Mục đích của việc nghiên cứu đề tài là nhằm xây dựng, hoàn thiện quy định về hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh một cách đơn giản, rõ ràng, thuận tiện, dễ áp dụng cho Thẩm phán khi tiến hành hòa giải, đảm bảo cho việc hòa giải đúng pháp luật, tôn trọng quyền tự định đoạt của đương sự nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng hòa giải tại TAND thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum.
Trang 2KON TUM, năm 2020
Trang 3Công trình đ ượ c hoàn thành t i Tr ạ ườ ng Đ i h c Lu t – Đ i h c Hu ạ ọ ậ ạ ọ ế
Ng ườ ướ i h ng d n khoa h c: ẫ ọ PGS.TS HÀ TH MAI HIÊNỊ
Ng ườ ướ i h ng d n khoa h c: ẫ ọ
Ph n bi n 1: : ả ệ
Ph n bi n 2: ả ệ
Lu n văn s đ ậ ẽ ượ c b o v tr ả ệ ướ c H i đ ng ch m lu n văn th c sĩ h p t i: ộ ồ ấ ậ ạ ọ ạ
Tr ườ ng Đ i h c ạ ọ Lu t gi ngày tháng năm ậ ờ
Trang 4M C L C Ụ Ụ
MỞ ĐẦU 1
1.Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tình hình nghiên cứu đề tài 2
3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4
4.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
5.Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 5
6.Những đóng góp mới của luận văn 6
7.Nội dung nghiên cứu 7
Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HÒA GIẢI TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG HỢP TÁC KINH DOANH TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN 7
1.1 Khái niệm, đặc điểm hợp đồng hợp tác kinh doanh và hòa giải các vụ án tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân 8
1.1.1 Khái niệm, đặc điểm hợp đồng hợp tác kinh doanh 8
1.1.2 Khái niệm, đặc điểm hòa giải trong tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân 9
1.1.2.1 Khái niệm hòa giải trong tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân 9 1.1.2.2 Đặc điểm hòa giải tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân 10
1.2 Ý nghĩa của hòa giải trong tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân 10
1.2.1 Ý nghĩa đối với Tòa án 10
1.2.2 Ý nghĩa đối với các đương sự 11
1.2.3 Ý nghĩa về kinh tế - xã hội 12
1.3 Nội dung cơ bản của pháp luật hòa giải tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân 13
1.3.1 Nguyên tắc hòa giải tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân 13
1.3.2 Thành phần tham gia hòa giải tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân 13
1.3.3 Trình tự, thủ tục hòa giải tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân 14
1.4 Các yếu tố tác động đến hòa giải trong vụ án tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân 14
Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HÒA GIẢI VỤ ÁN TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG HỢP TÁC KINH DOANH VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ KON TUM, TỈNH KON TUM 16
2.1 Thực trạng pháp luật về hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án 16
2.1.1 Nguyên tắc của hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án 16
Trang 52.1.2 Thành phần tham gia hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án 17 2.1.3 Trình tự, thủ tục tiến hành hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án
18
2.1.3.1 Triệu tập đương sự 18 2.1.3.2 Trình tự, thủ tục hòa giải 19 2.1.3.3 Hậu quả pháp lý của hòa giải 20 2.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật về hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum 22 2.2.1 Tình hình hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum từ năm 2017 đến năm 2019 22 2.2.2 Những vướng mắc khi thực hiện hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum 24 2.2.2.1 Thủ tục tố tụng khi thực hiện hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum 24 2.2.2.2 Trình tự, thủ tục khi thực hiện hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án nhân dân thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum 26 2.2.2.3 Quyết định công nhận sự thỏa thuận giữa các đương sự 26 Chương 3
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HÒA GIẢI CÁC TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG HỢP TÁC KINH DOANH TẠI TÒA ÁN 27 3.1 Giải pháp hoàn thiện pháp luật về hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án 27 3.2 Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật hòa giải các tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh tại Tòa án 32 KẾT LUẬN 33 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 34
Trang 7M Đ UỞ Ầ
1.Tính c p thi t c a đ tài.ấ ế ủ ề
Trong s n xu t, kinh doanh cùng ngành ngh , m t lĩnh v c kinhả ấ ề ộ ự doanh, cá nhân, pháp nhân có th h p tác, liên k t v i nhau b ng m tể ợ ế ớ ằ ộ
h p đ ng b ng văn b n h p tác đ cùng s n xu t kinh doanh nh mợ ộ ằ ả ợ ể ả ấ ằ
đ t hi u qu cao h n. Theo quy đ nh t i kho n 9 Đi u 3 LĐT 2014:ạ ệ ả ơ ị ạ ả ề
“H p đ ng h p tác kinh doanh ợ ồ ợ (sau đây g i là h p đ ng BCC) là h p ọ ợ ồ ợ
đ ng đ ồ ượ c ký gi a các nhà đ u t nh m h p tác kinh doanh phân ữ ầ ư ằ ợ chia l i nhu n, phân chia s n ph m mà không thành l p t ch c kinh ợ ậ ả ẩ ậ ổ ứ
t ” ế Nh v y, có th hi u h p đ ng h p tác kinh doanh là s th aư ậ ể ể ợ ồ ợ ự ỏ thu n gi a các nhà đ u t , theo đó các bên cùng góp v n, cùng qu nậ ữ ầ ư ố ả
lý kinh doanh, cùng phân chia l i nhu n và cùng ch u r i ro trong quáợ ậ ị ủ trình đ u t kinh doanh mà không thành l p m t pháp nhân m i. Hìnhầ ư ậ ộ ớ
th c đ u t theo h p đ ng h p tác kinh doanh là m t hình th c đ u tứ ầ ư ợ ồ ợ ộ ứ ầ ư
tr c ti p và đự ế ược ký k t gi a các nhà đ u t theo h p đ ng h p tácế ữ ầ ư ợ ồ ợ kinh doanh
Tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh lấ ợ ồ ợ à s mâu thu n, b tự ẫ ấ
đ ng ý ki n gi a các bên tham gia quan h h p đ ng liên quan đ nồ ế ữ ệ ợ ồ ế
vi c th c hi n ho c không th c hi n các quy n và nghĩa v theo h pệ ự ệ ặ ự ệ ề ụ ợ
đ ng h p tác kinh doanh. ồ ợ Tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh làấ ợ ồ ợ
v n đ khó tránh, m t khi có tranh ch p thì v n đ là gi i quy t tranhấ ề ộ ấ ấ ề ả ế
ch p th nào cho h p tình h p lýấ ế ợ ợ Do v y, ậ vi c l a ch n phệ ự ọ ương th cứ
gi i quy t tranh ch p cho phù h p là vô cùng quan tr ngả ế ấ ợ ọ Trong nhi uề
phương th cứ gi i quy t tranh ch p, ả ế ấ Hòa gi i t i tòa án ả ạ là phươ ng
th c hi u quứ ệ ả, b o đ m nguyên t c pháp chả ả ắ ế, b o đ m quy n quy tả ả ề ế
Trang 8đ nh và t đ nh đo t c a đị ự ị ạ ủ ương s Hòa gi i thành giúp gi i quy tự ả ả ế tri t đ , hi u qu các tranh ch p mà không ph i m phiên tòa xét x ;ệ ể ệ ả ấ ả ở ử
ti t ki m chi phí, th i gian, công s c c a đế ệ ờ ứ ủ ương s và Nhà nự ước; t oạ thu n l i cho vi c thi hành án, vì ph n l n QĐCN s th a thu n c aậ ợ ệ ầ ớ ự ỏ ậ ủ các đương s đự ược t nguy n thi hành; h n ch vi c kháng cáo,ự ệ ạ ế ệ kháng ngh ; nâng cao t l và rút ng n th i gian gi i quy t v án. K tị ỷ ệ ắ ờ ả ế ụ ế
qu hòa gi i còn có ý nghĩa làm rõ yêu c u, tình ti t, quan h tranhả ả ầ ế ệ
ch p gi a các đấ ữ ương s nh m gi i quy t đúng đ n v án trongự ằ ả ế ắ ụ
trường h p ph i m phiên tòa xét x ; t đó nâng cao ch t lợ ả ở ử ừ ấ ượng, hi uệ
qu ho t đ ng c a Tòa án ả ạ ộ ủ Do đó, tôi ch nọ đ tài ề “Hòa gi i ả tranh
ch p h p đ ng h p tác kinh doanh qua th c ti n t i TAND thành ph ấ ợ ồ ợ ự ễ ạ ố Kon Tum, t nh Kon Tum ỉ ” làm đề tài Lu n văn t t nghi p Th c sĩ c aậ ố ệ ạ ủ mình
2. Tình hình nghiên c u đ tài.ứ ề
Hòa gi i là th t c ả ủ ụ t t ng quan tr ng trong ố ụ ọ quá trình gi i quy tả ế các v tranh ch p kinh doanh, thụ ấ ương m i t i Tòa ánạ ạ , trong đó có tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh. Trong th i gian qua, các quyấ ợ ồ ợ ờ
đ nh v hòa gi i t i Tòa án đã có nhi u công trình nghiên c u v v nị ề ả ạ ề ứ ề ấ
đ này, c th nh sau:ề ụ ể ư
Lu n văn th c sĩ lu t h c năm 2014 “ậ ạ ậ ọ Pháp lu t hòa gi i tranh ậ ả
ch p kinh doanh th ấ ươ ng m i Vi t Nam ạ ở ệ ” c a tác gi Ph m Lê Maiủ ả ạ
Ly Khoa Lu t Trậ ường Đ i h c qu c gia Hà N i;ạ ọ ố ộ Lu n văn th c sĩậ ạ
lu t h c năm 2016 “ậ ọ Hòa gi i các tranh ch p h p đ ng th ả ấ ợ ồ ươ ng m i ạ theo pháp lu t Vi t Nam ậ ệ ” c a tác gi Bùi Văn Thủ ả ương – Trường đ iạ
h c lu t – Đ i h c Hu …. ọ ậ ạ ọ ế Lu n văn đã phân tích nh ng m t tích c c,ậ ữ ặ ự
Trang 9nh ng h n ch c a h th ng pháp lu t Vi t Nam hi n hành đi uữ ạ ế ủ ệ ố ậ ệ ệ ề
ch nh vi c hòa gi i tranh ch p kinh doanh thỉ ệ ả ấ ương m i nói chung vàạ tranh ch p h p đ ng thấ ợ ồ ương m i nói riêng. Đ ng th i, đánh giá th cạ ồ ờ ự
tr ng áp d ng pháp lu t và đ xu t các gi i pháp hoàn thi n pháp lu tạ ụ ậ ề ấ ả ệ ậ
v vi c hòa gi i tranh ch p kinh doanh thề ệ ả ấ ương m i nói chung và tranhạ
ch p h p đ ng thấ ợ ồ ương m i nói riêng.ạ
Lu n văn th c sĩ lu t h c năm 2017 “ậ ạ ậ ọ Th t c hòa gi i trong ủ ụ ả
gi i quy t tranh ch p kinh doanh th ả ế ấ ươ ng m i b ng Tòa án t th c ạ ằ ừ ự
ti n T i TAND t nh Ninh Bình ễ ạ ỉ ” c a tác gi Nguy n Th Minh H ng –ủ ả ễ ị ồ
Vi n đ i h c mệ ạ ọ ở Hà N i;ộ Lu n văn th c sĩ lu t h c năm 2018 “ậ ạ ậ ọ Hòa
gi i trong gi i quy t tranh ch p kinh doanh, th ả ả ế ấ ươ ng m i t th c ti n ạ ừ ự ễ xét x c a TAND t nh Gia Lai ử ủ ỉ ” c a tác gi Th y S n Hòa ủ ả ủ ơ H c vi nọ ệ khoa h c xã h i Vi n Hàn lâm khoa h c xã h i Vi t Nam Lu nọ ộ ệ ọ ộ ệ ậ văn này đã có nh ng đóng góp nh t đ nh ữ ấ ị cho vi c hoàn thi n pháp lu tệ ệ ậ hòa gi i các tranh ch p kinh doanh thả ấ ương m i t i Tòa án trên đ a bànạ ạ ị
t nh Ninh Bình và t nh Gia Lai. Đ ng th i, lu n văn đ a ra đ nh hỉ ỉ ồ ờ ậ ư ị ướ ng
và gi i pháp nâng cao hi u qu áp d ng pháp lu t hòa gi i t th cả ệ ả ụ ậ ả ừ ự
ti n t i TAND t nh Ninh Bình và TAND t nh Gia Lai.ễ ạ ỉ ỉ
Ngoài ra, còn r t nhi u bài báo đăng lên các báo, nh : Báo nhânấ ề ư dân ngày 09 tháng 02 năm 2018 v “ kinh nghi m hay v hòa gi i ánề ệ ề ả dân s t c s ” bài vi t c a Thái Anh; bài vi t trên T p chí TANDự ừ ơ ở ế ủ ế ạ ngày 21 tháng 3 năm 2018 v “Tiêu chí xác đ nh hòa gi i thành” bàiề ị ả
vi t c a Ng c Trâm; bài vi t trên T p chí TAND ngày 08 tháng 10ế ủ ọ ế ạ năm 2018 v “Hòa gi i – Khó khăn về ả ướng m c t quy đ nh c a phápắ ừ ị ủ
lu t” bài vi t c a B o Th ; bài vi t trên T p chí TAND ngày 07 thángậ ế ủ ả ư ế ạ
Trang 1010 năm 2019 v “M t s ý ki n v nh ng v án không hòa gi i đề ộ ố ế ề ữ ụ ả ượ ctrong BLTTDS năm 2015” bài vi t c a Nguy n Vinh H ng…. Các bàiế ủ ễ ư báo này đã góp ph n t o c s lý lu n và th c ti n cho vi c hoànầ ạ ơ ở ậ ự ễ ệ thi n pháp lu t hòa gi i nói chung và hòa gi i tranh ch p h p đ ngệ ậ ả ả ấ ợ ồ
h p tác kinh doanh nói riêng.ợ
Tuy nhiên, cho đ n nay ế ch aư có công trình nào đ c p tr c ti pề ậ ự ế
đ n pháp lu t và ho t đ ng áp d ng pháp lu t hòa gi i tranh ch p h pế ậ ạ ộ ụ ậ ả ấ ợ
đ ng ồ h p tác kinh doanhợ t i TANDạ thành ph Kon Tum, t nh Konố ỉ Tum. Th c ti n cho th y, ự ễ ấ H p đ ng h p tác kinh doanh (BCC) là môợ ồ ợ hình khá ph bi n hi n nay mà Kon Tum là t nh có ti m năng phátổ ế ệ ỉ ề tri n kinh t và đang nh n để ế ậ ược nhi u s quan tâm c a các nhà đ uề ự ủ ầ
tư nên tranh ch pấ h p đ ng h p tác kinh doanhợ ồ ợ x y ra ả là đi u t t y uề ấ ế
và ngày càng nhi u, càng ph c t p v tính ch t và m c đ Do đó, c nề ứ ạ ề ấ ứ ộ ầ
có s nghiên c u, m x ự ứ ổ ẻ pháp lu t và ho t đ ng áp d ng pháp lu tậ ạ ộ ụ ậ hòa gi i tranh ch p h p đ ng ả ấ ợ ồ h p tác kinh doanhợ t i TANDạ thành phố Kon Tum, t nh Kon Tum m t cách toàn di n, đ y đ nh m nâng caoỉ ộ ệ ầ ủ ằ
hi u qu c a vi c hòa gi i tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanhệ ả ủ ệ ả ấ ợ ồ ợ
t i Tòa án thành ph Kon Tum, t nh Kon Tum.ạ ố ỉ
3.M c đích và nhi m v nghiên c u.ụ ệ ụ ứ
3.1 M c đích nghiên c u: ụ ứ
M c đích c a vi c nghiên c u đ tài là nh m xây d ng, hoànụ ủ ệ ứ ề ằ ự thi n quy đ nh v hòa gi i ệ ị ề ả các tranh ch p h p đ ng h p tác kinhấ ợ ồ ợ doanh m t cáchộ đ n gi n, rõ ràng, thu n ti n, d áp d ng cho Th mơ ả ậ ệ ễ ụ ẩ phán khi ti n hành hòa gi i, đ m b o cho vi c hòa gi i đúng phápế ả ả ả ệ ả
Trang 11lu t, tôn tr ng quy n t đ nh đo t c a đậ ọ ề ự ị ạ ủ ương s nh m m c tiêu nângự ằ ụ cao ch t lấ ượng hòa gi i t i ả ạ TAND thành ph Kon Tum, t nh Kon Tum.ố ỉ
3.2. Nhi m v nghiên c u: ệ ụ ứ
Nghiên c u mứ ộ ốt s lý lu n v hòa gi i tranh ch p h p đ ng h pậ ề ả ấ ợ ồ ợ tác kinh doanh t i TAND.ạ
Phân tích th c tr ng pháp lu t v hòa gi i v án tranh ch p h pự ạ ậ ề ả ụ ấ ợ
đ ng h p tác kinh doanh và th c ti n áp d ng t i TAND thành phồ ợ ự ễ ụ ạ ố Kon Tum, t nh Kon Tum.ỉ
Đ xu t m t s gi i pháp hoàn thi n pháp lu t và nâng cao hi uề ấ ộ ố ả ệ ậ ệ
qu hòa gi i các tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh t i Tòa án.ả ả ấ ợ ồ ợ ạ4.Đ i tố ượng và ph m vi nghiên c u.ạ ứ
4.1. Đ i t ố ượ ng nghiên c u: ứ
Đ i tố ượng nghiên c u lu n văn là nh ng v n đ lý lu n, các quyứ ậ ữ ấ ề ậ
đ nh c a pháp lu t Vi t Nam v hòa gi i các tranh ch p h p đ ngị ủ ậ ệ ề ả ấ ợ ồ
h p tác ợ và th c ti n áp d ng các quy đ nh pháp lu t t i TANDự ễ ụ ị ậ ạ thành ph ố Kon Tum, t nh Kon Tumỉ
4.2 Ph m vi nghiên c u: ạ ứ
Không gian: Nghiên c u ho t đ ng hòa gi i các tranh ch p h pứ ạ ộ ả ấ ợ
đ ng ồ h p tác kinh doanhợ t th c ti n gi i quy t t i TAND thành phừ ự ễ ả ế ạ ố Kon Tum, t nh Kon Tumỉ
Th i gian: S li u kh o sát th c ti n ờ ố ệ ả ự ễ các năm t 2017 đ n 2019ừ ế 5.Phương pháp lu n và phậ ương pháp nghiên c u.ứ
5.1. Ph ươ ng pháp lu n: ậ
Khi nghiên c u đ tài này, tác gi s d ng phứ ề ả ử ụ ương pháp lu n ậ
bi n ch ng duy v t c a ch nghĩa Mác Lênin, ệ ứ ậ ủ ủ t tư ưởng H Chí ồ
Trang 12Minh, nh ng quan đi m c a Đ ng và Nhà nữ ể ủ ả ước ta v xây d ng Nhà ề ự
nước pháp quy n, v c i cách t pháp. ề ề ả ư
5.2. Ph ươ ng pháp nghiên c u: ứ
Phương pháp phân tích, so sánh, đ i chi u, t duy logicố ế ư , s d ngử ụ các k t qu th ng kê v hòa gi i trong th c ti n xét x c aế ả ố ề ả ự ễ ử ủ TAND thành ph Kon Tum, t nh Kon Tum ố ỉ đ nghiên c u.ể ứ
6.Nh ng đóng góp m i c a lu n văn.ữ ớ ủ ậ
Lu n văn là công trình khoa h c pháp lý c p đ th c sĩ nậ ọ ở ấ ộ ạ ở ước
ta nghiên c u m t cách toàn di n, đ y đ và có h th ng v hòa gi i ứ ộ ệ ầ ủ ệ ố ề ảtranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh qua th c ti n t i TAND thànhấ ợ ồ ợ ự ễ ạ
ph Kon Tum, t nh Kon Tum theo quy đ nh c a BLTTDS 2015.ố ỉ ị ủ
Nh ng đóng góp m i c a lu n văn là:ữ ớ ủ ậ
Lu n văn ậ làm sáng tỏ nh ng ữ lý lu n v hòa gi i tranh ch p h p ậ ề ả ấ ợ
Lu n văn đãậ đ xu t đề ấ ược m t s ộ ố gi i pháp ả nh mằ hoàn thi n ệpháp lu t hòa gi i tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh và các gi iậ ả ấ ợ ồ ợ ả pháp nh m nâng cao hi u qu áp d ng pháp lu t hòa gi i các tranh ằ ệ ả ụ ậ ả
Trang 13ch p h p đ ng h p tác kinh doanh t i Tòa án nhân thành ph Kon ấ ợ ồ ợ ạ ốTum, t nh Kon Tum.ỉ
Lu n văn này có th đậ ể ượ ử ực s d ng làm tài li u tham kh o trong ệ ả
vi c xây d ng và hoàn thi n pháp lu t hòa gi i tranh ch p h p đ ng ệ ụ ệ ậ ả ấ ợ ồ
h p tác kinh doanh t i Tòa án cũng nh trong vi c gi ng d y, nghiên ợ ạ ư ệ ả ạ
c u v pháp lu t hòa gi i tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh ứ ề ậ ả ấ ợ ồ ợ ở
Vi t Nam ệ và đ cặ bi tệ h n là ơ c s đ Tòa án áp d ng, tham kh o trênơ ở ể ụ ả
th c ti nự ễ
7.N i dung nghiên c u.ộ ứ
Ngoài m c l c, danh m c các t vi t t t, ụ ụ ụ ừ ế ắ ph n m đ uầ ở ầ , k t lu n,ế ậ danh m c tài li u tham kh o lu n văn đụ ệ ả ậ ược k t c u 3 chế ấ ương như sau:
Chương 1. M t s lý lu n v hòa gi i tranh ch p h p đ ng h pộ ố ậ ề ả ấ ợ ồ ợ tác kinh doanh t i TANDạ
Chương 2. Th c tr ng pháp lu t và th c ti n áp d ng pháp lu tự ạ ậ ự ễ ụ ậ
v hòa gi i v án tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh t i TANDề ả ụ ấ ợ ồ ợ ạ thành ph Kon Tumố
Chương 3. Gi i pháp hoàn thi n pháp lu t và nâng cao hi u quả ệ ậ ệ ả hòa gi i các tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh t i Tòa ánả ấ ợ ồ ợ ạ
Chương 1
M T S V N Đ LÝ LU N V HÒA GI I TRANH CH PỘ Ố Ấ Ề Ậ Ề Ả Ấ
H P Đ NG H P TÁC KINH DOANH T I TÒA ÁN NHÂN DÂNỢ Ồ Ợ Ạ
Trang 141.1 Khái ni m, đ c đi m h p đ ng h p tác kinh doanh và hòaệ ặ ể ợ ồ ợ
gi i các v án tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh t i Tòaả ụ ấ ợ ồ ợ ạ
ni m này đã ghi nh n b n ch t c a h p đ ng h p tác kinh doanh làệ ậ ả ấ ủ ợ ồ ợ
"h p đ ng", là hình th c đ u t theo h p đ ng và "không thành l p tợ ồ ứ ầ ư ợ ồ ậ ổ
ch c kinh t ". Khái ni m h p đ ng h p tác kinh doanh cũng tứ ế ệ ợ ồ ợ ươ ng
đ ng v i khái ni m h p đ ng h p tác đồ ớ ệ ợ ồ ợ ược đi u ch nh b i BLDSề ỉ ở
2015 (Đi u 504), vì h p đ ng h p tác đề ợ ồ ợ ược đ nh nghĩa "là s th aị ự ỏ thu n gi a các cá nhân, pháp nhân v vi c cùng đóng góp tài s n, côngậ ữ ề ệ ả
s c đ th c hi n công vi c nh t đ nh, cùng hứ ể ự ệ ệ ấ ị ưởng l i và cùng ch uợ ị trách nhi m".ệ
Đ c đi m h p đ ng h p tác kinh doanh:ặ ể ợ ồ ợ
Ch th c a h p đ ng h p tác kinh doanh là các nhà đ u tủ ể ủ ợ ồ ợ ầ ư
Đ i tố ượng c a h p đ ng h p tác kinh doanh là ủ ợ ồ ợ s h p tác cùngự ợ kinh doanh gi a các nhà đ u tữ ầ ư mà không thành l p t ch c kinhậ ổ ứ
tế.
N i dung c a h p đ ng h p tác kinh doanh g m các tho thu nộ ủ ợ ồ ợ ồ ả ậ
v n i dung h p tác gi a các bênề ộ ợ ữ mà m c tiêu c a h p đ ng là phânụ ủ ợ ồ chia s n ph m, phân chia l i nhu n. ả ẩ ợ ậ
1 kho n 9 Đi u 3 LĐT 2014 ả ề
Trang 15 H p đ ng h p tác kinh doanh ph i đợ ồ ợ ả ược xác l p dậ ưới hình th cứ văn b nả
H p đ ng h p tác kinh doanh sau khi đợ ồ ợ ược ký k t ph i tuân theoế ả
Th nh t, khái ni m tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh ứ ấ ệ ấ ợ ồ ợ
Tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh có th hi u là s mâuấ ợ ồ ợ ể ể ự thu n, b t đ ng v quan đi m, ý ki n c a các bên khi tham gia quanẫ ấ ồ ề ể ế ủ
h h p đ ng v i nhau liên quan đ n vi c th c hi n ho c không th cệ ợ ồ ớ ế ệ ự ệ ặ ự
hi n các quy n và nghĩa v mà hai bên đã th a thu n đệ ề ụ ỏ ậ ược ghi nh nậ trong n i dung c a h p đ ng h p tác kinh doanh. Th m chí, vi c b tộ ủ ợ ồ ợ ậ ệ ấ
đ ng ý ki n v vi c đánh giá hành vi vi ph m ho c cách th c gi iồ ế ề ệ ạ ặ ứ ả quy t h u qu phát sinh t vi c vi ph m quy n và gnhĩa v trong h pế ậ ả ừ ệ ạ ề ụ ợ
đ ng h p tác kinh doanh cũng đồ ợ ược xem là tranh ch p h p đ ng h pấ ợ ồ ợ tác kinh doanh
Th hai, khái ni m hòa gi i tranh ch p h p đ ng h p tác kinh ứ ệ ả ấ ợ ồ ợ doanh t i TAND ạ
Hòa gi i ả tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh t i Tòa án ấ ợ ồ ợ ạ là
th t c do Tòa án ti n hànhủ ụ ế nh m giúp đ các đằ ỡ ương s ự trong tranh
ch p h p đ ng h p tác kinh doanh t ấ ợ ồ ợ ự th a thu n v i nhau ỏ ậ ớ dướ ự i sthúc đ y và h tr c a th m phán đẩ ỗ ợ ủ ẩ ược giao gi i quy t v vi cả ế ụ ệ
Trang 161.1.2.2. Đ c đi m hòa gi i tranh ch p h p đ ng h p tác kinh ặ ể ả ấ ợ ồ ợ doanh t i Tòa án nhân dân ạ
Hòa gi i là ho t đ ng do Tòa án ti n hành, Tòa án là ch th ả ạ ộ ế ủ ể trung gian ti n hành hòa gi i ế ả
Hòa gi i là s th a thu n c a các đ ả ự ỏ ậ ủ ươ ng s ự.
Hòa gi i là th t c b t bu c đ i v i h u h t v án giai đo n ả ủ ụ ắ ộ ố ớ ầ ế ụ ở ạ chu n b xét x s th m ẩ ị ử ơ ẩ
Hòa gi i v án ả ụ tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh ấ ợ ồ ợ đ ượ c
ti n hành theo th t c do pháp lu t t t ng dân s quy đ nh ế ủ ụ ậ ố ụ ự ị
1.2. Ý nghĩa c a hòa gi i trong tranh ch p h p đ ng h p tácủ ả ấ ợ ồ ợ kinh doanh t i Tòa án nhân dânạ
1.2.1. Ý nghĩa đ i v i Tòa án ố ớ
Hòa gi i thành giúp Tòa án gi i quy t v án mà không ph i mả ả ế ụ ả ở phiên tòa, tránh được vi c khi u n i, kháng cáo, kháng ngh , h n chệ ế ạ ị ạ ế quá trình t t ng không c n thi t nh : phúc th m, tái th m hay giámố ụ ầ ế ư ẩ ẩ
đ c th m. Khi các bên tranh ch p ch p nh n phố ẩ ấ ấ ậ ương án hòa gi i doả
Th m phán ho c HĐXX c a Tòa án đ xu t thì Tòa án không ph iẩ ặ ủ ề ấ ả
m phiên tòa đã gi m b t đở ả ớ ược m t cách đáng k r t nhi u chi phí vộ ể ấ ề ề
th i gian, công s c, ti n b c c a không ch b n thân h , mà còn gi mờ ứ ề ạ ủ ỉ ả ọ ả
b t đớ ược gánh n ng xét x , gi m b t đặ ử ả ớ ược m t ph n đáng k nh ngộ ầ ể ữ chi phí c a Tòa án (chi phí l y l i khai, kh o sát, đi u tra, thu th pủ ấ ờ ả ề ậ
ch ng c , chi phí cho vi c m các phiên tòa s th m, phúc th m, giámứ ứ ệ ở ơ ẩ ẩ
đ c th m, tái th m ) Các QĐCN s th a thu n c a đố ẩ ẩ ự ỏ ậ ủ ương sự
thường được gi i quy t d t đi m. Vi c khi u n i, kháng ngh QĐCNả ế ứ ể ệ ế ạ ị
s th a thu n c a các đự ỏ ậ ủ ương s ít x y ra. Trong khi đó, nhi u v ánự ả ề ụ
Trang 17đ a ra xét x đã b kháng cáo, kháng ngh , khi u n i nhi u l n, di n raư ử ị ị ế ạ ề ầ ễ kéo dài, ph c t p, t n kém ti n c a, công s c, th i gian c a Nhà nứ ạ ố ề ủ ứ ờ ủ ướ c
và đương s Trong trự ường h p hòa gi i ợ ả v ánụ tranh ch p h p đ ngấ ợ ồ
h p tác kinh doanhợ không thành thì vi c hòa gi i cũng giúp Tòa án cóệ ả
đi u ki n đ tìm hi u k h n n i dung c a v án v i nh ng tình ti tề ệ ể ể ỹ ơ ộ ủ ụ ớ ữ ế liên quan, n m v ng n i dung tranh ch p, hi u rõ tâm t , tình c m,ắ ữ ộ ấ ể ư ả nguy n v ng c a đệ ọ ủ ương s cũng nh nh ng vự ư ữ ướng m c trong suyắ nghĩ c a h , đ xác đ nh đủ ọ ể ị ường l i xét x đúng đ n trong quá trìnhố ử ắ
gi i quy t v ánả ế ụ và hi u qu xét x đệ ả ử ược nâng cao.
1.2.2. Ý nghĩa đ i v i các đ ố ớ ươ ng s ự
Hòa gi i giúp các đả ương s có tranh ch p hi u bi t pháp lu tự ấ ể ế ậ
h n, n m v ng các quy n và nghĩa v c a b n thân cũng nh s vi cơ ắ ữ ề ụ ủ ả ư ự ệ đang tranh ch p đ có nh ng thái đ , hành vi đúng m c h n, chu n bấ ể ữ ộ ự ơ ẩ ị chu đáo h n cho vi c b o v quy n và l i ích h p pháp c a mìnhơ ệ ả ệ ề ợ ợ ủ trong phiên tòa xét x tranh ch p. Thông qua vi c ti n hành hòa gi iử ấ ệ ế ả các v án tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanhụ ấ ợ ồ ợ giúp các đương sự
hi u bi t và thông c m v i nhau, góp ph n khôi ph c l i tình đoànể ế ả ớ ầ ụ ạ
k t gi a h , giúp h gi i quy t tranh ch p v i tinh th n c i m , gi mế ữ ọ ọ ả ế ấ ớ ầ ở ở ả
b t mâu thu n, ngăn ng a thi t h i li n quan có ngu n g c t tranhớ ẫ ừ ệ ạ ệ ồ ố ừ
ch p phát sinh. Trấ ường h p không hòa gi i thành thì quá trình hòa gi iợ ả ả cũng giúp cho các đương s ng i l i v i nhau, hi u rõ h n nguyênự ồ ạ ớ ể ơ nhân tranh ch p, đấ ược bày t ý chí c a mình. T đó, h có th ph nỏ ủ ừ ọ ể ầ nào tìm được ti ng nói chung, h n ch b t mâu thu n. Các quy đ nhế ạ ế ớ ẫ ị
v hòa gi i giúp các đề ả ương s hi u rõ v quy n t đ nh đo t c aự ể ề ề ự ị ạ ủ mình trong quá trình gi i quy t tranh ch p t i Tòa án. Quy n t đ nhả ế ấ ạ ề ự ị
Trang 18đo t trong gi i quy t tranh ch p th hi n trạ ả ế ấ ể ệ ước h t vi c các đế ở ệ ươ ng
s hoàn toàn đự ượ ực t do th a thu n l a ch n phỏ ậ ự ọ ương th c phù h pứ ợ
đ gi i quy t các tranh ch p phát sinh trong quan h gi a h Tranhể ả ế ấ ệ ữ ọ
ch p đấ ược đ a ra Tòa, thì toàn b quy trình, th t c gi i quy t vư ộ ủ ụ ả ế ụ
ki n s ph i tuân theo các quy đ nh c a pháp lu t t t ng dân s ệ ẽ ả ị ủ ậ ố ụ ự Trong quy trình đó, Tòa án đ i di n cho quy n l c c a Nhà nạ ệ ề ự ủ ướ ẽ c s
đ a ra các quy t đ nh có liên quan cũng nh đ a ra phán quy t cu iư ế ị ư ư ế ố cùng v v ki n. T đó, ch đ nh hòa gi i góp ph n nâng cao ý th cề ụ ệ ừ ế ị ả ầ ứ pháp lu t c a các đậ ủ ương s Thông qua vi c gi i thích pháp lu t c aự ệ ả ậ ủ Tòa án trong phiên hòa gi i, các đả ương s s ph n nào hi u đự ẽ ầ ể ược quy
đ nh c a pháp lu t v v n đ mà h đang tranh ch p. T đó, các bênị ủ ậ ề ấ ề ọ ấ ừ
có th hi u và t quy t đ nh v vi c gi i quy t tranh ch p, không tráiể ể ự ế ị ề ệ ả ế ấ
v i quy đ nh c a pháp lu t.ớ ị ủ ậ
1.2.3. Ý nghĩa v kinh t xã h i ề ế ộ
Không m t th t c t t ng nào mà quy n t đ nh đo t c a độ ủ ụ ố ụ ề ự ị ạ ủ ươ ng
s l i đự ạ ược th hi n rõ nét nh trong th t c hòa gi i. T i th t cể ệ ư ủ ụ ả ạ ủ ụ này, đương s có quy n quy t đ nh s ti p t c kéo dài quá trình gi iự ề ế ị ẽ ế ụ ả quy t v án hay không, đ a ra nh ng yêu c u, đ ngh liên quan đ nế ụ ư ữ ầ ề ị ế tranh ch p và ch p nh n hay không ch p nh n yêu c u c a các đấ ấ ậ ấ ậ ầ ủ ươ ng
s khác… Vi c gi i quy t v án nhanh chóng, h p tình, h p lý cũngự ệ ả ế ụ ợ ợ
c ng c ni m tin c a nhân dân vào các c quan nhà nủ ố ề ủ ơ ước.
Khi ti n hành hòa gi i, Th m phán ph i gi i thích cho các đế ả ẩ ả ả ươ ng
s v các chính sách c a nhà nự ề ủ ước, nh ng quy đ nh c a pháp lu t,ữ ị ủ ậ
đ ng viên khuy n khích h …B i v y, công tác hòa gi i đã giúpộ ế ọ ở ậ ả
đương s hi u bi t h n v pháp lu t, v quy n và nghĩa v c aự ể ế ơ ề ậ ề ề ụ ủ
Trang 19mình. Hi u bi t pháp lu t s giúp cho h có kh năng b o v quy nể ế ậ ẽ ọ ả ả ệ ề
l i c a chính mình, có cách c x phù h p v i các quy đ nh c a phápợ ủ ư ử ợ ớ ị ủ
lu t, tránh nh ng hành vi vi ph m pháp lu t. Hòa gi i thành s giúpậ ữ ạ ậ ả ẽ các đương s hi u bi t, thông c m cho nhau, khôi ph c l i tình đoànự ể ế ả ụ ạ
k t gi a h , giúp h gi i quy t tranh ch p v i tinh th n c i m Nhế ữ ọ ọ ả ế ấ ớ ầ ở ở ư
v y, hòa gi i đã c ng c tình đoàn k t trong nhân dân, gi m b tậ ả ủ ố ế ả ớ
nh ng mâu thu n, góp ph n vào vi c gi gìn an ninh tr t t , côngữ ẫ ầ ệ ữ ậ ự
b ng xã h i, đ m b o cho các quan h xã h i phát tri n lành m nh. ằ ộ ả ả ệ ộ ể ạ1.3. N i dung c b n c a pháp lu t hòa gi i tranh ch p h pộ ơ ả ủ ậ ả ấ ợ
tr ng s t nguy n th a thu n c a các đọ ự ự ệ ỏ ậ ủ ương s , không đự ược dùng
vũ l c ho c đe d a dùng vũ l c, b t bu c các đự ặ ọ ự ắ ộ ương s ph i th a ự ả ỏthu n không phù h p v i ý chí c a mình và n i dung th a thu n gi a ậ ợ ớ ủ ộ ỏ ậ ữcác đương s không đự ược vi ph m đi u c m c a lu t, không trái đ o ạ ề ấ ủ ậ ạ
đ c xã h iứ ộ 2
1.3.2. Thành ph n tham gia hòa gi i tranh ch p h p đ ng h p ầ ả ấ ợ ồ ợ tác kinh doanh t i Tòa án nhân dân ạ
Thành ph n tham gia hòa gi i, bao g mầ ả ồ : Th m phán ch trì,ẩ ủ
Th ký ghi biên b n, các đư ả ương s ho c ngự ặ ườ ại đ i di n h p pháp c aệ ợ ủ
2 Đi u 205 BLTTDS ề 2015.
Trang 20các đương s , ngự ườ ải b o v quy n và l i ích h p pháp c a đệ ề ợ ợ ủ ương sự (n u có), ngế ười phiên d ch (n u có), v.v…ị ế 3
1.3.3. Trình t , th t c hòa gi i ự ủ ụ ả tranh ch p h p đ ng h p tác ấ ợ ồ ợ kinh doanh t i Tòa án nhân dân ạ
Th m phán ph i thông báo cho các đẩ ả ương s đ tri u t p h đ nự ể ệ ậ ọ ế tham gia phiên h p ki m traọ ể vi c giao n p, ti p c n, công khai ch ngệ ộ ế ậ ứ
c và phiên hòa gi iứ ả 4 và sau đó ti n hành hòa gi i theo quy đ nh t iế ả ị ạ
Đi u 210 BLTTDSề 2015. Đ i v i vi c x lý k t quố ớ ệ ử ế ả hòa gi i: Trongả
trường h p hòa gi i không thành thì t ng trợ ả ừ ường h p, Th mợ ẩ phán ra
m t trong 04 quy t đ nh: Công nh n s th a thu n c a các độ ế ị ậ ự ỏ ậ ủ ương s ;ự
t m đình ch /đình ch gi i quy t v án ho c đ a v án ra xét xạ ỉ ỉ ả ế ụ ặ ư ụ ử 5. Trong trường h p hòa gi i thành: Tòa án s l p biên b n hòa gi iợ ả ẽ ậ ả ả thành, h t th i h nế ờ ạ 7 ngày, k t ngày l p biên b n hòa gi i mà khôngể ừ ậ ả ả
có đương s nào thay đ i ý ki n v s th a thu n đó thì Th m phánự ổ ế ề ự ỏ ậ ẩ
ra QĐCN s th a thu n c a cácự ỏ ậ ủ đương s ự
1.4. Các y u t tác đ ng đ n hòa gi i trong v án tranh ch pế ố ộ ế ả ụ ấ
h p đ ng h p tác kinh doanh t i Tòa án nhân dânợ ồ ợ ạ
Th nh t, ứ ấ quy đ nh c a pháp lu t hi n hành trong vi c gi i quy tị ủ ậ ệ ệ ả ế
m t v án tranh ch p h p đ ng h p tác kinh doanh c th hay b t cộ ụ ấ ợ ồ ợ ụ ể ấ ứ
m t v án nào khác t i TAND thì v m t pháp lu t đ u tiên ph i tuânộ ụ ạ ề ặ ậ ầ ả theo cũng nh phù h p v i các văn b n quy ph m pháp lu t hi n hànhư ợ ớ ả ạ ậ ệ
nh hi n pháp, BLDS, BLTTDS, lu t thư ế ậ ương m i, lu t doanh nghi p,ạ ậ ệ LĐT mà chính y u nh t là BLTTDS năm 2015. ế ấ
3 Đi u 209 BLTTDS ề 2015
4 Đi u 208 BLTTDS ề 2015
5 Kho n 3 Đi u 203 BLTTDS ả ề 2015
Trang 21Th hai, ứ năng l c c a ngự ủ ười ti n hành t t ng, c th là Th mế ố ụ ụ ể ẩ phán, th ký, H i th m nhân, đ u tiên là ngư ộ ẩ ầ ười Th m phán ch trìẩ ủ phiên hòa gi i c n ph i n m v ng các qui đ nh pháp lu t thu c lĩnhả ầ ả ắ ữ ị ậ ộ
v c đự ược phân công đ m nhi m m t cách chuyên sâu; thu nh n và xả ệ ộ ậ ử
lý thông tin đ ph c v vi c th c hi n có hi u qu ch c năng, nhi mể ụ ụ ệ ự ệ ệ ả ứ ệ
v , quy n h n đụ ề ạ ược giao. Có kh năng phân tích, đánh giá m t cáchả ộ chính xác, toàn di n nh ng tài li u, ch ng c đ làm căn c cho vi cệ ữ ệ ứ ứ ể ứ ệ
ra các quy t đ nh, b n án phù h p v i th c ti n. Có kh năng l pế ị ả ợ ớ ự ễ ả ậ
lu n, tranh lu n, l y l i khai v i nh ng ngậ ậ ấ ờ ớ ữ ười tham gia t t ng; k pố ụ ị
th i x lý các tình hu ng phát sinh theo đúng qui đ nh c a pháp lu t.ờ ử ố ị ủ ậ Ngoài các đi u ki n v chuyên môn, h còn ph i có trình đ lý lu nề ệ ề ọ ả ộ ậ chính tr , ph i thị ả ường xuyên trau d i đ o đ c ngh nghi p đ hồ ạ ứ ề ệ ể ướ ngcác đương s đ n vi c hòa gi i thành. ự ế ệ ả
Th ba ứ : M c tiêu chung c a các bên trong h p đ ng h p tác kinh ụ ủ ợ ồ ợ doanh có nh h ả ưở ng l n đ n vi c hòa gi i các tranh ch p x y ra ớ ế ệ ả ấ ả
Trang 22Th năm, ứ s h p tác c a đự ợ ủ ương s : Đự ương s không h p tácự ợ trong quá trình gi i quy t v án nh không đ n Tòa án làm vi c thìả ế ụ ư ế ệ không th ti n hành m phiên hòa gi i hay để ế ở ả ương s đ n Tòa án làmự ế
vi c nh ng không th hi n thái đ mu n gi i quy t v vi c, khôngệ ư ể ệ ộ ố ả ế ụ ệ trình bày đúng tr ng tâm n i dung s vi c, c tình né tránh nh m kéoọ ộ ự ệ ố ằ dài th i gian thì nh hờ ả ưởng r t nhi u đ n công tác hòa gi i, hòa gi iấ ề ế ả ả thành
- Trong th i h n chu n b xét x s th m v án: Hòa gi i là m tờ ạ ẩ ị ử ơ ẩ ụ ả ộ
ho t đ ng mà Tòa án ph i th c hi n trong quá trình chu n b xét xạ ộ ả ự ệ ẩ ị ử
s th m các v án. Tr trơ ẩ ụ ừ ường h p v án đợ ụ ược gi i quy t theo thả ế ủ
t c rút g n, ụ ọ v án không đụ ược hòa gi i và v án không ti n hành hòaả ụ ế
gi i đả ược quy đ nh t i Đi u 206, Đi u 207 ị ạ ề ề BLTTDS 2015 thì sau khi Tòa án ti n hành th lý v án đ n trế ụ ụ ế ước ngày xét x s th m thì Tòaử ơ ẩ