Tóm tắt luận văn Thạc sĩ Y tế công cộng: Thực trạng an toàn thực phẩm tại khoa Dinh dưỡng các bệnh viện công lập thuộc tỉnh Thanh Hóa năm 2017-2018 và một số yếu tố liên quan

Mục tiêu của luận văn này nhằm đánh giá thực trạng an toàn thực phẩm về cơ sở vật chất, trang thiết bị dụng cụ, kiến thức người có tiếp xúc với thực phẩm, người quản lý và cách thức thực hành của người tiếp xúc với thực phẩm tại các khoa dinh dưỡng trong các bệnh viện công lập trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

TịMăT TăLU NăV NăTH CăS

ătài: Th c tr ng an toàn th c ph m t i Khoa Dinh d ng

các b nh vi n công l p thu c t nh Thanh Hóa n m 2017-2018 và

m t s y u t liên quan

Tácăgi ălu năv n: Nguy n Th ào Khóa: 5

Ng iăh ngăd n: Ti n s Y khoa Thái Hòa

T khóa (Keyword): Th c tr ng an toàn th c ph m

N iădungătómăt t:

a) Lýădoăch năđ ătài:

An toàn th c ph m đang là v n đ nóng trong xã h i hi n nay, đ c bi t khi nh c t i an toàn th c ph m thì ng i ta nói nhi u

đ n các b a n đông ng i trong đó có các b a n c a b nh nhân và

ng i nhà b nh nhân đang đi u tr trong b nh vi n B nh nhân là

nh ng ng i đang có v n đ v s c kh e chính vì v y b t k y u t nào không đ m b o mà b nh nhân có ti p xúc, n, u ng thì có th s

d n đ n di n bi n tiên l ng không t t c a b nh t t; B a n c a các

b nh nhân là vô cùng quan tr ng cùng v i phác đ đi u tr , ch t

l ng các b a n đ m b o v dinh d ng và đ m b o an toàn th c

ph m thì s là y u t thúc đ y chi u h ng t t lên v s c kh e và

ng c lai s nh h ng không t t đ n s c kh e b nh nhân Thông t

s 08 n m 2011 ch ra các nhi m v c th cho các khoa Dinh

d ng, trong đó có nhi m v ki m tra vi c th c hi n các quy đ nh

v an toàn th c ph m t i c s kinh doanh ph c v n, u ng trong

b nh vi n tuy nhi n hi n nay công tác an toàn th c ph m trong b nh

vi n v n còn đang b ngõ Theo các tài li u trong nh ng n m g n đây qua các th vi n, các t p chí chuyên ngành và các kênh thông tin khác nhau cho th y hi n nay trên đ a bàn c n c ch a có nghiên

c u nào đánh giá v công tác an toàn th c ph m t i khoa dinh d ng trong các b nh vi n

T i Thanh Hóa hi n nay ch a có nghiên c u nào đánh giá v

an toàn th c ph m t i các khoa dinh d ng trong các b nh vi n nên

tôi ti n hành nghiên c u “Th c tr ng an toàn th c ph m t i Khoa

Dinh d ng các b nh vi n công l p thu c t nh Thanh Hóa n m

2017-2018 và m t s y u t liên quan”

b) M căđíchănghiênăc uăc aălu năv n,ăđ iăt ng,ăph măviă nghiênăc u

- M c đích c a lu n v n: Tôi làm lu n v n này v i m c đích + ánh giá th c tr ng an toàn th c ph m v c s v t ch t, trang thi t b d ng c , ki n th c ng i có ti p xúc v i th c ph m,

ng i qu n lý và cách th c th c hành c a ng i ti p xúc v i th c

ph m t i các khoa dinh d ng trong các b nh vi n công l p trên đ a bàn t nh Thanh Hóa;

+ xu t các gi i pháp qu n lý an toàn th c ph m cho

nh ng nhà qu n lý v an toàn th c ph m nh m nâng cao ch t l ng

v ATTP t i các khoa dinh d ng nh m nâng cao ch t l ng b a n

đ duy trì và c i thi n s c kh e cho ng i b nh và ng i nhà b nh nhân

c) Tómăt tăcôăđ ngăcácăn iădungăchính vàăđóngăgópăm iă

c aălu năv n:

- M c tiêu nghiên c u: có 2 m c tiêu

1 Mô t th c tr ng an toàn th c ph m t i các khoa dinh

d ng thu c b nh vi n công l p t nh Thanh Hóa n m

2017-2018

2 phân tích m t s y u t liên quan đ n an toàn th c

ph m t i các khoa dinh d ng thu c b nh vi n công l p t nh Thanh Hóa n m 2017-2018

- Th i gian nghiên c u: n m 2017 – 2018

- Ph ng pháp nghiên c u: Trong lu n v n này tôi ti n hành

ph ng pháp nghiên c u d ch t h c v i thi t k mô t c t ngang có phân tích

- c m u nghiên c u:

+ 32 khoa dinh d ng thu c các b nh vi n công l p do S Y

t qu n lý;

+ 200 ng i ti p xúc v i th c ph m t i 32 khoa dinh d ng; + 32 ng i qu n lý khoa dinh d ng

- K t qu nghiên c u

1 Thôngătinăchungăc aăđ iăt ngănghiênăc u

1.1 căđi măchungăc aăng iăch ăbi năTP

Nh n xét: Trình đ chuyên môn: Ng i ch bi n TP không đ c đào

t o v trình đ chuyên môn chi m 36,5%, có trình đ s c p chi m 16%, trình đ trung c p là 28,5% và ng i có trình đ đ i h c là 19%

1.2ă căđi măchungăc aăng iăqu nălýăth căph m

B ng 6 Trình đ chuyên môn c a NCB

Trìnhăđ ăchuyênă

T ăl (%)

1 3ăThôngătinăchungăv ăc ăs ănghiênăc u

B ng 7 M t s đ c đi m chung c a BATT thu c khoa DD BV

Nh n xét: Có t ng s 32 BATT thu c khoa dinh d ng đang ho t

đ ng th ng xuyên, trong đó có 6 BATT do BV qu n lý và 26

BATT đ u th u

2 Ki năth căc aăNCB

B ng 8 Ki n th c v yêu c u ATTP v ch bi n b o qu n và ki m soát TP

ki n th c v l u m u TP đúng là 74%, ki n th c v ngu n g c TP chi m 73,5%, ki n th c đúng v th c hi n ki m th c 3 b c chi m 70%

ph m (không kh c nh , ho, h t h i, nói

kh e, v sinh cá nhân c a nhân viên ch bi n đ u đ t t l trên 80%

3 Th căhànhăc aăng iăch ăbi n

d ng dao, th t cho đ s ng và đ chín riêng bi t là 64% các tiêu chí

th c hành đúng còn l i đ u chi m t l trên 70% V y tiêu chí th c hành đ t c a ng i tham gia ch bi n đ t chung là 53,5%

Nh n xét: K t qu b ng 3.17 cho th y ki n th c đúng v đi u ki n c

s chi m t l r t th p 59,375%, ki n th c đúng v ngu n ô nhi m chi m 75% và ki n th c đúng v thông báo khi có ng đ c x y ra là 100%

5 S ă thayă đ iă th că tr ngă đi uă ki nă v ă sinhă ATTPă t iă các BATTăthu căBVăn mă2017ăvàăn mă2018

2

không có ý ngh a giá tr th ng kê, ch có s thay đ i v b n r a tay là có ý ngh a th ng kê (p = 0,041<0,05)

12 37,5 3 9,375 Bàn ch bi n

đ t yêu c u

t 27 84.38 30 93,75

1,444 0,426 không 5 15,62 2 6,25

12

37,5

3 9,375

Nh n xét: Tiêu chí v trang thi t b d ng c n m 2017 và

n m 2018 có s thay đ i và s thay đ i là có ý ngh a th ng kê (p = 0,005), n m 2017 là 62,5% đ t và n m 2018 là 90,625% nh ng s thay đ i tiêu chí v dùng dao và th t cho đ s ng, chín riêng bi t thì

có s thay đ i l n n m 2017 là 62,5% và n m 2018 là 93,75 và s

thay đ i này có ý ngh a th ng kê

B ng 14 i u ki n trong ki m soát ngu n nguyên li u TP t i

tă v ă đi uă

Nh năxét: T l v ngu n g c nguyên li u đ t c a n m 2018

là 96,875% Cao nh t v n là tiêu chí nguyên li u còn h n, ph gia TP trong danh m c cho phép, th p nh t là s ki m th c 3 b c và n m

2018 là 93,75% N m 2018 so v i n m 2017 là có s thay đ i và s thay đ i v ki m soát ngu n nguyên li u là có ý ngh a th ng kê (p<0,05) đ c bi t là s thay đ i v tiêu chí th c hi n ki m th c 3

b c n m 2017 là 65,63% và n m 2018 là 93,75%

6 ăM iăliênăquanăđ năki năth căvàăth căhànhăc aăng iăch ă

bi năTPăn mă2017

B ng 15 M t s y u t liên quan đ n ki n th c v ATTP c a NCB

Cácăy uăt ăliênăquan

p < 0.001

Có đ c h c 114

(57%)

13 (6,5%)

K t qu b ng cho th y:

Liên quan gi a trình đ h c v n v i ki n th c: Nh ng ng i ch

bi n có trình đ  THPT có ki n th c đ t 60,5% cao h n so v i ng i ch

bi n có trình đ <THPT có ki n th c đ t 9,5%, s khác bi t này có ý ngh a th ng kê v i p = 0,0005

Liên quan gi a th i gian làm ngh v i ki n th c: Ng i ch

bi n có th i gian làm ngh <5 n m có ki n th c đ t là 14% th p h n

so v i ng i ch bi n có th i gian làm ngh 5 n m ki n th c đ t là 56%, s khác bi t này có ý ngh a th ng kê v i p<0.0001

Liên quan gi a đào t o chuyên môn v i ki n th c: Ng i

ch bi n ch a đ c đào t o chuyên môn v n u n có ki n th c đ t 13% th p h n so v i ng i đã đ c đào t o v n u n ki n th c đ t 57% s khác bi t có ý ngh a th ng kê v i p<0,05

K t qu b ng cho th y:

Liên quan gi a ki n th c v đi u ki n v sinh v i th c hành:

Ng i ch bi n có ki n th c đ t v đi u ki n v sinh t i BATT và có

Liên quan gi a ki n th c v hành vi cá nhân v i th c hành:

Ng i ch bi n có ki n th c đ t v hành vi cá nhân và th c hành đ t 45,5% cao h n so v i ng i ch bi n có ki n th c không đ t v hành

vi cá nhân và th c hành không đ t là 12% s khác bi t không có ý ngh a th ng kê, p = 0,056 > 0,05;

Liên quan gi a ki n th c chung và th c hành chung: Th y

có m i liên quan có ý ngh a th ng kê gi a ki n th c v i th c hành

c a ng i ch bi n, Ng i ch bi n có ki n th c ATTP đ t và th c hành đ t là 45,5%, ng i không có ki n th c và th c hành không

Cácăy uăt ăliênăquan

16 (50%)

4 (12,5%)

%)

7 (21,875)

ki m soát

ngu n

nguyên li u

t n (%)

18 (56,25

%)

3 (9,375%

13 (40,625

%)

6 (18,75%

%)

4 (12,5%)

lý và th c trang thi t b d ng c đ t là 50%, ki n th c chung không

đ t và trang thi t b d ng c không đ t là 21,875%, p = 0,027<0,05;

Liên quan gi a ki n th c chung c a ng i qu n lý và ki m soát ngu n nguyên li u: Có m i liên quan gi a ki n th c chung c a

ng i qu n lý và ki m soát ngu n nguyên li u p =0,0009 < 0,05,

ki n th c chung đ t c a ng i qu n lý và ki m soát ngu n nguyên

li u đ t là 56,25% và ki n th c chung không đ t c a ng i qu n lý

và ki m soát ngu n nguyên li u không đ t là 25%;

Liên quan gi a ki n th c chung c a ng i qu n lý và đi u

ki n c s v t ch t: Không có m i liên quan gi a ki n th c chung

c a ng i qu n lý và ki m soát ngu n nguyên li u p =0,96 > 0,05,

2.ă Ki nă th că vàă th că hànhă v ă ATTPă c aă ng iă ch ă

bi nă TP,ă ng iă qu nă lýă t iă BATTă t iă BVă trênă đ aă bànă t nhă ThanhăHóaăn mă2017ă- 2018

- T l nhân viên ch bi n TP đ t v ki n th c chi m 70,0%, t l nhân viên ch bi n không đ t ki n th c chi m 30%;

- T l nhân viên ch bi n đ t v th c hành chi m 53,5%,

t l nhân viên ch bi n không đ t th c hành chi m 46,5%;

- Có s liên quan gi a ki n th c v đi u ki n v sinh c s và th c hành (p < 0,01);

- Có s liên quan gi a ki n th c gây ô nhi m TP và th c hành (p<0,001);

- Không có s liên quan gi a ki n th c v hành vi và th c hành (p

KHUY NăNGH 1.ă iăv iăNCB

- T ng c ng công tác h c t p và t h c các ki n th c v ATTP trong đó chú tr ng đ n ki n th c v cách b trí th c ph m trong kho ch a đ ng TP, cách tiêu di t m m b nh VSV, x lý khi đang m c các b nh truy n nhi m lây qua đ ng tiêu hóa ngu n g c

- T ng c ng ti p thu các quy đ nh c a nhà n c v ATTP

đ nâng cao hi u bi t v công tác ATTP;

- Tham m u và xây d ng các k ho ch đ mua s m các trang thi t b d ng c , xây d ng và s a ch a c s v t ch t đ đ t yêu c u

- T ng c ng cho cán b nhân viên t i BATT BV đi b i

d ng ki n th c ATTP; trang b đ y đ BHL cho ng i lao đ ng;

- T ng c ng giám sát ho t đ ng b o đ m ATTP t i các BATT

4.ăChiăc căAnătoànăv ăsinhăTPăt nhăThanhăHóa,ăPhòngăyă

t ăhuy n/th ăxã/ăthànhăph

- T ng c ng ho t đ ng b i d ng, ph bi n các quy đ nh

c a pháp lu t, các ki n th c đ m b o ATTP phòng ng a ng đ c TP cho ng i qu n lý, ng i ch bi n TP;

- T ng c ng ho t đ ng Thanh, ki m tra và giám sát công tác b o đ m ATTP t i các BATT đ c bi t là các khoa dinh d ng trong BV