đề 1 đến 15 thi thử tốt nghiệp THPT 2021 môn văn THPT(có lời giải chi tiết)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ về tầm quan trọng của sự trải nghiệm trong cuộc sống của mỗi người.. - Nêu suy nghĩ của bản thân: + P

Trang 1

ĐỀ THI MÔN: NGỮ VĂN 12

Thời gian làm bài: 120 phút; không kể thời gian phát đề

I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi ở bên dưới

Để trưởng thành, tất cả chúng ta đều phải trải qua hai cuộc đấu tranh: một cuộc đấu tranh bên ngoài và một cuộc đấu tranh ngay trong tâm trí mỗi người Nhưng cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất chính là cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người Đó là cuộc đấu tranh chống lại những thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giận sắp bùng phát, những lời gian dối chực trào, những phán xét thiếu cơ sở và

cả những căn bệnh hiểm nghèo… Những cuộc đấu tranh như thế diễn ra liên tục và thật

sự rất gian khó, nhưng lại là điều kiện giúp bạn nhận ra cảnh giới cao nhất của mình

Hãy luôn cẩn trọng và can đảm Hãy tiếp thu ý kiến những người xung quanh nhưng đừng để họ chi phối quá nhiều đến cuộc đời bạn Hãy giải quyết những bất đồng trong khả năng của mình nhưng đừng quên đấu tranh đến cùng để hoàn thành mục tiêu đề

ra Đừng để bóng đen của nỗi lo sợ bao trùm đến cuộc sống của bạn

Bạn phải hiếu rằng, dù có thất bại thảm hại đến mấy chăng nữa thì bạn cũng đã học hỏi được điều gì đó bổ ích cho mình Vì vậy, hãy tin tưởng vào con đường mình đang đi và vững vàng trong cuộc đấu tranh vì những mục tiêu cao cả

Với sự hi sinh, lòng kiên trì, quyêt tâm nỗ lực không mệt mỏi và tính tự chủ của mình, nhất định bạn sẽ thành công Bạn chính là người làm chủ số phận của mình…”

(Trích Đánh thức khát vọng, nhiều tác giả, First News tổng hợp NXB Hồng Đức, 2017, tr.67,78)

Trang 2

Theo tác giả: "Cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất” là gì? (0,75 điểm)

Câu 4: Thông hiểu

Anh/ chị hiểu như thế nào về ý kiến: “Dù có thất bại thảm hại đến mấy chăng nữa thì bạn

cũng đã học hỏi được một điều gì đó bổ ích cho mình” (1 điểm)

II Làm văn (7,0 điểm) Vận dụng cao

Câu 1 (2 điểm)

Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)

trình bày suy ghĩ của anh chị về ý kiến: “Bạn chính là người làm chủ số phận mình”

Câu 2 (5 điểm)

Nhận xét về hìn tượng sông Đà có ý kiến cho rằng: “Con Sông Đà thu hút người đọc bởi

sự hung bạo nhưng cũng làm say đắm lòng người bởi vẻ đẹp trữ tình” Bằng việc cảm

nhận vẻ đẹp đoạn trích sau, anh/ chị hãy làm rõ ý kiến trên

… Hùng vĩ của Sông Đà không phải chỉ có thác đá Mà nó còn là những cảnh đá bờ sông, dựng vách thành, mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ mới có mặt trời Có chỗ vách đá thành chẹt lòng Sông Đà như một cái yết hầu Đứng bên này bờ nhẹ tay ném hòn đá qua bên kia vách Có quãng con nai con hổ đã có lần vọt từ bờ bên này sang bờ bên kia Ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang mùa hè mà cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đứng

ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên một khung cửa sổ nào trên cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện

Lại như quãng mặt ghềnh Hát Loóng, dài hàng ngàn cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng

xô gió, cuồn cuộn gió gùn ghè suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xuýt bất cứ người lái đò Sông Đà nào tóm được qua đấy Quãng này mà khinh suất tay lái thì cũng dễ lật ngửa bụng thuyền ra

Lại như quãng Tà Mường Vát phía dưới Sơn La Trên sông bỗng có những cái hút nước giống như cái giếng bê tông thả xuống sông để chuẩn bị làm móng cầu Nước ở đây thở

và kêu hư cái cống bị sặc Trên mặt, cái hút xoáy tít đáy, cũng cũng đang quay lừ lừ những cánh quạ đàn

(…) Hình như khi mà ta đã quen đọc bản đồ sông núi, thì mỗi lúc ngồi tàu bay trên chiều cao mà nhìn xuống đất nước Tổ quốc bao la, càng thấy quen thuộc với từng nét sông tãi

ra trên đại dương đá lờ lờ bóng mây dưới chân mình Con Sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo

Trang 3

tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi mèo đốt nương xuân Tôi đã nhìn say sưa làn mây mùa xuân bay trên Sông Đà, tôi đã xuyên qua đám mây mùa thu mà nhìn xuống dòng nước Sông Đà Mùa xuân, dòng sông xanh ngọc bích, chứ nước Sông Đà không xanh màu xanh canh hến của sông Gâm, sông Lô Mùa thu nước Sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa, lừ lừ cái màu đỏ giận dữ ở một người bất mãn, bưc bội gì mỗi độ thu về

(Người lái đò Sông Đà, Nguyễn Tuân, Ngữ văn lớp 12, Tập 1, NXB Giáo Dục Việt Nam,

2018, T 186)

Trang 3

Trang 4

LỜI GIẢI CHI TIẾT

- Biện pháp tu từ: Điệp cấu trúc (Hãy… nhưng…)

- Tác dụng: Nhấn mạnh cần cân bằng giữa việc giải quyết những vấn đề, nhữngtác động từ bên ngoài với các vấn đề trong nội tại mỗi cá nhân

nỗ lực, cố gắng, trau dồi bản thân trở nên tốt đẹp hơn, hoàn thiện hơn

- Nêu suy nghĩ của bản thân:

+ Đừng ngại vấp ngã, đừng sợ thất bại, đừng chán nản bi quan khi gặp phải thất

Trang 5

bại

+ Hãy biết cách đứng lên sau mỗi lần vấp ngã bằng chính những kinh nghiệm, bàihọc đúc kết từ thất bại

Trang 5

Trang 6

II Câu 1

Phương pháp: Tìm hiểu đề, xác định rõ vấn đề cần nghị luận (nghị luận về một

tư tưởng đạo lý “Bạn chính là người làm chủ số phận mình”) Phân tích, lí giải,

Vui vẻ, hạnh phúc, khổ đau tất cả dều dựa vào sự sắp đặt

- Làm chủ: Là tự mình quyết định cuộc sống của mình, không dựa dẫm hay bị chiphối bởi bất cứ yếu tố nào

=> Số phận mỗi con người do chính bản thân nắm giữ, quyết định Cuộc đời mộtngười có vui hay buồn, khổ đau hay hạnh phúc là do chính bản thân họ tạo ra,nắm bắt và quyết định

DC: Nick Vujjik một người khuyết tật nhưng chọn cách nhìn cuộc sống đầy tíchcực Anh không chỉ tạo ta cho mình một cuộc sống ý nghĩa mà còn truyền cảmhứng sống tới rất nhiều nhiều trên thế giới

+ Lựa chọn đứng lên sau vấp ngã hay chết chìm trong thất bại cũng là từ tư duy,

sự kiên trì, nỗ lực của mỗi con người

DC: Nhà văn Bandac vốn là một tiểu thương Sau đó ông gặp phải thất bại lớntrong kinh doanh khiến ông lâm vào cảnh nghèo đói Thế nhưng, không để cuộcđời mình chết trìm trong thất bại, ông vẫn cố gắng từng ngày để thay đổi nó Ôngbắt đầu lại bằng cách viết văn và cuối cùng với sự nỗ lực của bản thân ông đã thayđổi được cuộc đời, bước ra từ thất bại và trở thành một nhà văn nổi tiếng của thế

Trang 7

Câu 2:

Phương pháp: Xác định rõ vấn đề cần nghị luận: “Con Sông Đà thu hút người

đọc bởi sự hung bạo nhưng cũng làm say đắm lòng người bởi vẻ đẹp trữ tình”.

Chứng minh thông qua đoạn trích

Đọc kỹ đoạn trích, phân tích, bình luận

Cách giải:

I Mở bài

- Giới thiệu một số nét tiêu biểu về tác giả Nguyễn Tuân: Cuộc đời, con người vàphong cách nghệ thuật đặc trưng của nhà thơ

- Nêu khái quát chung về tác phẩm “Người lái đò sông Đà”: hoàn cảnh sáng tác,

vị trí, giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật

- Khẳng đinh luận đề và khái quát nội dung đoạn trích: Con sông Đà thu hút người đọc bởi sự hung bạo nhưng cũng làm say đắm lòng người bởi vẻ đẹp trữ tình

II Thân bài

1 Con sông Đà thu hút người đọc bởi sự hung bạo

- Vách đá:

+ Dòng sông không trôi giữa đôi bờ “cát trắng phẳng lì” thơ mộng mà bờ sông

“dựng vách thành”, cao vút, dựng đứng Sử dụng nghệ thuật ẩn dụ những khối đá

bờ sông được Nguyễn Tuân ví như những thành trì kiên cố, vững chãi và đầy rẫy

sự nguy hiểm, bí ẩn, đe doạ trực chờ

+ Quãng sông thì hẹp đến nỗi “con nai, con hổ có lần vọt từ bờ sông này sang bờkia” “Mặt sông chỗ ấy chỉ đúng ngọ mới có mặt trời” Các liên tưởng tưởngchừng như bâng quơ, ngẫu nhiên nhưng lại chứa đựng đầy dụng ý nghệ thuật củatác giả Chỗ sông phải đến tận giữa trưa, khi mặt trời lên cao nhất mới có ánhnắng chiếu vào Động từ mạnh xen lẫn với nghệ thuật so sánh “như một cái yếthầu” và hình ảnh hai bên bờ con hươu con nai có thể nhảy qua đã được tác giảkhéo léo lồng vào, giúp người đọc hình dung ra độ cao của vách đá, độ hẹp củalòng sông

+ Ngồi trong khoang thuyền đi qua khúc sông ấy “mùa hè cũng thấy lạnh” Tácgiả miêu tả thông qua cảm giác, giữa mùa hè nóng nực oi bức tác giả lại cảm thấylạnh khi qua đây Phải chăng chính cái khung cảnh choáng ngợp, kỳ vĩ, chật hẹpTrang 7

Trang 8

Hành trình đến bất cứ kết quả nào – dù là một kỹ năng tuyệt vời hay một cách sống tốt đẹp – cũng quan trọng ngang bằng với đích đến của nó (nếu không nói là quan trọng hơn) Có một điều tôi mong bạn hãy suy ngẫm: hành trình leo núi ban tặng nhiều giá trị

và phần thưởng hơn việc đến được đỉnh núi Tại sao ? Bởi vì chính cuộc hành trình sẽ hình thành cá tính, tạo cơ hội để bạn nhận ra tiềm năng của mình và kiểm tra xem bạn thực sự muốn chiến đấu đến đâu Chính hành trình mới dạy bạn, biến đổi bạn, và kêu gọi tài năng ẩn náu trong con người bạn Bạn phải phát huy những phẩm chất của một người xuất sắc, như sự kiên định, dẻo dai, trắc ẩn, hiểu biết Tất nhiên, đạt tới ước mơ sẽ đem lại cảm giác tuyệt vời Tôi luôn đồng ý như vậy Nhưng nó không mang lại những quà tặng tương tự như những gì bạn nhận được qua cuộc hành trình Trong thử thách, ta học hỏi được nhiều hơn lúc thành công

(Đời ngắn đừng ngủ dài, Robin Sharma, NXB Trẻ, 2018)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản

Câu 2 Theo tác giả, hành trình khiến bạn phải phát huy những phẩm chất nào?

Câu 3 Vì sao tác giả cho rằng: Hành trình đến bất cứ kết quả nào – dù là một kỹ năng

tuyệt vời hay một cách sống tốt đẹp – cũng quan trọng ngang bằng với đích đến của nó?

Câu 4 Anh/Chị có đồng tình với ý kiến của tác giả: Trong thử thách, ta học hỏi được

nhiều hơn lúc thành công? Vì sao?

II Làm văn (7,0 điểm)

Câu 1

Trang 9

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về tầm quan trọng của sự trải nghiệm trong cuộc sống của mỗi người

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa (Tây Tiến – Quang Dũng, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trên

Trang 10

hay một cách sống tốt đẹp – cũng quan trọng ngang bằng với đích đến của nó vì:

chính cuộc hành trình sẽ hình thành cá tính, tạo cơ hội để bạn nhận ra tiềm năngcủa mình và kiểm tra xem bạn thực sự muốn chiến đấu đến đâu Chính hành trìnhmới dạy bạn, biến đổi bạn, và kêu gọi tài năng ẩn náu trong con người bạn Bạnphải phát huy những phẩm chất của một người xuất sắc, như sự kiên định, dẻo dai,trắc ẩn, hiểu biết

Trang 11

=> Trải nghiệm có ý nghĩa quan trọng trong cuộc đời mỗi con người

3 Bình luận: - Ý nghĩa sự trải nghiệm đối với mỗi cá nhân:

+ Trải nghiệm đem lại cho mỗi cá nhân kinh nghiệm thực tế, trưởng thành trongsuy nghĩ, hành động

+ Trải nghiệm giúp mỗi chúng ta khám phá ra điểm mạnh, điểm yếu để từ đó lựachọn con đường đúng đắn

+ Trải nghiệm giúp con người tôi rèn ý chí, bản lĩnh, sẵn sàng đối mặt với mọikhó khăn, thử thách để vươn tới thành công

+ Con người đặc biệt là người trẻ tuổi cần trải nghiệm để khám phá thế giới vàchính mình

4 Tổng kết vấn đề

Trang 11

Trang 12

- Giới thiệu đoạn trích: Đoạn trích thuộc phần hai của bài thơ, là hồi ức của QuangDũng về những đêm liên hoan văn nghệ và cảnh sông nước miền Tây thơ mộng

2 Thân bài

Trái ngược với đoạn thơ mở đầu bài thơ, thiên nhiên và con người miền Tây trongđoạn thơ này là một thế giới khác Đó là những nét vẽ mềm mại, uyển chuyển, tàihoa, tinh tế, thấm đẫm chất thơ, chất nhạc, chất hào hoa, lãng mạn của QuangDũng

a Những kỉ niệm đẹp về tình quân dân trong đêm liên hoan văn nghệ:

"Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ"

- Với nét vẽ khỏe khoắn, mê say, Quang Dũng dẫn ta vào một đêm liên hoan vănnghệ Đây là những kỉ niệm đẹp, hấp dẫn nơi xứ lạ, một đêm liên hoan văn nghệhiếm có giữa binh đoàn Tây Tiến và nhân dân địa phương Cảnh ấy thực mà như

mơ, vui tươi mà sống động

+ Cả doanh trại bừng sang dưới ánh lửa đuốc bập bùng, tưng bừng hân hoan nhưmột ngày hội Trong ánh đuốc lung linh, kì ảo, trong âm thanh réo rắt của tiếngkhèn, những cô gái Thái lộng lẫy, rực rỡ trong bộ trang phục lạ, dáng điệu e thẹn,tình tứ trong vũ điệu đậm sắc màu dân tộc đã thu hút hồn vía của những chàng traiTây Tiến

b Cảnh chia ly trên sông nước:

Trang 13

Thực tế cuộc sống quanh ta cũng cho thấy, có khá nhiều người không có bằng ĐH, không xuất chúng, cũng chẳng nổi tiếng như Bill Gates, nhưng sự thành công của họ lại có phần vượt trội không ít người có bằng ĐH

Ngày nay, khi bạn có thực tài, nếu không làm cho cơ quan Nhà nước thì làm ở khu vực tư nhân; nếu không tư nhân thì là nước ngoài Hay tự mình dùng mình! Thậm chí, nếu ở trong nước không có đất dụng võ thì ra thế giới Với công việc, năm châu bốn biển đều

có thể là nhà của mình

Hiện xã hội cũng đang "khát" nhân lực, hàng trăm ngàn công ty đang cần hàng triệu người có thực tâm, thực lực để giúp họ Chẳng hạn, họ cần một chuyên gia giỏi về điện (bất kể có bằng hay không), chứ họ không cần một kỹ sư điện, nhưng lại hiểu biết quá ít

về điện Còn giả sử bạn nộp đơn vào một số nơi nào đó mà họ không quan tâm đến giá trị thực thì chắc hẳn nơi đó không thuộc về bạn

Cuộc đời không quá dài để mình có thể phung phí thời gian, nhưng cũng đủ dài để làm được những gì mà mình muốn Và cuộc đời cũng giống như cuộc đua marathon, dù có bị thua kém bạn bè ở những km đầu tiên nhưng mình vẫn có thể là người về đích trước tiên Hãy tin rằng: "18 tuổi, bạn còn hơn 60 năm cuộc đời, vẫn còn kịp, nhưng phải nhanh lên kẻo không kịp Và rằng, trong cuộc đời, chỉ có "sự học" và "thực học" của mình mới tạo nên giá trị và quyết định thân phận của chính mình, và điều đó còn lớn lao hơn "ĐH" rất nhiều"

(Lược ghi ý kiến của ông Giản Tư Trung – Hiệu trưởng trường Doanh nhân PACE)

Câu 1 Nhận biết

Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản

Trang 13

Trang 14

Chỉ ra và nêu tác dụng biện pháp tu từ: "Cuộc đời cũng giống như cuộc đua marathon, dù

có bị thua kém bạn bè ở những km đầu tiên nhưng mình vẫn có thể là người về đích trước tiên"

Câu 3 Thông hiểu

Theo anh/chị hiểu như thế nào về câu nói: "Chẳng hạn, họ cần một chuyên gia giỏi về điện (bất kể có bằng hay không), chứ họ không cần một kỹ sư điện, nhưng lại hiểu biết quá ít về điện"?

Lời khuyên "18 tuổi, bạn còn hơn 60 năm cuộc đời, vẫn còn kịp, nhưng phải nhanh lên kẻo không kịp" gợi anh/chị suy nghĩ gì?

Câu 1

Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về

giá trị của “thực học” đối với tuổi trẻ trong cuộc sống

Câu 2

Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp của con người và thiên nhiên qua đoạn thơ sau trong bài

thơ Tây Tiến của Quang Dũng Từ đó, nhận xét về vẻ đẹp lãng mạn của bài thơ “Tây Tiến”.

“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”.

Trang 15

- Biện pháp tu từ: So sánh (Cuộc đời so sánh với cuộc đua marathon)

- Tác dụng: Làm tăng sức gọi hình cho sự diễn đạt, giúp người đọc dễ dàng liêntưởng đến sự việc đang bàn luận Qua đó, người viết khẳng định ý chí, nghị lực,tinh thần vượt khó, sự cầu tiến,… sẽ tạo động lực để tuổi trẻ đạt được mục tiêumình đề ra

gắng phấn đấu, sống cống hiến làm đẹp cho cuộc đời mình Thế nhưng nếu vì thế

mà chần chừ thì chúng ta sẽ lãng phí thời gian, đánh mất tuổi xuân

- Nêu suy nghĩ của bản thân:

+ Phải biết quý trọng thời gian, sống cống hiến hết mình cho cuộc đời

+ Cơ hội không đến nhiều lần trong cuộc đời Vì thế, cần luôn tận dụng, nắm bắt

Trang 15

Trang 16

nó từ khi còn trẻ để làm nên sự nghiệp của bản thân

II Câu 1

Phương pháp: Tìm hiểu đề, xác định rõ vấn đề cần nghị luận (nghị luận về một

vấn đề xã hội “Giá trị của “thực học” trong đời sống) Phân tích, lí giải, tổng hợp

Cách giải:

1 Giới thiệu vấn đề: Giá trị của “thực học” đối với tuổi trẻ trong cuộc sống

2 Giải thích:

- “Thực học” nghĩa là học thật, nhằm hiểu biết thật, nắm tri thức thật, không phải là

sự hiểu biết bên ngoài, giả tạo không có thực chất, không có mục đích chân chính,không hiểu quả, không có giá trị thật

=> “Thực học” cần thiết đôi với tuổi trẻ và nó đang trở thành một vấn đề đángđược quan tâm trong cuộc sống hiện nay

3 Bình luận:

- Giá trị của việc “thực học”

+ Khi “thực học” tuổi trẻ sẽ tiết kiệm được thời gian Khi chúng ta học một vấn đề

mà hiểu được hết ý nghĩa của nó thì sẽ dễ dàng ghi nhớ hơn và cũng nhớ lâu hơn.Điều ấy sẽ trở thành hữu ích khi chúng ta bắt gặp lại một vấn đề cần sử dụng kiếnthức đó trong cuộc sống Việc học sâu nhớ lâu giúp chúng ta có thể dễ dàng liên kếtkiến thức này với kiến thức khác từ đó mở rộng nhiều kiến thức nâng cao hơn + Việc thực học mang lại sự hiểu biết, kiến thức, khả năng phán đoán, nhận thức

Có thể phân biệt phải trái, đúng sai ở nhiều khía cạnh Cách nhìn nhận vấn đề mangtính toàn diện hơn Từ đó là nền tảng để phát huy nhân cách, phẩm chất, gia tănggiá trị tinh thần trong mỗi cá nhân, tập thể, cộng đồng và xã hội

Trang 17

Câu 2:

Phương pháp: Xác định rõ vấn đề cần nghị luận: “Vẻ đẹp con người và thiên

nhiên qua đoạn thơ trong bài thơ Tây Tiến” Nhận xét vẻ đẹp lãng mạn của bài thơ.

Biểu cảm, bình luận, phân tích, tổng hợp

Cách giải:

I Mở bài

- Giới thiệu một số nét tiêu biểu về tác giả Quang Dũng: Cuộc đời, con người vàphng cách nghệ thuật đặc trưng của nhà thơ

- Nêu khái quát chung về tác phẩm “Tây Tiến”: hoàn cảnh sáng tác, vị trí, giá trị

nội dung, giá trị nghệ thuật

- Khái quát nội dung của đoạn thơ: Vẻ đẹp con người và thiên nhiên qua đêm liênhoan lửa trại cùng khung cảnh thiên nhiên miền Tây hoang sơ mĩ lệ

II Thân bài

1 Vẻ đẹp con người qua đêm liên hoan lửa trại thắm tình quân dân

- Câu 1: Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

+ Cụm từ “hội đuốc hoa”: Không phải là một ánh lửa trại bình thường mà là một

hội đuốc hoa Đuốc hoa hay còn gọi là hoa chúc, là một từ Hán việt dùng để chỉngọn nến thắp lên trog đêm tân hôn Nét độc đáo trong thơ Quang Dũng đó là tácgiả đã sử dụng hìn ảnh tượng trưng cho hạnh phúc lứa đôi để diễn tả tình quân dân

+ Động từ “bừng”: Cảnh tượng của một đêm liên hoan văn nghệ rực rỡ, tưng bừng được diễn tả rõ nét qua động từ “bừng” Chỉ với một từ mà tác giả đã làm bức

tranh trong bài thơ trở nên sống động như đang hiện ra trước mắt Phải chăng đây

là sự bừng sáng của ánh đuốc, là sự tưng bừng của âm nhạc hay chính là tiếng hátrộn rã vang dội khắp không gian rừng núi miềnTây

-Câu 2: Kìa em xiêm áo tự bao giờ

+ Kìa em là đại từ dùng để chỉ đối tượng từ xa nhưng trong bài nó còn mang một

hàm ý chỉ thái độ bất ngờ, ngạc nhiên, là nềm vui thích rất đỗi tình tứ của ngườilính trẻ khi nhìn thấy người con gái vùng cao trong xiêm áo lộng lẫy, uyển chuyểntheo điệu nhạc, điệu múa tự bao giờ Từ em như một nốt nhấn của câu thơ Đó làcách gọi trìu mến, tình tứ, đong đầy sự yêu thương, trìu mến, say mê của lính TâyTiến với các cô gái

Trang 18

SỞ GD & ĐT VĨNH PHÚC KỲ KHẢO SÁT KIẾN THỨC CHUẨN BỊ CHO

KÌ THI TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2021 – LẦN 1

Mục tiêu:

Kiến thức: Kiểm tra mức độ đạt chuẩn kiến thức của học sinh cụ thể như sau:

- Kiến thức làm văn, tiếng Việt

- Kiến thức văn học: Tác giả, tác phẩm

- Kiến thức đời sống

Kĩ năng:

- Kĩ năng đọc hiểu văn bản

- Kĩ năng tạo lập văn bản (viết đoạn văn nghị luận xã hội, viết bài văn nghị luận văn học)

I Đọc hiểu (3,0 điểm) (ID: 449761)

“( ) Với học sinh, thách thức của các em cũng vô cùng to lớn Là thế hệ của thế kỉ 21, các em sẽ phải đối mặt với một thế giới đầy biến động: những biến đổi khí hậu bất thường, nguồn tài nguyên đang cạn kiệt, môi trường đang bị ô nhiễm và bị tàn phá ghê gớm Ngoài ra, những định hướng nghề nghiệp em chọn cho mình trong hôm nay, chưa chắc có thể tồn tại ở ngày mai

Trong một công trình nghiên cứu của mình, Howard Gardner, cha đẻ của thuyết đa trí tuệ

đã từng chỉ ra: đến năm 2030, 47% nghề nghiệp hiện nay sẽ biến mất Nghĩa là có những nghề nghiệp mới ra đời và thay thế nghề nghiệp cũ, em đã chuẩn bị tâm thế cho mình trước sự thay đổi đó chưa?

Lại thêm một câu hỏi nữa đặt ra “Liệu chúng ta, thế hệ của một Việt Nam đầy sức trẻ có tụt hậu với cuộc cách mạng 4.0 như chúng ta tụt hậu với cuộc cách mạng 3.0 hay không? Cốt lõi của sự thay đổi là sự dũng cảm của mỗi người Dũng cảm để thừa nhận, dũng cảm

để học hỏi, dũng cảm để tìm giải pháp, cách thức, dũng cảm để đối đầu

(…) Các em dũng cảm để đối mặt với việc lười nhác, với việc học tập thụ động Đối mặt vơi những thói hư tật xấu của mình và xã hội Đối mặt với sự vô cảm của mình ngay cả

Trang 19

với những người thân yêu nhất Đối mặt với thách thức để các em nhận ra mình thiếu tư duy phản biện, một phẩm chất không thể thiếu của công dân thế kỷ XXI ”

(Bài phát biểu khai giảng - Thầy Nguyễn Minh Quý - THPT Trần Nguyên Hãn - HảiPhòng 05/09/2017)

Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên

Trong đoạn trích người viết đã chỉ ra những thách thức gì mà các em học sinh phải đối mặt

ở thế kỷ XXI?

Nêu hiệu quả của việc sử dụng câu hỏi tu từ trong câu văn sau: Liệu chúng ta, thế hệ của một Việt Nam đầy sức trẻ có tụt hậu với cuộc cách mạng 4.0 như khi ta tụt hậu với cuộc cách mạng 3.0 hay không?

Anh/chị có đồng tình với quan điểm: Những định hướng nghề nghiệp em chọn cho mình trong hôm nay, chưa chắc có thể tồn tại ở ngày mai? Vì sao?

Câu 1 (ID: 449766)

Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ)

trả lời câu hỏi: Làm thế nào để rèn tư duy phản biện ở mỗi người?

Câu 2 (ID: 449767)

Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu qua đoạn trích:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Ở ngoài kia đại dương Trăm nghìn con sóng đó Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở

Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa

Trang 19

Trang 20

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh - một phương Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ

(Trích Sóng, Xuân Quỳnh, Ngữ văn 12, Tập một, Nxb Giáo dục Việt Nam, 2019)

- Những thách thức mà thế hệ trẻ phải đối mặt ở thế kỉ 21 là: Là thế hệ của thế kỉ

21, các em sẽ phải đối mặt với một thế giới đầy biến động: những biến đổi khí hậu bất thường, nguồn tài nguyên đang cạn kiệt, môi trường đang bị ô nhiễm và

bị tàn phá ghê gớm Ngoài ra, những định hướng nghề nghiệp em chọn cho mình trong hôm nay, chưa chắc có thể tồn tại ở ngày mai

Trang 21

+ Đồng thời câu hỏi ấy cũng như một lời thúc giục, niềm tin của tác giả đặt vàothế hệ trẻ sẽ vươn lên mạnh mẽ, làm chủ trong thời đại 4.0

+ Chính bởi vậy, mỗi cá nhân cần chuẩn bị cho mình tâm thế sẵn sàng, tri thứcphong phú, kĩ năng dồi dào đế kịp thời thích ứng trước sự thay đổi của thế giới

Trang 21

Trang 22

Tư duy phản biện hay còn gọi là Critical Thinking, đề cập đến khả năng suy nghĩ

rõ ràng và có lập luận đúng đắn về niềm tin mà bạn tin hay những gì mà bạnđang làm Nó bao gồm khả năng vận dụng suy nghĩ độc lập (independentthinking) và suy nghĩ phản chiếu (reflective thinking)

từ đó khắc phục những khiếm khuyết của bản thân

+ Quan trọng nhất là phải rèn luyện cho mình cái nhìn khách quan khi nhìn nhận,đánh giá các quan điểm, ý kiến của những người xung quanh

+…

- Cần phân biệt giữa tư duy phản biện với soi mói, chỉ trích người khác

4 Tổng kết

Trang 23

Câu 2:

Phương pháp: Xác định rõ vấn đề cần nghị luận: “Vẻ đẹp tâm hồn người phụ

nữ trong tác phẩm Sóng của Xuân Quỳnh” Bình luận, phân tích, tổng hợp.

Cách giải:

a Mở bài:

- Giới thiệu tác giả Xuân Quỳnh: Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơtrưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng củamột người phụ nữ giàu yêu thương, khát khao hạnh phúc đời thường

- Giới thiệu tác phẩm Sóng: Là một tác phẩm đặc sắc của Xuân Quỳnh khi viết

về đề tài tình yêu Tác phẩm được trích trong tập thơ “Hoa dọc chiến hào”

- Nêu luận đề: Vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu

b Thân bài:

- Vẻ đẹp người phụ nữ được thể hiện qua nỗi nhớ nhung trong tình yêu (khổ 5)+ Đây là đoạn thơ có số lượng câu thơ trong một khổ đột nhiên tăng lên từ bốncâu thành sáu câu Nghệ thuật tương phản để gợi ra những phạm vi không giankhác nhau “dưới lòng sâu”, “trên mặt nước”, phạm vi thời gian khác nhau:

‘”ngày” – “đêm”, thêm vào đó việc sử dụng biện pháp điệp cấu trúc ở câu thơ 1

và 2, phép lặp từ “con sóng” và phép đối “dưới lòng sâu – trên mặt nước” đã thểhiện những dạng thức khác nhau của sóng Sóng trên mặt đại dương, sóng tronglòng biển cả Con sóng như đang được nhân hóa sóng là em, em là sóng nênsóng cũng biết nhớ nhung da diết

+ “Ôi con sóng nhớ bờ/ Ngày đêm không ngủ được” Con sóng nhớ bờ luôn xaođộng ở mọi không gian trên mặt biển, dưới lòng sâu và mọi thời gian từ ngày tớiđêm khiến sóng không lúc nào ngủ yên Xuân Quỳnh mượn trạng thái của sóng

để diễn tả tâm lý của người con gái trong tình yêu Nỗi nhớ đến đây đã trở thànhmột quy luật do vậy nỗi nhớ ấy đã trở nên vĩnh hằng Nhưng dường như ngần ấythôi là chưa đủ Hai câu thơ tiếp nhân vật trữ tình “em” đã tách bạch ra khỏi

“sóng” để trực tiếp bộc lộ nỗi lòng mình Nếu sóng nhớ bờ cả khi ở dưới lòngsâu đến khi trên mặt nước cả đêm lẫn ngày thì em cũng nhớ anh mọi lúc mọi nơi.Nếu sóng vì nhớ bờ mà ngày đêm không ngủ được thì em vì nhớ anh mà thức cảtrong mơ Hình ảnh của người yêu đã ám ảnh trong tâm trí người con gái, trởthành một phần máu thịt của họ và dù trong vô thức hay trong tiềm thức thì hìnhTrang 23

Trang 24

SỞ GD & ĐT BẮC NINH

TRƯỜNG THPT HÀN

THUYÊN

ĐỀ THI THỬ LẦN THỨ I

Mục tiêu:

Kĩ năng:

Một người trẻ nói: “Tôi vốn quen sống ngẫu hứng, tôi muốn được tự do Kỷ luật không cho cuộc sống của tôi điều gì” Bạn có biết khi quan tâm quá nhiều đến điều có thể nhận được sẽ khiến bản thân mê đắm trong những điều phù phiếm trước mắt Kỷ luật chính là đôi cánh lớn nâng bạn bay lên cao và xa Người lính trong quân đội được học từ những điều cơ bản nhất của kỷ luật như đi ngủ và thức dậy đúng giờ, ăn cơm đúng bữa, gấp quân trang đúng cách,… cho đến những kỷ luật cao hơn như tuyệt đối tuân thủ mệnh lệnh cấp trên, đoàn kết trong tập thể,…Tất cả những điều đó để hướng tới một mục đích cao hơn là thao trường đổ mồ hôi chiến trường bớt đổ máu, là tất cả phục vụ vì nhân dân vì đất nước Đó là lý tưởng của họ Thành công đến cùng tính kỷ luật tạo dựng sự bền vững

Trang 25

lâu dài Kỷ luật là sự huấn luyện nghiêm khắc mang đến cho bạn rất nhiều thứ Đó là niềm đam mê, sự quyết tâm, tinh thần không bỏ cuộc Nó giúp bạn giữ vững cảm hứng hoàn thành ý tưởng ban đầu, can đảm thực hiện tới cùng Không những vậy, kỷ luật còn là người thầy lớn hướng dẫn từng bước đi của bạn Người thầy luôn đặt ra những thử thách rèn bản thân sống có nguyên tắc hơn nhắc nhở bản thân từ mục đích ban đầu khi ra bước

đi là gì Kỷ luật không lấy đi của bạn thứ gì nó đem đến cho bạn nhiều hơn những điều bạn tưởng

(Nguồn

https://www.ctgroupvietnam.com/Tin-Tuc/cau-chuyen-cuoi-tuan-suc-manh-cua-tinh- ky-luat)

Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên

Trong văn bản, rất nhiều thứ mà kỷ luật mang đến cho bạn là những thứ gì?

Chỉ ra và nêu tác dụng biện pháp tu từ trong câu: Kỷ luật chính là đôi cánh lớn nâng bạn bay lên cao và xa

Ôi con sóng ngày xưa

Trang 25

Trang 26

Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ

Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau”

(Trích “Sóng”, Xuân Quỳnh, SGK Ngữ văn 12, tập 1)

Cảm nhận của anh (chị) về đoạn thơ trên Từ đó nhận xét quan niệm mới mẻ và hiện đại vềtình yêu của tác giả Xuân Quỳnh

Trong văn bản, rất nhiều thứ mà kỉ luật mang đến cho bạn là:

- Niềm đam mê, sự quyết tâm, tinh thần không bỏ cuộc;

- Giúp giữ vững cảm hứng hoàn thành ý tưởng ban đầu, can đảm thực hiện tới cùng;

- Là người thầy lớn hướng dẫn từng bước đi của bạn

3

Phương pháp: Đọc, phát hiện biện pháp tu từ dựa vào kiến thức đã học, nêu tác

dụng

Cách giải:

- Biện pháp tu từ: so sánh (kỷ luật so sánh với đôi cánh lớn)

- Tác dụng: gợi hình ảnh cụ thể, giúp mọi người hình dung được ý nghĩa của kỷluật Kỷ luật giúp chúng ta thực hiện nguyện vọng cá nhân, chắp cánh cho ước mơcủa mỗi người

4

Phương pháp: Phân tích, lí giải

Trang 27

Cách giải:

Vì cách sống của cá nhân là do mỗi người tự quyết định Nếu bạn muốn sống mộtcách tự do, ngẫu hứng thì điều này không ai có thể ngăn cản hoặc bắt bạn sống theo

cách khác Nhưng nếu nói kỷ luật không cho cuộc sống của tôi điều gì thì hoàn

toàn sai Kỷ luật mang đến cho ta sự quyết tâm, tinh thần không bỏ cuộc, làm cho

ta trở thành con người sống có nguyên tắc hơn và bạn vẫn có thể sống một cách tự

do, ngẫu hứng nhưng có kỷ luật

II Câu 1

Phương pháp: Tìm hiểu đề, xác định rõ vấn đề cần nghị luận: Sức mạnh của tính

kỷ luật Phân tích, lí giải, tổng hợp

+ Kỉ luật là cầu nối giữa mục tiêu và thành tựu

+ Tính kỉ luật giúp con người không bao giờ rời bỏ mục tiêu dù có khó khăn, trởngại

+ Tính kỉ luật có sức mạnh lan truyền nghị lực cho người khác, khơi bùng đượctình yêu và niềm hăng say lao động trong tập thể và cộng đồng

+ Người có tính kỉ luật lúc nào cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, dễ gặt háiđược nhiều thành công

Dẫn chứng: Nhà phát minh vĩ đại của nhân loại Thomas Edison…

- Hiểu được sức mạnh của tính kỷ luật, rèn luyện ý chí, quyết tâm chinh phụcnhững điều lớn lao Phê phán những người sống thiếu kỷ luât, vô tổ chức, sốngthiếu nghị lực và quyết tâm

3 Kết luận: Khái quát lại vấn đề

Trang 27

Trang 28

Câu 2:

Phương pháp: Xác định rõ vấn đề cần nghị luận: Cảm nhận về hình tượng sóng và

tâm trạng người phụ nữ đang yêu Biểu cảm, bình luận, phân tích, tổng hợp

Cách giải:

1 Mở bài:

- Giới thiệu nhà thơ Xuân Quỳnh và bài thơ Sóng

- Giới thiệu hình tượng Sóng, tâm trạng người phụ nữ đang yêu

2 Thân bài:

* Cảm nhận về hình tượng sóng và tâm trạng người phụ nữ đang yêu

- Bài thơ dựa trên sự tương đồng, hòa hợp giữa hai hình tượng sóng và em Sóng chính là ẩn dụ của em- người phụ nữ đang yêu Sóng giống như em và sóng cũng chính là em Với mỗi khám phá về sóng, em lại thấy có mình ở trong đó

- Trong đoạn thơ, sóng được vẽ bằng âm điệu, hiện lên với những diện mạo và

trạng thái khác nhau Qua đó làm hiện lên hình ảnh người phụ nữ đang yêu đứngtrước biển, đối diện với cái vô biên, cái vĩnh hằng để suy tư, chiêm nghiệm về tìnhyêu và tự khám phá tâm hồn mình

- Khổ 1: Sóng được thể hiện qua những trạng thái trái ngược: dữ dội- dịu êm, ồn ào- lặng lẽ Đây là những biểu hiện thường thấy của những con sóng ngoài biển khơi Cũng như sóng, người phụ nữ đang yêu tự nhận thức về biến động trong lòng

mình, chân thành bộc bạch những trạng thái tâm lí, tình cảm vừa phong phú vừaphức tạp của một tâm hồn khao khát yêu đương: lúc giận dữ, hờn ghen; khi dịudàng, sâu lắng

-> Sóng - em khát khao tìm hiểu, khám phá chính mình, khám phá tình yêu, tìmkiếm một tình yêu lớn lao, một tâm hồn đồng điệu để được cảm thông, thấu hiểu vàchia sẻ

- Khổ 2: Hiểu được quy luật: Từ xưa đến nay và mãi mãi về sau, những con sóng

ngoài biển khơi đã, đang và sẽ luôn luôn chuyển động Sóng mãi bồi hồi, dào dạt,

sôi nổi trong lòng biển cũng như tình yêu mãi mãi là niềm khát khao cháy bỏng,

bồi hồi trong trái tim con người, nhất là tuổi trẻ

- Khổ 3, 4: Em truy tìm nguồn gốc của sóng, mượn sóng để cắt nghĩa nguồn gốc của tình yêu nhưng tình yêu mãi mãi vẫn là điều bí ẩn mà em không bao giờ lí giải

Trang 29

SỞ GD & ĐT ĐIỆN BIÊN

TRƯỜNG THPT CHUYÊN

LÊ QUÝ ĐÔN

ĐỀ THI THỬ LẦN THỨ I

Mục tiêu:

Kĩ năng:

I Đọc hiểu (ID:449618) (3,0 điểm)

Bản năng mạnh mẽ nhất của con người là học kỹ năng sống để tự tồn tại Vừa lọt lòng mẹ, chúng ta khóc oe oe đòi sữa, vì “con khóc mẹ mới cho bú” Không ai dạy cả Rồi

ba tháng biết lẫy, bảy tháng biết bò, chín tháng lò dò biết đi Rồi nhảy cú nhảy đầu tiên Ngã cú ngã đầu tiên Cha mẹ đứng quanh vỗ tay cổ vũ, khen ngợi Nhưng chính chúng

ta, dù bé nhỏ mong manh như vậy, khi mới vài tháng tuổi đã tự mình làm nên những kỳ tích

Nếu chúng ta không chứng tỏ được rằng mình có thể tự làm, người khác sẽ tin rằng

ta không thể tự làm Nếu bạn không tự làm được điều dễ dàng, cớ sao tôi phải tin rằng bạn có đủ trách nhiệm và nhận thức để làm điều khó hơn?

Trang tử nói: “Gà rừng đi mười bước mới nhặt được một hạt thức ăn, đi trăm bước mới uống được một ngụm nước Nhưng chúng không mong được sống trong lồng” Chúng

ta có giống được những con gà rừng không? Nếu chúng ta vì ưa thích thóc gạo bày sẵn

mà chịu chui vào chiếc lồng Rồi từ sau những song tre đó, chúng ta đòi trả tự do?

Trang 29

Trang 30

Từ xúc cơm, xếp quần áo, sách vở, đến chọn trường, chọn nghề, tìm việc, kiếm sống, chọn chồng chọn vợ, chọn tương lai Chúng ta sẽ quá quen với việc được sắp sẵn Chúng ta tưa làm việc đã được người khác lên kế hoạch hơn là tự mình vạch ra Chúng ta chuộng thói quen hơn sáng tạo Chúng ta chi vui khi có người tâng bốc, chi hết buồn nếu

có người an ủi, vuốt ve Chúng ta thậm chí không muốn tự phân biệt sai đúng trừ khi có người làm thay Chúng ta không thể làm chủ đời mình Cứ như vậy chúng ta đánh mất bản năng của gà rừng và biến thành con chim trong lồng lúc nào không biết nữa Thậm chí một con chim trong nhiều lớp lồng

(Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Phạm Lữ Ân, NXB Hội nhà văn, 2018)

Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản

Theo tác giả “bản năng mạnh mẽ nhất của con người” là gì?

Theo anh chị, tại sao tác giả lại cho rằng: “Chúng ta đang đánh mất bản năng của gà rừng

và biến thành con chim trong lồng”?

Anh/ chị rút ra được bài học gì từ văn bản trên?

Nhớ từng bản khói cùng sương Thương nhau, chia củ sắn lùi

Trang 31

Sớm khuya bếp lửa người thương đi về Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng Nhớ từng rừng nứa bờ tre Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Ngòi Thia sông Đáy, suối Lê vơi đầy Địu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô.

(Trích Việt Bắc – Tố Hữu, Ngữ văn 12 Tập 1, NXB GD)

- Chim trong lồng để nói về cuộc sống an nhàn, thụ động, mất tự do

- Qua hai hình ảnh gà rừng và chim trong lồng tác giả muốn nói rằng: chúng ta đãđánh mất bản năng sống độc lập, chỉ ưa những gì sắp đặt sẵn, sống thụ động, lệ

Trang 31

Trang 33

II Câu 1

Phương pháp: Tìm hiểu đề, xác định rõ vấn đề cần nghị luận Kỹ năng sống để

tồn tại Phân tích, lí giải, tổng hợp

và tích cực khi tương tác với người khác, với nền văn hóa và môi trường xungquanh

+ Những người có kĩ năng sống thường dễ vươn đến thành công trong cuộc sống

- Không trau dồi kĩ năng sống, con người sẽ: thiếu tự tin, thiếu chủ động khi cuộcsống nảy sinh những vấn đề phức tạp Khó vượt qua những vấp ngã, khó khăn, dễdàng nản chí, bỏ cuộc, khó đạt được thành công

- Mỗi cá nhân cần nhận thức rõ vai trò, tâm quan trọng của kĩ năng sống Từ đóthường xuyên trau dồi, rèn luyện, bồi dưỡng kĩ năng sống – kĩ năng mềm để dễdàng thích nghi với cuộc sống hiện đại

4 Tổng kết

Trang 33

Trang 34

Câu 2:

Phương pháp: Xác định rõ vấn đề cần nghị luận: Cảm nhận về đoạn thơ Nhận

xét phong cách thơ của Tố Hữu Biểu cảm, bình luận, phân tích, tổng hợp

Cách giải:

I Mở bài

- Giới thiệu một số nét tiêu biểu về tác giả Tố Hữu: Cuộc đời, con người và phongcách nghệ thuật đặc trưng của nhà thơ

- Nêu khái quát chung về tác phẩm “Việt Bắc”: Hoàn cảnh sáng tác, vị trí, giá trị

nội dung, giá trị nghệ thuật

- Khái quát nội dung của đoạn thơ: Nỗi nhớ thiên nhiên, con người Việt Bắc

II Thân bài

* Cảm nhận về đoạn thơ

- Hình ảnh hiện lên đầu tiên, mở màn cho nỗi nhớ Việt Bắc của người ra đi chính

là cảnh sắc của một Việt Bắc thanh bình

+ Nỗi nhớ được tác giả so sánh ví von với nỗi nhớ người yêu thể hiện sự gắn bótha thiết trong tình cảm Cách so sánh này thật mới lạ sáng tạo bởi lẽ nỗi nhớngười yêu là một nỗi nhớ tự nhiên của con người mà ai ai cũng có thể dễ dànghình dung ra Như vậy, chỉ với một hình ảnh so sánh đơn giản tác giả đã giúp chongười đọc có thể thấy hết được tình cảm của người ra đi mà không cần phải diễngiải dài dòng

+ Bên cạnh đó, việc tác giả diễn tả nỗi nhớ từ lúc trăng lên đỉnh núi tới khi nắngchiều lương nương lại khiến chúng ta cảm nhận được một nỗi nhớ sâu sắc, kéo dài

từ đêm sang ngày, bao trùm cả không gian lẫn thời gian

+ Tiếp đến, nhà thơ tái hiện lại một loạt những hình ảnh gợi cảm đầy thi vị của núirừng Việt Bắc như: bản khói cùng sương, bếp lửa, trăng lên đầu núi, rừng nứa bờtre, Ngòi Thia, sông Đáy,

suối Lê … Những hình ảnh ấy đã gợi những nét nhớ nhung tưởng như nhẹ nhàng

mà lại hóa tha thiết, mãnh liệt

- Hình ảnh thân thuộc của con người trong những ngày khó khăn gian khổ mà

đậm đà tình nghĩa

+ Tuy thiếu thốn, gian khổ nhưng cảnh và người Việt Bắc vẫn đẹp và tình nghĩa

Trang 35

Mục tiêu:

Kĩ năng:

Tài sản quý giá nhất của cuộc sống này chính là thời gian

“Vậy chính xác thì chiếc đồng hồ bấm giờ bằng vàng sáng loáng ấy đại diện cho điều gì?”

“Nó tượng trưng cho tài sản quan trọng nhất của chúng ta – thời gian.”

“Thế còn suy nghĩ tích cực, việc thiết lập mục tiêu và làm chủ bản thân thì sao?”

“Tất cả những điều đó đều vô nghĩa nếu không có thời gian Khoảng sáu tháng sau khi tĩnh tâm trong khu rừng ở Sivana – ngôi nhà tạm trú của tôi – một trong những nhà hiền triết đã đến thăm căn lều hoa hồng trong lúc tôi đang học Tên cô ấy là Divea….“Divea lấy ra một vật từ trong chiếc túi bằng vải thô của cô và đưa nó cho tôi Món quà được gói trong một loại giấy thơm mà tôi không bao giờ nghĩ mình có thể thấy ở nơi xa xôi hẻo lánh ấy Đó là một chiếc đồng hồ cát cỡ nhỏ được làm từ thủy tinh và một mảnh gỗ đàn hương Divea còn nói rằng mỗi nhà hiền triết đều từng được nhận dụng cụ này khi còn nhỏ ‘Mặc dù chúng tôi chẳng có tài sản gì và sống hết sức giản dị, thuần khiết, chúng tôi vẫn rất trân trọng thời gian và ý thức rằng nó đang trôi qua Những chiếc đồng hồ cát bé

Trang 35

Trang 36

nhỏ này là lời nhắc nhở về sự chết, cũng như tầm quan trọng của việc sống những ngày trọn vẹn và hiệu quả trên con đường tiến đến mục đích đời mình’.”

“Tất cả họ đều hiểu tầm quan trọng của thời gian Mỗi người trong số họ đã phát triển được thứ mà tôi gọi là ‘ý thức về thời gian” Anh thấy đó, tôi đã học được rằng thời gian trôi qua kẽ tay chúng ta như những hạt cát, không bao giờ quay trở lại Những ai sử dụng thời gian một cách khôn ngoan ngay từ khi còn trẻ sẽ được hưởng cuộc sống giàu có, phong phú và mãn nguyện Những người chưa biết về nguyên tắc “làm chủ thời gian là làm chủ được cuộc đời” sẽ không bao giờ nhận ra tiềm năng to lớn trong con người họ Thời gian chính là vị thần công lý vĩ đại Bất luận chúng ta thuộc tầng lớp nào trong xã hội, dù sống ở Texas hay Tokyo, chúng ta cũng đều có hai mươi bốn giờ trong một ngày như nhau Điều tạo nên sự khác biệt giữa những người có cuộc sống phi thường và những người có cuộc sống bình thường chính là cách họ sử dụng khoảng thời gian ấy.”

Trích" Vị tu sĩ bán chiếc Ferrari – Hành trình tìm về sức mạnh vô biên" (Theo First

News)

Theo tác giả, cái gì là tài sản quý giá nhất cuộc sống này?

Món quà mà Divea mang đến cho tác giả là gì? Theo Divea món quà ấy có ý nghĩa như thếnào?

Chỉ ra và phân tích tác dụng của phép tu từ trong đoạn văn sau:

“Tất cả họ đều hiểu tầm quan trọng của thời gian Mỗi người trong số họ đã phát triển được thứ mà tôi gọi là ‘ý thức về thời gian’ Anh thấy đó, tôi đã học được rằng thời gian trôi qua kẽ tay chúng ta như những hạt cát, không bao giờ quay trở lại”

Anh/chị có đồng ý với ý kiến: “Những ai sử dụng thời gian một cách khôn ngoan ngay từ khi còn trẻ sẽ được hưởng cuộc sống giàu có, phong phú và mãn nguyện” không? Vì sao?

Câu 1

Trang 37

Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình

bày suy nghĩ của mình về ý kiến: “Tài sản quý giá nhất của cuộc sống này chính là thời gian”

Câu 2

“Mặt sông trong tích tắc lòa sáng lên như một cửa bể đom đóm rừng ùa xuống mà châm lửa vào đầu sóng Nhưng ông đò cố nén vết thương, hai chân vẫn kẹp chặt lấy cuống lái, mặt méo bệch đi như cái luồng sóng đánh hồi lùng, đánh đòn tỉa, đánh đong

âm vào chỗ hiểm Tăng thêm mãi lên tiếng hỗn chiến của nước của thác đá Nhưng trên cái thuyền sáu bơi chèo, vẫn nghe rõ tiếng chỉ huy ngắn gọn tỉnh táo của người cầm lái Vậy là phá xong cái trùng vi thạch trận vòng thứ nhất Không một phút nghỉ tay, nghỉ mắt phải phá luôn vòng vây thứ hai và đổi luôn chiến thuật Ông lái đã nắm chắc binh pháp của thần sông, thần đá Ông đã thuộc quy luật phục kích của lũ đá nơi ải nước hiểm trở này Vòng đầu vừa rồi, nó mở ra năm cửa trận, có bốn cửa tử một cửa sinh, cửa sinh nằm lập lờ phía tả ngạn sông Vòng thứ hai này, tăng thêm nhiều cửa tử để đánh lừa con thuyền vào và cửa sinh lại bố trí lệch qua phía bờ hữu ngạn Cưỡi lên thác sông Đà, phải cưỡi đến cùng như là cưỡi hổ Dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên sông đá Nắm chặt lấy được cái bờm sóng đúng luồng rồi, ông đò ghi cương lái bám chắc lấy luồng nước đúng mà phóng nhanh vào cửa sinh, mà lái miết một đường chéo về phía cửa

đá ấy Bốn năm bọn thủy quân cửa ải, nước bên bờ trái liền xô ra níu thuyền lôi vào tập đoàn cửa tử Ông đò vẫn nhớ mặt bọn này, đứa thì ông tránh mà rảo bơi chèo lên, đứa thì ông đè sấn lên mà chặt đôi ra để mở đường tiến Những luồng tử đã bỏ hết lại sau thuyền Chỉ còn vẳng reo tiếng hò của sóng thác luồng sinh Chúng vẫn không ngớt khiêu khích, mặc dầu cái thằng đá tướng đứng chiến ở cửa vào đã tiu ngỉu cái mặt xanh lè, thất vọng thua cái thuyền đã đánh trúng vào cửa sinh nó trấn lấy Còn một trùng vây thứ ba nữa Ít cửa hơn, Bên phải, bên trái đều là luồng chết cả Cái luồng sống ở chặng ba này lại ở ngay giữa bọn đá hậu vệ của con thác Cứ phóng thẳng thuyền, chọc thủng cửa giữa đó Thuyền vút qua cổng đá, cánh mở cánh khép Vút, vút, cửa ngoài, cửa trong, lại cửa trong cùng, thuyền như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước, vừa xuyên vừa tự động lái được, lượn được”

(Trích Người lái đò Sông Đà - Nguyễn Tuân, Ngữ văn lớp 12, tập 1, NXB Giáo Dục)

Trang 37

Trang 38

Cảm nhận của anh/chị về hình tượng ông lái đò trong đoạn văn trên Từ đó, anh/chị hãynhận xét về phong cách nghệ thuật của nhà văn Nguyễn Tuân.

- Món quà mà Dieva mang đến cho tác giả là: chiếc đồng hồ cát

- Ý nghĩa món quà: Giúp con người biết trân trọng thời gian và ý thức rằng nóđang trôi qua Những chiếc đồng hồ cát bé nhỏ này là lời nhắc nhở về sự chết,cũng như tầm quan trọng của việc sống những ngày trọn vẹn và hiệu quả trêncon đường tiến đến mục đích đời mình

+ Giúp câu văn giàu hình ảnh, dễ hình dung

+ Sử dụng biện pháp so sánh tác giả nhấn mạnh vai trò, tầm quan trọng của thờigian Nó đã trôi qua thì sẽ không bao giờ trở lại, từ đó nhắc nhở chúng ta phảibiết sử dụng thời gian hợp lí, hiệu quả

4

Phương pháp: Phân tích, lí giải

Cách giải:

Trang 39

- Đồng tình với quan điểm: Những ai sử dụng thời gian một cách khôn ngoanngay từ khi còn trẻ sẽ được hưởng cuộc sống giàu có, phong phú và mãn nguyện.

- Vì: Sử dụng thời gian một cách khôn ngoan là khi con người đã biết cách sắpxếp một cách hợp lí các khoảng thời gian để đạt được mục tiêu của đời mình Họbiết tận dụng, phát huy tối đa khả năng của bản thân để từ đó đạt được thànhcông, có cuộc sống viên mãn, hạnh phúc

Trang 39

Trang 40

II Câu 1

Phương pháp: Tìm hiểu đề, xác định rõ vấn đề cần nghị luận Tài sản quý giá

nhất của cuộc sống này chính là thời gian Phân tích, lí giải, tổng hợp

Cách giải:

a Giới thiệu vấn đề: Tài sản quý giá nhất của cuộc sống này chính là thời gian

b Giải thích:

- Tài sản là hiểu chung là tiền bạc, của cải mà mỗi cá nhân sở hữu

- Thời gian là một thứ trừu tượng, trôi qua từng ngày, ta không cảm nhận thờigian một cách trực quan như nhìn hay chạm vào, ta cảm sự trôi chảy của thờigian qua sự thay đổi của sự vật tồn tại xung quanh mình

=> Câu nói đã khẳng định ý nghĩa, giá trị quan trọng của thời gian đối với cuộcđời mỗi người

c Bàn luận

- Vì sao thời gian là tài sản quan trọng nhất?

+ Thời gian là thứ duy nhất không lấy lại được trong cuộc sống, một đi sẽ khôngquay trở lại

+ Thời gian sẽ mang đến những cơ hội nhưng cũng mang đến những thách thức,khó khăn nhưng hãy sống tích cực, mạnh mẽ vươn lên hoàn cảnh, tận dụng thờigian để khẳng định giá trị bản thân, tạo ra thành quả

- Bản thân tận dụng thời gian để học tập, lao động, cương quyết “việc hôm naychớ để ngày mai”

d Tổng kết vấn đề

Định dạng
Số trang	91
Dung lượng	667,5 KB