêu ra, cùng v i d  báo tình hình th y s n xu t kh u sang Nga năm 2020.ớ ự ủ ả ấ ẩ  

Th  hai ứ , nh ng thu n l i và khó khăn góp ph n  nh hữ ậ ợ ầ ả ưởng đ n ho t đ ng xu tế ạ ộ ấ  

kh u th y s n trong b i c nh th c thi Hi p đ nh đẩ ủ ả ố ả ự ệ ị ược nêu ra. Cu i cùng ố , nh ngữ  

gi i pháp thúc đ y xu t kh u đả ẩ ấ ẩ ược đ a ra, bao g m gi i pháp vĩ mô c a Nhàư ồ ả ủ  

nước và các B , ban ngành cũng nh  các gi i pháp vi mô   t m doanh nghi p. ộ ư ả ở ầ ệ

4.    K t qu  đ t đế ả ạ ược

Thông qua th c hi n đ  tài, lu n văn đã có nh ng đóng góp c  th  nh :ự ệ ề ậ ữ ụ ể ư  

Lu n vă đã phân tích các quy đ nh c a Hi p đ nh có  nh hậ ị ủ ệ ị ả ưởng đ n ho t đ ngế ạ ộ  

xu t kh u th y s n, t  đó mà ch  ra đấ ẩ ủ ả ừ ỉ ược các c  h i và thách th c đ i v i hàngơ ộ ứ ố ớ  

th y s n Vi t Nam xu t kh u sang Nga. Đ c bi t v i m t s  m t hàng, tác giủ ả ệ ấ ẩ ặ ệ ớ ộ ố ặ ả 

đã phân tích chi ti t c  h i và thách th c cho t ng m t hàng v i nh ng d nế ơ ộ ứ ừ ặ ớ ữ ẫ  

ch ng, trích ngu n và s  li u c  th ứ ồ ố ệ ụ ể

Tuy nhiên do th i gian nghiên c u lu n văn ng n và ki n th c còn nhi uờ ứ ậ ắ ế ứ ề  

h n ch , nên lu n văn không tránh kh i nh ng thi u sót. Vì v y, tác gi  r t mongạ ế ậ ỏ ữ ế ậ ả ấ  

M  Đ U Ở Ầ

1. Tính c p thi t c a đ  tàiấ ế ủ ề

Trong quá trình đ i m i và h i nh p kinh t  qu c t  c a Vi t Nam, ho tổ ớ ộ ậ ế ố ế ủ ệ ạ  

đ ng xu t kh u đóng vai trò r t quan tr ng trong s  phát tri n kinh t  Đ c bi tộ ấ ẩ ấ ọ ự ể ế ặ ệ  trong giai đo n hi n nay, khi n n kinh t  th  gi i đang trong th i k  kh ngạ ệ ề ế ế ớ ờ ỳ ủ  

ho ng và l m phát trong nả ạ ước cao, xu t kh u đấ ẩ ược coi là đ ng l c tăng trộ ự ưở  ng

ch  y u c a n n kinh t  Trong ho t đ ng xu t kh u c a nủ ế ủ ề ế ạ ộ ấ ẩ ủ ước ta hi n nay, th yệ ủ  

s n là m t hàng r t quan tr ng trong c  c u các s n ph m xu t kh u ch  l c,ả ặ ấ ọ ơ ấ ả ẩ ấ ẩ ủ ự  

v i v  trí th  4 trong nhóm 10 m t hàng xu t kh u chính sau d u thô, d t may vàớ ị ứ ặ ấ ẩ ầ ệ  giày dép. V i b  bi n dài t  Móng Cái (Qu ng Ninh) đ n Hà Tiên (Kiên Giang),ớ ờ ể ừ ả ế  trong vùng bi n Vi t Nam có trên 400 hòn đ o l n nh , là n i có th  cung c pể ệ ả ớ ỏ ơ ể ấ  các d ch v  h u c n c  b n, trung chuy n s n ph m khai thác, đánh b t, đ ngị ụ ậ ầ ơ ả ể ả ẩ ắ ồ  

th i làm n i neo đ u cho tàu thuy n trong nh ng chuy n ra kh i. Bi n Vi t Namờ ơ ậ ề ữ ế ơ ể ệ  

có nhi u v nh, đ m phà, c a sông. Đó là ti m năng đ  Vi t Nam phát tri n ho tề ị ầ ử ề ể ệ ể ạ  

đ ng khai thác và nuôi tr ng th y h i s n. Đi u ki n  khí h u nhi t đ i gió mùaộ ồ ủ ả ả ề ệ ậ ệ ớ  

m và m t s  vùng có khí h u ôn đ i, ngu n nhân l c d i dào, và trình đ  dân trí

khá, ngành th y s n Vi t Nam có nhi u l i th  đ  phát tri n th y s n m t cáchủ ả ệ ề ợ ế ể ể ủ ả ộ  thu n l i. Nh  nh ng n  l c phát tri n th  trậ ợ ờ ữ ỗ ự ể ị ường và đa d ng hóa s n ph m,ạ ả ẩ  hàng th y s n s n Vi t Nam, hàng th y s n Vi t Nam đã có m t trên r t nhi uủ ả ả ệ ủ ả ệ ặ ấ ề  

nước và vùng lãnh th  Trong các th  trổ ị ường tr ng đi m c a th y s n Vi t Namọ ể ủ ủ ả ệ  

nh  EU, Trung Qu c, Singapore, Nh t B n,… Nga là th  trư ố ậ ả ị ường l n, có ti mớ ề  năng đ i v i nhóm hàng nông s n và th y s n. Th i gian qua, xu t kh u c aố ớ ả ủ ả ờ ấ ẩ ủ  

Vi t Nam và th  trệ ị ường Nga đã t ng bừ ước tăng trưởng nh ng kim ng ch xu tư ạ ấ  

Th c ti n xu t ho t đ ng xu t kh u m t hàng th y s n Vi t Nam trong th iự ễ ấ ạ ộ ấ ẩ ặ ủ ả ệ ờ  

gian g n đây, cùng v i nh ng ti m năng và l i th  v  phát tri n th y s n c aầ ớ ữ ề ợ ế ề ể ủ ả ủ  

nước ta, đang đ t ra cho chúng ta yêu c u c n ti p t c xây d ng nh ng chặ ầ ầ ế ụ ự ữ ươ  ngtrình, đ  ra nh ng chính sách c  th  cho ngành th y s n; bên c nh đó, c n cóề ữ ụ ể ủ ả ạ ầ  

nh ng nghiên c u sâu đ  đánh giá chính xác th  trữ ứ ể ị ường th y s n Nga trong nh ngủ ả ữ  năm t i. Đ  tài “  nh m góp ph n nghiên c u và xác đ nh nh ng căn c  quan tr ngớ ề ằ ầ ứ ị ữ ứ ọ  

v  xu t kh u hàng th y s n Vi t Nam sang th  trề ấ ẩ ủ ả ệ ị ường này, trên c  s  đó, đ  tàiơ ở ề  góp ph n đ  xu t C  h i và thách th c đ i v i xu t kh u m t hàng th y s n sangầ ề ấ ơ ộ ứ ố ớ ấ ẩ ặ ủ ả  Liên bang Nga trong b i c nh th c thi hi p đ nh thố ả ự ệ ị ương m i t  do Vi t Nam –ạ ự ệ  Liên minh kinh t  Á ­ Âu”nh ng gi i pháp ch  y u nh m thúc đ y xu t kh u th yế ữ ả ủ ế ằ ẩ ấ ẩ ủ  

s n sang th  trả ị ường Nga

2. M c đích nghiên c u đ  tàiụ ứ ề

Đ  tài: “C  h i và thách th c đ i v i xu t kh u m t hàng th y s n sangề ơ ộ ứ ố ớ ấ ẩ ặ ủ ả  Liên bang Nga trong b i c nh th c thi FTA Vi t Nam – Liên minh kinh t  Á ­ố ả ự ệ ế  Âu” được ch n nghiên c u nh m tìm hi u th  trọ ứ ằ ể ị ường Nga đ y ti m năng c aầ ề ủ  

Vi t nam trong th i gian t i, tìm hi u th c tr ng, cũng nh  nh ng c  h i vàệ ờ ớ ể ự ạ ư ữ ơ ộ  thách th c cho ngành s n xu t xu t kh u th y s n c a Vi t Nam, t  đó đ a raứ ả ấ ấ ẩ ủ ả ủ ệ ừ ư  

m t s  gi i pháp nh m thúc đ y s n xu t xu t kh u m t hàng th y s n sang thộ ố ả ằ ẩ ả ấ ấ ẩ ặ ủ ả ị 

trường này

3. Đ i tố ượng và ph m vi nghiên c u c a đ  tàiạ ứ ủ ề

Đ i t ng nghiên c u: Ho t đ ng xu t kh u hàng th y s n Vi t Nam sangố ượ ứ ạ ộ ấ ẩ ủ ả ệ  Nga

Ph m vi nghiên c u: Đ  tài này s  t p trung nghiên c u, tìm hi u ho tạ ứ ề ẽ ậ ứ ể ạ  

đ ng xu t kh u th y s n c a Vi t Nam sang th  trộ ấ ẩ ủ ả ủ ệ ị ường Nga trong giai đo n 2010ạ  

đ n nay, nh ng c  h i và thách th c mà Hi p đ nh mang l i, t  đó đ  xu t cácế ữ ơ ộ ứ ệ ị ạ ừ ề ấ  chính sách và gi i pháp nh m thúc đ y xu t kh u hàng th y s n Vi t Nam.ả ằ ẩ ấ ẩ ủ ả ệ

4. Nhi m v  nghiên c uệ ụ ứ

Đ  đ t đ c m c đích đã đ t ra, lu n văn c n gi i quy t các nhi m v , baoể ạ ượ ụ ặ ậ ầ ả ế ệ ụ  

g m:ồ

­ Đ a ra c  s  lý lu n bao g m khái quát v  th y s n, Hi p đ nh thư ơ ở ậ ồ ề ủ ả ệ ị ươ  ng

m i t  do Vi t Nam – Liên minh kinh t  Á – Âu, các n i dung quy đ nh v  xu tạ ự ệ ế ộ ị ề ấ  

kh u th y s n trong Hi p đ nh. Ngoài ra, c n có cái nhìn t ng quan v  th  trẩ ủ ả ệ ị ầ ổ ề ị ườ  ng

th y s n Nga cũng nh  ti m năng và tình hình s n xu t, xu t kh u th y s n c aủ ả ư ề ả ấ ấ ẩ ủ ả ủ  

nước ta

­ Phân tích th c tr ng tình hình xu t kh u th y s n c a Vi t Nam sang Nga.ự ạ ấ ẩ ủ ả ủ ệ  

K t h p v i c  s  lý lu n đ  đ a ra nh n đ nh v  nh ng c  h i và thách th cế ợ ớ ơ ở ậ ể ư ậ ị ề ữ ơ ộ ứ  

mà Hi p đ nh mang l i đ i v i ho t đ ng xu t kh u th y s n c a Vi t Nam.ệ ị ạ ố ớ ạ ộ ấ ẩ ủ ả ủ ệ

­ T  nh ng căn c  trên, v  các c  h i và thách th c mà th y s n Vi t Namừ ữ ứ ề ơ ộ ứ ủ ả ệ  

g p ph i khi gia nh p vào th  trặ ả ậ ị ường Nga, lu n văn c n đ a ra các gi i phápậ ầ ư ả  

nh m thúc đ y xu t kh u th y s n Vi t Nam vào Nga.ằ ẩ ấ ẩ ủ ả ệ

5. Tình hình nghiên c uứ

M t s  m t s  công trình, đ  tài có liên quan đã độ ố ộ ố ề ược nghiên c u và côngứ  

b  có th  k  đ n nh  sau:ố ể ể ế ư

“Báo cáo th  trị ường th y s n Nga” c a Hi p h i ch  bi n và xu t kh uủ ả ủ ệ ộ ế ế ấ ẩ  

th y s n VASEP phát hành vào tháng 4/2017. Báo cáo đã cung c p r t nhi uủ ả ấ ấ ề  thông tin v  tình hình th  trề ị ường th y s n Nga cũng nh  s  li u m i nh t v  tìnhủ ả ư ố ệ ớ ấ ề  hình xu t kh u th y s n Vi t Nam sang Nga nh ng m i ch  đ n thu n đ a ra sấ ẩ ủ ả ệ ư ớ ỉ ơ ầ ư ố 

li u, ch a có nh ng phân tích, t ng h p v  th c tr ng xu t kh u th y s n c aệ ư ữ ổ ợ ề ự ạ ấ ẩ ủ ả ủ  

Vi t Nam và các c  h i và thách th c mà Hi p đ nh mang l i cho xu t kh u th yệ ơ ộ ứ ệ ị ạ ấ ẩ ủ  

s n c a Vi t Nam.ả ủ ệ

“Gi i pháp xúc ti n thả ế ương m i s n ph m th y s n Vi t Nam vào thạ ả ẩ ủ ả ệ ị 

trường Nga” ­  công trình c a Nguy n Văn Ng c và Ph m H ng M nh, đăng trênủ ễ ọ ạ ồ ạ  

t p chí Phát tri n kinh t  ­ xã h i Đà N ng. Bài vi t đã đ a ra th c tr ng xu tạ ể ế ộ ẵ ế ư ự ạ ấ  

kh u th y s n c a Vi t Nam sang Nga và nêu lên nh ng gi i pháp c n thi t, tuyẩ ủ ả ủ ệ ữ ả ầ ế  nhiên l i ch a phân tích ho t đ ng xu t kh u th y s n trong b i c nh Hi p đ nhạ ư ạ ộ ấ ẩ ủ ả ố ả ệ ị  

đã có hi u l c và nh ng tác đ ng mà Hi p đ nh đem t i.ệ ự ữ ộ ệ ị ớ

  “Phát tri n thể ương m i Vi t Nam và Liên minh kinh t  Á Âu trong b iạ ệ ế ố  

c nh th c hi n các cam k t trong FTA Vi t Nam – EAEU” – nghiên c u c aả ự ệ ế ệ ứ ủ  

Ph m Nguyên Minh đăng t i trên T p chí khoa h c thạ ả ạ ọ ương m i, năm 2015.ạ  Nghiên c u đã ch  ra nh ng c  h i và thách th c, cũng nh  cách th c đ  phátứ ỉ ữ ơ ộ ứ ư ứ ể  tri n ho t đ ng thể ạ ộ ương m i gi a hai nạ ữ ước, nh ng l i quá r ng và ch a sát t iư ạ ộ ư ớ  

đ i tố ượng xu t kh u th y s n. ấ ẩ ủ ả

Lu n văn “C  h i và thách th c đ i v i xu t kh u m t hàng th y s n sangậ ơ ộ ứ ố ớ ấ ẩ ặ ủ ả  Liên bang Nga trong b i c nh th c thi FTA Vi t Nam – Liên minh kinh t  Á –ố ả ự ệ ế  Âu” ngoài vi c cung c p thông tin t ng quan v  Hi p đ nh và th  trệ ấ ổ ề ệ ị ị ường th y s nủ ả  Nga, lu n văn s  đánh giá th c tr ng tình hình xu t kh u th y s n c a Vi t Namậ ẽ ự ạ ấ ẩ ủ ả ủ ệ  sang Nga. Đ c bi t, đi m quan tr ng c a lu n văn là phân tích các c  h i vàặ ệ ể ọ ủ ậ ơ ộ  thách th c mà Hi p đ nh mang l i, đây là đi m m i c a đ  tài so v i các nghiênứ ệ ị ạ ể ớ ủ ề ớ  

c u trứ ước. T  đó, lu n văn có đ  xu t m t s  gi i pháp nh m đ y m nh h nừ ậ ề ấ ộ ố ả ằ ẩ ạ ơ  

n a ho t đ ng xu t kh u th y s n c a Vi t Nam sang Nga.ữ ạ ộ ấ ẩ ủ ả ủ ệ

6. Phương pháp nghiên c uứ

 Đ  tài s  d ng phề ử ụ ương pháp phân tích, t ng h p, phổ ợ ương pháp th ng kê,ố  

phương pháp so sánh đ i chi u, phố ế ương pháp quy n p, di n d ch đ  gi i quy tạ ễ ị ể ả ế  

v n đ  đ t ra.ấ ề ặ

7. K t c u c a đ  tàiế ấ ủ ề

Ngoài ph n m  đ u, k t lu n và ph  l c kèm theo, nôi dung nghiên c u k tầ ở ầ ế ậ ụ ụ ứ ế  

c u thành 3 chấ ương nh  sau:ư

Chương 1. T ng quan v  m t hàng th y s n và Hi p đ nh Thổ ề ặ ủ ả ệ ị ương m i tạ ự 

do Vi t Nam – Liên minh kinh t  Á Âuệ ế

Chương 2.  C  h i và thách th c đ i v i xu t kh u th y s n trong b iơ ộ ứ ố ớ ấ ẩ ủ ả ố  

c nh th c thi Hi p đ nh Thả ự ệ ị ương m i t  do Vi t Nam – Liên minh kinh t  Á Âuạ ự ệ ế

Chương 3.  Gi i pháp t n d ng c  h i, vả ậ ụ ơ ộ ượt qua thách th c nh m đ yứ ằ ẩ  

m nh xu t kh u th y s n sang Liên bang Nga trong b i c nh th c thi Hi p đ nhạ ấ ẩ ủ ả ố ả ự ệ ị  

Thương m i t  do Vi t Nam – Liên minh kinh t  Á Âu.ạ ự ệ ế

CH ƯƠ NG 1: T NG QUAN V  HI P Đ NH TH Ổ Ề Ệ Ị ƯƠ NG M I T  DO  Ạ Ự

VI T   NAM   –   LIÊN   MINH   KINH   T   Á   ÂU   VÀ   GI I   THI U   Ệ Ế Ớ Ệ

V  M T HÀNG TH Y S N Ề Ặ Ủ Ả

1.1. Gi i thi u v  m t hàng th y s nớ ệ ề ặ ủ ả

1.1.1. Khái ni m và phân lo i m t hàng th y s n ệ ạ ặ ủ ả

1.1.1.1. Đ nh nghĩa: ị

Có nhi u đ nh nghĩa đề ị ược đ a ra v  m t hàng th y s n, nh ng t ng quát,ư ề ặ ủ ả ư ổ  

th y s nủ ả  là m t thu t ng  ch  chung v  nh ng ngu n l i, s n v t đem l i choộ ậ ữ ỉ ề ữ ồ ợ ả ậ ạ  con ngườ ừi t  môi trường nước và được con người khai thác, nuôi tr ng thuồ  

ho ch s  d ng làm th c ph m, nguyên li u ho c bày bán trên th  trạ ử ụ ự ẩ ệ ặ ị ường. Trong các lo i th y s n, thông d ng nh t là ho t đ ng đánh b t, nuôi tr ng và khai thácạ ủ ả ụ ấ ạ ộ ắ ồ  các lo i cá. M t s  loài là cá trích, cá tuy t, cá c m, cá ng , cá b n, cá đ i, tôm,ạ ộ ố ế ơ ừ ơ ố  

cá h i, hàu và sò đi p có năng su t khai thác cao.ồ ệ ấ

1.1.1.2. Phân lo i ạ

– Nhóm cá (fish): Là nh ng đ ng v t nuôi có đ c đi m cá rõ r t, chúng cóữ ộ ậ ặ ể ệ  

th  là cá nể ước ng t hay cá nọ ướ ợc l  Ví d : cá tra, cá b ng tụ ố ượng, cá chình…– Nhóm giáp xác (crustaceans): Ph  bi n nh t là nhóm giáp xác mổ ế ấ ười chân, trong đó tôm và cua là các đ i tố ượng nuôi quan tr ng. Ví d : Tôm càng xanh, tômọ ụ  

sú, tôm th , tôm đ t, cua bi n.ẻ ấ ể

– Nhóm đ ng v t thân m m (molluscs): G m các loài có v  vôi, nhi u nh tộ ậ ề ồ ỏ ề ấ  

là nhóm hai m nh v  và đa s  s ng   bi n (nghêu, sò huy t, hàu,  c hả ỏ ố ố ở ể ế ố ương,….) 

và m t s  ít s ng   nộ ố ố ở ước ng t (trai, trai ng c).ọ ọ

– Nhóm rong (Seaweeds): Là các loài th c v t b c th p, đ n bào, đa bào, cóự ậ ậ ấ ơ  loài có kích thước nh , nh ng cũng có loài có kích thỏ ư ước l n nh  Chlorella,ớ ư  Spirulina, Chaetoceros,Sargassium (Alginate), Gracillaria…

– Nhóm bò sát (Reptilies) và lưỡng c  (Amphibians): Bò sát là các đ ng v tư ộ ậ  

b n chân có màng  i(ví d : cá s u) Lố ố ụ ấ ưỡng c  là nh ng loài có th  s ng c  trênư ữ ể ố ả  

c n l n dạ ẫ ướ ưới n c (ví d :  ch, r n…) đụ ế ắ ược nuôi đ  l y th t, l y da dùng làmể ấ ị ấ  

th c ph m ho c dùng trong m  ngh  nh  đ i m i (l y vây),  ch (l y da và th t),ự ẩ ặ ỹ ệ ư ồ ồ ấ ế ấ ị  

cá s u (l y da).ấ ấ

1.1.2. Nh ng y u t   nh h ữ ế ố ả ưở ng đ n xu t kh u m t hàng th y s n  ế ấ ẩ ặ ủ ả

1.1.2.1. Y u t  ch  quan ế ố ủ

 Ngu n l c th y s n trong nồ ự ủ ả ước

Ngu n l c th y s n trong nồ ự ủ ả ước là y u t  quy t đ nh ch  y u,  nh hế ố ế ị ủ ế ả ưở  ngnhi u nh t t i ho t đ ng XK c a m t qu c gia. Ngu n cung th y s n d i dào thìề ấ ớ ạ ộ ủ ộ ố ồ ủ ả ồ  

m i có th  đáp  ng nhu c u tiêu dùng trong nớ ể ứ ầ ước và ti n hành XK. Ngu n l cế ồ ự  

th y s n trong nủ ả ước bao g m th y s n khai thác, đánh b t và th y s n nuôiồ ủ ả ắ ủ ả  

tr ng. ồ

Các ho t đ ng khai thác và nuôi tr ng th y s n ph  thu c khá nhi u vàoạ ộ ồ ủ ả ụ ộ ề  

đi u ki n t  nhiên, khí h u c a m t qu c gia. Do ch u  nh hề ệ ự ậ ủ ộ ố ị ả ưởng đi u ki n về ệ ề khí h u nh : gió, nhi t đ , không khí, môi trậ ư ệ ộ ường nước, ch  đ  m a, đ  m n tácế ộ ư ộ ặ  

đ ng đ n s  sinh trộ ế ự ưởng và phát tri n c a sinh v t kéo theo s n lể ủ ậ ả ượng đánh b tắ  

và nuôi tr ng s  b  thay đ i. Ngoài ra, các tr n lũ l t, bão cũng có  nh hồ ẽ ị ổ ậ ụ ả ưởng l nớ  

đ n h  th ng nuôi tr ng th y s n t o b t l i cho vi c nuôi tr ng tôm cua cáế ệ ố ồ ủ ả ạ ấ ợ ệ ồ  

nướ ợc l  do b  đê đ p b  phá v ,  nh hờ ậ ị ỡ ả ưởng đ n ho t đ ng XK.ế ạ ộ

 H  th ng lu t pháp và chính sách qu n lý c a nhà nệ ố ậ ả ủ ước

H  th ng lu t pháp và chính sách qu n lý c a nhà nệ ố ậ ả ủ ước có  nh hả ưởng r tấ  

l n đ n ho t đ ng XK th y s n thông qua các quy đ nh v  nuôi tr ng và đánhớ ế ạ ộ ủ ả ị ề ồ  

b t và ch  bi n th y s n nh  các quy đ nh v  v  sinh an toàn v  sinh. Ngoài raắ ế ế ủ ả ư ị ề ệ ệ  

nh ng  u đãi, h  tr  c a nhà nữ ư ỗ ợ ủ ước v  ngu n v n, v  công ngh ; chính sách hề ồ ố ề ệ ỗ 

tr , vi n tr  t  nợ ệ ợ ừ ước ngoài: các chương trình h  tr  v n, công ngh  cho ngànhỗ ợ ố ệ  

th y s n t  các qu c gia, t  ch c khác trên th  gi i,… cũng có tác đ ng khôngủ ả ừ ố ổ ứ ế ớ ộ  

nh  t i ho t đ ng XK th y s n c a m t qu c gia.ỏ ớ ạ ộ ủ ả ủ ộ ố

Ngoài ra h  th ng lu t pháp minh b ch thông thoáng cũng nh  các chínhệ ố ậ ạ ư  sách đi u ph i n n kinh t  đúng đ n, đ c bi t là chính sách đ i ngo i s  là nhânề ố ề ế ắ ặ ệ ố ạ ẽ  

t  quy t đ nh t i kh  năng thu hút, tìm ki m và h p tác v i các đ i tác kinh t ,ố ế ị ớ ả ế ợ ớ ố ế  

l a ch n th  trự ọ ị ường tiêu th  cho các s n ph m XK.ụ ả ẩ

 H  th ng c  s , v t ch t k  thu tệ ố ơ ở ậ ấ ỹ ậ

Khoa h c công ngh  k  thu t đọ ệ ỹ ậ ược đ a vào ho t đ ng,  ng d ng đem l iư ạ ộ ứ ụ ạ  

hi u qu  cao trong công tác nuôi tr ng và ch  bi n th y s n t  đó giúp cho ch tệ ả ồ ế ế ủ ả ừ ấ  

lượng và s  lố ượng th y s n tăng, giúp cho XK hàng th y s n có nhi u thu n l iủ ả ủ ả ề ậ ợ  

h n.ơ

Vi c hình thành và xây d ng c  s  d ch v  cho vi c khai thác th y s n di nệ ự ơ ở ị ụ ệ ủ ả ễ  

bi n trên 3 lĩnh v c đó g m c  khí đóng s a thuy n, b n c ng và d ch v  cungế ự ồ ơ ử ề ế ả ị ụ  

c p nguyên v t li u; thi t b  và h  th ng tiêu th  s n ph m cũng góp ph n tăngấ ậ ệ ế ị ệ ố ụ ả ẩ ầ  

kh  năng phát tri n th y s n, thúc đ y XK th y s n.ả ể ủ ả ẩ ủ ả

V  c  s  h  t ng giao thông v n t i, đi u ki n h  t ng giao thông v n t iề ơ ở ạ ầ ậ ả ề ệ ạ ầ ậ ả  cũng có  nh hả ưởng l n đ n thớ ế ương m i hàng th y s n. Giao thông thu n ti n sạ ủ ả ậ ệ ẽ giúp cho thương m i hàng th y s n di n ra nhanh chóng h n, rút ng n th i gianạ ủ ả ễ ơ ắ ờ  giao d ch, giúp b o qu n th y s n t t h n, nâng cao ch t lị ả ả ủ ả ố ơ ấ ượng và n m b t đắ ắ ượ  cnhi u th i c  h n.ề ờ ơ ơ

1.1.2.2. Y u t  khách quan ế ố

 Y u t  kinh t  nế ố ế ước nh p kh uậ ẩ

Kinh t  là m t y u t  quan tr ng  nh hế ộ ế ố ọ ả ưởng tr c ti p đ n vi c XNK hàngự ế ế ệ  hoá c a m i qu c gia, trong đó có thu  s n. Kinh t  c a đ t nủ ỗ ố ỷ ả ế ủ ấ ướ ảc  nh hưở  ng

đ n thu nh p c a ngế ậ ủ ười dân, khi thu nh p ngậ ười dân gi m xu ng thì nhu c uả ố ầ  

c a ngủ ười dân v  các s n ph n thu  s n NK cũng s  gi m xu ng, do đó vi cề ả ẩ ỷ ả ẽ ả ố ệ  

XK sang các th  trị ường đó s  g p r t nhi u khó khăn, có khi là không XK đẽ ặ ấ ề ượ  c

Vì khi đó người dân s  không mu n tiêu th  nh ng hàng hoá có giá tr  cao, th mẽ ố ụ ữ ị ậ  chí là trung bình, do đó giá tr  XK thu v  s  không đị ề ẽ ược cao, th m chí có khi bậ ị 

l  ỗ

 Y u t  đ a lý, khí h u nế ố ị ậ ước nh p kh uậ ẩ

Th  trị ường cũng ch u tác đ ng c a y u t  đ a lý và khí h u t  nhiên. Chínhị ộ ủ ế ố ị ậ ự  

y u t  này mà th  trế ố ị ường c a m t qu c gia, khu v c khác nhau có nh ng yêu c uủ ộ ố ự ữ ầ  khác nhau, đòi h i s n ph m đ a vào ph i thích h p. Ch ng h n nh  s n ph mỏ ả ẩ ư ả ợ ẳ ạ ư ả ẩ  nào đó s  d ng t t   các nử ụ ố ở ước có khí h u ôn đ i thì   khí h u nhi t đ i l i bậ ớ ở ậ ệ ớ ạ ị 

h ng, ho c đòi h i ph i đ    nhi t đ  l nh ho c bôi d u m  b o qu n. Nh ngỏ ặ ỏ ả ể ở ệ ộ ạ ặ ầ ỡ ả ả ữ  

s n ph m d  h ng do s  tác đ ng c a khí h u nóng  m thì l i yêu c u b o qu nả ẩ ễ ỏ ự ộ ủ ậ ẩ ạ ầ ả ả  cao h n khi xâm nh p vào th  trơ ậ ị ường có nhi t đ  cao, đ   m l n.ệ ộ ộ ẩ ớ

 Y u t  chính tr  – pháp lu t nế ố ị ậ ước nh p kh uậ ẩ

Ngoài các y u t  đã nêu trên, th  trế ố ị ường hàng hóa còn ch u s  tác đ ng b iị ự ộ ở  chính tr  và pháp lu t. Th  hi n   nh ng  u đãi và c n tr  c a Chính ph  đ i v iị ậ ể ệ ở ữ ư ả ở ủ ủ ố ớ  các nhà cung  ng khi xâm nh p vào th  trứ ậ ị ường qu c gia này. Đi u này s  giúp choố ề ẽ  các doanh nghi p có đi u ki n d  xâm nh p vào th  trệ ề ệ ễ ậ ị ường h n, đ ng th i có đi uơ ồ ờ ề  

ki n m  r ng th  trệ ở ộ ị ường c a mình. Nh ng cũng có th  đó là nh ng rào c n nhủ ư ể ữ ả ư quy ch  hàng rào thu  quan, v  b o h , h n ng ch…. N u m i quan h  chính trế ế ề ả ộ ạ ạ ế ố ệ ị 

gi a nữ ước NK và XK là b t  n thì s  r t khó khăn cho nhà NK khi mu n thâmấ ổ ẽ ấ ố  

nh p th  trậ ị ường

 V  th  hi u t p quán c a ngề ị ế ậ ủ ười tiêu dùng nước nh p kh uậ ẩ

N u các s n ph m XK sang th  trế ả ẩ ị ường phù h p v i nhu c u th  hi u c a thợ ớ ầ ị ế ủ ị 

trường đó thì vi c tiêu th  s n ph m không g p khó khăn tuy nhiên n u các s nệ ụ ả ẩ ặ ế ả  

ph m XK không phù h p v i th  hi u, t p quán c a h  thì hàng không th  bán.ẩ ợ ớ ị ế ậ ủ ọ ể  Doanh nghi p s  g p nhi u khó khăn, b  th t thu, thua l … Nh  v i th  trệ ẽ ặ ề ị ấ ỗ ư ớ ị ườ  ng

EU, h  t y chay các lo i th y s n có ch a khu n Salmonella, đ c t  Lustamine,ọ ẩ ạ ủ ả ứ ẩ ộ ố  nhi m V.Cholarae n u các doanh nghi p c  XK các lo i th y s n này thì s nễ ế ệ ứ ạ ủ ả ả  

ph m không th  tiêu th  đẩ ể ụ ược. B i v y, khi XK hàng sang th  trở ậ ị ường nào c nầ  nghiên c u k  các đ c đi m t p quán, th  hi u, chính sách đ  t  đó có các đứ ỹ ặ ể ậ ị ế ể ừ ườ  ng

tác c a Liên minh Thu  quan gi a ba nủ ế ữ ước Nga, Belarus và Kazakhstan. Vi cệ  thành l p Liên minh kinh t  đậ ế ược ký k t vào tháng 5 năm 2014 và chính th c cóế ứ  

hi u l c t  ngày 01/01/2015. ệ ự ừ

Đây là khu v c có quan h  chính tr  ­ kinh t  truy n th ng đ i v i Vi t Nam vàự ệ ị ế ề ố ố ớ ệ  

là m t th  tr ng r ng l n có di n tích t  nhiên 20 tri u km2, v i dân s  tính đ nộ ị ườ ộ ớ ệ ự ệ ớ ố ế  1/1/2015 là kho ng 182 tri u ng i. T ng GDP c a kh i hi n nay đ t trên 2.500 tả ệ ườ ổ ủ ố ệ ạ ỷ 

đô la M  Đây cũng là m t th  tr ng m i m  c a, có m c tăng tr ng GDP khá vàỹ ộ ị ườ ớ ở ử ứ ưở  

t ng đ i  n đ nh, có c  c u danh m c hàng hóa XNK không mang tính c nh tranhươ ố ổ ị ơ ấ ụ ạ  

mà ch  y u mang tính b  tr  cho nhu c u s n xu t và tiêu dùng c a Vi t Nam (Banủ ế ổ ợ ầ ả ấ ủ ệ  Quan h  qu c t ­VCCI, 2015).ệ ố ế

V i k  v ng thúc đ y quan h  kinh t  ­ thớ ỳ ọ ẩ ệ ế ương m i gi a Vi t Nam vàạ ữ ệ  EAEU, t  tháng 3 năm 2013, các bên đã kh i đ ng và ti n hành đàm phán FTA.ừ ở ộ ế  Sau h n hai năm đàm phán, FTA Vi t Nam và Liên minh Kinh t  Á ­ Âu đã chínhơ ệ ế  

th c đứ ược ký k t vào ngày 29/5/2015 và có hi u l c t  ngày 5/10/2016. Đây làế ệ ự ừ  

Hi p đ nh có ý nghĩa chi n lệ ị ế ược m  ra trang m i trong quan h  h p tác gi a Vi tở ớ ệ ợ ữ ệ  Nam và EAEU nói chung và v i t ng nớ ừ ước thành viên nói riêng, là khuôn khổ pháp lý đ  các doanh nghi p Vi t Nam và các doanh nghi p thu c EAEU tăngể ệ ệ ệ ộ  

cường h p tác, thúc đ y tăng trợ ẩ ưởng thương m i song phạ ương, góp ph n t oầ ạ  thêm đ ng l c đ  tăng kim ng ch thộ ự ể ạ ương m i gi a Vi t Nam và Liên minh kinhạ ữ ệ  

t  Á­Âu.ế

Đây cũng là Hi p đ nh đ u tiên đệ ị ầ ược kí k t gi a Liên minh kinh t  Á­Âu vàế ữ ế  

m t qu c gia nộ ố ước ngoài, cam k t h p tác trên ph m vi toàn di n, m c đ  camế ợ ạ ệ ứ ộ  

k t cao và đ m b o cân b ng l i ích, có tính đ n đi u ki n c  th  c a t ng bên.ế ả ả ằ ợ ế ề ệ ụ ể ủ ừ

1.2.1.2. Di n bi n đàm phán ễ ế

­  28/3/2013: Hi p đ nh thệ ị ương m i t  do gi aạ ự ữ  Vi t Namệ  ­ Liên minh thuế quan Nga – Belarus ­ Kazakhstan chính th cứ  đượ  kh i đ ng đàm phán.c ở ộ

­ T  ngày 20 ­ 25/6/2013: Phiên đàm phán th  hai Hi p đ nh Thừ ứ ệ ị ương m i tạ ự 

do gi a Vi t Nam và Liên minh H i Quan Belarus, Kazakhstan và Nga đã đữ ệ ả ượ  c

di n ra t i Matxcova, Liên bang Nga.ễ ạ

­T  ngày 8 ­ 13/9/2014: Phiên đàm phán th  ba Hi p đ nh thừ ứ ệ ị ương m i t  doạ ự  

Vi t Nam­Liên minh H i quanệ ả  đã được di n ra t i th  đô Minsk c a Belarus.ễ ạ ủ ủ

­T  ngày 9 ­ 14/2/2014: Phiên đàm phán th  t  c p B  trừ ứ ư ấ ộ ưởng Hi p đ nhệ ị  

Thương   m i   t   do   (FTA)   gi a   Vi t   Nam   và   Liên   minh   H i   quan   Belarus,ạ ự ữ ệ ả  Kazakhstan và Nga đã được di n ra t i thành ph  Đà N ng.ễ ạ ố ẵ

­ T  ngày 31/3 ­ 4/4/2014: Phiên đàm phán th  năm Hi p đ nh Thừ ứ ệ ị ương m iạ  

t  do (FTA) gi a Vi t Nam và Liên minh H i quan đã di n ra t i thành phự ữ ệ ả ễ ạ ố Almaty c a Kazakhstan.ủ

­ T  ngày 16 ­ 20/06/2014: Phiên đàm phán th  6, Hi p đ nh thừ ứ ệ ị ương m i tạ ự 

do (FTA) gi a Vi t Nam và Liên minh H i quan đã di n ra t i Sochi, Nga v i 8ữ ệ ả ễ ạ ớ  Nhóm đàm phán

­T  ngày 15 ­ 19/9/2014: Phiên đàm phán th  7 đừ ứ ượ ổc t  ch c t i t i Liênứ ớ ạ  Bang Nga

­T  ngày 8 ­ 14/12/2014: Phiên đàm phán th  8 đừ ứ ược di n ra t i Vi t Nam.ễ ạ ệ

­Ngày 15/12/2014: Hai Bên đã ký Tuyên b  chung c  b n k t thúc đàm phánố ơ ả ế  

Hi p đ nh thệ ị ương m i t  do gi a Vi t Nam và Liên minh Kinh t  Á Âu.ạ ự ữ ệ ế

­Ngày 29/5/2015: Hai bên chính th c ký k t Hi p đ nh thứ ế ệ ị ương m i t  doạ ự  

gi a Vi t Nam và Liên minh kinh t  Á – Âu.ữ ệ ế

1.2.2. M c tiêu c a Hi p đ nh ụ ủ ệ ị

V i mong mu n t o đi u ki n thu n l i cho s  phát tri n và đa d ng hóaớ ố ạ ề ệ ậ ợ ự ể ạ  

thương m i gi a hai bên, đ ng th i thúc đ y “ S  h p tác v  kinh t  và thạ ữ ồ ờ ẩ ự ợ ề ế ươ  ng

m i trong các lĩnh v c đem l i l i ích chung trên c  s  bình đ ng, cùng có l i,ạ ự ạ ợ ơ ở ẳ ợ  không phân bi t đ i x  và phù h p v i lu t pháp qu c t ”, các bên đã đ  ra cácệ ố ử ợ ớ ậ ố ế ề  

m c tiêu c  th  trong đi u 1.3 chụ ụ ể ề ương 1 “Các đi u kho n chung” c a FTA Vi tề ả ủ ệ  Nam và EAEU, c  th  là: ụ ể

­  Nh m đ t đằ ạ ượ ự ực s  t  do hóa và thu n l i hóa thậ ợ ương m i hàng hóa gi aạ ữ  các bên thông qua, nh ng không h n ch    vi c c t gi m thu  quan và các hàngư ạ ế ở ệ ắ ả ế  

rào phi thu  quan, đ n gi n hóa th  t c h i quan;ế ơ ả ủ ụ ả

­  Nh m đ t đ c s  t  do hóa và thu n l i hóa thằ ạ ượ ự ự ậ ợ ương m i d ch v  gi a cácạ ị ụ ữ  bên;

­ T o thu n l i, thúc đ y và tăng cạ ậ ợ ẩ ường c  h i đ u t  gi a các bên thôngơ ộ ầ ư ữ  qua vi c phát tri n h n n a môi trệ ể ơ ữ ường đ u t  thu n l i;ầ ư ậ ợ

­  H  tr  h p tác thỗ ợ ợ ương m i và kinh t  gi a các bên;ạ ế ữ

­ B o h  đ y đ  và hi u qu  s  h u trí tu  và thúc đ y h p tác trong lĩnh v cả ộ ầ ủ ệ ả ở ữ ệ ẩ ợ ự  này;

­ Thi t l p m t khuôn kh  nh m tăng cế ậ ộ ổ ằ ường h p tác h n n a trong các lĩnhợ ơ ữ  

v c đã đự ược th a thu n trong lĩnh v c này và t o thu n l i cho vi c trao đ iỏ ậ ự ạ ậ ợ ệ ổ  thông tin gi a các bên.ữ

D a trên các m c tiêu chính c a Hi p đ nh mà các bên đ  ra, Vi t Nam cũngự ụ ủ ệ ị ề ệ  

đ t ra nh ng m c tiêu c  th  khi tham gia vào Hi p đ nh này, bao g m:ặ ữ ụ ụ ể ệ ị ồ

­M  r ng c  h i th  trở ộ ơ ộ ị ường cho hàng Vi t Nam XK sang các nệ ước thành viên Liên minh, t  đó có th  thâm nh p sang các nừ ể ậ ước thu c Liên Xô cũ.ộ

­Thu hút đ u t  trong nh ng lĩnh v c phía Liên minh có th  m nh nh  khaiầ ư ữ ự ế ạ ư  thác và ch  bi n khoáng s n, s n xu t năng lế ế ả ả ấ ượng, ch  t o máy, hóa ch t ế ạ ấ  

Đ ng th i, thông qua Hi p đ nh, Vi t Nam cũng có c  h i đ y m nh và m  r ngồ ờ ệ ị ệ ơ ộ ẩ ạ ở ộ  

đ u t  sang các nầ ư ước Liên minh trong công nghi p nh , công nghi p ch  bi n,ệ ẹ ệ ế ế  khai thác d u khí.ầ

­M  r ng c  h i ti p thu công ngh  tiên ti n trong quá trình công nghi pở ộ ơ ộ ế ệ ế ệ  hóa, hi n đ i hóa đ t nệ ạ ấ ước. Các nước thành viên Liên minh, nh t là Liên bangấ  Nga, nhìn chung là nh ng nữ ước đã có n n công nghi p phát tri n tề ệ ể ương đ i caoố  trong các lĩnh v c khoa h c ­ k  thu t và công nghi p nh  năng lự ọ ỹ ậ ệ ư ượng, d u khí,ầ  công ngh  ch  t o máy  Qua h p tác, s  giúp cho doanh nghi p trong nệ ế ạ ợ ẽ ệ ước phát tri n, nâng cao kh  năng c nh tranh, h c h i và trao đ i ki n th c qu n lý tiênể ả ạ ọ ỏ ổ ế ứ ả  

ti n.ế

­C i thi n môi trả ệ ường kinh doanh và đ u t  minh b ch, thông thoáng,ầ ư ạ  thu n l i t  các cam k t v  hàng hóa, d ch v  và đ u t  trong FTA.ậ ợ ừ ế ề ị ụ ầ ư

­Tăng cường các quan h  h p tác song phệ ợ ương gi a Vi t Nam và các nữ ệ ướ  cthành viên Liên minh, đ c bi t là c ng c  quan h  Đ i tác chi n lặ ệ ủ ố ệ ố ế ược toàn di nệ  

gi a Vi t Nam và Liên bang Nga.ữ ệ

1.2.3. N i dung chính c a hi p đ nh ộ ủ ệ ị

1.2.3.1. C u trúc c a Hi p đ nh ấ ủ ệ ị

FTA Vi t Nam­EAEU bao g m 15 Chệ ồ ương  

­ Chương 1 ­ Các Đi u kho n chungề ả  

­ Chương 2 ­ Thương m i hàng hóa ạ   

­ Chương 3 ­ Phòng v  thệ ương m iạ  

­ Chương 4 ­ Quy t c xu t xắ ấ ứ 

­ Chương 5 ­ Qu n lý h i quan và T o thu n l i thả ả ạ ậ ợ ương m iạ  

­ Chương 6 ­ Hàng rào k  thu t đ i v i thỹ ậ ố ớ ương m iạ  

­ Ch ng 7 ­ Các bi n pháp an toàn th c ph m và Ki m d ch đ ng th cươ ệ ự ẩ ể ị ộ ự  

v tậ  

­ Chương 8 ­ Thương m i d ch v , Đ u t  và Di chuy n th  nhânạ ị ụ ầ ư ể ể  

­ Chương 8 bis ­ Doanh nghi p s  h u nhà nệ ở ữ ước, Doanh nghi p nhàệ  

nước n m quy n chi ph i và Doanh nghi p có đ c quy nắ ề ố ệ ặ ề  

­ Chương 9 ­ S  h u trí tuở ữ ệ 

­ Chương 10 ­ Mua s m Chính phắ ủ

­ Chương 11 ­ C nh tranhạ   

­ Chương 12 ­ Phát tri n b n v ngể ề ữ  

­ Chương 13 ­ Công ngh  đi n t  trong thệ ệ ử ương m iạ  

­ Chương 14 ­ Gi i quy t tranh ch pả ế ấ  

­ Chương 15 ­ Các đi u kho n cu i cùngề ả ố  

Hi p đ nh còn có 5 ph  l c v  các bi u cam k t:ệ ị ụ ụ ề ể ế

­ Ph  l c 1a ­ Bi u cam k t thu  quan ­ Chú gi i chungụ ụ ể ế ế ả  

­ Ph  l c 1b ­ Bi u cam k t c a Liên minh Kinh t  Á­Âuụ ụ ể ế ủ ế  

 ­ Ph  l c 1c ­ Ghi chú v  h n ng ch thu  quan đ i v i m t hàng g o NKụ ụ ề ạ ạ ế ố ớ ặ ạ  

vào EAEU. 

 ­ Ph  l c 1d ­ Bi u cam k t c a Vi t Namụ ụ ể ế ủ ệ  

 ­ Ph  l c 1e ­ Ghi chú v  h n ng ch thu  quan đ i v i m t hàng tr ng giaụ ụ ề ạ ạ ế ố ớ ặ ứ  

c m vào Vi t Namầ ệ  

 ­ Ph  l c 1f ­ Ghi chú v  h n ng ch thu  quan đ i v i m t hàng lá thu c láụ ụ ề ạ ạ ế ố ớ ặ ố  

ch a ch  bi n và ph  li u thu c lá vào Vi t Namư ế ế ế ệ ố ệ  

 ­ Ph  l c 2a ­ Ngụ ụ ưỡng áp d ng c a Bi n pháp phòng v  theo ngụ ủ ệ ệ ưỡng ­ Chú 

1.2.3.2. N i dung chính v  th ộ ề ươ ng m i hàng hóa ạ

 Các cam k t v  thu  quan: Bi u thu  đế ề ế ể ế ược đàm phán bao g m 11.360ồ  dòng thu  ế

Cam k t m  c a th  trế ở ử ị ường hàng hóa c a EAEU cho Vi t Namủ ệ

Cam k t m  c a th  trế ở ử ị ường hàng hóa (qua lo i b  thu  quan) c a EAEU choạ ỏ ế ủ  

Nhóm gi m ngay sau khi Hi p đ nh có hi u l c 25% so v i thu  hi n t iả ệ ị ệ ự ớ ế ệ ạ  

và sau đó gi  nguyên: bao g m 131 dòng thu , chi m kho ng 1% bi u thu  ữ ồ ế ế ả ể ế

Nhóm không cam k t (N/U): bao g m 1.453 dòng thu , chi m 13% bi uế ồ ế ế ể  thu  (nhóm này đế ược hi u là EAEU không b  ràng bu c ph i lo i b  hay gi mể ị ộ ả ạ ỏ ả  thu  quan, nh ng có th  đ n phế ư ể ơ ương lo i b /gi m thu  n u mu n) ạ ỏ ả ế ế ố

Nhóm áp d ng bi n pháp Phòng v  ngụ ệ ệ ưỡng (Trigger): g m 180 dòng thu ,ồ ế  chi m kho ng 1,58% bi u thu : ế ả ể ế

Đây là bi n pháp n a gi ng H n ng ch thu  quan (có ngệ ử ố ạ ạ ế ưỡng gi i h n vớ ạ ề 

s  lố ượng), n a gi ng Phòng v  (có th  t c tham v n đánh giá v  kh  năng gâyử ố ệ ủ ụ ấ ề ả  thi t h i cho ngành s n xu t n i đ a n i NK) áp d ng v i s n ph m trong nhómệ ạ ả ấ ộ ị ơ ụ ớ ả ẩ  

D t may, Da gi y và Đ  g  đệ ầ ồ ỗ ược quy đ nh trong Ph  l c v  các s n ph m ápị ụ ụ ề ả ẩ  

d ng Bi n pháp phòng v  ngụ ệ ệ ưỡng trong Hi p đ nh ệ ị

 Nhóm H n ng ch thu  quan: ch  bao g m 2 s n ph m là g o và lá thu cạ ạ ế ỉ ồ ả ẩ ạ ố  

lá ch a ch  bi n ư ế ế

Cam k t m  c a th  trế ở ử ị ường hàng hóa c a Vi t Nam cho EAEUủ ệ

Cam k t m  c a th  tr ng hàng hóa c a Vi t Nam cho EAEU chia làm 4ế ở ử ị ườ ủ ệ  nhóm: 

­Nhóm lo i b  thu  quan ngay sau khi Hi p đ nh có hi u l c (EIF): chi mạ ỏ ế ệ ị ệ ự ế  kho ng 53% bi u thu   ả ể ế

­Nhóm lo i b  thu  quan theo l  trình c t gi m t ng năm và s  lo i bạ ỏ ế ộ ắ ả ừ ẽ ạ ỏ thu  quan   năm cu i c a l  trình (mu n nh t là đ n 2026): chi m kho ng 35%ế ở ố ủ ộ ộ ấ ế ế ả  

t ng s  dòng thu , c  th : ổ ố ế ụ ể

o Nhóm đ n năm 2018 lo i b  thu  quan hoàn toàn: 1,5% t ng s  dòng thuế ạ ỏ ế ổ ố ế trong bi u thu  (ch  ph m t  th t, cá, và rau c  qu , ph  tùng máy nông nghi p,ể ế ế ẩ ừ ị ủ ả ụ ệ  máy bi n th , ng c trai, đá quý…) ế ế ọ

o Nhóm đ n năm 2020 lo i b  thu  quan hoàn toàn: 22,1% t ng s  dòngế ạ ỏ ế ổ ố  thu  trong bi u thu  (gi y, th y s n, đ  n i th t, máy móc thi t b  đi n, rauế ể ế ấ ủ ả ồ ộ ấ ế ị ệ  

qu , s n ph m s t thép,…) ả ả ẩ ắ

o Nhóm đ n năm 2022 lo i b  thu  quan hoàn toàn: 1% t ng s  dòng thuế ạ ỏ ế ổ ố ế trong bi u thu  (b  ph n ph  tùng ô tô, m t s  lo i đ ng c  ô tô, xe máy, s tể ế ộ ậ ụ ộ ố ạ ộ ơ ắ  thép,…) 

o Nhóm đ n năm 2026 lo i b  thu  quan hoàn toàn: 10% t ng s  dòng thuế ạ ỏ ế ổ ố ế trong bi u thu  (rể ế ượu bia, máy móc thi t b , d ng c  ph  tùng, ô tô nguyênế ị ụ ụ ụ  chi c (xe t i, xe buýt, ô tô con, ô tô trên 10 ch …) ế ả ỗ

­Nhóm không cam k t (U): Chi m kho ng 11% t ng s  dòng thu  trong bi uế ế ả ổ ố ế ể  thu  ế

­Nhóm cam k t khác (Q): các s n ph m áp d ng H n ng ch thu  quan  ế ả ẩ ụ ạ ạ ế

 Các cam k t v  xu t x  ế ề ấ ứ

 Quy t c xu t x  ắ ấ ứ

Đ  để ược hưởng  u đãi thu  quan theo Hi p đ nh này, hàng hóa ph i đápư ế ệ ị ả  

ng đ c các quy t c xu t x  c a Hi p đ nh. 

C  th , hàng hóa s  đụ ể ẽ ược coi là có xu t x  t i m t Bên (Vi t Nam ho cấ ứ ạ ộ ệ ặ  EAEU) n u:  ế

­Có xu t x  thu n túy ho c đấ ứ ầ ặ ượ ảc s n xu t toàn b  t i m t Bên, ho c, ấ ộ ạ ộ ặ

­Đượ ảc s n xu t toàn b  t i m t hay hai bên, t  nh ng nguyên v t li u cóấ ộ ạ ộ ừ ữ ậ ệ  

xu t x  t  m t hay hai Bên, ho c ấ ứ ừ ộ ặ

­Được s n xu t t i m t Bên, s  d ng nguyên v t li u không có xu t xả ấ ạ ộ ử ụ ậ ệ ấ ứ 

n i kh i nh ng đáp  ng độ ố ư ứ ược các yêu c u v  Quy t c xu t x  c  th  t ng m tầ ề ắ ấ ứ ụ ể ừ ặ  hàng được quy đ nh trong Hi p đ nh. ị ệ ị

Nói chung, Quy t c xu t x  c  th  m t hàng trong FTA Vi t Nam – EAEUắ ấ ứ ụ ể ặ ệ  khá đ n gi n, thông thơ ả ường hàng hóa ch  c n có hàm lỉ ầ ượng giá tr  gia tăng –ị  VAC  ≥ 40% (m t s  có yêu c u VAC ≥ 50­60%) ho c có s  chuy n đ i mã HSộ ố ầ ặ ự ể ổ  

 c p đ  2, 4, 6 s  là đ c h ng  u đãi thu  quan.  

 V n chuy n tr c ti p ậ ể ự ế

Hàng hóa có xu t x  đấ ứ ược hưởng  u đãi thu  quan theo Hi p đ nh này n uư ế ệ ị ế  

được v n chuy n tr c ti p t  nậ ể ự ế ừ ước XK sang nước NK đ u là thành viên c aề ủ  

Hi p đ nh, tr  m t s  trệ ị ừ ộ ố ường h p đợ ược v n chuy n qua lãnh th  c a m t hayậ ể ổ ủ ộ  nhi u nề ước th  3 nh ng ph i th a mãn các đi u ki n: ứ ư ả ỏ ề ệ

•Quá c nh qua lãnh th  c a m t nả ổ ủ ộ ước th  3 là c n thi t vì lý do đ a lýứ ầ ế ị  

ho c các yêu c u v  v n t i có liên quan. ặ ầ ề ậ ả

•Hàng hóa không tham gia vào giao d ch thị ương m i ho c tiêu th  t i đó;ạ ặ ụ ạ  

và 

•Hàng hóa không tr i qua các công kho n nào khác ngoài vi c d  hàng, b cả ả ệ ỡ ố  

l i hàng, l u kho ho c các công kho n c n thi t khác đ  b o qu n đi u ki nạ ư ặ ả ầ ế ể ả ả ề ệ  

c a hàng hóa.ủ

 Mua bán tr c ti p ự ế

Hi p đ nh cho phép hàng hóa đệ ị ược xu t hóa đ n b i m t bên th  3 (phápấ ơ ở ộ ứ  nhân có đăng ký t i m t nạ ộ ước th  3 không ph i thành viên c a Hi p đ nh), n uứ ả ủ ệ ị ế  đáp  ng đ y đ  các yêu c u v  quy t c xu t x  thì v n đứ ầ ủ ầ ề ắ ấ ứ ẫ ược hưởng  u đãi thuư ế quan, tr  trừ ường h p nợ ước th  3 đó thu c Danh sách 30 qu c đ o đứ ộ ố ả ược nêu rõ ở trong Hi p đ nh.  ệ ị

 Ch ng nh n xu t x  ứ ậ ấ ứ

V  th  t c c p ch ng nh n xu t x   u đãi (C/O), trong khi m t s  FTAề ủ ụ ấ ứ ậ ấ ứ ư ộ ố  

th  h  m i nh  TPP, FTA Vi t Nam – EU hế ệ ớ ư ệ ướng t i vi c áp d ng c  ch  doanhớ ệ ụ ơ ế  nghi p t  ch ng nh n xu t x , thì FTA Vi t Nam – EAEU v n áp d ng quyệ ự ứ ậ ấ ứ ệ ẫ ụ  trình c p ch ng nh n xu t x  thông qua m t c  quan có th m quy n do nhàấ ứ ậ ấ ứ ộ ơ ẩ ề  

nước quy đ nh.ị

Theo Hi p đ nh này, Vi t Nam và EAEU đã cam k t s  n  l c đ  áp d ngệ ị ệ ế ẽ ỗ ự ể ụ  

H  th ng xác minh và ch ng nh n xu t x  đi n t  (EOCVS) trong vòng t i đa 2ệ ố ứ ậ ấ ứ ệ ử ố  năm k  t  ngày Hi p đ nh có hi u l c nh m xây d ng c  s  d  li u m ng ghiể ừ ệ ị ệ ự ằ ự ơ ở ữ ệ ạ  

l i thông tin c a t t c  Gi y ch ng nh n xu t x  đạ ủ ấ ả ấ ứ ậ ấ ứ ược c p b i c  quan đấ ở ơ ượ  c

y quy n, và c  quan h i quan n c NK có th  truy c p và ki m tra tính hi u

N u tình tr ng gian l n có h  th ng trên không ch m d t, n c NK có thế ạ ậ ệ ố ấ ứ ướ ể 

t m ng ng  u đãi đ i v i hàng hóa gi ng h t đ c phân lo i theo dòng thu  t ngạ ừ ư ố ớ ố ệ ượ ạ ế ươ  

t    c p 8­10 s  (gi ng nhau v  m i m t bao g m tính ch t v t lý, ch t l ng vàự ở ấ ố ố ề ọ ặ ồ ấ ậ ấ ượ  danh ti ng) ế

T m ng ng  u đãi có th  đạ ừ ư ể ược áp d ng đ n khi Bên XK cung c p cácụ ế ấ  

ch ng t  thuy t ph c, nh ng th i h n không quá th i gian 4 tháng và có thứ ừ ế ụ ư ờ ạ ờ ể 

được gia h n t i đa 3 tháng.ạ ố

1.3. Các quy đ nh v  nh p kh u th y s n trong FTA Vi t Nam – EAEUị ề ậ ẩ ủ ả ệ

Theo FTA Vi t Nam – EAEU, Nga cam k t m  c a th  trệ ế ở ử ị ường c a mình đ iủ ố  

v i hàng th y s n c a Vi t Nam thông qua vi c c t gi m và xóa b  thu  quan.ớ ủ ả ủ ệ ệ ắ ả ỏ ế  

C  th , Nga cam k t m  c a hoàn toàn v i hàng th y s n c a Vi t Nam, 100%ụ ể ế ở ử ớ ủ ả ủ ệ  dòng thu  đế ược c t gi m, trong đó có 95% dòng thu  đắ ả ế ược xóa b  hoàn toàn vỏ ề 0% theo l  trình 10 năm và 71% dòng thu  độ ế ược xóa b  ngay sau khi FTA có hi uỏ ệ  

l c. Quá trình c t gi m thu  quan đ i v i t ng m t hàng đự ắ ả ế ố ớ ừ ặ ược quy đ nh c  thị ụ ể trong ph  l c 3b “Quy t c c  th  m t hàng – Cam k t c  th ” c a FTA Vi tụ ụ ắ ụ ể ặ ế ụ ể ủ ệ  Nam – EAEU. Đ  th c hi n vi c c t gi m và/ho c xóa b  thu  quan, l n c tể ự ệ ệ ắ ả ặ ỏ ế ầ ắ  

gi m đ u tiên s  đả ầ ẽ ược th c hi n vào ngày Hi p đ nh có hi u l c, và các l n c tự ệ ệ ị ệ ự ầ ắ  

gi m sau s  đả ẽ ược th c hi n vào ngày 01 tháng 01 c a các năm sau đó.ự ệ ủ

1.3.1. Các quy đ nh v  c t gi m thu  quan v i m t hàng th y s n đ ị ề ắ ả ế ớ ặ ủ ả ượ c quy  

đ nh nh  sau: ị ư

Nhóm hàng cá s ng (mã HS 0301):ố

­  Các m t hàng thu c cá s ng (mã HS 0301) đặ ộ ố ược gi m thu  ngay bao g mả ế ồ  

cá h i vân, cá chình, cá chép, cá ng  vây xanh Đ i Tây dồ ừ ạ ương và cá ng  vây xanhừ  

phương Nam

­  Các lo i cá s ng khác không đạ ố ược li t kê c  th  trong bi u cam k t thu ,ệ ụ ể ể ế ế  

s  đẽ ược gi m thu  v  0% theo l  trình m i năm c t gi m 1,7%, ti n t i nămả ế ề ộ ỗ ắ ả ế ớ  

2020 m c thu  s  là 0%.ứ ế ẽ

Nhóm hàng cá tươi ho c ặ ướ ạp l nh, tr  phi lê cá (mã HS 0302):ừ

­  Các m t hàng thu c cá tặ ộ ươi ho c ặ ướ ạp l nh, tr  phi lê cá (mã HS 0302)ừ  

được gi m thu  ngay đả ế ược ghi c  th  trong bi u cam k t bao g m cá h i vân,ụ ể ể ế ồ ồ  

Cá h i Thái Bình Dồ ương, Cá h i Đ i Tây Dồ ạ ương, Cá b n lơ ưỡi ng a….ự

­  Các m t hàng thu c mã HS 0302 nh ng không đặ ộ ư ược li t kê c  th  trongệ ụ ể  

bi u cam k t thu , s  để ế ế ẽ ược gi m thu  v  0% theo l  trình m i năm c t gi mả ế ề ộ ỗ ắ ả  1,7%, ti n t i năm 2020 m c thu  s  là 0%.ế ớ ứ ế ẽ

­  Các m t hàng thu c mã HS 0302 bao g m Cá rô phi, Cá da tr n, Cá chép,ặ ộ ồ ơ  

Cá nước ng t đọ ược lo i tr  kh i cam k t và có thu  su t đạ ừ ỏ ế ế ấ ược áp d ng theo  uụ ư  đãi t i hu  qu cố ệ ố

 Nhóm hàng cá đông l nh, tr  phi­lê cá (fillets) và các lo i th t khác thu cạ ừ ạ ị ộ  nhóm 03.04 (mã HS 0303)

­  Các m t hàng thu c Cá, đông l nh, tr  phi­lê cá (fillets) và các lo i th tặ ộ ạ ừ ạ ị  khác thu c nhóm 03.04 (mã HS 0303) độ ược gi m thu  ngay đả ế ược ghi c  thụ ể trong bi u cam k t bao g m Cá h i đ , Cá h i Thái Bình Dể ế ồ ồ ỏ ồ ương, Cá rô phi…

­  Các m t hàng thu c mã HS 0302 bao g m Cá chép, cá đông l nh không cóặ ộ ồ ạ  mang và ru t… độ ược lo i tr  kh i cam k t và có thu  su t đạ ừ ỏ ế ế ấ ược áp d ng theoụ  

u đãi t i hu  qu c

­  Các m t hàng khác thu c mã HS 0303 nh ng không đặ ộ ư ược li t kê c  thệ ụ ể trong bi u cam k t thu , s  để ế ế ẽ ược gi m thu  v  0% theo l  trình 10 năm, m iả ế ề ộ ỗ  năm c t gi m 0,9%.ắ ả

­  Các m t hàng thu c mã HS 0303 bao g m Cá b n lặ ộ ồ ơ ưỡi ng a, Cá ng  vâyự ừ  dài, Cá ng  v n ho c cá ng  s c d a …. s  đừ ằ ặ ừ ọ ư ẽ ược gi m thu  v  0% theo l  trìnhả ế ề ộ  

m i năm c t gi m 1,7%, ti n t i năm 2020 m c thu  s  là 0%.ỗ ắ ả ế ớ ứ ế ẽ

 Nhóm hàng Phi­lê cá và các lo i th t cá khác (đã ho c ch a xay, nghi n,ạ ị ặ ư ề  băm), tươ ướ ại,  p l nh ho c đông l nh (mã HS 0304)ặ ạ

­  Các m t hàng thu c mã HS 0304 bao g m phi lê cá rô phi, phi lê cá daặ ộ ồ  

tr n, cá t m … đơ ầ ược lo i tr  kh i cam k t và có thu  su t đạ ừ ỏ ế ế ấ ược áp d ng theo  uụ ư  đãi t i hu  qu c.ố ệ ố

­     Các m t hàng khác thu c mã HS 0304 đặ ộ ược gi m thu  v  0% ngay khiả ế ề  

Hi p đ nh có hi u l c.ệ ị ệ ự

 Nhóm Cá, làm khô, mu i ho c ngâm nố ặ ước mu i; cá hun khói, đã ho cố ặ  

ch a làm chín trư ước ho c trong quá trình hun khói; b t m n, b t thô và b t viênặ ộ ị ộ ộ  làm t  cá, thích h p dùng làm th c ăn cho ngừ ợ ứ ười. (mã HS 0305)

­  Các m t hàng thu c (mã HS 0305) đ c gi m thu  ngay đ c ghi c  thặ ộ ượ ả ế ượ ụ ể trong bi u cam k t bao g m Cá h i đ , Cá h i Thái Bình D ng, cá trích, cáể ế ồ ồ ỏ ồ ươ  tuy t…ế

­  Các m t hàng khác thu c mã HS 0305 nh  gan, s  và b c tr ng cá, làmặ ộ ư ẹ ọ ứ  khô, hun khói, mu i ho c ngâm nố ặ ước mu i s  đố ẽ ược gi m thu  v  0% theo lả ế ề ộ trình 10 năm, m i năm c t gi m 0,9%.ỗ ắ ả

­  Các m t hàng khác thu c mã HS 0305 nh  Cá b n lặ ộ ư ơ ưỡi ng a Cá, tự ươ  i

ho c ặ ướ ạp l nh, tr  phi lê cá (fillets) và các lo i th t cá khác thu c nhóm 0304 sừ ạ ị ộ ẽ 

được gi m thu  v  0% theo l  trình m i năm c t gi m 1,7%, ti n t i năm 2020ả ế ề ộ ỗ ắ ả ế ớ  

m c thu  s  là 0%.ứ ế ẽ

 Nhóm đ ng v t giáp xác, đã ho c ch a bóc mai, v , s ng, tộ ậ ặ ư ỏ ố ươ ướ ại,  p l nh, đông l nh, làm khô, mu i ho c ngâm nạ ố ặ ước mu i; đ ng v t giáp xác hun khói, đãố ộ ậ  

ho c ch a bóc mai, v , đã ho c ch a làm chín trặ ư ỏ ặ ư ước ho c trong quá trình hun khói;ặ  

đ ng v t giáp xác ch a bóc mai, v , đã h p chín ho c lu c chín trong nộ ậ ư ỏ ấ ặ ộ ước, đã 

ho c ch a ặ ư ướ ạp l nh, đông l nh, làm khô, mu i, ho c ngâm nạ ố ặ ước mu i; b t thô,ố ộ  

b t m n và b t viên c a đ ng v t giáp xác, thích h p dùng làm th c ăn cho ngộ ị ộ ủ ộ ậ ợ ứ ườ  i(mã HS 0306)

­  Tôm hùm và các lo i tôm bi n khác đông l nh đạ ể ạ ược được gi m thu  vả ế ề 0% theo l  trình m i năm c t gi m 1,7%, ti n t i năm 2020 m c thu  s  là 0%.ộ ỗ ắ ả ế ớ ứ ế ẽ

­  Các m t hàng khác nh  cua gh , tôm đ , và các tôm thu c loài Penaeus,ặ ư ẹ ỏ ộ  Crangon  được gi m thu  v  0% ngay khi Hi p đ nh có hi u l c.ả ế ề ệ ị ệ ự

­  S n ph m t  các lo i cá hun khói, k  c  phi lê cá, tr  ph  ph m ăn đả ẩ ừ ạ ể ả ừ ụ ẩ ượ  csau gi t m  s  đế ổ ẽ ược gi m thu  v  0% theo l  trình 10 năm, m i năm c t gi mả ế ề ộ ỗ ắ ả  1,8%

 Nhóm đ ng v t thân m m, đã ho c ch a bóc mai, v , s ng, tộ ậ ề ặ ư ỏ ố ươ ướ  i,  p

l nh, đông l nh, làm khô, mu i ho c ngâm nạ ạ ố ặ ước mu i; đ ng v t thân m m hunố ộ ậ ề  khói, đã ho c ch a bóc mai, v , đã ho c ch a làm chín trặ ư ỏ ặ ư ước ho c trong quá trìnhặ  hun khói; b t m n, b t thô và b t viên c a đ ng v t thân m m, thích h p dùngộ ị ộ ộ ủ ộ ậ ề ợ  làm th c ăn cho ngứ ười. (mã HS 0307)

­  Các m t hàng thu c (mã HS 0307) đặ ộ ược gi m thu  ngay đả ế ược ghi c  thụ ể trong bi u cam k t bao g m b ch tu c, bào ng , nghêu, sò, m c thu c các hể ế ồ ạ ộ ư ự ộ ọ Seрia officinalis, Rossia…

­  Các m t hàng thu c (mã HS 0307) khác nh  M c nang s ng, tặ ộ ư ự ố ươi ho cặ  

p l nh, m c thu c loài Illex đ c đ c gi m thu  v  0% theo l  trình m i

năm c t gi m 1,7%, ti n t i năm 2020 m c thu  s  là 0%.ắ ả ế ớ ứ ế ẽ

1.3.2. Đi u ki n đ  đ ề ệ ể ượ c h ưở ng  u đãi v  thu  quan ư ề ế

Đ  để ược hưởng  u đã v  thu  quan, hàng th y h i s n c a Vi t Namư ề ế ủ ả ả ủ ệ  

ph i đáp  ng đả ứ ược yêu c u v  xu t x : Các m t hàng ph i đáp  ng đầ ề ấ ứ ặ ả ứ ược tiêu chí xu t x  đấ ứ ược quy đ nh v  c  th  trong ph  l c 3b c a FTA. Theo đó, m tị ề ụ ể ụ ụ ủ ặ  hàng cá s ng ( mã HS 0301 ) có tiêu chí xu t x  t  WO ( nghĩa là hàng hóa cóố ấ ứ ừ  

xu t x   thu n túy t i m t bên theo đi u 4.4 c a FTA ); Các m t hàng khác nhấ ứ ầ ạ ộ ề ủ ặ ư 

cá tươi ho c ặ ướ ạp l nh ( 0304 ), Cá s y khô, mu i, hun khói…; các lo i b t t  cáấ ố ạ ộ ừ  

( 0305 ), Đ ng v t giáp xác ( 0306 ), Đ ng v t thân m m ( 0307 ) có tiêu chí xu tộ ậ ộ ậ ề ấ  

x  là CC ( nghĩa là t t c  các v t li u không có xu t x  đứ ấ ả ậ ệ ấ ứ ượ ử ục s  d ng trong vi cệ  

s n xu t các hàng hóa cu i cùng đã tr i qua m t s  thay đ i trong vi c phân lo iả ấ ố ả ộ ự ổ ệ ạ  

mã s  thu  hàng hóa   HS 2 ch  s  Các m t hàng th y s n ch  bi n nh  cá chố ế ở ữ ố ặ ủ ả ế ế ư ế 

bi n ( 1604 ) và Giáp xác và nhuy n th  ch  bi n ( 1605 ) cũng có tiêu chí xu tế ễ ể ế ế ấ  

x  là CC, tr  m t s  mã hàng đ c bi t có tiêu chí xu t x  là CC ho c VAC 40%ứ ừ ộ ố ặ ệ ấ ứ ặ  ( hàm lượng giá tr  gia tăng đị ược tính theo công th c quy đ nh t i đi u 4.5, khôngứ ị ạ ề  

ít h n 40% và quá trình s n xu t hàng hóa cu i cùng đã đơ ả ấ ố ược th c hi n t i m tự ệ ạ ộ  bên ). Đó là các m t hàng mã HS 1604149 ( t  cá ng , cá ng  v n, cá ng  s c d aặ ừ ừ ừ ằ ừ ọ ư  ) và 160419 ( lo i khác). 160521 ( không đóng h p kín khí ) 160529 ( lo i khác ) vàạ ộ ạ  

160555 ( b ch tu c ).ạ ộ

Đ i v i hàng th y s n Vi t Nam, rào c n l n nh t đ i v i vi c XK m tố ớ ủ ả ệ ả ớ ậ ố ớ ệ ặ  hàng này sang th  trị ường Nga là các v n đ  v  hàng rào k  thu t và các bi n phápấ ề ề ỹ ậ ệ  

an toàn v  sinh th c ph m và ki m d ch đ ng th c v t. Sau quá trình đàm phánệ ự ẩ ể ị ộ ự ậ  

và th ng nh t, các bên quy đ nh s  d ng các hi p đ nh TBT và SPS c a WTO làmố ấ ị ử ụ ệ ị ủ  

c  s  th c hi n. Theo đó, hi p đ nh TBT và SPS đơ ở ự ệ ệ ị ược các bên áp d ng v iụ ớ  

nh ng s a đ i phù h p. Tuy nhiên các bên v n có quy n so n th o các quy đ nhữ ử ổ ợ ẫ ề ạ ả ị  phù h p v i tình hình th c ti n, v i các quy trình, tiêu chu n c a nợ ớ ự ễ ớ ẩ ủ ước mình, không vi ph m nguyên t c c a các hi p đ nh trên.ạ ắ ủ ệ ị

1.4. Khái quát v  th  trề ị ường th y s n Liên bang Ngaủ ả

1.4.1. Quy mô và đ c đi m th  tr ặ ể ị ườ ng

1.4.1.1.  Quy mô: 

Liên bang Nga là m t trong nh ng th  tr ng tiêu th  s n ph m th y s n l n,ộ ữ ị ườ ị ả ẩ ủ ả ớ  

đ y ti m năng t i châu Âu v i dân s  143 tri u ng i, Nga là m t trong nh ng thầ ề ạ ớ ố ệ ườ ộ ữ ị 

tr ng tiêu dùng l n nh t   khu v c này, tiêu th  l ng th c kho ng 140 t  đô laườ ớ ấ ở ự ụ ươ ự ả ỷ  

M  (Norway Innovation, 2016).ỹ

Tuy nhiên, tình hình không  n đ nh g n đây c a n c Nga đã khi n thu nh pổ ị ầ ủ ướ ế ậ  

c a ng i dân gi m, h n 80% dân s  đã ph i c t gi m m c s ng, d n đ n gi mủ ườ ả ơ ố ả ắ ả ứ ố ẫ ế ả  

c t gi m chi tiêu. Ng i dân   Nga đang tr  nên th n tr ng h n v  chi tiêu ti n m tắ ả ườ ở ở ậ ọ ơ ề ề ặ  

và tìm cách đ  ti t ki m ti n b i ngoài tiêu dùng cho hàng hóa thi t y u, ng i Ngaể ế ệ ề ở ế ế ườ  

ph i thanh toán hàng tháng đ  trang tr i các kho n n , th  ch p và các cam k t tàiả ể ả ả ợ ế ấ ế  chính khác. Tuy nhiên, ngân sách gia đình cho th c ph m và hàng hoá c  b n luôn làự ẩ ơ ả  

u tiên, và chi m ph n l n nh t trong chi tiêu c a h  gia đình, lên t i 54% thu nh p

(Norway Innovation, 2016)

Bi u đ  1.1: Th  ph n th  trể ồ ị ầ ị ường th c ph m bán l  t i Nga (2016)ự ẩ ẻ ạ

Ngu n: Norway Innovation, Food and Beverages, 2016 ồ

M t hàng th y s n chi m 7% trong th  tr ng th c ph m t i Nga trong nămặ ủ ả ế ị ườ ự ẩ ạ  

2016. Đ ng đ u v  chi m lĩnh th  ph n là các m t hàng th t, s a, đ  u ng và rau c ứ ầ ề ế ị ầ ặ ị ữ ồ ố ủ  Tuy v i th  ph n nh  nh ng th y s n là th c ph m ph  bi n và đ c ng i tiêuớ ị ầ ỏ ư ủ ả ự ẩ ổ ế ượ ườ  dùng  a thích t i Liên bang Nga. Theo báo cáo c a Honkanen (2010), có kho ng 20%ư ạ ủ ả  

ng i tiêu dùng Nga (trong s  nh ng ng i đ c h i) yêu thích th c ph m th yườ ố ữ ườ ượ ỏ ự ẩ ủ  

s n. ả

 Lượng th y s n tiêu th  trên c  nủ ả ụ ả ướ ạc t i Nga năm 2016 là 3,25 tri u t n,ệ ấ  

được d  báo s  tăng lên 3,52 tri u t n trong năm 2017 (VASEP, 2017). D a theoự ẽ ệ ấ ự  

k t qu  nghiên c u c a B  Nông nghi p Hoa K , tiêu th  th y s n bình quânế ả ứ ủ ộ ệ ỳ ụ ủ ả  

c a ngủ ười dân Nga là kho ng 22kg/ngả ười/năm trước năm 2014, cao h n m c tiêuơ ứ  

th  trung bình trên th  gi i   m c 20,2kg. M c dù có s  s t gi m vào giai đo nụ ế ớ ở ứ ặ ự ụ ả ạ  2015­ 2016 do h n ch  ngu n cung vì chính sách h n ch  NK, tuy nhiên, m c tiêuạ ế ồ ạ ế ứ  

th  này đụ ược d  báo s  đ t 28kg/ngự ẽ ạ ười/năm vào năm 2020, nh  là k t qu  tư ế ả ừ các sáng ki n c a chính ph  Nga trong các quy đ nh v  ngành th y s n, cùng v iế ủ ủ ị ề ủ ả ớ  

nh ng n  l c đ  tăng s n lữ ỗ ự ể ả ượng nuôi tr ng th y s n (USDA, 2014).ồ ủ ả

M t nguyên nhân khác c a s  gia tăng trên là do ngộ ủ ự ười tiêu dùng ngày càng chú ý h n đ n an toàn th c ph m. B i vì, th y s n luôn đơ ế ự ẩ ở ủ ả ược coi là th c ph mự ẩ  

t t cho s c kh e con ngố ứ ỏ ười, h n là nh ng s n ph m chăn nuôi khác. Bên c nhơ ữ ả ẩ ạ  

vi c giàu giá tr  dinh dệ ị ưỡng thì s  đa d ng và phong phú c a th y s n đã đáp  ngự ạ ủ ủ ả ứ  

và th a mãn đỏ ược kh u v  c a ngẩ ị ủ ười tiêu dùng. H n n a, s  gia tăng ngày càngơ ữ ự  nhi u c a các căn b nh nguy hi m   gia c m, gia súc cũng là nguyên nhân khi nề ủ ệ ể ở ầ ế  

người dân tiêu dùng th y s n nhi u h n. ủ ả ề ơ

M c dù ph i đ i m t v i tình tr ng khó khăn trong n n kinh t , cùng v iặ ả ố ặ ớ ạ ề ế ớ  

l nh c m NK th c ph m vào năm 2014, tuy nhiên v n có lý do đ  l c quan trongệ ấ ự ẩ ẫ ể ạ  

th  trị ường th y s n c a Nga. B i đây luôn là m t th  trủ ả ủ ở ộ ị ường l n và ti m năng v iớ ề ớ  các nhà XK, h ng năm, Nga ph i NK m t lằ ả ộ ượng l n th y h i s n t  các nớ ủ ả ả ừ ướ  ctrên th  gi i đ  đáp  ng nhu c u trong nế ớ ể ứ ầ ước. Nga n m trong top 20 nhà NK th yằ ủ  

s n l n nh t th  gi i. Vào năm 2014, B  Nông nghi p Hoa K  báo cáo r ng Ngaả ớ ấ ế ớ ộ ệ ỳ ằ  

đã NK 885.000 t n h i s n và các s n ph m cá tr  giá 2,9 t  đô la (USDA, 2014).ấ ả ả ả ẩ ị ỷ

1.4.1.2. Đ c đi m: ặ ể

 M c tiêu th  th y s n bình quân đ u ngứ ụ ủ ả ầ ười

 Trong nh ng năm 1990 – 1995, m c tiêu th  th y s n bình quân đ u ngữ ứ ụ ủ ả ầ ườ  idân Nga r t cao, bình quân đ t g n 50kg/ ngấ ạ ầ ười. Tuy nhiên, do tác đ ng c a cu cộ ủ ộ  

kh ng ho ng kinh t  th  gi i, m c tiêu th  b  s t gi m, đ n năm 2000 ch  đ tủ ả ế ế ớ ự ụ ị ụ ả ế ỉ ạ  13,9kg/ ng i. K  t  năm 2000, nhu c u tiêu th  l i d n tăng lên, đ n năm 2010 đ tườ ể ừ ầ ụ ạ ầ ế ạ  21,2kg/ ng i. Trong nh ng năm ti p theo, t  2010 – 2014, m c tiêu th  th y s n cóườ ữ ế ừ ứ ụ ủ ả  

d u hi u ch ng l i. M c dù m c tiêu th  th y s n   Nga v n   m c cao so v i thấ ệ ữ ạ ặ ứ ụ ủ ả ở ẫ ở ứ ớ ế 

gi i. M c tiêu th  th y s n c a Nga năm 2012 là 22,3kg/ng i, cao h n so v i m cớ ứ ụ ủ ả ủ ườ ơ ớ ứ  tiêu th  bình quân trên th  gi i là 18,5kg/ ng i và c a châu Âu là 21,9kg/ ng i.ụ ế ớ ườ ủ ườ  Trong giai đo n này, m c đ  tiêu th  tuy ko s t gi m qua các năm nh ng t c đạ ứ ộ ụ ụ ả ư ố ộ tăng tr ng bình quân l i th p, ch  đ t 1,27% th p h n nhi u so v i giai đo n tưở ạ ấ ỉ ạ ấ ơ ề ớ ạ ừ 

2000 – 2010 đ t 11,13%. Nguyên nhân là do ch u  nh h ng t  các cu c kh ngạ ị ả ưở ừ ộ ủ  

ho ng kinh t  cũng nh  chính sách h n ch  th c ph m t  Nga. Đ n năm 2015, m cả ế ư ạ ế ự ẩ ừ ế ứ  tiêu th  th y s n bình quân đ u ng i c a Nga gi m xu ng 19 kg và ti p t c gi mụ ủ ả ầ ườ ủ ả ố ế ụ ả  

xu ng 15 kg vào năm 2016, ch  y u do tăng giá và thu nh p gi m, đ ng rúp m t giáố ủ ế ậ ả ồ ấ  

và do l nh c m NK th y s n làm h n ch  ngu n cung (USDA, 2014). Tuy nhiênệ ấ ủ ả ạ ế ồ  

m c   tiêu   th   th y   s n   t i   Nga   đ c   k   v ng   s   tăng   tr   l i   và   đ t   m cứ ụ ủ ả ạ ượ ỳ ọ ẽ ở ạ ạ ứ  28kg/ng i/năm vào năm 2020.ườ

* Th  hi u tiêu dùng th y s nị ế ủ ả

Th  hi u c a ngị ế ủ ười tiêu dùng Nga đ i v i th y s n r t đa d ng và phong phú,ố ớ ủ ả ấ ạ  

t  th y s n từ ủ ả ươ ối s ng đ n đông l nh hay th y s n khô; t  th y s n đế ạ ủ ả ừ ủ ả ượ ắc c t khúc trong s  ch  hay đ  nguyên con, t  các s n ph m bình dân đ n các s n ph m đ tơ ế ể ừ ả ẩ ế ả ẩ ắ  

m c thu nh p cao h n,  a chu ng các s n ph m cao c p h n nh  cá h i, cáứ ậ ơ ư ộ ả ẩ ấ ơ ư ồ  

hương, cá t m, tôm thầ ương ph m….(USDA, 2014).ẩ

C  th , lo i s n ph m đụ ể ạ ả ẩ ượ ưc  a chu ng nh t là cá đông l nh. T ng h p cácộ ấ ạ ổ ợ  nhóm s n ph m, cá và h i s n NK cu  Nga cho th y s  phân chia nh  sau: ả ẩ ả ả ả ấ ự ư

• 50% cá đông l nhạ

• 14,6% th c ăn s n / s n ph m cá h pứ ẵ ả ẩ ộ

• 14,2% cá philê và th t cá khácị

• 10% giáp xác và nhuy n thễ ể

• 9,7% cá tươi và ướ ạp l nh

1.4.2. Tình hình s n xu t và nh p kh u th y s n c a Nga ả ấ ậ ẩ ủ ả ủ

1.4.2.1. Tình hình s n xu t ả ấ

Ngành th y s n   Nga đủ ả ở ược chia thành 3 phân ngành nh  bao g m: đánhỏ ồ  

b t h i s n, đánh b t thu  s n n i đ a và nuôi tr ng th y s n. Đánh b t h i s nắ ả ả ắ ỷ ả ộ ị ồ ủ ả ắ ả ả  

được tính theo lượng đánh b t t i vùng đ c quy n kinh t  c a Nga, vùng bi nắ ạ ặ ề ế ủ ể  chia s  quy n khai thác v i các nẻ ề ớ ước khác và vùng bi n thu c h i ph n qu c t ể ộ ả ậ ố ế  Đánh b t th y s n n i đ a đắ ủ ả ộ ị ược tính theo lượng đánh b t   vùng nắ ở ước ng t vàọ  các vùng bi n Caspi, Azov và bi n Đen. Còn nuôi tr ng th y s n để ể ồ ủ ả ược tính theo 

lượng th y s n nuôi tr ng t  các sông, h , b  nuôi cá đ a phủ ả ồ ừ ồ ể ị ương

Nga s  h u l i th  l n trong ngành th y s n, đó là ngu n tài nguyên nở ữ ợ ế ớ ủ ả ồ ướ  cphong phú, thu n l i cho phát tri n nuôi tr ng th y s n v i h n 20 tri u héc­ta aoậ ợ ể ồ ủ ả ớ ơ ệ  

h , kho ng 5 tri u héc­ta h  ch a nồ ả ệ ồ ứ ước, g n 0,5 tri u héc­ta vùng bi n ngoài kh i,ầ ệ ể ơ  

h n 1 tri u héc­ta h  nông nghi p và g n 150 nghìn héc­ta ng  trơ ệ ồ ệ ầ ư ường khai thác. Bên c nh đó, t ng di n tích  vùng bi n ngoài kh i   Barents, bi n Tr ng, Avoz,ạ ổ ệ ể ơ ở ể ắ  

bi n Đen, bi n Caspi và vùng bi n Vi n Đông ể ể ể ễ ước tính lên đ n 38 tri u héc­ta.ế ệ  Tuy nhiên, s n xu t th y s n   Nga còn ch a phát tri n và m i ch  s  d ng đả ấ ủ ả ở ư ể ớ ỉ ử ụ ượ  c

m t ph n r t nh  ngu n tài nguyên l i th  c a mình. Hi n nay, t i Nga di n tíchộ ầ ấ ỏ ồ ợ ế ủ ệ ạ ệ  các trang tr i nuôi cá m i ch  chi m kho ng 110 nghìn ha ao h  và 25 nghìn haạ ớ ỉ ế ả ồ  vùng bi n ngoài kh i, chi m ch a  đ n 1% ngu n tài nguyên nể ơ ế ư ế ồ ước c a Ngaủ  (VASEP, 2017). 

Ngành khai thác và nuôi tr ng th y s n t i Nga hi n ch a phát tri n tồ ủ ả ạ ệ ư ể ươ  ng

x ng v i ti m năng d i dào v  tài nguyên thiên nhiên c a Nga và cũng không đápứ ớ ề ồ ề ủ  

ng đ  nhu c u tiêu th  n i đ a. S n l ng nuôi tr ng th y s n c a Nga hi n

được d  báo   m c 160 nghìn t n, ch  chi m 3 – 4 % t ng lự ở ứ ấ ỉ ế ổ ượng th y h i s nủ ả ả  

c a nủ ước này, và s n lả ượng th y h i s n c a Nga ch  chi m 0,2% t ng s nủ ả ả ủ ỉ ế ổ ả  

lượng nuôi tr ng th y s n trên th  gi i, m t con s  nh  trái ngồ ủ ả ế ớ ộ ố ỏ ược v i ngu n tàiớ ồ  nguyên phong phú c a Nga (VASEP, 2017).ủ

Bi u đ  1.2: S n lể ồ ả ượng nuôi tr ng th y s n c a Nga 2010 – 2016 ồ ủ ả ủ

Ngu n: VASEP, Báo cáo th  tr ồ ị ườ ng Nga, 2017.

Các loài khai thác chính c a Nga bao g m cá minh thái Alaska (35 ­ 40%), ti pủ ồ ế  

đ n là cá tuy t Đ i Tây D ng và Thái Bình D ng (11%) và cá trích (8 ­ 10%).ế ế ạ ươ ươ  

Trong khi cá h i chi m 9%, các loài khác bao g m cá thu, cá tr ng, cá thu đao, cáồ ế ồ ứ  

b n và cua là nh ng loài quan tr ng đ  ch  bi n và tiêu th  ph  bi n   Nga.ơ ữ ọ ể ế ế ụ ổ ế ở

S n lả ượng khai thác th y s n c a Nga có th i k  đ nh cao là vào nh ngủ ả ủ ờ ỳ ỉ ữ  năm 80, 90 c a th  k  trủ ế ỷ ước, s n lả ượng nhi u nh t là kho ng 8 tri u t n. Tuyề ấ ả ệ ấ  nhiên, bước vào th  k  20, s n lế ỷ ả ượng khai thác s t gi m ch  còn m t n a, và daoụ ả ỉ ộ ữ  

đ ng t  3 – 4 tri u t n. Năm 2015 t ng s n lộ ừ ệ ấ ổ ả ượng khai thác th y s n c a Ngaủ ả ủ  tăng h n 4% so v i năm 2014 đ t 4,41 tri u t n (VASEP, 2017).ơ ớ ạ ệ ấ

Bi u đ  1.3: S n lể ồ ả ượng khai thác th y s n c a Nga qua các nămủ ả ủ

Ngu n: VASEP, Báo cáo th  tr ồ ị ườ ng Nga, 2017

T  sau l nh c m v n th c ph m có hi u l c vào tháng 8 năm 2014, m từ ệ ấ ậ ự ẩ ệ ự ộ  trong nh ng tr ng tâm chính sách c a Nga là phát tri n ngành th y s n v i m cữ ọ ủ ể ủ ả ớ ụ  tiêu không ch  là l p ch  tr ng c a th y s n NK mà còn là gia tăng s n lỉ ấ ỗ ố ủ ủ ả ả ượ  ng

th y s n XK lên đ n 80% vào năm 2020. Chính ph  đã thông báo vi c c i thi nủ ả ế ủ ệ ả ệ  ngành nuôi tr ng th y s n nh  là m t  u tiên b c nh t c a ngành công nghi p,ồ ủ ả ư ộ ư ậ ấ ủ ệ  

đ ng th i đ a ra r t nhi u chính sách cũng nh  sáng ki n, bi n pháp đ  th cồ ờ ư ấ ề ư ế ệ ể ự  

hi n m c tiêu đ  ra. Đ  h  tr  phát tri n nuôi tr ng th y s n. C c th y s n liênệ ụ ề ể ỗ ợ ể ồ ủ ả ụ ủ ả  bang Nga đang xây d ng chự ương trình nuôi tr ng th y s n thồ ủ ả ương m i giai đo nạ ạ  2015­2020, m c tiêu tr ng tâm c a chụ ọ ủ ương trình là tăng s n xu t nuôi tr ng th yả ấ ồ ủ  

s n và v t nuôi.ả ậ

Năm 2016, Nga quy t đ nh ti p t c t  ch c l i toàn di n ngành th y s n, tế ị ế ụ ổ ứ ạ ệ ủ ả ừ 

vi c c i thi n qu n lý ngu n l c đ  tăng ch  bi n và đ a phệ ả ệ ả ồ ự ể ế ế ị ương phân ph i.ố  Chính ph  Nga đã n  l c th c hi n nh ng c i cách này thông qua m t s  Nghủ ỗ ự ự ệ ữ ả ộ ố ị quy t c a chính ph  và các quy t c đ  c i thi n quy đ nh và tính minh b ch. Tuyế ủ ủ ắ ể ả ệ ị ạ  nhiên, các tàu khai thác, đánh b t l c h u cùng v i c  s  h  t ng c ng cá kémắ ạ ậ ớ ơ ở ạ ầ ả  phát tri n, các rào c n hành chính, và thi u đ u t  v n là tr  ng i chính cho sể ả ế ầ ư ẫ ở ạ ự phát tri n b n v ng c a ngành th y s n t i nể ề ữ ủ ủ ả ạ ước này. S  phát tri n c a ngànhự ể ủ  công nghi p ch  bi n th y s n   Nga cũng đang b  c n tr , nguyên nhân t  cácệ ế ế ủ ả ở ị ả ở ừ  

v n đ  t n t i t  th i Liên Xô cũ ­ nh  thi u năng l c ch  bi n, khu v c khaiấ ề ồ ạ ừ ờ ư ế ự ế ế ự  thác cách xa các trung tâm tiêu th , h n ch  c  s  h  t ng giao thông, thi u quanụ ạ ế ơ ở ạ ầ ế  tâm đ n s  phát tri n c a nuôi tr ng th y s n.ế ự ể ủ ồ ủ ả

1.4.2.2. Tình hình nh p kh u th y s n c a Nga ậ ẩ ủ ả ủ

a. Kim ng ch nh p kh uạ ậ ẩ

Giá tr  NK th y s n c a Nga tăng liên t c trong t  năm 2010 đ n 2013,ị ủ ả ủ ụ ừ ế  

nh ng sau đó gi m m nh do l nh c m NK c a chính ph  nư ả ạ ệ ấ ủ ủ ước này t  thángừ  8/2014. Trong năm 2012, Nga đã NK 2,55 t  USD t ng giá tr  th y s n các lo i, trỉ ổ ị ủ ả ạ ở thành nước NK th y s n l n th  16 trên toàn th  gi i. Đ n năm 2013, kim ng chủ ả ớ ứ ế ớ ế ạ  

NK th y s n c a Nga đ t 3 t  USD, tăng 450 tri u USD so v i năm 2012 (Irishủ ả ủ ạ ỉ ệ ớ  Food Board, 2014)

Tuy nhiên, trong nh ng năm g n đây, NK th y s n c a th  trữ ầ ủ ả ủ ị ường Nga đang 

gi m, nguyên ngân b t ngu n t  suy gi m kinh t  cũng nh  do l nh c m NK c aả ắ ồ ừ ả ế ư ệ ấ ủ  chính ph  Nga. Trong các năm 2015, 2016, lủ ượng NK th y s n c a Nga đã gi mủ ả ủ ả  

xu ng m c th p nh p trong vòng 10 năm qua.ố ứ ấ ấ

Bi u đ  1.4: Kim ng ch nh p kh u th y s n c a Nga 2010 – 2016 ể ồ ạ ậ ẩ ủ ả ủ

Ngu n: ITC Trademap ồ

T  bi u đ  trên có th  th y kim ng ch nh p kh u th y s n c a Nga đã có sừ ể ồ ể ấ ạ ậ ẩ ủ ả ủ ự tăng tr ng trong giai đo n t  năm 2010 đ n năm 2013, đ t m c cao nh t là 2,86 tưở ạ ừ ế ạ ứ ấ ỷ USD. Hai năm ti p ch ng ki n s  s t gi m m nh m  c a kim ng ch th y s n NK,ế ứ ế ự ụ ả ạ ẽ ủ ạ ủ ả  

ch m m c th p nh t trong vòng 10 năm, ch  còn 1,35 t  USD vào năm 2015. Nămạ ứ ấ ấ ỉ ỷ  

2016, l ng NK th y s n c a Nga v n   m c th p, ch  tăng so v i năm 2015 là 40ượ ủ ả ủ ẫ ở ứ ấ ỉ ớ  tri u USD.ệ

b. Th  trị ường nh p kh uậ ẩ

Các th  trị ường truy n th ng cung c p th y s n cho Nga là Na Uy, Trungề ố ấ ủ ả  

Qu c, Chile,  Trố ướ ệc l nh c m v n năm 2014, Na Uy là nhà cung c p hàng đ uấ ậ ấ ầ  

v i th  ph n 19%,  ti p theo là Trung Qu c v i 14% c  ph n v i Chilê là nhàớ ị ầ ế ố ớ ổ ầ ớ  cung c p l n th  3 v i 13,5% th  ph n NK cá c a Nga. Tuy nhiên trong năm 2016,ấ ớ ứ ớ ị ầ ủ  top 10 nước XK l n nh t vào Nga đã có s  thay đ i đáng k  v i nh ng nhà cungớ ấ ự ổ ể ớ ữ  

Tăng trưởng giá