Một số biện pháp phát triển kỹ năng múa cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi trong hoạt động âm nhạc

Trong khi đó múa đòi hỏi phải có sự phối hợp của toàn bộ cơ thể, sự cảm thụ âm nhạc, phối hợp nhịp nhàng giữa giai điệu, lời ca với các động tác múa, phải phát huy được sự hồn nhiên, ngâ

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

Âm nhạc là loại hình nghệ thuật gắn bó mật thiết với đời sống con người, nó phản ánh cuộc sống của con người một cách đa dạng, phong phú Bằng các hình tượng âm thanh, các giai điệu đẹp mang tính biểu cảm rất cao,

âm nhạc có sức kì lạ hấp dẫn như một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc Nhà chỉ huy Lô- tô- kôp- xki viết: “ Cả người lớn, cả trẻ em, thông thường khi nghe nhạc ai cũng đều có ý muốn cử động theo tiết tấu Tay đung đưa, chân gõ nhịp, đầu lắc lư, đó chính là hình thức múa tự phát Nhiều khi các em nhỏ vừa nghe nhạc, vừa ngẫu hứng điệu múa có tiết tấu độc đáo của mình”

Nghệ thuật múa có vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện trẻ mầm non làm thoả mãn nhu cầu tình cảm của trẻ, trẻ được bộc lộ cảm xúc, giao tiếp với bạn bè Hơn nữa múa còn là phương tiện, là điều kiện hình thành phẩm chất đạo đức, phát triển thể chất, phát triển trí tuệ, là điều kiện định hướng phát triển thẩm mĩ cho trẻ Thông qua nghệ thuật múa trẻ phân biệt được cái hay, cái dở, cái tốt, cái xấu…Nghệ thuật múa đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cho trẻ một tính cách hoàn thiện nhất và là dạng vận động có tác dụng hình thành những ưu thế, dáng điệu, động tác đẹp

Tuy nhiên trong thực tế nhiều giáo viên chỉ dạy cho trẻ múa những động tác đơn giản như guộn cổ tay, nhón chân và nhún nhảy theo nhạc, nghiêng người… rất đơn điệu, những bài múa mà giáo viên dạy cho trẻ còn rập khuôn, máy móc Trong khi đó múa đòi hỏi phải có sự phối hợp của toàn

bộ cơ thể, sự cảm thụ âm nhạc, phối hợp nhịp nhàng giữa giai điệu, lời ca với các động tác múa, phải phát huy được sự hồn nhiên, ngây thơ của trẻ Phần lớn giáo viên chưa chú ý phát triển kỹ năng múa cho trẻ do trình độ và khả năng hướng dẫn cho trẻ múa của giáo viên còn nhiều hạn chế Mặt khác, do nội dung chương trình của trẻ mầm non chưa thể tách biệt được múa thành một môn học độc lập mà chỉ là một nội dung trong hoạt động giáo dục âm nhạc Vì thế mà giáo viên chưa khai thác triệt để và chưa phát huy hết khả năng múa của trẻ, chưa khuyến khích tạo sự hứng thú tích cực say mê cho trẻ khi tham gia múa Để cho các hoạt động múa đến với trẻ thực sự có ý nghĩa

và đạt đến mục tiêu giáo dục phát triển toàn diện trẻ thì việc phát triển và nâng cao kỹ năng múa là rất cần thiết, cần được quan tâm sâu sắc hơn nữa

Nhận thức được tầm quan trọng này tôi đi đến tìm hiểu đề tài “Một số biện pháp phát triển kỹ năng múa cho trẻ Mẫu giáo 4 – 5 tuổi trong hoạt động âm nhạc”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu thực trạng kĩ năng múa của trẻ MG 4- 5 tuổi thông qua HĐÂN Trên cơ sở đó đề xuất và thực nghiệm một số tác động sư phạm nhằm phát triển kĩ năng múa cho trẻ MG 4 - 5 tuổi trong HĐÂN, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục âm nhạc

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Nghiên cứu quá trình tổ chức dạy múa cho trẻ MG 4 - 5 tuổi trong hoạt động giáo dục âm nhạc

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ MG 4- 5 tuổi trong HĐÂN

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Kĩ năng múa của trẻ MG 4- 5 tuổi trong hoạt động giáo dục âm nhạc thể hiện ở những mức độ khác nhau Nếu giáo viên có những tác động sư phạm như tập cho trẻ một số động tác - tổ hợp múa dân gian phù hợp với trẻ ngoài giờ học, khuyến khích trẻ múa sáng tạo theo âm điệu, nhịp điệu của bài hát và thường xuyên tổ chức biểu diễn văn nghệ theo mỗi chủ điểm, biên đạo một số bài múa biểu diễn cho trẻ sẽ kích thích được hứng thú của trẻ, đồng thời giúp trẻ có kĩ năng múa tốt hơn, góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ ở trường mầm non

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Nghiên cứu một số cơ sở lí luận liên quan đến đề tài

5.2 Tìm hiểu thực trạng kĩ năng múa của trẻ MG 4- 5 tuổi trong việc tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc ở một số trường Mầm non tại Đà Nẵng

5.3 Đề xuất và thực nghiệm biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ MG 4-5 tuổi

6 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu kĩ năng múa và biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ

MG 4- 5 tuổi thông qua hoạt động giáo dục âm nhạc ở 4 tường Mầm non TP

Đà Nẵng

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu cơ sở lý luận

Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa những tài liệu

có liên quan đến đề tài nghiên cứu, cụ thể hóa lý thuyết nhằm xây dựng cơ sở

lý luận của đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.3 Phương pháp điều tra bằng Anket

Sử dụng phiếu thăm dò, điều tra các giáo viên ở các trường mầm non trong TP Đà Nẵng để nắm được tình hình và kỹ năng múa của trẻ MG 4-5 tuổi trong hoạt động giáo dục âm nhạc

7.2.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Thực nghiệm được tiến hành nhằm kiểm nghiệm tính hiệu quả của các tác động sư phạm phát triển kĩ năng múa cho trẻ MG 4-5 tuổi

7.3 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng các công thức thống kê toán học để xử lý số liệu

8 NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI

- Góp phần hệ thống các vấn đề lý luận về biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ MG 4- 5 tuổi thông qua hoạt động giáo dục âm nhạc

- Tìm hiểu được thực trạng sử dụng biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ

MG 4- 5 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc, đồng thời chỉ ra nguyên nhân

- Xây dựng biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ MG 4- 5 tuổi

9 CẤU TRÚC ĐỀ TÀI

Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung chính luận văn được chia làm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

Chương 2: Một số biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ MG 4- 5 tuổi qua hoạt động giáo dục âm nhạc

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1 Cơ sở lí luận

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Múa là loại hình nghệ thuật xuất hiện sớm nhất, nó tồn tại và phát triển theo lịch sử văn hóa và lịch sử phát triển trí tuệ của con người Ngay từ thuở bình minh của bộ người nguyên thuỷ, nghệ thuật múa đã xuất hiện như một nhu cầu thiết yếu trong đời sống văn hoá tinh thần và phát triển ngày càng hoàn thiện.Từ thời kỳ xã hội nguyên thuỷ, sang thời kỳ chiếm hữu nô lệ rồi đến thời kỳ xã hội phong kiến, đến chế độ tư bản và lên chủ nghĩa xã hội Múa được phát triển theo từng thời kỳ Đầu tiên chưa có định hướng, sau đó múa mang tính mô phỏng, múa thể hiện các nội dung sinh hoạt của con người, rồi múa ngày càng được nâng cao thành các thể loại múa, hình thức múa và các dạng múa

Đến nay múa có sự định hướng và hướng con người đến chân – thiện –

mỹ, nó chiếm vị trí quan trọng trong nền văn hoá dân tộc và đời sống văn hoá

xã hội Như vậy có thể nói: Lịch sử phát triển nghệ thuật múa gắn liền với sự phát triển của loài người Múa còn có chức năng cơ bản là giáo dục, phản ánh, góp phần cải tạo xã hội, định hướng thẩm mỹ và phát triển thể chất Với những chức năng này, chúng ta thấy múa rất gần gũi với cuộc sống của con người Con người không chỉ có nhu cầu thưởng thức mà còn muốn học, muốn sáng tạo ra nó

Có rất nhiều tác giả viết về vai trò giáo dục của nghệ thuật múa nói chung và nghệ thuật múa cho trẻ mẫu giáo nói riêng Múa có tầm quan trọng trong đời sống con người và nó cũng không kém phần quan trọng trong sự phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ Hiện nay, có rất nhiều nhà sư phạm đi sâu nghiên cứu về nghệ thuật múa cho trẻ mầm non

Với bài viết “Một số điệu múa cho trẻ mẫu giáo” của tác giả Lã Tiến Thêm (Viện Khoa học giáo dục – Trung tâm nghiên cứu giáo dục mầm non - 1996) Tác giả đã đáp ứng mong mỏi của đông đảo giáo viên mầm non ở các

vùng miền về các bài múa dành cho trẻ mẫu giáo, nhằm góp phần làm phong phú các hoạt động biểu diễn cho trẻ ở trường mầm non

Bài viết: “ Múa và phương pháp vận động theo nhạc” của tác giả Trần Minh Trí (NXB Giáo dục - 1999) tác giả có đề cập đến những kiến thức cơ bản về nghệ thuật múa Đưa ra một số phương pháp dạy trẻ vận động theo nhạc và múa Tác giả nhận thức được vai trò quan trọng của múa đối với trẻ, nhưng mới chỉ dừng lại ở việc dạy trẻ vận động theo nhạc, mà chưa đưa ra các phương pháp và biện pháp nhằm phát triển kĩ năng múa cho trẻ

Bài viết của tác giả Nguyễn Phương Hiền - Hiệu trưởng trường mầm non Việt Triều in trên tạp chí Nhịp điệu số 47 (4- 2001) đã nêu một vài suy nghĩ về vấn đề dạy múa cho trẻ mầm non Tác giả cũng băn khoăn nhiều về khả năng của giáo viên trong việc dạy múa cho trẻ

Như vậy, việc tổ chức cho trẻ múa trong hoạt động âm nhạc đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ, bồi dưỡng tâm hồn trẻ Tuy nhiên, hiện nay ở trường mầm non việc thực hiện hoạt động dạy trẻ múa trong giờ hoạt động âm nhạc còn rất hạn chế

Vì thế tôi đã lựa chọn cho mình đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp phát triển kỹ năng múa cho trẻ Mẫu giáo 4 – 5 tuổi trong hoạt động âm nhạc”, tôi mong muốn công trình nghiên cứu về biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ mẫu giáo nhỡ nói riêng và trẻ mẫu giáo nói chung sẽ góp phần làm phong phú thêm các động tác múa, giúp trẻ có hứng thú, có khả năng cảm nhận nghệ thuật và phát triển kĩ năng múa hơn nữa, qua đó góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục mầm non

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Kĩ năng múa

1.2.1.1 Kĩ năng

Trong mọi lĩnh vực hoạt động, để tiến hành hoạt động có hiệu quả con người không những cần phải có tri thức về đối tượng hoạt động mà còn phải biết sử dụng những tri thức đó vào việc cải tạo hiện thực, tức là con người cần phải có kĩ năng Kĩ năng là một đề tài được rất nhiều nhà nghiên cứu trong

nước và ngoài nước quan tâm phát triển, có khá nhiều những quan điểm của

họ về khái niệm kĩ năng là gì Tuy nhiên qua những hiểu biết và sự nghiên cứu của mình, chúng tôi xin đưa ra hai quan điểm chính sau:

- Với V.A.Kruchetxki: “Kĩ năng là thực hiện một hành động hay một hoạt động nào đó nhờ sử dụng những kĩ thuật, những phương thức đúng đắn”

Như vậy, theo quan điểm này kĩ năng là phương thức thực hiện hành động phù hợp với mục đích và điều kiện hành động mà con người đã nắm vững Theo các tác giả trên, người có kĩ năng hoạt động nào đó là người nắm được các tri thức về hoạt động đó và thực hiện hành động theo đúng yêu cầu của nó mà không cần tính đến kết quả của hành động

+ Quan điểm thứ hai

Quan điểm xem xét kĩ năng từ góc độ không đơn thuần chỉ là mặt kĩ thuật hành động mà còn là biểu hiện năng lực của chủ thể hành động và nhấn mạnh đến kết quả của hành động

- Các tác giả K.K.Platonop và G.G.Golubev cho rằng: kĩ năng là năng lực của con người thực hiện công việc có kết quả là một chất lượng cần thiết trong những điều kiện mới và trong những khoảng thời gian tương ứng

- X.I.Kiegop cho rằng: “Kĩ năng là khả năng thực hiện có hiệu quả hệ thống các hành động phù hợp với các mục đích và điều kiện của hệ thống này”

- Theo P.A.Rudich: “Kĩ năng là tác động mà cơ sở của nó là sự vận dụng thực

tế của kiến thức đã tiếp thu được để đạt được kết quả trong một hình thức hoạt động cụ thể”

- H.D.Levitov thì cho rằng, kĩ năng là sự thực hiện có kết quả một tác động nào đó hay một hành động phức tạp hơn bằng cách lựa chọn và áp dụng đúng đắn các hình thức hành động nhằm thực hiện hành động có kết quả

- Theo TS.Vũ Dũng: “Kĩ năng là năng lực vận dụng có kết quả những tri thức

về phương thức hành động đã được chủ thể lĩnh hội để thực hiện những nhiệm vụ tương ứng

- Các nhà tâm lý học Việt Nam như PGS.TS Ngô Công Hoàn, PGS.TS Nguyễn Ánh Tuyết, GS.Nguyễn Quang Uẩn, Trần Quốc Thành cho rằng, kĩ năng là một mặt năng lực của con người thực hiện một công việc có hiệu quả Các tác giả theo hướng này đã coi kĩ năng không chỉ đơn thuần bao gồm mặt

kĩ thuật của hành động mà chú trọng tới mặt kết quả của nó trong mối quan hệ với mục đích, phương tiện, điều kiện và cách thức tiến hành hoạt động

- Trong Từ điển tiếng Việt, kĩ năng là khả năng vận dụng những kiến thức thu nhận được trong một lĩnh vực nào đó vào thực tế

Qua việc trình bày các quan điểm trên, chúng ta thấy mặc dù còn có nhiều ý kiến, nhưng thực ra chúng không có gì mâu thuẫn, phủ định lẫn nhau

Sự khác nhau là ở chỗ mở rộng hay thu hẹp phạm vi triển khai của một kĩ năng hành động trong các tình huống khác nhau mà thôi Còn bản chất của kĩ năng bao giờ cũng bao gồm một số thành phần cơ bản, đó là:

- Những kiến thức, tri thức khoa học, sự hiểu biết mang tính khái quát về lĩnh vực hoạt động, hành động nào đó

- Vốn sống kinh nghiệm cá nhân về lĩnh vực hoạt động

Ví dụ: trong chúng ta, ai cũng có lần hát hoặc nghe hát, do vậy mỗi chúng ta

sẽ có những cảm xúc không giống nhau khi nghe một bài hát ở các ca sĩ hoặc

cá nhân khác nhau hát

Hành động cá nhân thể hiện rất rõ các mức độ và loại cảm xúc của mình Hành động với cảm xúc tích cực như say mê, hứng thú thường cho ta các kết quả hành động cao (mức kĩ năng) Mức kĩ năng đó là các thao tác hành động diễn ra nhanh, chính xác, kịp thời, đúng với các điều kiện, đối tượng, phương tiện và hoàn cảnh để có được một kết quả hoạt động cao Ngược lại, hành động với cảm xúc tiêu cực dễ có các biểu hiện chán nản, uể oải, mệt mỏi…thường cho ta kết quả không cao, thậm chí không có kết quả (chưa đạt mức kĩ năng)

- Các thao tác hành vi, hành động (Thao tác phân tích, tổng hợp…hành động trí óc Thao tác cầm nắm, nâng nhấc…tay chân, hành động với vật chất) phải hợp lí, không có động tác thừa, theo trật tự nhất định

Như vậy, kĩ năng là khả năng vận dụng có mục đích và sáng tạo những kiến thức vốn sống kinh nghiệm cá nhân vào hoạt động lí thuyết cũng như trong thực tiễn, kĩ năng bao giờ cũng xuất phát từ kiến thức và dựa trên kiến thức,

kĩ năng chính là kiến thức thể hiện trong hành động đảm bảo cho hoạt động

có kết quả

Tóm lại, ta có khái niệm về kĩ năng như sau:

Kĩ năng là khả năng vận dụng những tri thức, vốn sống kinh nghiệm cá nhân vào hoạt động hay hành động thực tiễn trong điều kiện cụ thể đảm bảo hành động có kết quả theo mục đích đã đặt ra

1.2.1.2 Khái niệm về múa

Nguồn gốc của nghệ thuật múa chính là những hành động của con người trong đời sống, trong quá trình lao động cộng với sự quan sát thiên nhiên Từ đó, các động tác múa có những thay đổi, cải tiến, đi đến khái quát nghệ thuật

Như vậy, múa là bộ môn nghệ thuật Nó là một phương tiện sắc bén để con người nhận thức thế giới và cải tạo thế giới theo lý tưởng xã hội Đặc biệt, múa là một hình thái ý thức của xã hội, thông qua con đường thẩm mỹ Múa không phải lời nói, không phải màu sắc và càng không phải là âm thanh Múa không giống các bộ môn nghệ thuật khác ở chỗ, nó dùng động tác và tư thế

của thân thể con người Động tác, tư thế trong múa không giống các động tác,

tư thế trong các bộ môn nghệ thuật khác, vì động tác và tư thế múa đòi hỏi phải kết hợp chặt chẽ với âm nhạc, hội họa, văn học…Động tác của múa không phải để phụ trợ cho lời như trong chèo, cải lương, kịch hay giống các động tác sinh hoạt như trong điện ảnh Đồng thời nó cũng không phải thể dục thể thao, vì động tác thể dục chủ yếu nhằm rèn luyện sức khỏe và nếu đẹp thì càng tốt Mục đích biểu hiện của động tác múa phức tạp, phong phú hơn nhiều, nó gắn liền với đời sống và sự bộc lộ tình cảm của con người Nói cách khác, động tác và tư thế của múa nhằm biểu hiện tư tưởng, tình cảm của một chủ thể đã định Múa không chỉ có khỏe và đẹp Mục đích biểu hiện của ngôn

ngữ múa quyết định sự tồn tại và phát triển của chính bộ môn nghệ thuật này

Như vậy, múa là môn nghệ thuật độc lập, dùng động tác, tư thế của thân thể con người có tiết tấu, tạo hình để biểu hiện tư tưởng và tình cảm

1.2.1.3 Kĩ năng múa

Từ những khái niệm trên, ta có khái niệm kĩ năng múa như sau:

Kĩ năng múa là khả năng vận dụng những tri thức, vốn sống kinh nghiệm cá nhân vào hoạt động nghệ thuật múa trong điều kiện cụ thể đảm bảo thực hiện các động tác múa một cách linh hoạt, mềm dẻo và biểu hiện được cảm xúc theo mục đích đã đặt ra

Nghiên cứu sẽ đi sâu khảo sát và tác động vào các hành động thành phần tạo thành kĩ năng múa, theo đó đề ra các biện pháp tác động vào các hành động thành phần nhằm phát triển kĩ năng múa cho trẻ 4 - 5 tuổi ở một số trường mầm non tại thành phố Đà Nẵng

1.2.1 Biện pháp phát triển kĩ năng múa

1.2.1.1 Biện pháp

Để giải quyết một vấn đề, chúng ta cần phải nghiên cứu các yếu tố liên quan tới vấn đề đó Các yếu tố có liên quan chặt chẽ với nhau và trong một chừng mực nhất định, yếu tố này là cơ sở để xác định yếu tố kia Biện pháp là một trong những yếu tố cần thiết để giải quyết một vấn đề, nó được xác định

căn cứ vào những yếu tố khác như: mục đích, nhiệm vụ, nội dung, đặc điểm của đối tượng…

Vậy biện pháp là gì? Theo cuốn từ điển tiếng Việt – Viện ngôn ngữ học

2005 – Trung tâm từ điển học – nhà xuất bản Đà Nẵng khái niệm biện pháp được giải thích như là một “cách làm, cách thức giải quyết một vấn đề cụ thể”

Biện pháp là cách thức tiến hành, cách giải quyết một vấn đề cụ thể

Như vậy, biện pháp là một bộ phận của phương pháp Trong hệ thống các phương pháp dạy học nói chung và phương pháp giáo dục âm nhạc nói riêng có rất nhiều phương pháp, biện pháp được sử dụng vào quá trình giảng dạy

Ở lứa tuổi mầm non, các biện pháp dạy học có vai trò đặc biệt quan trọng, nó làm cho quá trình học của trẻ hấp dẫn, hứng thú hơn, làm cho phương pháp tác động phù hợp với sự phát triển tâm lý, phát huy tính tích cực của trẻ và đem lại hiệu quả giáo dục

1.2.1.2 Phát triển

Phát triển là khuynh hướng vận động theo chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn Cái mới ra đời thay thế cho cái cũ

Mỗi trẻ đều có một sự phát triển riêng biệt của mình và có nhiều giai đoạn phát triển khác nhau Một giai đoạn phát triển cụ thể thì trẻ tiếp nhận hay học được những kỹ năng nhất định, các kĩ năng đó phát triển diễn tiến theo một trình tự phát triển về đặc điểm tâm sinh lý Điều này có nghĩa là trẻ cần phải đạt được một vài kỹ năng này trước khi có thể phát triển những kỹ năng mới khác Ví dụ: Để trẻ có thể múa được một bài múa minh họa hoặc biểu diễn hoặc múa sinh hoạt thì trước hết trẻ phải học và tập luyện những động tác đơn giản : các thế tay, thế chân rồi sự kết hợp giữa tay và chân Khi trẻ đã làm đúng các động tác đơn giản đó rồi mới tập những động tác khó, phức tạp hơn và lúc này yêu cầu cao hơn đó là trẻ phải múa đúng nhạc cộng với sự diễn cảm khi biểu diễn

Quy luật của quá trình phát triển có 3 tính chất:

+ Tính phổ biến: Sự phát triển là ở tất cả các sự vật, hiện tượng Mỗi sự vật đều vận động theo hướng đi lên theo một sơ đồ xoáy ốc, tuy có những lúc đứng im nhưng đứng im chỉ là tạm thời Mọi sự vật đều nằm trong xu hướng chung là phát triển

+ Tính đa dạng phong phú: Mọi sự vật hiện tượng dù được đặt trong cùng một

xu hướng phát triển nhưng mỗi sự vật hiện tượng đều phát triển theo một hướng khác nhau, thậm chí cùng một sự vật nhưng giai đoạn này thì phát triển thế này, giai đoạn khác lại phát triển thế khác

+ Tính khách quan: Mọi sự vật hiện tượng đều nằm trong xu hướng phát triển,

xu hướng này không phụ thuộc vào ý thức chủ quan của con người mà chính

là quá trình tự giải quyết những mâu thuẫn bên trong sự vật đó hoặc trong mối liên hệ với sự vật khác

1.2.1.3 Biện pháp phát triển kĩ năng múa

Từ những khái niệm trên chúng tôi cho rằng:

Biện pháp phát triển kĩ năng múa là tổ hợp các cách thức, hình thức được phối hợp một cách có mục đích để tổ chức hoạt động nhằm giúp cho người học có kĩ năng múa ngày càng tốt hơn, hoàn thiện hơn

Như vậy, giáo viên có nhiệm vụ lựa chọn ra phương pháp, biện pháp, hình thức tổ chức để dạy múa sao cho hợp lí, phù hợp với trẻ, nhưng cũng kích thích được sự hứng thú đồng thời giúp trẻ phát triển được các kĩ năng múa Việc lựa chọn đúng biện pháp là một việc làm hết sức quan trọng trong quá trình giáo dục, vì nếu lựa chọn không phù hợp trẻ sẽ rất khó để phát triển

kĩ năng múa Biện pháp phát triển kĩ năng múa nghĩa là giáo viên phải biết

lựa chọn cách thức mới mà giáo viên cho đó là con đường hay nhất, có hiệu quả nhất nhằm cung cấp cho trẻ những động tác múa phù hợp với tác phẩm

âm nhạc để thực hiện và luyện tập Hoặc giáo viên tìm cách tác động đến trẻ như thế nào đó để trẻ tự mình sáng tạo ra những động tác múa khi nghe một bản nhạc…Khi đó là giáo viên đã bồi dưỡng để kĩ năng múa cho trẻ lên một mức độ cao hơn đó là khả năng tự sáng tạo các động tác Qua nhiều lần thực

hiện các cách thức đó thì giáo viên đã làm cho trẻ có kĩ năng múa tốt hơn,

hoàn thiện hơn hay nói cách khác là phát triển được kĩ năng múa cho trẻ

1.3 Khái quát về nghệ thuật múa

1.3.1 Nguồn gốc của nghệ thuật múa

Vấn đề về nguồn gốc của nghệ thuật múa có ý nghĩa lịch sử sâu sắc, bởi nghệ thuật múa có ý nghĩa to lớn trong đời sống của loài người Ngay từ thời nguyên thủy khi con người đã trở thành đối tượng biểu hiện của hình vẽ, thì bắt đầu xuất hiện hình vẽ con người và hoạt động thân thể, biểu hiện với những hình dáng ấy vào sân khấu múa

Mối quan tâm của các nhà nghiên cứu khoa học đối với vấn đề xuất xứ của nghệ thuật nói chung và loại hình nghệ thuật múa nói riêng được tăng lên một cách đặc biệt Đầu thế kỉ XIX có rất nhiều tài liệu được công bố của các nhà khoa học nghiên cứu trực tiếp nền văn hóa tinh thần, vật chất của bộ tộc nguyên thủy Tuy nhiên, những cách lý giải, đánh giá kết luận của các nhà khảo cứu có khác nhau bao nhiêu đi nữa cũng không thể phủ nhận được vai trò đặc biệt của trong sinh hoạt của người nguyên thủy Không một biến cố quan trọng nào trong sinh hoạt của người nguyên thủy mà thiếu múa được Như vậy, không còn nghi ngờ gì nữa, múa đã xuất hiện rất sớm trong lịch sử loài người và trải qua sự tiến hóa lâu dài có liên quan chặt chẽ đến sự phát triển của bản thân sinh hoạt xã hội của con người sơ khai Trên cơ sở tư liệu và dân tộc học, dân gian đã thu được trực tiếp từ sinh hoạt và cách sống của những bộ lạc thời kì đồ đá, các nhà khoa học có những giả định khác nhau

về nguồn gốc của nghệ thuật múa

+ Giả thuyết “Lý thuyết sinh vật” về nguồn gốc nghệ thuật múa dựa trên cơ sở lý thuyết của Đác-uyn Theo lý thuyết này thì “cảm xúc về cái đẹp không chỉ là vốn sẵn có của con người mà ở cả những con vật” Con người ta múa theo bản năng du hứng, mỗi khi trong lòng vui sướng thì nhảy nhót, khua chân múa tay Họ cho rằng bản chất nguồn gốc phát sinh nghệ thuật múa là những hiện tượng sinh vật học thuần túy, thậm chí là hiện tượng “động cỡn” của động vật, sự hấp dẫn bởi khác giống như gà trống khoe sắc giương mào,

vẫy cánh quanh gà mái…Và ở con người cũng có những biểu hiện bộc lộ nét tâm lý trước đối tượng khác giới

Giải thích như vậy tức là phủ định con người, coi con người cũng như loài vật không có tư tưởng, lý trí… Bởi vì “nghệ thuật” quyến rũ trong giới động vật là biểu hiện thuần túy của bản năng Còn nghệ thuật múa là sự biểu hiện thế giới tinh thần của con người một cách đặc thù, có mục đích thực tiễn

và bản chất sâu sắc của nó có tính xã hội Như vậy lý thuyết không thỏa mãn

và đủ sức thuyết phục

+ Học thuyết Igropa (trò chơi) do Silơ khởi đầu cho rằng bản chất của con người không mang tính xã hội mà là một thực thể sinh vật sẵn có các nhu cầu và khả năng tiêu phí trong những trò vô bổ (không mục đích) Theo học thuyết này, trò chơi là cách giải thoát những năng lượng dư thừa của thực thể sống Trò chơi là khát vọng để tách con người khỏi cuộc sống thực tại, gắn mình vào thế giới ảo tưởng Đây là sai lầm bởi cuộc đấu tranh khắc nghiệt

để tồn tại trong hang động khó có thể làm xuất hiện con người có đủ khả bỏ hết thời gian, năng lượng để sống với ước mơ, ảo tưởng

+Thuyết MaxepTeoria “thần bí” Để có thể lí giải được những hiện tượng siêu nhiên bí ẩn đáng sợ và để chiến thắng những con dã thú, đó là mục đích tồn tại của người nguyên thủy Cái mà người nguyên thủy không thể thu được bằng sức mạnh, nhanh chóng phục thiện và có thể chiếm được bằng

“mưu kế” của mình bằng cách “mua chuộc” việc chuyển những sinh mệnh của con người từ cõi chết trở thành những thuật pháp bí ẩn thần linh Như vậy, múa bắt nguồn từ tôn giáo

Tất cả những điệu múa “tôn giáo” đã là những phương tiện phục thiện

và tạo tiền đề về mối quan hệ giữa các vị thần thánh với sinh hoạt con người

Và điệu múa này như có sức mạnh thần bí Trong các nghi thức tế lễ hoặc cúng bái từ xưa tới nay, ở nhiều nước thường dùng múa hát

Ví dụ: Ở nước ta, trong các nghi thức tôn giáo như lên đồng, múa dặm (Hà Nam) Ở đây người ta múa chỉ để biểu lộ lòng thành kính đối với thần thánh, để cầu xin phù hộ cho công việc của họ có kết quả

Mặc dầu vậy lập luận của các học thuyết này cũng không thể cắt nghĩa nguồn gốc nghệ thuật múa khi coi những điệu múa là nhu cầu ma thuật đối với con người Bởi thực tế múa còn xuất hiện trước cả việc sùng bái vật tổ và chủ nghĩa thần linh Và ngay từ lúc đó, múa đã phản ánh nhiều mặt cuộc sống lao động cũng như sinh hoạt của con người

+ Cũng có người cho rằng tình yêu là nguồn gốc của nghệ thuật múa Khi yêu nhau người ta có cảm giác ít nói hơn nhưng vẫn yêu nhau thông qua

cử chỉ, điệu bộ Thực tế có nhiều điệu múa nói về quan hệ nam nữ, về tình yêu lứa đôi Song, không phải tất cả hoạt động của nghệ thuật múa chỉ có vậy

mà ngược lại, múa còn đề cập đến nhiều vấn đề khác của cuộc sống

+ Theo lý luận K.Mark- V.I.Lenin thì múa là sản phẩm của con người trong quá trình lao động sáng tạo “Để có thể thu được những vật chất của thiên nhiên với dạng có lợi cho cuộc sống của nó, con người đã lái những sức lực tự nhiên của thân thể mình trong sự vận động: tay, chân, đầu…Tác động thông qua sự chuyển động đó của thiên nhiên, đồng thời con người cũng thay đổi luôn bản chất của riêng mình.”

Như vậy, múa ra đời rất sớm, ngay trong xã hội nguyên thủy, từ khi con người chưa có tiếng nói Múa đã được sinh ra trong quá trình lao động, và

nó gắn chặt với đời sống lao động sản xuất Sau một ngày lao động mệt nhọc

và đạt được những thành quả tốt đẹp, người nguyên thủy thấy cần phải vận động thân thể cho thoải mái, và để truyền đạt tình cảm của mình cho người khác nên họ đã nhảy múa Lúc đầu múa rất thô sơ và đơn giản như: dậm chân theo nhịp gõ, nhịp vỗ tay hay tiếng hú có nhịp điệu trải qua quá trình lao động, họ muốn truyền đạt cho nhau những kinh nghiệm nhưng lúc đó ngôn ngữ chưa đủ để diễn đạt, họ phải dùng động tác chân, tay mô tả lại như làm mẫu Dần dần những động tác đó có nhịp điệu, có hình tượng và trở thành múa thực sự Trong quá trình hình thành và phát triển của loài người cho thấy lao động sáng tạo ra con người, mà nghệ thuật múa do con người sáng tạo ra Con người đã bước trên con đường sáng tạo nghệ thuật thông qua quá trình lao động, từ đó những khả năng trí tuệ của con người được hình thành và phát

triển Sự tác động hai chiều giữa lao động- ý thức đã làm nên tiến bộ của nền văn hóa vật chất, tinh thần

1.3.2 Quá trình hình thành và phát triển của nghệ thuật múa

Nghệ thuật múa được sinh ra và phát triển trong quá trình lao động Trải qua các giai đoạn lịch sử phát triển của xã hội loài người, nghệ thuật múa dần được hoàn thiện và chiếm một vị trí quan trọng trong nền văn hóa dân tộc, trong đời sống văn hóa xã hội

+ Trong chế độ chiếm hữu nô lệ và cộng sản nguyên thủy, múa đóng vai trò quan trọng trong sinh hoạt xã hội Trong giai đoạn này múa có tính chất sơ khai, chủ yếu là múa sinh hoạt, và ý nghĩa thực dụng của nó khá rõ nét Những điệu múa chứa đựng mối liên hệ với tất cả ý nghĩ, cảm xúc, khuynh hướng giống nòi, họ hàng, bộ tộc, luật pháp, đạo đức, tôn giáo…Múa được sử dụng trong thời gian lao động, trong tôn giáo như là cuộc duyệt binh đông đúc, như là sự khoái cảm thẩm mĩ tối cao Nó là phương tiện phục vụ việc giáo dục cho những thế hệ kế tiếp và truyền lại những kinh nghiệm sống

đã được tích lũy Thông qua múa người ta tuyên bố chiến tranh hoặc kí kết hòa bình Mỗi dòng họ hay bộ lạc có những điệu múa riêng biệt cho mình được thể hiện như một hình tượng độc đáo cho sở hữu dòng họ

+ Đến xã hội phong kiến thì nghệ thuật múa ngày càng được chú ý hơn Múa lúc này được dàn dựng để đáp ứng nhu cầu của giai cấp thống trị, do đó múa cung đình xuất hiện Mặt khác, mọi sinh hoạt của nhân dân lao động, những diễn biến trong thế giới tâm linh, những bất lực siêu nhiên đã làm nảy sinh múa dân gian, múa sinh hoạt, múa truyền thống (bao gồm cả múa tôn giáo, tín ngưỡng)

+ Xã hội tư bản chủ nghĩa, nghệ thuật múa đạt tới sự chuẩn mực trong

kĩ thuật và kĩ xảo Con người tích cực sáng tạo ra múa, biểu diễn múa và đánh giá chất lượng múa nhằm đáp ứng nhu cầu của con người trong thời đại mới

+ Nghệ thuật múa cách mạng là vũ khí đấu tranh sắc bén của giai cấp

vô sản những người làm công tác múa đã thông qua múa để tích cực tham gia vào cuộc đấu tranh giái cấp trong và ngoài nước, phục vụ chính trị của giai

cấp vô sản Và ở đó, nghệ thuật múa có tính giai cấp, tính chiến đấu và tính thời đại rõ nét Những người cách mạng dùng nhiệt tình lớn nhất của mình tích cực sáng tác ra những tác phẩm múa phản ánh tư tưởng tiên tiến nhất, phẩm chất cao thượng nhất mà chỉ có quần chúng công nông binh trong thời chúng ta mới có Dùng tinh thần xã hội chủ nghĩa và lý tưởng cộng sản chủ nghĩa để cổ vũ và giáo dục nhân dân Đó là nhiệm vụ vinh quang nhất của những người làm công tác múa cách mạng Đồng thời, đó cũng là sự khác nhau căn bản giữa nghệ thuật múa cách mạng của giai cấp vô sản với bất cứ nghệ thuật múa của một giai cấp nào khác

Như vậy, lịch sử hình thành và phát triển của nghệ thuật múa gắn liền với sự phát triển của xã hội loài người

1.3.3 Bản chất của nghệ thuật múa

Múa là nghệ thuật phản ánh cuộc sống bằng hình thức đặc biệt của nó

Cơ sở của múa là những điệu bộ, động tác có quan hệ đến quá trình lao động,

sự quan sát thiên nhiên và những ấn tượng cảm nhận có được từ thế giới xung quanh, những động tác đó được cách điệu hóa nghệ thuật

+ Múa là môn nghệ thuật động:

Múa là nghệ thuật tạo hình được xây dựng bằng những động tác được chuyển động liên tục, giàu nhịp điệu, giàu biểu cảm của chính cơ thể con người Nói cách khác, múa là bức điêu khắc chuyển động trong nhịp điệu bằng chất liệu của cơ thể con người

+ Múa là nghệ thuật không gian và thời gian:

Tác phẩm múa phải được tiến hành trong một không gian nhất định Đồng thời nó cũng đòi hỏi phải có thời gian cố định cho từng tác phẩm, ít nhất từ 2-3 phút cho đến 2-3 giờ, thậm chí cả buổi, cả ngày Và với khoảng thời gian đó chúng ta mới được chứng kiến toàn bộ tác phẩm múa

+ Chất liệu là bản thân người nghệ sĩ:

Các loại hình nghệ thuật dùng các chất liệu khác nhau trong thiên nhiên

để xây dựng tác phẩm Ví dụ nghệ thuật tạo hình dùng vải, giấy, thạch

cao…để xây dựng tác phẩm… Còn múa dùng chính bản thân người nghệ sĩ để xây dựng nên tác phẩm múa

+ Quá trình thưởng thức đồng thời là quá trình hoàn thành tác phẩm:

Khi thưởng thức một tác phẩm hội họa thì bức tranh đó đã hoàn chỉnh

và ở trước mắt ta, hay chúng ta đọc sách thì tác phẩm văn học đã trọn vẹn nằm trong tay, và chúng ta muốn xem đoạn nào trước cũng được Ngược lại, nghệ thuật múa không như vậy Ngồi trước sân khấu, tác phẩm mới bắt đầu được tiến hành, và tiến hành tới đâu ta xem tới đó Chúng ta muốn thấy trước kết thúc như thế nào cũng không thể được mà phải chờ cho điệu múa tuần tự phát triển Nhờ vào sự sắp xếp và biến chuyển các động tác, hình khối, nhờ vào sức mạnh và nhịp điệu của động tác và nhờ vào sự diễn xuất trực tiếp của diễn viên, múa đi thẳng vào trực giác người xem và gây một tác động mạnh

mẽ

+ Tính khái quát và trừu tượng:

Nghệ thuật múa xây dựng những hình tượng nghệ thuật hoàn chỉnh bằng cách sử dụng cơ thể con người làm phương tiện biểu hiện Không thể đưa vào đó những chi tiết cụ thể, cặn kẽ, tỉ mỉ như trong truyện ngắn hoặc tiểu thuyết mà phải nâng lên thành khái quát giống như thơ, có thể khái quát đến mức trừu tượng

Nghệ thuật múa không mô tả các lao động cụ thể như thế nào mà chỉ

mô tả người lao động trong trạng thái nào, tình cảm họ ra sao Nói cách khác nghệ thuật múa không tái hiện nguyên xi toàn bộ mọi hành động, cử chỉ của

con người trong cuộc sống Nghệ thuật múa đã nắm vững những đặc trưng

của xã hội để phát huy khả năng của mình một cách hiệu quả

1.3.4 Nội dung của nghệ thuật múa

Trước hiện thực của xã hội, mỗi con người có những ước mơ, khát vọng, nỗi nhớ, đau buồn, vui sướng, lo toan, thắng lợi, thất bại, tình yêu, mức

độ cảm xúc khác nhau… Nghệ thuật múa đã nắm vững những đặc trưng của

xã hội để phát huy khả năng của mình một cách hiệu quả Nghệ thuật múa đã dùng động tác của cơ thể con người là vũ khí chiến đấu trên mặt trận văn hóa

văn nghệ, đồng thời là công cụ phục vụ chính trị Bởi mỗi tác phẩm múa bao giờ cũng chứa đựng một nội dung nào đó của cuộc sống thông qua tư tưởng chủ đạo của tác phẩm

Đề tài múa là cuộc sống của con người và thông qua đó để bộc lộ tư tưởng, tình cảm của mình Như vậy, nghệ thuật múa mang trong mình chức năng phản ánh xã hội góp phần cải tạo xã hội Múa mang lại cho người xem, người diễn sự đồng cảm hoà hợp, trút giải phiền muộn, nảy sinh trong mỗi người khát vọng vươn tới sự hoàn thiện về thể lực và tinh thần Đó chính là tình cảm đạo đức, trí tuệ, tạo sự hài hoà cân đối giữa các mặt chân- thiện- mỹ

1.3.5 Ngôn ngữ nghệ thuật múa

Ngôn ngữ múa là thành phần quan trọng để thể hiện nội dung tác phẩm,

và nó có tác dụng rất lớn trong việc diễn đạt nội dung, tư tưởng của tác phẩm.Sự biểu hiện của ngôn ngữ múa là tiếng nói quyết định cho sự thành công của tác phẩm Không có một tác phẩm múa nào thành công mà không có

sự tham gia có tính chất quyết định của ngôn ngữ múa

Múa phản ánh cuộc sống bằng ngôn ngữ động tác Múa là loại hình nghệ thuật tác động đến đối tượng bằng cái đẹp Sự hài hòa giữa đường nét, hình khối được tạo nên bởi sự chuyển động của động tác, đội hình, tuyến múa, gợi những khoái cảm thẩm mĩ

Như vậy, ngôn ngữ múa bao gồm: Động tác, đội hình, tuyến múa, hình tượng, và tình cảm biểu hiện

động tác lên ngựa, xuống ngựa, phi ngựa…

Chỉ một động tác cũng được cấu tạo bằng một chuỗi các động tác giãi bày quy trình của nó thông qua hình tượng nghệ thuật

+ Động tác biểu hiện phản ánh tình cảm, tâm lý, nguyện vọng của dân tộc Cho nên, mỗi dân tộc đều có cách biểu hiện tình cảm trong ngôn ngữ và không giống nhau Có dân tộc bộc lộ niềm vui của mình bằng tình cảm sôi động như hò reo, la hét Có dân tộc lại biểu hiện bằng tình cảm kín đáo, tế nhị Hay có dân tộc dùng động tác chân là chính để biểu lộ tình cảm muốn diễn đạt, nhưng ngược lại, có dân tộc lại dùng động tác tay…

Sự thuần thục động tác trong sinh hoạt do quá trình lao động trở thành thói quen và dần dần do nhu cầu thưởng thức ngày càng cao mà những động tác như quen thuộc ẩy trở thành cơ sở tạo nên những kĩ thuật, kĩ xảo trong múa dân tộc Và qua động tác múa ta có thể xác định đó là tiếng nói của dân tộc nào

- Đội hình: Có giá trị như một căn cứ chủ chốt để tạo nên điệu múa Khi múa phải di chuyển để tạo nên những đội hình khác nhau như: vòng tròn, vòng cung, hình chữ V… Trong tác phẩm múa phải xây dựng đội hình hợp lí và đẹp, đồng thời luôn đổi mới sinh động, nếu không dễ gây cảm giác nhàm chán, không phong phú, không hấp dẫn

- Tuyến múa: là cấu trúc đội hình, đó là những đường ngang, dọc, lên, xuống, phải, trái của sân khấu Các tuyến múa được thực hiện liên tục theo yêu cầu cần thể hiện của nội dung và phải tuân theo luật về sự hài hòa, đối xứng và đối tỷ

- Hình tượng

Nghệ thuật múa tồn tại và phát triển mang trong mình chức năng phản ánh, giáo dục thẩm mĩ, vui chơi giải trí Đồng thời tính nhân văn của nghệ thuật múa luôn được thẩm định ở tầm cao trong vai trò hoàn thiện các chức năng hoạt động Các chức năng đó tác động lẫn nhau tạo nên sự cảm nhận nghệ thuật qua hình tượng múa Hình tượng có thể là điểm dừng của động tác nhưng lớn hơn, ý nghĩa hơn nó là biểu tượng mang nội dung tâm lí sâu sắc Chỉ cần một hình tượng có thể di cảm chiều sâu của một ý niệm

Hình tượng múa mang tính tổng hợp, được xây dựng bằng sự sáng tạo thông qua thực tiễn của cuộc sống con người Những hình tượng được đưa vào múa là hình tượng đã được cách điệu hóa, chính xác hóa phù hopự với ngôn ngữ múa

Múa là hình tượng đẹp của nội tâm Múa cũng như đường nét được chạm trổ tinh vi nhưng nó nhấn mạnh đến tính tạo hình của động tác Hình tượng thẩm mĩ là tấm gương phản chiếu đời sống xã hội, đem lại những cảm xúc và nhận thức thẩm mĩ cho người xem Tác phẩm nghệ thuật nào mà chưa xây dựng được hình tượng nghệ thuật thì coi như tác phẩm đó chưa thành công

Biêlinki- nhà mĩ học người Nga nói: “Tác phẩm nghệ thuật sẽ chết nếu như nó miêu tả cuộc sống chỉ để miêu tả, nếu nó không có sự thôi thúc chủ quan mạnh mẽ nào đó có nguồn gốc trong tư tưởng bao trùm thời đại, nếu nó không là tiếng thét khổ đau hoặc lời ca tụng hân hoan, nếu nó không đặt ra những câu hỏi hoặc trả lời những câu hỏi đó”

- Tình cảm biểu hiện: Là điều rất quan trọng khi thể hiện các tác phẩm nghệ thuật nói chung cũng như trong nghệ thuật múa nói riêng Có thể nói sự diễn cảm trong từng động tác và tư thế múa là linh hồn của người nghệ sĩ khi thể hiện lại một tác phẩm nghệ thuật Múa thì phải có hồn, như vậy mới có thể chuyển tải được tâm tư tình cảm của người sáng tác và người biểu diễn đến với người xem Đó chính là người nối chiếc cầu nghệ thuật

1.4 Nghệ thuật múa của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trong HĐÂN

1.4.1 Vai trò của nghệ thuật múa đối với trẻ thơ

Múa mang lại cho trẻ thơ một thế giới kỳ diệu không ngừng chuyển động gợi cho trẻ những cảm giác thú vị, thoả mãn nhu cầu khao khát được hiểu biết và được hoạt động của trẻ Đồng thời tác động mạnh mẽ đến sự phát triển tâm lý năng lực hoạt động và sự hiểu biết của trẻ

Múa có vai trò quan trọng trong việc giáo dục trẻ mầm non là phương tiện, là điều kiện hình thành phẩm chất đạo đức, phát triển thể chất, là điều kiện định hướng phát triển thẩm mĩ cho trẻ hoàn thiện nhất và còn là phương

tiện phát triển trí tuệ Các chức năng hoạt động múa đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cho trẻ một tính cách hoàn thiện nhất

1.4.1.1 Múa là phương tiện hình thành phẩm chất đạo đức

Tuổi thơ là thời kỳ bình minh của cuộc đời, là giai đoạn phát triển mạnh nhất của các chức năng tâm lí Nghệ thuật múa hình thành “ xã hội trẻ

em ” khi trẻ hát múa với nhau, đồng thời việc phối hợp với nhau để thực hiện các động tác, tình cảm bạn bè trở nên thân thiết hơn Trẻ yêu thương giúp đỡ nhau, cùng nhau vui vầy ca hát Tính đồng cảm, tính kỷ luật, tính tập thể được bền chặt hơn Với những bài hát mà kết hợp với những động tác múa còn mang đến cho trẻ những cảm xúc, lòng tự hào về quê hương đất nước Có những bài hát, điệu múa giúp trẻ phân biệt được những điều tốt, xấu trong xã hội Qua đó hình thành cho trẻ phẩm chất đạo đức tốt

1.4.1.2 Múa là phương tiện phát triển thẩm mĩ

Nghệ thuật múa là “ bức điêu khắc sống ” Để làm nên bức điêu khắc múa – ở múa chính là con người thể hiện bằng dáng dấp, cơ bắp, tâm hồn, nhựa sống của bức điêu khắc đó Nó gây ấn tượng sâu sắc tới người thưởng thức và ngay cả người thể hiện nó Nó mang trong mình màu sắc về đạo đức thẩm mĩ và vui chơi giải trí, nó còn có vai trò trong việc hoàn thiện các chức năng hoạt động

Lứa tuổi mầm non rất hiếu động và lứa tuổi này là thời kì phát triển giáo dục thẩm mĩ Chính tiếp nhận thế giới xung quanh bằng trực quan cảm tính nên khi tiếp thu với nghệ thuật múa trẻ cảm thụ, lĩnh hội được cái đẹp và cái chưa đẹp, lĩnh hội màu sắc kích thước, góc độ, trang phục…Qua đó phát triển cho trẻ về đạo đức thẩm mĩ, trẻ biết cái đẹp và thích tạo ra cái đẹp

Khi múa trẻ dễ dàng cảm nhận được giai điệu âm nhạc, trên cơ sở đó trẻ đó trẻ biết phối hợp động tác cho phù hợp với giai điệu, đó chính là điều kiện định hướng thẩm mỹ cho trẻ một cách tốt nhất

1.4.1.3 Múa là phương tiện phát triển thể chất

Nghệ thuật múa là một quá trình rèn luyện của chính cơ thể con người Qua các cử chỉ, dáng dấp, đường nét tạo nên dáng vẻ hài hòa, sinh động và

mềm mại Tính đa dạng của động tác múa đã tạo ra những phản ứng gắn với

sự thay đổi nhịp tim, tăng tuần hoàn máu, giãn nở các cơ cũng như sự phát triển của hệ xương Sự phối hợp nhịp nhàng, vững chắc càng giúp trẻ biết khống chế, thay đổi tốc độ, cường độ múa sao cho phù hợp Qua múa các động tác của tay, chân, cơ bắp, hô hấp…hoạt động, tạo cho trẻ nhanh nhẹn, hoạt bát, có tư thế duyên dáng, giúp trẻ phát triển cân đối hài hòa, có đủ sức khỏe là yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của tí tuệ tốt

1.4.1.4 Múa là phương tiện giáo dục trí tuệ

Khi thể hiện múa ở lứa tuổi mầm non luôn phải đi kèm với bản nhạc và lời ca Muốn thực hiện được múa trẻ phải chú ý lắng nghe nhạc, lời ca, thì mới thực hiện được Từ đó tư duy của trẻ phải làm việc tích cực, phải tập trung chú ý để thực hiện động tác múa Cũng có thể qua lời ca trẻ nghĩ ra động tác minh họa phù hợp với những gì trẻ đã được tiếp nhận qua môi trường xung quanh Khi hoạt động với nghệ thuật múa trẻ phải kết hợp tai nghe nhạc, mắt nhìn, tay chân hoạt động…chính vì vậy mà trẻ nhận thức và phản ánh thế giới xung quanh một cách thoải mái và thuận lợi Hoạt động với nghệ thuật múa cũng là điều kiện tốt nhất để phản ánh những hoạt động đối với trẻ thơ Nghệ thuật múa gắn với sự phát triển trí tuệ của trẻ, đòi hỏi trẻ phải ghi nhớ có chủ định, có trí tưởng tượng, tư duy sáng tạo Khi múa trẻ biết lắng nghe nhạc, phối hợp giữa âm nhạc và động tác, kết hợp từ những động tác giản đơn đến động tác phức tạp Múa còn rèn luyện cho trẻ tính kiên trì, biết tự kiềm chế và hoà mình với tập thể

Như vậy, có thể nói, mỗi loại hình nghệ thuật phản ánh một cách độc đáo cuộc sống và ảnh hưởng đặc biệt quan trọng đến sự phát triển tình cảm, trí tuệ của trẻ, mà nghệ thuật múa cũng như các loại hình nghệ thuật khác (âm nhạc, điêu khắc, hội hoạ…) đều mang trong mình chức năng phản ánh sâu sắc

về đạo đức, vui chơi, giải trí, đồng thời tính nhân văn của nghệ thuật múa luôn được thẩm định ở độ cao trong vai trò hoàn thiện các chức năng hoạt động Không những thế mà hoạt động múa còn có quan hệ mật thiết với các loại hình nghệ thuật khác như thơ ca, văn học, âm nhạc, sân khấu, giúp trẻ

tiếp cận các loại hình nghệ thuật khác thông qua múa được dễ dàng và gây hứng thú cho trẻ Do đó múa đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển nhân cách trẻ một cách toàn diện nhất

1.4.2 Đặc điểm khả năng múa của trẻ mẫu giáo 4- 5tuổi

So với trẻ 3- 4tuổi thì lúc này hệ cơ xương của trẻ 4 – 5 tuổi đã phát triển hơn, cơ thể rắn chắc, mềm dẻo và linh hoạt hơn Sự phối hợp động tác chân, tay với dáng người đi, chạy, nhảy vững vàng hơn Các cháu làm động tác tương đối thuần thục Trẻ có khả năng chuyển đổi động tác nhịp nhàng, nhanh chậm theo nhạc, biết di chuyển đội hình hàng ngang, hàng dọc

Tuy nhiên giáo viên cũng cần tránh những động tác khó Về mặt thần kinh, khả năng tự kiềm chế có tiến bộ, trẻ có thể chủ động trong hành động và cảm xúc của mình

Ở trẻ xúc cảm thẩm mỹ phát triển mạnh mẽ, tâm hồn trẻ nhạy cảm, dễ cảm xúc cảm với mọi vật xung quanh Trẻ nhận ra cái đẹp và biết cảm thụ cái đẹp, thích học hát, học múa và học nhanh bằng cách bắt chước

Tính hình tượng của trẻ đã phát triển, gần như chi phối mọi hoạt động tâm lí cho trẻ dễ gần gũi với nghệ thuật

Đến tuổi mẫu giáo tư duy của trẻ đã chuyển dần từ tư duy trực quan hành động sang tư duy trực quan hình tượng Việc thay thế này giúp trẻ nhìn sự vật hiện tượng một cách toàn diện, chứ không tách rời từng mảng, từng bộ

phận một cách khô cứng, vì thế cho nên trẻ có thể học múa và bắt chước múa theo cô một bài múa nào đó một cách dễ dàng hơn

1.4.3 Mối quan hệ giữa nghệ thuật múa và âm nhạc của trẻ

Âm nhạc và múa từ lâu đã là một thể loại riêng được gọi là “vũ khúc” nó có tính độc lập, hoàn chỉnh và mang tính nghệ thuật cao Nhạc trong

múa có cái chung và cái riêng đó là tiết tấu hay còn gọi là nhịp điệu Nó là một tổ hợp tiết tấu mang tính nhất định, không có đặc tính đó không thể múa được

Múa là môn nghệ thuật dùng động tác, tư thế thân thể con người,có tiết tấu và tạo hình để biểu hiện tư tưởng, tình cảm

Múa không thể tách rời âm nhạc được Ngay trong bản thân động tác múa đã phải chứa đựng tiết tấu âm nhạc và bao giờ cũng phải có âm nhạc đi kèm

Múa phải chịu sự quy định của nội dung và tính chất âm nhạc : âm nhạc sôi động thì động tác múa cũng vui nhộn, ngược lại âm nhạc êm ái thì động tác múa cũng mềm mại, nhẹ nhàng Chính vì thế, người ta gọi “ Múa là âm nhạc qua những hình tượng thấy bằng mắt” (Từ điển Bách Khoa toàn thư Liên Xô)

Âm nhạc dùng cho múa có thể là những âm hình tiết tấu của vỗ tay, gõ đập Chỉ có tiếng cồng, tiếng chiêng vang lên cũng thu hút hàng trăm cô gái Tây Nguyên tham gia nhảy múa rất hào hứng

Tuy “ âm nhạc là linh hồn của múa”, nhưng trong quá trình cảm thụ âm nhạc, múa lại góp phần quan trọng cụ thể hoá trong những đường nét, giai điệu, tiết tấu, màu sắc âm thanh của âm nhạc bằng những bước nhảy nhẹ nhàng, bay bổng, nét đưa tay uyển chuyển, sự dồn nén cảm xúc mảnh liệt trong các vòng quay liên tiếp đầy cảm xúc……

Như vậy, âm nhạc là một bộ phận cấu thành của nghệ thuật múa Do đó múa của trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo nhỡ 4- 5 tuổi nói riêng được

tổ chức trong hoạt động giáo dục âm nhạc

1.4.4 Nghệ thuật múa của trẻ MG 4 – 5 tuổi trong HĐÂN

1.4.4.1 Thể loại múa

Ở trường mầm non có ba dạng múa tiêu biểu sau:

* Múa sinh hoạt

Múa sinh hoạt gồm các động tác đơn giản, thể hiện tính cộng đồng, tinh thần đoàn kết của trẻ Những bài múa thường mang tính chất dân gian, mô phỏng cuộc sống sinh hoạt hằng ngày

Như vậy, múa sinh hoạt có sự tham gia của tất cả trẻ Trẻ có thể đứng vòng tròn, nắm tay nhau cùng múa hát

* Múa biễu diễn

Đây là loại múa có một số ít người múa cho số đông người xem Nó mang tính tổng hợp và nâng cao Múa biểu diễn thể hiện nội dung sâu sắc hơn

là múa sinh hoạt, hình thức múa chuyên nghiệp, đòi hỏi kĩ thuật cao Do đó, múa biểu diễn là dạng múa khó với các động tác phức tạp, đội hình múa cũng

đa dạng và phong phú, linh hoạt Múa biểu diễn yêu cầu phải biên đạo động tác, dàn dựng đội hình công phu hơn Múa biểu diễn của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi thường được sử dụng trong các ngày lễ, ngày hội, trong các cuộc thi, hội diễn văn nghệ và trong các hoạt động âm nhạc có chủ định ( biểu diễn sau mỗi chủ điểm ) Nhân vật trung tâm là một hình tượng, một biểu trưng hay một tình cảm nào đó…

* Múa minh hoạ

Múa minh hoạ là động tác múa đơn giản, các động tác phù hợp với nội dung lời ca và tiết tấu của bài hát nhằm minh hoạ cho lời ca của bài hát đó Những động tác phải hợp lý không bắt buộc có dáng dấp, đường nét Múa minh hoạ rất phù hợp với tư duy trực quan hình tượng của trẻ mầm non nói chung và trẻ 4-5 tuổi nói riêng

Như vậy, các bài múa được xây dựng trên cơ sở nội dung, tính chất và nhịp điệu của các bài hát Những động tác minh hoạ phải rất tự nhiên, hợp lí không gò ép và phải được múa hoá

Ví dụ bài : Múa vui: “ Cùng nhau múa xung quanh vòng….” trẻ cầm tay và đi vòng tròn hay những đội hình khác nhau, và lắc đầu theo nhạc bài hát

Thông thường những bài múa minh hoạ thường ca ngợi thiên nhiên, phản ánh cuộc sống xã hội hoặc miêu tả hình tượng của sự vật Trong múa minh hoạ, tất cả các trẻ trong lớp đều có thể tham gia

Như vậy, nghệ thuật múa dù là múa biểu diễn hay múa sinh hoạt, dù là tác phẩm lớn hay nhỏ, đều có tác động mạnh mẽ và trực tiếp vào mắt người xem Song để đạt được mong muốn đó, người múa phải có được những kĩ năng cơ bản và nhất định

- Trọng tâm dạy hát kết hợp với nghe hát ( hoặc trò chơi âm nhạc)

- Trọng tâm nghe nhạc, nghe hát kết hợp với vận động theo nhạc ( hoặc trò chơi âm nhạc)

- Trọng tâm vận động theo nhạc kết hợp với nghe hát ( hoặc trò chơi âm nhạc) + Hình thức 2

Biểu diễn văn nghệ cuối chủ đề : giáo viên kết hợp các nội dung như : trẻ hát, múa, đọc thơ, nghe giáo viên hát, trò chơi âm nhạc

* Ngoài tiết học

Không chỉ trên tiết học âm nhạc có chủ định mà các hoạt động ngoài tiết học giáo viên cần tạo điều kiện và cơ hội cho trẻ luyện tập và được tiếp xúc với múa : các hoạt động khám phá khoa học, làm quen với tác phẩm văn học…, đón trẻ, hoạt động vui chơi, hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều, trả trẻ, xem băng đĩa về nghệ thuật múa… Giáo viên cần lựa chọn động tác hay tác phẩm phù hợp trong từng hoạt động ngoài giờ cụ thể

* Ngày hội, ngày lễ

Trong các ngày lễ, ngày hội trẻ được tiếp xúc nhiều với nghệ thuật múa thông qua các bài múa của bạn, của cô và chính trẻ cũng được tham gia biểu diễn và qua đó giáo viên biết được khả năng, nhu cầu múa, hát của từng trẻ để

từ đó có những biện pháp tác động phù hợp Đây cũng là một trong những hình thức, phương tiện nhằm phát triển kĩ năng múa của trẻ

1.5 Thực trạng phát triển kĩ năng múa cho trẻ MG 4-5 tuổi trong HĐÂN

ở trường mầm non

1.5.1 Khái quát về quá trình điều tra

Để có cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng các biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ 4-5 tuổi, chúng tôi đã tiến hành điều tra thực trạng quá trình

dạy múa của giáo viên trên tiết học âm nhạc, ngoài tiết học và thực trạng việc

sử dụng các biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ

1.5.2 Mục đích điều tra

Điều tra thực trạng nhận thức của giáo viên về kĩ năng múa và việc sử dụng các biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ 4- 5 tuổi trong hoạt động âm nhạc của giáo viên Đồng thời, điều tra mức độ biểu hiện kĩ năng múa của trẻ

1.5.3 Nội dung điều tra

- Tìm hiểu chương trình, nội dung học hát, múa của trẻ 4-5 tuổi

- Điều tra nhận thức của giáo viên về kĩ năng múa, vai trò của múa đối với trẻ, các biện pháp của giáo viên đã sử dụng để phát triển kĩ năng múa cho trẻ, tiêu chí đánh giá kĩ năng múa

- Kĩ năng múa của trẻ 4-5 tuổi trên một số tiết dạy

1.5.4 Đối tượng điều tra

- 60 trẻ MG 4 - 5 tuổi của 2 trường mầm non thuộc quận Hải Châu TP Đà Nẵng: Trường mầm non 20.10, trường mầm non Hoa Phượng Đỏ Đây là những trường có quy mô trẻ từ 30 - 35 trẻ trong cùng 1 lớp Những trẻ được điều tra đều khoẻ mạnh, tâm sinh lí bình thường và phát triển tốt

- 28 giáo viên MN dạy lớp MG 4-5 tuổi tại 4 trường mầm non TP Đà Nẵng : trường mầm non Hoa Phượng Đỏ, trường mầm non 20.10, trường mầm non 19.5, trường mầm non Tuổi Thơ

Hầu hết các giáo viên đều được đào tạo tại các trường lớp chính quy tốt nghiệp cao đẳng mầm non và đại học mầm non

15.5 Phương pháp tiến hành

* Phương pháp điều tra (Anket)

Trưng cầu ý kiến của 28 giáo viên đang dạy trẻ 4-5 tuổi

- Mục đích:

Sử dụng phương pháp này nhằm khái quát chính xác kĩ năng múa, rút ra những nhận xét cụ thể về thực trạng phát triển kĩ năng múa cho trẻ MG 4-5 tuổi

Những khó khăn thường gặp trong việc phát triển kĩ năng múa cho trẻ

Ý kiến đề xuất của giáo viên để phát triển kĩ năng múa đạt hiệu quả

- Quá trình tiến hành:

+ Xây dựng phiếu điều tra:

Mở đầu phiếu điều tra chúng tôi trình bày rõ mục đích của cuộc điều tra Chúng tôi đưa ra những câu hỏi nhằm ghi nhận đánh giá của giáo viên về

kĩ năng múa, các tiêu chí đánh giá kĩ năng múa, vai trò cũng như các biện pháp để phát triển kĩ năng múa cho trẻ MG 4-5 tuổi

Yêu cầu quan trọng nhất đối với phương pháp điều tra Anket là phải thu được những câu trả lời khách quan, trung thực của đối tượng Do vậy, các câu hỏi chúng tôi đưa ra đều ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu vừa phù hợp với mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu, vừa tạo điều kiện cho đối tượng trả lời thoải mái, trung thực

- Cách tiến hành: Phát phiếu cho giáo viên dạy lớp MG 4-5 tuổi Yêu cầu họ

đánh dấu vào câu trả lời đúng, phù hợp với thực tế, điều kiện tổ chức hoạt động âm nhạc

- Cách xử lý: Thu lại phiếu phân tích nội dung, xác lập khó khăn và thuận lợi

của giáo viên trong phát triển kĩ năng múa

Các số liệu thu được từ phiếu thăm dò được tính theo tỉ lệ %

* Phương pháp đàm thoại:

- Mục đích: Trò chuyện với giáo viên nhằm thu thập thông tin có liên quan làm sáng tỏ hơn về các biểu hiện của kĩ năng múa, thực trạng phát triển kĩ năng múa cho trẻ MG 4-5 tuổi

- Cách tiến hành: Tiếp xúc, trò chuyện với 20 giáo viên dạy lớp MG 4-5 tuổi nhằm tìm hiểu các biện pháp, các yếu tố ảnh hưởng phát triển kĩ năng

múa, cơ sở vật chất của nhà trường

* Phương pháp quan sát:

Quan sát tiết dạy âm nhạc cho trẻ

- Mục đích: Nhằm xác định các biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ

Đồng thời, có cơ sở thực tiễn để so sánh, đối chiếu với kết quả thu được từ

phiếu hỏi Bên cạnh đó, xác định những khó khăn mà giáo viên và trẻ thường gặp trong tiết học để đưa ra biện pháp khắc phục

- Cách tiến hành: Chúng tôi tiến hành quan sát dự giờ ghi chép trực tiếp 5 tiết

dạy âm nhạc của giáo viên

+ Khi quan sát phải ghi chép

* Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động dạy và học:

Phân tích giáo án, các sản phẩm học tập của trẻ (việc trẻ hát múa)

- Mục đích: Xác định các biện pháp mà giáo viên sử dụng để phát triển kĩ

năng múa cho trẻ Đánh giá các kĩ năng múa của trẻ ( theo tiêu chí và thang đánh giá)

- Tiến hành: Đọc giáo án để phân tích Xem trẻ biểu diễn một số bài hát múa

đã được học để đánh giá kĩ năng múa

1.5.6 Thời gian điều tra: 20/ 02 / 2013 đến 15/ 4 / 2013

1.5.7 Các tiêu chí và thang đánh giá kĩ năng múa của trẻ

- Tiêu chí 2: Đúng động tác

+ Mức độ 1(3 điểm): Trẻ múa chính xác tất cả các động tác theo yêu cầu của

cô

+ Mức độ 2 (2 điểm): Thỉnh thoảng có động tác chưa đúng

+ Mức độ 3 (1 điểm): Rất nhiêu động tác chưa đúng

- Tiêu chí 3: Sự diễn cảm khi múa

+ Mức độ 1 (3 điểm): Trẻ thể hiện được tình cảm,cảm xúc của mình trong các động tác và ánh mắt, chuyển tải được nội dung của bài múa đến người khác Động tác mềm dẻo, linh hoạt và khéo léo, uyển chuyển

+ Mức độ 2 (2 điểm): Động tác múa khá linh hoạt, nhưng chưa thật sự mềm dẻo và uyển chuyển, chưa diễn tả hết cảm xúc khi thể hiện

+ Mức độ 3 (1 điểm): Thực hiện động tác một cách rời rạc, khô cứng Trẻ không thể hiện được cảm xúc của mình khi múa

1 Múa giúp trẻ phát triển cảm giác, sự khéo léo, khả năng

phản ứng nhanh, chính xác với nhịp điệu âm nhạc

12 42,8

2 Múa thỏa mãn nhu cầu, tình cảm, trẻ bộc lộ cảm xúc giao

tiếp với bạn bè

18 64,3

3 Các động tác múa giúp trẻ hình thành kĩ năng, từ đó biết so

sánh, lựa chọn vẻ đep của múa

10 35,7

4 Múa thể hiện rõ vai trò là phương tiện phát triển thể chất

vừa là phương tiện phát triển khả năng âm nhạc cho trẻ

20 71,4

5 Múa giúp trẻ phát triển trí nhớ , tư duy 8 28,6

Tổng số phiếu: 28 phiếu

Nhìn chung giáo viên nhân thức được tầm quan trọng của múa đối với

sự phát triển toàn diện của trẻ Có 71,4% ý kiến cho rằng múa giúp trẻ phát triển thể chất đồng thời là phương tiện phát triển khả năng âm nhạc

Bảng 2: Thực trạng tổ chức dạy múa của giáo viên và mức độ giáo viên cho trẻ học múa

1 Tổ chức dạy múa dạy múa cho trẻ :

- Dạy theo chương trình

- Dạy ngoài giờ và linh hoạt trong hoạt động âm nhạc

- Tổ chức cho trẻ biểu diễn văn nghệ trong lớp

25

10

4

89,3 35,7

14,2

2 Thường xuyên dạy cho trẻ múa

3 Khi dạy các bài múa cho trẻ trong hoạt động âm

nhạc giáo viên:

- Biên đạo lại bài múa

- Thực hiện giống chương trình

3

25

10,7 89,3

4 Mục đích của việc dạy múa:

- Giúp trẻ biết múa và có hứng thú khi học múa

- Nhằm phát triển kĩ năng múa cho trẻ

- Cho trẻ nắm một số động tác đơn giản để minh hoạ

cho tác phẩm âm nhạc nào đó

3,57 Tổng số phiếu điều tra : 28 phiếu

- Nhìn vào bảng trên ta thấy giáo viên thường tổ chức dạy múa cho trẻ theo chương trình 89,3%, chỉ có 35,7% giáo viên tổ chức cho trẻ học múa ngoài giờ và càng hạn chế hơn khi chỉ có 14,2% giáo viên tổ chức cho trẻ biểu diễn văn nghệ trong lớp Nếu chỉ dạy theo chương trình hiện nay thì trẻ rất ít khi được tiếp xúc với múa vì trong các hoạt động âm nhạc chủ định, với tiết trọng tâm là dạy vận động thì giáo viên chỉ dạy cho trẻ vỗ tay theo phách hay tiết tấu mà thôi và thỉnh thoảng thì có dạy một vài động tác minh họa đơn giản, có một số giáo viên thậm chí không dạy múa cho trẻ trong quá trình giáo dục âm nhạc, đó là một điều cần xem xét và quan tâm Muốn phát triển kĩ năng múa cho trẻ giáo viên không những chỉ dạy theo chương trình mà cần phải linh hoạt sử dụng các biện pháp khác nhau Nhận thức của giáo viên về mục đích dạy múa cho trẻ chưa được sâu sắc, 71,4% giáo viên cho rằng mục đích của dạy múa là giúp trẻ biết múa và có hứng thú khi học múa và đơn giản là cho trẻ biết một số động tác múa để minh họa cho tác phẩm đơn giản

nào đó, 35,7% cho rằng mục đích của múa là cho trẻ biết một số động tác múa

để minh họa cho tác phẩm đơn giản nào đó, chỉ có 17,9% giáo viên nhận thức được mục đích của việc dạy múa cho trẻ là phát triển kĩ năng múa, còn hầu hết các giáo viên không chú ý đến mục đích quan trọng này

Bảng 3: Nhận thức của giáo viên về những biểu hiện đặc trưng nhất của nghệ thuật múa cho trẻ MG 4 – 5 tuổi

STT Biểu hiện của nghệ thuật múa Số phiếu %

1 Khi nghe nhạc trẻ biết vận động tự do chính

Tổng số phiếu điều tra: 28 phiếu

Theo kết quả của bảng điều tra trên, ta thấy nhìn chung nhận thức của giáo viên về những biểu hiện của kĩ năng múa cho trẻ MG 4 – 5 tuổi tương đối tốt Tuy nhiên giáo viên chưa nhận thức một cách sâu sắc những biểu hiện đặc trưng nhất của nghệ thuật múa cho trẻ MG 4 – 5 tuổi cụ thể là:

Giáo viên cho rằng biểu hiện đặc trưng nhất là những biểu hiện dễ nhìn thấy như trẻ thích thú khi được tham gia múa và nhún nhảy khi có nhạc

(60,7 %), trẻ có khả năng kết hợp với bạn để thực hiện bài múa ( 46,4%), phần trăm giáo viên nhận thức về các biểu hiện : trẻ thể hiện cảm xúc của mình phù hợp qua động tác múa chỉ có 17,9% và trẻ thực hiện đúng động tác, dứt khoát, mềm dẻo và linh hoạt chỉ có 25%, trẻ thực hiện động tác múa đúng nhạc khi vận động chỉ có 28,6% Qua đó cho thấy họ chưa nhận thức được trong khi múa thì biểu hiện đặc trưng nhất là phải đúng nhạc, đúng động tác

và sự diễn cảm Giáo viên còn đánh giá một cách chung chung các biểu hiện

đó mà chưa đặt ra cái nào là cần thiết và cần phải chú ý rèn luyện Do đó mà các kĩ năng múa của trẻ chưa được phát triển

 Thực trạng việc sử dụng các biện pháp phát triển kĩ năng múa cho trẻ

MG 4 – 5 tuổi trong hoạt động âm nhạc

Với mục đích tìm hiểu giáo viên mầm non đã áp dựng những biện pháp gì

để phát triển kĩ năng múa cho trẻ, tôi đã tiến hành phỏng vấn ( phiếu anket) và tiến hành dự giờ các hoạt động âm nhạc

Bảng 4: Các biện pháp giáo viên sử dụng nhằm phát triển kĩ năng múa cho trẻ:

1 Thường xuyên cho trẻ nghe nhạc và khuyến khích trẻ vỗ

tay theo phách, tiết tấu

13 46,4

2 Cho trẻ nghe giai điệu- tập từng động tác minh họa - tập

cả bài trọn vẹn

18 64,2

4 Tập một số động tác múa, biên đạo bài múa cho trẻ múa

biểu diễn

5 17,9

5 Tổ chức cho trẻ biểu diễn văn nghệ cuối mỗi chủ đề 2 7,1

Tổng số phiếu điều tra: 28 phiếu

Qua bảng trên ta có thể thấy giáo viên đã quan tâm và sử dụng nhiều biện pháp để phát triển kĩ năng múa cho trẻ trong đó biện pháp được sử dụng nhiều