Mục đích nghiên cứu của đề tài là trên cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của VPTW trong điều kiện nhất thể hóa chức danh Tổng Bí thư và Chủ tịch nước Lào, chức danh Chánh VPTW và Bí thư Đảng bộ VPTW, luận án đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động VPTW hiện nay. Qua đó, đề xuất một số giải pháp đổi mới tổ chức và hoạt động VPTW nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của VPTW.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
/
BỘ NỘI VỤ ./
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
PHOUNXAY PHOMMYXAY
TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA VĂN PHÕNG TRUNG ƢƠNG ĐẢNG NHÂN DÂN CÁCH MẠNG LÀO TRONG ĐIỀU KIỆN NHẤT
THỂ HÓA MỘT SỐ CHỨC DANH LÃNH ĐẠO
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 9 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG
HÀ NỘI - NĂM 2019
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS.TS Vũ Đức Đán
2 PGS.TS Nguyễn Văn Hậu
Phản biện 1: ………
……….………
Phản biện 2: ………
……… ………
Phản biện 3: ………
……….………
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp ……., Nhà … - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa – TP Hà Nội Thời gian: vào hồi 15 giờ ngày 25 tháng 01năm 2018
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia
hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Văn phòng là bộ phận quan trọng của mỗi cơ quan, tổ chức, đây là bộ phận tham mưu, giúp việc trực tiếp cho lãnh đạo, là bộ phận cầu nối giữa lãnh đạo đơn vị với các đơn vị chức năng trong và ngoài tổ chức Để đảm bảo chức năng này được thực hiện thì công tác tổ chức và hoạt động của văn phòng cần phải được hoàn thiện và không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động của mình
Văn phòng Trung ương (VPTW) Đảng Nhân dân cách mạng (NDCM) Lào có vị trí, vai trò quan trọng trong cơ cấu tổ chức của hệ thống chính trị nước Cộng hòa dân chủ nhân dân (CHDCND) Lào, là
cơ quan tham mưu, giúp việc Ban Chấp hành Trung ương (BCHTW), trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong tổ chức, điều hành công việc lãnh đạo của Đảng Cơ cấu tổ chức sẽ ảnh hưởng đến
sự hoạt động VPTW Sự hoạt động có ảnh hưởng mạnh mẽ tới chất lượng công tác tham mưu, tổng hợp và hậu cần của VPTW Chất lượng hoạt động của VPTW có tác động đến hoạt động chung của cả
bộ máy Đảng NDCM Lào
Về mặt thực tiễn, lịch sử của VPTW đã có giai đoạn dài hợp nhất với Văn phòng Chính phủ (VPCP) (từ năm 1976 - 1992) để thực hiện chức năng, nhiệm vụ tham mưu, giúp việc chung cho BCHTW
và Chính phủ Có thể thấy, vấn đề nhất thể hóa đã được thực hiện trong lịch sử
Nhất thể hóa đem lại sự thống nhất, tập trung trong tổ chức, điều hành công việc của Đảng và quản lý nhà nước, điều này góp phần hoàn thiện tổ chức bộ máy nhà nước cũng như kiện toàn các chức danh lãnh đạo Đảng Để thực hiện tốt vấn đề này thì vị trí, vai trò cũng như chức năng, nhiệm vụ của VPTW cần được hoàn thiện
Trang 4và không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động, tham mưu của văn phòng Việc nhất thể hóa giữa Đảng và Nhà nước vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết Vì thế, việc nâng cao vai trò tham mưu của
VPTW là cần thiết, khách quan Do vậy, tác giả chọn vấn đề “Tổ
chức, hoạt động của Văn phòng Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào trong điều kiện nhất thể hóa một số chức danh lãnh đạo” làm đề tài nghiên cứu của luận án tiến sĩ
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
2.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của VPTW trong điều kiện nhất thể hóa chức danh Tổng Bí thư và Chủ tịch nước Lào, chức danh Chánh VPTW và Bí thư Đảng bộ VPTW, luận án đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động VPTW hiện nay Qua đó, đề xuất một số giải pháp đổi mới tổ chức và hoạt động VPTW nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của VPTW
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài thực hiện các nhiệm vụ: Tổng quan những công trình về
tổ chức và hoạt động của văn phòng, trong đó có VPTW; Xây dựng khung lý thuyết về tổ chức và hoạt động của VPTW trong điều kiện nhất thể hóa một số chức danh lãnh đạo; Đánh giá thực trạng tổ chức
và hoạt động của VPTW hiện nay; Đề xuất những giải pháp nhằm đổi mới tổ chức và hoạt động của VPTW hiện nay
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là cách thức tổ chức và hoạt động của VPTW
- Đề tài nghiên cứu về cơ cấu tổ chức và sự hoạt động của VPTW từ các Đại hội Đảng NDCM Lào khóa trước đến nay và định hướng cho nhiệm kỳ XI (2021 - 2026) và tiếp theo
Trang 54 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cơ sở phương pháp luận
Luận án nghiên cứu vấn đề trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Cayxon Phomvihan; quan điểm của Đảng NDCM Lào về hệ thống chính trị
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu, sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu; phương pháp tổng kết thực tiễn; phương pháp tham khảo ý kiến chuyên gia
5 Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu
5.1 Giả thuyết khoa học
VPTW là cơ quan tham mưu, giúp việc cho BCHTW, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đồng chí Tổng bí thư Nếu VPTW có cơ cấu
tổ chức hợp lý, hoạt động khoa học thì công tác tham mưu, giúp việc
sẽ hiệu quả hơn, chất lượng hơn Trong bối cảnh nhất thể hoá chức danh Tổng Bí thư và chức danh Chủ tịch nước, VPTW càng cần phải đổi mới tổ chức và hoạt động để phù hợp với tình hình thực tiễn
5.2 Câu hỏi nghiên cứu
Việc nhất thể hóa một số chức danh lãnh đạo có những ưu
Trang 6- Nghiên cứu một cách toàn diện, hệ thống vấn đề lý luận về văn phòng, xây dựng được khung lý thuyết về tổ chức và hoạt động của VPTW
- Chỉ ra được những yếu tố tác động đến tổ chức và hoạt động của VPTW trong điều kiện nhất thể hóa một số chức danh lãnh đạo
- Nêu được một số giá trị tham khảo cho VPTW trong việc tổ chức và hoạt động
6.2 Về mặt thực tiễn
- Căn cứ vào khung lý thuyết về văn phòng, luận án đã phân tích, đánh giá một cách toàn diện, hệ thống về thực trạng tổ chức và hoạt động của VPTW Đảng NDCM Lào
- Xác định quan điểm và giải pháp nhằm đổi mới tổ chức và hoạt động của VPTW Đảng NDCM Lào
7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Các kết quả nghiên cứu của Luận án sẽ cung cấp thêm cơ sở khoa học về tổ chức và hoạt động của văn phòng; góp phần bổ sung thể chế về tổ chức và hoạt động của VPTW; cung cấp cho VPTW một số giải pháp nhằm đổi mới tổ chức và hoạt động; là tài liệu phục
vụ giảng dạy và tham khảo cho vấn đề tổ chức và hoạt động của văn phòng ở nước CHDCND Lào
7 Cấu trúc của Luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo thì luận án gồm 4 chương
Trang 7Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN
ĐỀ TÀI 1.1 Những vấn đề đã nghiên cứu
Vấn đề tổ chức và hoạt động của văn phòng nói chung và VPTW nói riêng đã có nhiều công trình đề cập, đặc biệt là các luận văn thạc sĩ ở các chuyên ngành khác nhau Qua các công trình nghiên cứu, tác giả thấy rằng mặc dù cùng đề cập đến tổ chức và hoạt động của văn phòng nhưng các công trình đề cập một hoặc một
số khía cạnh của văn phòng Cách tiếp cận của mỗi công trình là khác nhau, có công trình tiếp cận qua nguồn nhân lực của văn phòng,
có công trình tiếp cận qua hệ thống thông tin của văn phòng, có công
trình tiếp cận qua chức năng của văn phòng
1.2 Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
- Xây dựng khung lý thuyết cho việc tổ chức và hoạt động của VPTW trong bối cảnh nhất thể hóa chức danh lãnh đạo
- Đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động của VPTW để làm
rõ những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của tổ chức bộ máy và hoạt động của VPTW hiện nay
- Tìm kiếm những giải pháp nhằm đổi mới tổ chức, hoạt động của VPTW trong bối cảnh nhất thể hóa chức danh lãnh đạo hiện nay
Kết luận chương 1
Qua nghiên cứu các công trình có liên quan đến đề tài, luận án
đã tìm được những kết quả để kế thừa, đồng thời thấy được những khoảng trống tri thức, vấn đề cần triển khai để không trùng lặp với các công trình khác Có thể thấy luận án đã đạt mục đích đề ra là tổng quan những công trình về tổ chức và hoạt động của văn phòng
Trang 8để tìm hiểu các công trình nghiên cứu đã đạt được những kết quả gì, còn những hạn chế gì để tiếp tục nghiên cứu
Chương 2
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA VĂN PHÕNG TRUNG ƯƠNG ĐẢNG NHÂN DÂN CÁCH MẠNG LÀO TRONG ĐIỀU KIỆN NHẤT THỂ HÓA MỘT SỐ CHỨC
DANH LÃNH ĐẠO 2.1 Khái quát chung về văn phòng
2.1.1 Khái niệm, đặc điểm của văn phòng
- Khái niệm: Văn phòng là bộ máy điều hành, tổng hợp của cơ quan, tổ chức có trách nhiệm thu thập, xử lý và tổng hợp thông tin phục vụ cho sự điều hành của lãnh đạo, đồng thời đảm bảo các điều kiện vật chất, kỹ thuật cho hoạt động chung của toàn bộ tổ chức đó
- Đặc điểm: Là đơn vị đầu mối của cơ quan, kết nối các đơn vị khác với lãnh đạo cơ quan; là đơn vị chuyên môn, thực hiện cả chức năng hậu cần; có cơ cấu tổ chức chặt chẽ, được phân chia thành các
bộ phận khác nhau; có tư cách pháp nhân, có con dấu và mở tài khoản tại kho bạc nhà nước
2.1.2 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của văn phòng
Văn phòng vị trí đặc biệt quan trọng là bộ phận cấu thành, một đơn vị tổ chức, được thành lập và tồn tại cùng với tổ chức
Văn phòng có chức năng tham mưu, tổng hợp; giúp việc cho lãnh đạo; và hậu cần, quản trị
Văn phòng có nhiệm vụ: Lên chương trình làm việc của lãnh đạo, lập kế hoạch chung; Giúp lãnh đạo nâng cao chất lượng các văn bản, thể chế hoá các quyết định của lãnh đạo đơn vị và truyền đạt các quyết định đó đến các ban ngành cũng như các bộ phận có liên quan; Công tác thông tin tổng hợp phục vụ cho lãnh đạo; Giúp ban lãnh
Trang 9đạo, lãnh đạo đơn vị ban hành về thực hiện các quy chế thuộc phạm
vi công tác văn phòng; Soạn thảo văn bản; Công tác lễ tân, giao tiếp; Giúp đơn vị làm công tác văn thư tiếp dân và giải quyết các kiến nghị; Quản lý tài sản công
2.1.3 Cơ cấu tổ chức, phương thức hoạt động của văn phòng
Cơ cấu tổ chức văn phòng thường bao gồm: Bộ phận hành chính văn thư, lưu trữ; Bộ phận tài vụ: Bộ phận tổng hợp; Bộ phận quản trị; Bộ phận bảo vệ
Các hoạt động của văn phòng gồm: Công tác tham mưu, tổng hợp; văn thư, lưu trữ; lễ tân, đối ngoại, phối hợp hoạt động; quản lý kinh phí, tài sản
2.2 Vấn đề nhất thể hóa một số chức danh lãnh đạo ở CHDCND Lào
2.2.1 Một số khái niệm
- Chức danh lãnh đạo là khái niệm dùng để chỉ người có vị trí trong cơ cấu tổ chức, nắm giữ quyền chỉ đạo, quản lý, điều hành hoạt động của cơ quan, tổ chức đó
- Nhất thể hóa chức danh lãnh đạo là việc một người vừa giữ chức danh lãnh đạo trong bộ máy của Đảng, vừa giữ chức danh lãnh đạo tương ứng trong bộ máy Nhà nước Nghĩa là hợp nhất chức danh lãnh đạo trong bộ máy của Đảng và chức danh lãnh đạo trong bộ máy Nhà nước tương ứng vào một cá nhân
2.2.2 Ưu điểm và hạn chế của việc nhất thể hóa chức danh lãnh đạo
- Ưu điểm: Góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng; nâng cao vai trò lãnh đạo trực tiếp, toàn diện tổ chức của Đảng; khắc phục tệ trông chờ, ỷ lại, đùn đẩy trách nhiệm; làm nổi bật vai trò của
Trang 10cá nhân người đứng đầu; tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả; nâng cao trình độ, năng lực công tác của cán bộ, công chức
- Hạn chế: Khối lượng công việc nhiều, khó thực hiện hài hòa công tác Đảng - công việc chính quyền; có thể dẫn tới độc đoán, mất dân chủ nếu bố trí cán bộ không phù hợp; thiếu cán bộ có đủ khả năng, năng lực để đảm nhận tốt cả hai chức vụ; công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát gặp nhiều khó khăn
2.2.3 Một số chức danh lãnh đạo nhất thể hóa ở CHDCND Lào
Ở CHDCND Lào, từ năm 2008 bắt đầu thực hiện việc nhất thể hóa nhưng không phải tất cả các chức danh đều nhất thể hóa, mà chỉ
có một số chức danh
- Trung ương: Chức danh Tổng bí thư nhất thể hóa với chức danh Chủ tịch nước; Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương nhất thể hóa với Bộ trưởng Bộ Thông tin và truyền thông; Trưởng Ban kiểm tra Trung ương nhất thể hóa với Tổng thanh tra Chính phủ
- Địa phương: Cấp tỉnh và cấp huyện nhất thể hóa chức danh tương ứng như cấp trung ương
2.3 Những yêu cầu, yếu tố tác động và tiêu chí đánh giá hiệu lực, hiệu quả về tổ chức, hoạt động của VPTW trong điều kiện nhất thể hóa một số chức danh lãnh đạo
2.3.1 Những yêu cầu về tổ chức, hoạt động của VPTW trong điều kiện nhất thể hóa một số chức danh lãnh đạo
- Đổi mới tổ chức và hoạt động của VPTW phải gắn với đổi
mới phương thức lãnh đạo của Đảng NDCM Lào
- Đổi mới tổ chức và hoạt động của VPTW phải đảm bảo nâng cao năng lực tham mưu
Trang 11- Đổi mới tổ chức và hoạt động của VPTW phải đảm bảo thực hiện cải cách hành chính
2.3.2 Những yếu tố tác động đến tổ chức và hoạt động của VPTW trong điều kiện nhất thể hóa một số chức danh lãnh đạo
- Sự lãnh đạo, chỉ đạo của các đồng chí Bộ Chính trị, Ban Bí thư đối với VPTW
- Các quy định liên quan đến VPTW
- Đội ngũ cán bộ, công chức của VPTW
- Môi trường làm việc
- Điều kiện cơ sở vật chất - kỹ thuật
2.3.3 Những tiêu chí đánh giá hiệu lực, hiệu quả về tổ chức
và hoạt động của VPTW Đảng NDCM Lào
- Số lượng biên chế và đầu mối tổ chức
- Chất lượng nội dung tham mưu, tổng hợp
- Quy trình và thời gian xử lý văn bản
- Sự phối hợp công tác
- Năng lực thực thi nhiệm vụ của cán bộ, công chức
2.4 Kinh nghiệm tổ chức, hoạt động của một số văn phòng trung ương và giá trị tham khảo cho VPTW Lào
2.4.1 Kinh nghiệm tổ chức, hoạt động của một số Văn phòng trung ương
- VPCP nước CHDCND Lào: quy định cơ cấu tổ chức và lề lối làm việc rõ ràng, chặt chẽ; thực hiện nghiêm túc nguyên tắc làm việc; nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức của VPCP; áp dụng công nghệ thông tin vào việc hoạt động của VPCP
- VPTW Đảng Cộng sản Việt Nam: gắn việc xây dựng cơ cấu
bộ máy VPTW với hiệu quả công việc; nghiên cứu, tổng hợp tin tức
Trang 12phục vụ lãnh đạo phải tin cậy, rõ ràng và chính xác; xây dựng chế độ làm việc và quan hệ công tác phù hợp
- VPTW Đảng Cộng sản Trung Quốc: coi trọng việc phục vụ hội nghị trung ương; giám sát việc tổ chức thực hiện ý kiến chỉ đạo của Trung ương Đảng
2.4.2 Giá trị tham khảo cho VPTW Lào
Một là, bộ máy của VPTW phải tinh gọn, có tính vững chắc; chức năng, nhiệm vụ giữa các đơn vị phải được thể chế hóa, quy định phải rõ ràng
Hai là, nâng cao khả năng và chất lượng lãnh đạo của lãnh đạo VPTW
Ba là, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công chức VPTW
Bốn là, có cơ chế giám sát, kiểm tra mạnh mẽ, nghiêm túc và hiệu lực
Năm là, có sự phối hợp công tác với các văn phòng khác
Kết luận chương 2
Chương này đã giải quyết được một số nội dung sau:
- Khái quát chung về văn phòng Nêu vị trí, chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn của VPTW và mối quan hệ của VPTW với các văn phòng khác
- Xây dựng khung lý thuyết về tổ chức và hoạt động của VPTW trong điều kiện nhất thể hóa một số chức danh lãnh đạo
- Học tập kinh nghiệm tổ chức và hoạt động của VPCP Lào, VPTW Trung Quốc, VPTW Việt Nam để VPTW Lào tham khảo trong việc đổi mới tổ chức và hoạt động
Trang 13Chương 3 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA VĂN PHÕNG TRUNG ƯƠNG ĐẢNG NHÂN DAN CÁCCH MẠNG LÀO TRONG ĐIỀU KIỆN NHẤT THỂ HÓA MỘT SỐ CHỨC
DANH LÃNH ĐẠO HIỆN NAY 3.1 Giới thiệu VPTW Đảng NDCM Lào và Văn phòng Chủ tịch nước CHDCND Lào
3.1.1 Giới thiệu VPTW Đảng NDCM Lào
- Lịch sử hình thành: Sau khi thành lập Đảng NDCM Lào ngày 22/3/1955, ngày 24/3/1955 thành lập VPTW tại Trụ sở Neo Lào Ít Lạ tại Bản Đàn, Huyện Suổi, Tỉnh Hủa Phăn; trong điều kiện VPTW không thể hoạt động công khai mới dùng tên gọi dưới mậu khẩu là “Đơn vị 24”
VPTW trải qua nhiều giai đoạn: từ 1955-1958; từ 1959-1975;
từ năm 1976-1992, VPTW đã thay đổi tên gọi là VPTW Đảng - Hội đồng bộ trưởng; Năm 1993 VPTW Đảng và Hội đồng bộ trưởng đã tách ra thành 2 cơ quan là VPTW và Văn phòng Chính phủ
- Vị trí: là cơ quan trực thuộc BCHTW Đảng NDCM Lào, tham mưu cho BCHTW, trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức điều hành công việc hàng ngày của Đảng
- Chức năng: Đề xuất cách xử lý để lãnh đạo dễ quyết định; Cung cấp, đảm bảo cho điều kiện làm việc cho BCHTW, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; đồng thời bảo đảm tính mạng cán bộ, công chức, nhân viên làm việc tại VPTW và tài sản của nhà nước thuộc phạm vi VPTW quản lý
- Nhiệm vụ:
+ Thực hiện chức năng tham mưu, tổng hợp, VPTW có các nhiệm vụ: giúp lãnh đạo lập kế hoạch hoạt động lãnh đạo quản lý;