Nguyễn Gia Khánh Hội Nhi Khoa Việt NamSờ chạm Da - Những kích thích giác quan ban đầu cho sự phát triển trí não và microbiome trên da trẻ... Suốt cuộc đời đứa bé, microbiome liên tục đượ
Trang 1GS Nguyễn Gia Khánh Hội Nhi Khoa Việt Nam
Sờ chạm Da
- Những kích thích giác quan ban đầu
cho sự phát triển trí não và microbiome trên da trẻ
Trang 21
x
1
Trang 3The Center for Ecogenetics and Environmental Health, University of Washington, 1/2014 NIEHS Grant #P30ES007033, contact: marhair@uw.edu; 2 http://cesti.gov.vn/chi-tiet/3838/suoi-nguon-tri-thuc/microbiome-dinh-nghia-moi-ve-cham-soc-suc-khoe
3
Microbiome là gì?
Microbiome là toàn bộ hệ gene của cộng đồng các vi sinh vật - Vi Khuẩn,
vi nấm, nguyên bào và virus – đang sinh sống trên và trong cơ thể con
người 1
1 Khái niệm “microbiome” được tìm ra vào năm 1990 bởi
bác sĩ David Relman của Đại học Standford
2 Trung bình trong mỗi tế bào người có khoảng 10 loại vi sinh vật cư ngụ với kích thước khoảng 1/10-1/100 kích thước tế bào
3 Chúng sống trên da, ở miệng, nơi mũi…, nhưng nhiều nhất
là trong ruột già với khoảng 1.000 loại
4 Bên cạnh một số ít vi khuẩn có hại, đa số là những vi sinh vật hữu ích hoặc hoàn toàn vô hại
5 Với 90% hệ gene của cơ thể là microbiome Gấp 200 lần so với gene trong cơ thể con người
Trang 41 http://cesti.gov.vn/chi-tiet/3838/suoi-nguon-tri-thuc/microbiome-dinh-nghia-moi-ve-cham-soc-suc-khoe
4
Chăm sóc sức khỏe là “chăm sóc microbiome” 1
1 Microbiome đầu tiên của một người được tiếp nhận từ mẹ trong quá trình sinh ra
2 Suốt cuộc đời đứa bé, microbiome liên tục được xây dựng
và hoàn thiện thông qua các yếu tố như không khí, đối tượng giao tiếp, chế độ ăn uống, vệ sinh môi trường, tình trạng nhiễm bệnh… Khi đứa bé tiếp xúc với vi sinh vật mới, microbiome của nó phát triển, các hệ thống miễn dịch, nội tiết, thần kinh… cũng nhờ đó phát triển theo
3 Vì vậy, trong khi các gene di truyền là cố định, “bộ gene
thứ hai” này có thể thay đổi theo hướng ngày càng tốt
hơn.
Trang 51 The Center for Ecogenetics and Environmental Health, University of Washington, 1/2014 NIEHS Grant #P30ES007033, contact: marhair@uw.edu; 2 http://cesti.gov.vn/chi-tiet/3838/suoi-nguon-tri-thuc/microbiome-dinh-nghia-moi-ve-cham-soc-suc-khoe
5
Microbiome cần thiết cho miễn dịch, dinh dưỡng và sự phát triển của
Trang 61 Cogen, A L., V Nizet, and R L Gallo “Skin Microbiota: A Source of Disease or Defence?” The British journal of dermatology 158.3 (2008): 442–455 PMC Web 21 Feb 2018 2 Grice E The intersection of microbiome and host at
the skin interface: genomic- and metagenomic-based insights Genome research 2015;25:1514-1520 3 Egert M, Simmering R, Riedel C The association of skin microbiota with health, immunity and disease Clin Pharmacol Ther
2017; 102:62-69 4 Skabytska Y, Kaesler S, Volz T, et al The role of innate immune signaling in the pathogenesis of atopic dermatitis and consequences for treatments Semin Immunopathol 2016;38:29-43 7
Những hiểu biết mới về Microbiome trên da trẻ
Cơ thể của chúng ta chứa hàng triệu các vi sinh vật Các nghiên
cứu mới đây tập trung vào microbiome trên da của trẻ, đóng vai trò
chống lại các bệnh trên da 1* và duy trì miễn dịch cho da.
(Cogen et al “Skin Microbiota: A Source of Disease or Defence?” The British journal of dermatology)
Hàng rào bảo vệ da là hàng phòng thủ đầu tiên của cơ thể Microbiome trên da, bao gồm các cụm vi sinh thường trú, giúp cơ thể bảo vệ chống lại nhiễm khuẩn Vì thế, nó đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hàng rào da khỏe mạnh
Microbiome
cân bằng
Microbiome Mất cân bằng
*ví dụ bệnh về da như sự xâm lấn của nấm men lạc chổ hoặc nhiễm khuẩn
Trang 71 Cogen, A L., V Nizet, and R L Gallo “Skin Microbiota: A Source of Disease or Defence?” The British journal of dermatology 158.3 (2008): 442–455 PMC Web 21
Feb 2018 2 Grice E The intersection of microbiome and host at the skin interface: genomic- and metagenomic-based insights Genome research 2015;25:1514-1520
3 Egert M, Simmering R, Riedel C The association of skin microbiota with health, immunity and disease Clin Pharmacol Ther 2017; 102:62-69 4 Skabytska Y,
Kaesler S, Volz T, et al The role of innate immune signaling in the pathogenesis of atopic dermatitis and consequences for treatments Semin Immunopathol
Những hiểu biết mới về Microbiome trên da trẻ
Microbiome trên da:
• Được tạo nên bởi các cụm vi khuẩn, cổ khuẩn, vi nấm, nguyên sinh bào và virus 2,3
• Giúp hàng rào bảo vệ da trẻ tự chống lại các bệnh nguyên 3
• Có thể có tác động lên các bệnh mạn tính và sức khỏe miễn dịch toàn thân 4
Microbiome
cân bằng
Microbiome Mất cân bằng
Trang 81 Cogen, A L., V Nizet, and R L Gallo “Skin Microbiota: A Source of Disease or Defence?” The British journal of dermatology 158.3 (2008): 442–455 PMC Web
21 Feb 2018 2 Grice E The intersection of microbiome and host at the skin interface: genomic- and metagenomic-based insights Genome research
2015;25:1514-1520 3 Egert M, Simmering R, Riedel C The association of skin microbiota with health, immunity and disease Clin Pharmacol Ther 2017; 102:62-69 4 Skabytska
Y, Kaesler S, Volz T, et al The role of innate immune signaling in the pathogenesis of atopic dermatitis and consequences for treatments Semin Immunopathol
2016;38:29-43
9
Những hiểu biết mới về Microbiome trên da trẻ
Microbiome trên da:
Một microbiome trên da trẻ khỏe mạnh được xác định bởi sự đa dạng và
phong phú các vi sinh vật hiện diện 3
Một microbiome trên da trẻ không khỏe mạnh sẽ mất đi hiện diện của sự
đa dạng vi sinh và tăng số lượng vi khuẩn gây bệnh (Loạn khuẩn) 3
Trang 9sóc làn da trẻ nhỏ nhấn mạnh tầm quan trọng của sờ chạm đối với sự phát triển của trẻ nhỏ và
sự gắn kết giữa cha mẹ và trẻ
Các nghiên cứu cho thấy rất nhiều lợi ích về các trải nghiệm
đa giác trong những năm đầu đời có thể có tác động sâu sắc
đến niềm vui và sự phát triển khỏe mạnh của trẻ 1-3
Trang 101 Eliot L What’s Going On in There? How the Brain and Mind Develop in the First Five Years of Life New York, NY: Bantam Books; 1999 2 Bremner AJ, Spence C The development of tactile perception In: Benson JB, ed Advances
in Child Development and Behavior Vol 52 1st ed Academic Press; 2017:227-268 3 Sullivan RM, Taborsky-Barba S, Mendoza R, et al Olfactory classical conditioning in neonates Pediatrics 1991; 87:511-518 4 UNICEF/World
Health Organization Integrating Early Childhood Development (ECD) Activities Into Nutrition Programmes in Emergencies Why, What and How 2014; 1-16 11
Trẻ khám phá thế giới xung quanh thông qua các giác quan, và
Trải nghiệm thế giới xung quanh thông qua đa giác quan có thể
làm tăng cường sự phát triển khỏe mạnh của trẻ nhỏ 1-4
1 Trong 3 năm đầu đời, trẻ sẽ phát triển rất nhanh hầu hết các đường dẫn thần kinh trên não để hỗ trợ các chức năng
và các tiến trình quan trọng ảnh hưởng đến thông tin, hiểu biết, phát triển xã hội và cảm xúc 4
2 Tiến trình học hỏi của não bộ được tăng cường khi đa giác quan được kích thích, so sánh với việc chỉ sử dụng 1 giác quan, trẻ có được nhiều lợi điểm hơn khi tương tác với đa giác quan 3
3 Theo nghiên cứu cho thấy ở 1 cơ thể đang phát triển sự
sờ chạm là sự đóng góp cơ bản cho sự phát triển và trưởng thành các các giác quan khác và trẻ ý thức và cảm nhận cơ thể của mình 2
• Trong phần của giác quan, sờ chạm phát triển đầu tiên 2
• Sờ chạm phát triển trong bào thai từ 4 đến 7 tuần 2
• Lúc sinh, sờ chạm được điều chỉnh cho phù hợp nhất trong tất các các giác quan 2
Trung tâm kích thích Xúc giác
Trung tâm kích thích Thính giác
Trung tâm kích thích Thị giác Trung tâm
kích thích Khứu giác
Trang 111 Farroni T, Csibra G, Simion F, Johnson MH Eye contact detection in humans from birth Proc Natl Acad Sci 2002;99(14):9602-9605 2 Field T, Field T, Cullen C, et al Lavender bath oil reduces stress and crying and enhances sleep
in very young infants Early Hum Dev 2008;84(6):399-401 3 Dehaene-Lambertz G, Montavont A, Jobert A, et al Language or music, mother or Mozart? Structural and environmental influences on infants' language networks Brain
Lang 2010;114(2):53-65 4 Sullivan R, Taborsky-Barba S, Mendoza R, et al Olfactory classical conditioning in neonates Pediatrics 1991;87(4):511-518 5 Mindell J, Telofski L, Wiegand B, Kurtz ES A nightly bedtime routine: impact
on sleep in young children and maternal mood Sleep 2009;32(5):599-606 6 Diego MA, Field T, Hernandez-Reif M, Deeds O, Ascencio A, Begert G Preterm infant massage elicits consistent increases in vagal activity and gastric
motility that are associated with greater weight gain Acta Paediatr 2007;96(11):1588-1591 7 Bremner A J, Spence C The development of tactile perception In: Benson JB, ed Advances in Child Development and Behavior Vol 52
1st ed Academic Press; 2017:227-268 8 Jonsson E Affective touch throughout life: from cortical processing in infancy to touch perception in adulthood Gothenburg, Sweden: Ineko AB; 2017 9 Eliot L What's Going On in There?
How the Brain and Mind Develop in the First Five Years of Life New York, NY: Bantam Books; 1999 10 UNICEF/World Health Organization Integrating Early Childhood Development (ECD) Activities Into Nutrition Programmes in
sự gắn kết giữa đa giác quan với sự phát triển của trẻ
Một lĩnh vực mới của khoa học là nghiên cứu
sự khác biệt giữa các loại sờ chạm khác nhau
sẽ hoạt hóa các vùng vỏ não khác nhau ở
• Sờ chạm tình cảm là 1 sờ chạm gây cảm xúc, nhẹ
nhàng, và êm ái như là 1 vuốt ve hay 1 âu yếm
chậm rãi 8
• Sờ chạm hài lòng này rất quan trọng cho sự hình
thành và duy trì các gắn kết với xã hội 8
Thông tin trực tiếp đến vỏ não thùy chẩm (Trung tâm cảm xúc)
Tác động đến việc làm thế nào não trẻ xây dựng được các liên kết
Truyền chất lượng cảm xúc hài lòng của sờ chạm
Làm hài hòa cho đến sự sờ chạm nhẹ nhàng
Sờ chạm là giác quan đầu tiên phát triển trong bào thai và phát triển mạnh nhất lúc sinh
Trang 12Trẻ có thể phân biệt các loại sờ chạm
• Các sợi C- xúc giác, các sợi thần kinh được tìm thấy ở da
và lông của người được kết hợp với các phương diện
hài lòng và xã hội của kích thích xúc giác 7,8
và nhận thức suốt thời thơ ấu của trẻ 9,10
1 Farroni T, Csibra G, Simion F, Johnson MH Eye contact detection in humans from birth Proc Natl Acad Sci 2002;99(14):9602-9605 2 Field T, Field T, Cullen C, et al Lavender bath oil reduces stress and crying and enhances sleep
in very young infants Early Hum Dev 2008;84(6):399-401 3 Dehaene-Lambertz G, Montavont A, Jobert A, et al Language or music, mother or Mozart? Structural and environmental influences on infants' language networks Brain
Lang 2010;114(2):53-65 4 Sullivan R, Taborsky-Barba S, Mendoza R, et al Olfactory classical conditioning in neonates Pediatrics 1991;87(4):511-518 5 Mindell J, Telofski L, Wiegand B, Kurtz ES A nightly bedtime routine: impact
on sleep in young children and maternal mood Sleep 2009;32(5):599-606 6 Diego MA, Field T, Hernandez-Reif M, Deeds O, Ascencio A, Begert G Preterm infant massage elicits consistent increases in vagal activity and gastric
motility that are associated with greater weight gain Acta Paediatr 2007;96(11):1588-1591 7 Bremner A J, Spence C The development of tactile perception In: Benson JB, ed Advances in Child Development and Behavior Vol 52
1st ed Academic Press; 2017:227-268 8 Jonsson E Affective touch throughout life: from cortical processing in infancy to touch perception in adulthood Gothenburg, Sweden: Ineko AB; 2017 9 Eliot L What's Going On in There?
How the Brain and Mind Develop in the First Five Years of Life New York, NY: Bantam Books; 1999 10 UNICEF/World Health Organization Integrating Early Childhood Development (ECD) Activities Into Nutrition Programmes in
Emergencies Why, What and How http://www.who.int/mental_health/emergencies/ecd_note.pdf?ua=1
Trang 131 Farroni T, Csibra G, Simion F, Johnson MH Eye contact detection in humans from birth Proc Natl Acad Sci 2002;99(14):9602-9605 2 Field T, Field T, Cullen C, et al Lavender bath oil reduces stress and crying and enhances sleep
in very young infants Early Hum Dev 2008;84(6):399-401 3 Dehaene-Lambertz G, Montavont A, Jobert A, et al Language or music, mother or Mozart? Structural and environmental influences on infants' language networks Brain
Lang 2010;114(2):53-65 4 Sullivan R, Taborsky-Barba S, Mendoza R, et al Olfactory classical conditioning in neonates Pediatrics 1991;87(4):511-518 5 Mindell J, Telofski L, Wiegand B, Kurtz ES A nightly bedtime routine: impact
on sleep in young children and maternal mood Sleep 2009;32(5):599-606 6 Blume-Peytavi U, Cork MJ, Faergemann J, et al Bathing and cleansing in newborns from day 1 to the first year of life: recommendations from a European
round table meeting J Eur Acad Dermatol Venereol 2009;23:751-759 7 Data on File, Johnson & Johnson Consumer Inc (Bath Intervention Poster) 8 Data on File, Johnson & Johnson Consumer Inc (Bath 2.0 Behavioral Intervention
Study) 9 Zelano, Christina, and Noam Sobel “Humans as an animal model for systems-level organization of olfaction.”Neuron 48.3(2005):431-454
14
để tạo các trải nghiệm đa giác quan
Các Quy trình này có thể giới thiệu
các kết cấu, hình ảnh và âm thanh mới 1-5
Một Quy trình tắm bé bao gồm làm ẩm
nhẹ nhàng và massage kéo dài cơ hội cho
sờ chạm và tăng gắn kết giữa mẹ và con 6
Trang 141 Farroni T, Csibra G, Simion F, Johnson MH Eye contact detection in humans from birth Proc Natl Acad Sci 2002;99(14):9602-9605 2 Field T, Field T, Cullen C, et al Lavender bath oil reduces stress and crying and enhances sleep
in very young infants Early Hum Dev 2008;84(6):399-401 3 Dehaene-Lambertz G, Montavont A, Jobert A, et al Language or music, mother or Mozart? Structural and environmental influences on infants' language networks Brain
Lang 2010;114(2):53-65 4 Sullivan R, Taborsky-Barba S, Mendoza R, et al Olfactory classical conditioning in neonates Pediatrics 1991;87(4):511-518 5 Mindell J, Telofski L, Wiegand B, Kurtz ES A nightly bedtime routine: impact
on sleep in young children and maternal mood Sleep 2009;32(5):599-606 6 Blume-Peytavi U, Cork MJ, Faergemann J, et al Bathing and cleansing in newborns from day 1 to the first year of life: recommendations from a European
round table meeting J Eur Acad Dermatol Venereol 2009;23:751-759 7 Data on File, Johnson & Johnson Consumer Inc (Bath Intervention Poster) 8 Data on File, Johnson & Johnson Consumer Inc (Bath 2.0 Behavioral Intervention
Study) 9 Zelano, Christina, and Noam Sobel “Humans as an animal model for systems-level organization of olfaction.”Neuron 48.3(2005):431-454
15
để tạo các trải nghiệm đa giác quan
Quy trình này bao gồm: 1-5
Xúc giác Thị giác Thính giác Khứu giác
• (Sờ chạm tình cảm)
– cảm nhận sờ
chạm âu yếm từ đôi
tay của cha mẹ khi
mẹ và những biểu
lộ tình cảm thông qua tiếp xúc bằng mắt trực tiếp
Nghe được âm thanh thân quen
từ giọng nói của cha mẹ.
• Nhận biết nhưng mùi hương thân thuộc ví dụ như mùi của cha mẹ hoặc của sữa tắm quen dùng
• Những mùi dể chịu, khi đi đôi với những tương tác yêu
thương cùa cha mẹ
có thể tạo ra những
ký ức lâu bền 9
Trang 151 Farroni T, Csibra G, Simion F, Johnson MH Eye contact detection in humans from birth Proc Natl Acad Sci 2002;99(14):9602-9605 2 Field T, Field T, Cullen C, et al Lavender bath oil reduces stress and crying and enhances sleep
in very young infants Early Hum Dev 2008;84(6):399-401 3 Dehaene-Lambertz G, Montavont A, Jobert A, et al Language or music, mother or Mozart? Structural and environmental influences on infants' language networks Brain
Lang 2010;114(2):53-65 4 Sullivan R, Taborsky-Barba S, Mendoza R, et al Olfactory classical conditioning in neonates Pediatrics 1991;87(4):511-518 5 Mindell J, Telofski L, Wiegand B, Kurtz ES A nightly bedtime routine: impact
on sleep in young children and maternal mood Sleep 2009;32(5):599-606 6 Blume-Peytavi U, Cork MJ, Faergemann J, et al Bathing and cleansing in newborns from day 1 to the first year of life: recommendations from a European
round table meeting J Eur Acad Dermatol Venereol 2009;23:751-759 7 Data on File, Johnson & Johnson Consumer Inc (Bath Intervention Poster) 8 Data on File, Johnson & Johnson Consumer Inc (Bath 2.0 Behavioral Intervention
Study) 9 Zelano, Christina, and Noam Sobel “Humans as an animal model for systems-level organization of olfaction.”Neuron 48.3(2005):431-454
16
…Và các trải nghiệm đa giác quan qua thực tế lâm sàng tắm bé hàng ngày
Nghiên cứu cho thấy những can thiệp về hành vi đơn giản của cha mẹ, ví dụ
như các tiếp xúc âu yếm, những sờ chạm vui đùa, những tiếp xúc bằng mắt 7
Các sản phẩm được thiết kế đặc biệt cho làn da trẻ, khi sử dụng trong tắm bé
và massage, có thể giúp cho việc chăm sóc làn da tốt hơn, bao gồm làm ẩm
và bảo vệ hàng rào bảo vệ làn da của trẻ Nó cũng có thể tác động đến chất
lượng và trải nghiệm của các quy trình cho cha mẹ và bé 8