Việc phát triển du lịch còn tạo ra sự trao đổi phát triển kinh tế - văn hóa giữa các vùng miền và giữa các nước với nhau từ đó góp phần truyền bá hình ảnh Việt nam ra toàn thế giới Việt
PHẦN MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Ngày nay du lịch đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu được trong đời sống văn hóa xã hội và đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế của mỗi quốc gia Du lịch được coi là một ngành “công nghiệp không khói”, “xuất khẩu tại chỗ”, mang lại thu nhập GDP lớn cho nền kinh tế, giải quyết việc làm cho hàng vạn lao động Việc phát triển du lịch còn tạo ra sự trao đổi phát triển kinh tế - văn hóa giữa các vùng miền và giữa các nước với nhau từ đó góp phần truyền bá hình ảnh Việt nam ra toàn thế giới
Việt Nam là quốc gia có tiềm năng to lớn về phát triển du lịch nói chung và du lịch biển nói riêng Với trên 3000km bờ biển, hàng ngàn hòn đảo lớn nhỏ, hàng loạt những bãi tắm cát trắng, nước trong xanh trải dài trên ven biển Việt Nam đã tạo những điều kiện thuận lợi cho du lịch biển Việt Nam phát triển Những bãi biển,vịnh biển cuả Việt Nam được du khách cả thế giới biết đến như Vịnh Hạ Long (2 lần được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới), Vịnh Nha Trang - một trong những vịnh đẹp nhất hành tinh, bãi biển Đà Nẵng được tạp chí Forber bầu chọn là một trong sáu bãi tắm quyến rũ nhất hành tinh…cũng đã nói đến sức hút của biển Việt Nam đối với du khách trong và ngoài nước
Nghệ An là địa phương có tiềm năng lớn về biển và ven biển, với trên 82km bờ biển, trải dài ở 4 huyện là Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, Cửa Lò Hiện nay, du lịch biển và ven biển Nghệ An đã kết nối được với nhiều điểm du lịch nổi tiếng trong nước và các nước Lào, Thái Lan…Với những điều kiện thuận lợi, trong những năm qua du lịch Nghệ An nói chung và du lịch biển nói riêng đã không ngừng phát triển
Quỳnh Lưu là một huyện nằm ở phía bắc Nghệ An, với đường biên giới dài 122km, trong đó đường biên giới đất liền 88km và 34 km đường bờ biển, với nhiều bãi biển đẹp: Quỳnh Phương, Quỳnh Bảng, Quỳnh Lập…có thế mạnh để phát triển du lịch biển Việc nghiên cứu về du lịch biển ở đây trở nên cấp thiết, nó giúp chúng ta có một cái nhìn đầy đủ, chính xác về du lịch biển Điều này có ý nghĩa cả về phương diện lí luận và thực tiễn Nó giúp du lịch biển của huyện Quỳnh Lưu đạt được những thành tựu mới, khắc phục được những hạn chế, nhanh chóng đưa du lịch phát triển đúng với tiềm năng của huyện, là một người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất này, chứng kiến sự thay đổi và phát triển du lịch nói chung và du lịch biển nói riêng của huyện, từ những lý do trên tôi xin chọn đề tài “ Hiện trạng phát triển du lịch biển huyện Quỳnh Lưu - Nghệ An giai đoạn 2005 đến 2012 Định hướng và giải pháp phát triển đến năm 2020”
Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
2.1 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
- Tìm hiểu hiện trạng phát triển du lịch biển ở Quỳnh Lưu giai đoạn 2005 – 2011
- Định hướng và đề xuất các giải pháp phát triển du lịch biển ở Quỳnh Lưu đến năm
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
- Thu thập các tài liệu, số liệu liên quan đến hoạt động du lịch biển của huyện Quỳnh Lưu
- Xử lý nguồn tài liệu, các số liệu để rút ra những nhận xét, đánh giá và hiện trạng phát triển của hoạt động du lịch biển huyện Quỳnh Lưu
- Định hướng và đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển hoạt động du lịch biển huyện Quỳnh Lưu
Lịch sử nghiên cứu
3.1 Ở Việt Nam: Ở nước ta việc tiếp cận du lịch chỉ mới được quan tâm vào thập kỷ
90 của thế kỷ XX, khi đời sống vật chất, văn hóa của người dân bắt đầu có sự ổn định Tuy nhiên cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề phát triển du lịch biển ở Việt Nam:
- Du lịch sinh thái, những vấn đề lý luận và thực tiễn phát triển ở Việt Nam,tác giả Phạm Trung Lương, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2002
- Quy hoạch phát triển du lịch biển – đảo Việt Nam, TS KTS Lê Trọng Bình
- Thảo luận du lịch biển Việt Nam, Nhóm sinh viên Trường ĐH Thái Nguyên
- Đề án “du lịch sinh thái và thực tế phát triển ở Việt Nam” nhóm sinh viên, Trường đại học KTQD Hà Nội,
3.2 Ở Nghệ An: Nghệ An có những công trình nghiên cứu về du lịch biển
- Đề án quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng biển và ven biển tỉnh
- Nguyễn Đình Mạnh, Đề án tốt nghiệp “Định hướng phát triển du lịch biển, đảo tỉnh Nghệ An đến năm 2020”
- Các bài báo cáo về phát triển du lịch Nghệ An giai đoạn 2005 - 2010, 2011 – 2012 của Bộ Văn Hóa và Thông Tin tỉnh Nghệ An
3.3 Ở Quỳnh Lưu: Liên quan đến du lịch biển Quỳnh Lưu thì chưa có một công trình cụ thể cá nhân nào Phần lớn các bài viết nghiên cứu về du lịch biển Quỳnh Lưu thường là phòng văn hóa ,thể thao và du lịch huyện Quỳnh Lưu, được đăng trên báo, tạp chí, trang web: Du lịch biển Quỳnh Lưu Các báo cáo về du lịch như: Quy hoạch phát triển du lịch Quỳnh lưu thời kỳ 2006 – 2010, báo cáo du lịch năm 2011- 2012, chương trình hành động về việc thực hiện Nghị quyết 05-NQ/TU của ban thường vụ Tỉnh ủy về phát triển du lịch Quỳnh Lưu – giai đoạn 2011 - 2020
Giới hạn và Phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn về nội dung: Hiện trạng phát triển du lịch biển ở Quỳnh Lưu - Nghệ An giai đoạn 2005 đến 2012 Định hướng và giải pháp phát triển đến năm 2020”
- Giới hạn về lãnh thổ: huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
Các quan điểm vận dụng trong nghiên cứu đề tài
Du lịch bao gồm nhiều thành phần cùng tồn tại trong một không gian có mối liên hệ mật thiết với nhau, tác động qua lại với nhau Khi tiến hành nghiên cứu các thành phần du lịch ở các cấp khác nhau cần xem xét mối quan hệ qua lại bên trong chúng và với môi trường bên ngoài Quan điểm này là cơ sở để hình thành hệ thống du lịch trên lãnh thổ nghiên cứu, đảm bảo cho tính khách quan, khoa học trong nghiên cứu
5.2 Quan điểm tổng hợp lãnh thổ
Các yếu tố du lịch của một lãnh thổ là một hệ thống, chúng cùng tồn tại có sự liên kết chặt chẽ với nhau Mỗi hệ thống lãnh thổ du lịch thường có nhiều nguồn lực để phát triển du lịch Vì thế quan điểm này được vận dụng thông qua nghiên cứu cả hệ thống của tiềm năng du lịch và việc phát triển du lịch biển ở Huyện Quỳnh Lưu – Nghệ An thông qua từng yếu tố, thành phần của hệ thống đó
5.3 Quan điểm lịch sử - viễn cảnh
Các yếu tố tự nhiên, dân cư, kinh tế trên một lãnh thổ đều có nguồn gốc phát sinh và phát triển Vì thế, quan điểm này được vận dụng để phân tích, tổng hợp quá trình hình thành phát triển của hệ thống du lịch, cũng như xem xét thực trạng phát triển du lịch, các nguồn lực phát triển du lịch, các chiến lược, mục tiêu phát triển du lịch cho tương lai Qua đó chúng ta hiểu được giá trị của tài nguyên du lịch trong quá khứ, ở hiện tại và dự báo được hướng phát triển trong tương lai
5.4 Quan điểm sinh thái kinh tế bền vững
Phát triển bền vững trở thành một mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của nhân loại trong thế kỷ XXI Vì thế bất kỳ một ngành kinh tế nào cũng vậy, tiêu chuẩn để đánh giá không chỉ là hiệu quả kinh tế của nó mà còn phải gắn với công tác bảo vệ môi trường Làm sao để vừa đạt hiệu quả kinh tế cao nhất vừa đảm bảo cho môi trường được ổn định tạo nên sự phát triển bền vững về kinh tế Do đó quan điểm kinh tế - sinh thái được vận dụng nhằm nghiên cứu mối quan hệ giữa tài nguyên du lịch và con người, thông qua mối quan hệ tác động qua lại đó con người phải biết khai thác tài nguyên du lịch đúng mức, vừa hiệu quả kinh tế, vừa đảm bảo môi trường ổn định Quan điểm này cũng là một quan điểm chủ đạo để nghiên cứu đề tài
Phương pháp nghiên cứu
6.1 Phương pháp khảo sát thực địa Đây là phương pháp nghiên cứu địa lý truyền thống để khảo sát thực tế Qúa trình thực địa còn giúp cho việc sưu tầm, thu thập tài liệu phong phú hơn Đây là một phương pháp rất quan trọng và không thể thiếu, nó giúp cho thông tin trở nên chính xác hơn
6.2 Phương pháp thu thập, xử lý, phân tích, tổng hợp tài liệu Để tiến hành nghiên cứu đề tài này đòi hỏi nhiều nguồn tài liệu từ các cơ quan, tổ chức khác nhau Vì thế cần phải thu thập, tổng hợp, lựa chọn những tài liệu cần thiết liên quan đến đề tài Sau đó tiến hành phân tích, xử lý các thông tin và số liệu cũng như các cấn đề thực tiễn nhằm đưa ra các dự báo, các chiến lược, giải pháp trong tương lai
6.3 Phương pháp bản đồ, biểu đồ
Bản đồ, biểu đồ là một trong những yếu tố quan trọng, sử dụng phương pháp này cho phép thu thập các thông tin mới hỗ trợ cho việc nghiên cứu Mặt khác các yếu tố du lịch gồm nhiều thành phần du lịch và phân bố rộng lớn trong không gian Trong quá trình khảo sát thực địa, tác giả không thể bao quát hết toàn lãnh thổ được vì thế phải sử dụng bản đồ để khảo sát từng yếu tố, đồng thời biểu đồ giúp trực quan hóa số liệu, cụ thể hóa các đối tượng địa lý Từ đó người đọc có thể thấy rõ hơn mức độ phát triển của ngành du lịch biển huyện Quỳnh Lưu theo không gian và thời gian.
Bố cục của đề tài
Ngoài phần mở đầu, nội dung, kết luận và kiến nghị, đề tài gồm có 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của phát triển du lịch biển
Chương 2: Hiện trạng phát triển du lịch biển huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An giai đoạn 2005 – 2012
Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển du lịch biển huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An đến 2020
A PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA PHÁT TRIỂN
DU LỊCH BIỂN 1.1 Các khái niệm chung về du lịch
1.1.1 Khái niệm về Du lịch
Về khái niệm và nội dung đó có rất nhiều định nghĩa khác nhau về du lịch
Pháp lệnh Du lịch Việt Nam (20/2/1999) xác định rõ ràng “Du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp quan trọng, mang nội dung văn hóa sâu sắc, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao, phát triển du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, giải trí, nghĩ dưỡng của nhân dân và khách du lịch quốc tế, góp phần nâng cao dân trí, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước”
Theo Michel Coltmant: "Du lịch là mối quan hệ tương tác giữa bốn nhóm nhân tố: khách du lịch, các tổ chức cung ứng du lịch, chính quyền nơi đến du lịch, dân cư tại nơi du lịch để thống nhất hoạt động du lịch nhằm mục đích nâng cao chất lượng cuộc sống của con người"
Tuyên bố LaHay về du lịch viết: "Du lịch là hoạt động tất yếu của con người và của xã hội hiện đại Bởi lẽ du lịch đã trở thành một hình thức quan trọng trong việc sử dụng thời gian nhàn rỗi của con người, đồng thời là phương tiện giao lưu trong mối quan hệ giữa con người với con người"
Nói đến khách du lịch, chúng ta có thể hiểu đó là những người đi từ nơi này đến nơi khác để nghỉ ngơi, giả trí, cũng có thể hiểu đó là người đi du lịch hoặc kết hợp du lịch, trừ trường hợp đi làm hay đi học…
- Định nghĩa khách du lịch quốc tế
Theo tổ chức du lịch thế giới ( WTO): "Khách du lịch quốc tế là một người lưu trú ít nhất một đêm nhưng không quá một năm tại một quốc gia khác với quốc gia thường trú với nhiều mục địch khác nhau ngoài hoạt động để được trả lương ở nơi đến
+ Khách du lịch quốc tế chủ động: là những người ở nước ngoài vào nước đó + Khách du lịch quốc tế bị động: là những người ở trong nước đi ra nước ngoài
- Định nghĩa khách du lịch nội địa
Theo tổ chức du lịch thế giới (WTO) " Khách du lịch nội địa là người đang sống trong một quốc gia, không kể quốc tịch nào, đi đến một nơi khác không phải là nơi cư trú thường xuyên trong quốc gia đó, trong thời gian ít nhất là 24 giờ và không quá một năm với các mục đích có thể là giải trí, công vụ, hội họp, thăm gia đình ngoài hoạt động làm việc để lĩnh lương ở nơi đến
- Theo Điều 4 Luật Du lịch Việt Nam năm 2005 thì:
“Khách du lịch là người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm việc hoặc hành nghề để nhận thu nhập từ nơi đến”
“Khách du lịch quốc tế là người nước ngoài, là người Việt Nam định cư ở nước ngoài vào Việt Nam du lịch, công dân Việt Nam, người nướcngoài thường trú tại Việt Nam ra nước ngoài du lịch” “Khách du lịch nội địa là công dân Việt Nam, người nước ngoài thường trú tại Việt Nam đi du lịch trong phạm vi lãnh thổ tại Việt Nam”
1.1.3 Du lịch biển và tài nguyên du l ịch biển
Du lịch biển có thể hiểu là loại hình du lịch được phát triển ở khu vực ven biển nhằm phục vụ nhu cầu của khách du lịch về nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, khám phá, mạo hiểm, trên cơ sở khai thác tài nguyên du lịch biển bao gồm: tài nguyên tự nhiên và tài nguyên nhân văn
Du lịch biển là loại hình du lịch sinh thái mà dựa vào thiên nhiên là bờ biển, đảo để tắm, vui chơi…kết hợp với văn hoá bản địa gắn với giáo dục môi trường, có sự đóng góp bảo tồn và phát triển bền vững của cộng đồng địa phương
Cũng như các loại hình du lịch khác, du lịch biển, đảo thuộc ngành dịch vụ, ngành công nghiệp không khói, ít gây ô nhiễm môi trường, giúp khách du lịch vừa được nghỉ ngơi, giảm strees vừa biết thêm nhiều điều hay mới lạ mà khách chưa biết Du lịch biển, đảo cũng góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng thu nhập , tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động phát triển kinh tế của đất nước
Tuy nhiên du lịch biển cũng có những nét khác biệt so với các loại hình du lịch khác Du lịch biển được xây dựng và phát triển trên cơ sở khai thác tài nguyên du lịch tự nhiên là ven biển, nước biển, cát biển,…và các hòn đảo tự nhiên.Trên cơ sở khai thác và phát triển cùng với du lịch nhân văn
Hoạt động du lịch biển thường gắn với các hoạt động nghỉ mát, tắm biển, an dưỡng cũng như các dịch vụ giải trí, thể dục thể thao đi kèm…