Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Mục đích nghiên cứu của đề tài là trên cơ sở đánh giá thực trạng hoạt động QLNN về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh nhằm đề ra những giải pháp, kiến nghị để nâng cao hiệu lực, hiệu quả QLNN về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tại tỉnh Nghệ An, góp phần vào nỗ lực lưu giữ giá trị văn hóa dân gian, truyền thống của Việt Nam nói chung và Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh nói riêng.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

…………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

DƯƠNG THỊ TRÚC

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DI SẢN VĂN HÓA

PHI VẬT THỂ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI - NĂM 2018

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học : TS Phan Văn Hùng

Phản biện 1: TS Đặng Thị Minh

Phản biện 2: TS Nguyễn Thị Tuyết Mai

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Phòng họp 204, Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Số: 77- Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa - TP Hà Nội

Thời gian: vào hồi 08 giờ 04 tháng 05 năm 2018

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Bản sắc dân tộc là vấn đề quan trọng luôn được các quốc gia quan tâm bảo vệ như một niềm tự tôn dân tộc Bản sắc ấy được hình thành từ hệ thống di sản văn hóa trong đó có di sản văn hóa phi vật thể Di sản văn hóa là những gì được sáng tạo trong quá khứ và truyền lại cho thế hệ sau, là những sáng tạo của cha ông, thể hiện được chiều sâu của dân tộc, mang tính lịch sử Di sản văn hóa phi vật thể nói riêng và

hệ thống di sản văn hóa nói chung có quá trình hình thành và phát triển lâu đời, gắn

bó hữu cơ với đời sống văn hóa, đời sống xã hội của mỗi quốc gia

Nghệ An là địa phương giàu truyền thống văn hóa, lịch sử và chứa đựng đa dạng, phong phú các loại hình văn hóa phi vật thể Tập trung nhiều nhất ở tập quán xã hội, ngữ văn dân gian, nghệ thuật trình diễn dân gian, nghề thủ công truyền thống, lễ hội, tiếng nói, chữ viết… Có thể nói, di sản văn hóa phi vật thể gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của tỉnh Từ cuộc sống lao động sản xuất và đấu tranh bảo vệ quê hương, đất nước, người Nghệ đã sáng tạo và lưu giữ được một nguồn di sản văn hóa dân gian vô cùng độc đáo mang đậm bản sắc địa phương Bao gồm các di sản như: Lễ hội Đền Cờn,

Lễ hội Đền Chín Gian, Đền Cuông, đền thờ Mai Thúc Loan, đền Bạch Mã, đền thờ Nguyễn Xí, núi Lam Thành, núi Dũng Quyết – Phượng Hoàng Trung Đô, thành cổ Vinh, đình Quỳnh Đôi, di tích Tràng Kè, Truông Bồn, cột mốc số 0 – đường mòn Hồ Chí Minh… Trong đó, Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là tài sản tinh thần vô giá, là một loại hình dân ca độc đáo, tạo nên bản sắc văn hóa của người dân xứ Nghệ Di sản đó đã hình thành và nuôi dưỡng nên cốt cách, tâm hồn của người dân nơi đây

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là loại hình di sản văn hóa phi vật thể mang đậm bản sắc văn hóa của người dân Xứ Nghệ, chiếm vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân Nghệ An Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đã đáp ứng được các tiêu chí như được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, phản ánh bản sắc văn hóa và

sự kế tục những truyền thống tốt đẹp của cộng đồng; di sản có sức sống và sức lan tỏa mạnh mẽ, có những giá trị phổ biến, được thực hành trong nhiều hoạt động của đời sống xã hội ngày nay

Trước xu thế toàn cầu hóa, nhiều di sản văn hóa phi vật thể trong đó có Dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đang có nguy cơ biến mất do quá trình giao lưu văn hóa, đô thị hóa quá nhanh cũng như chúng ta chưa có chính sách bảo vệ thiết thực Vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh Nghệ An đang đặt

ra nhiều thách thức trong gian đoạn hiện nay Vì vậy, quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể nói chung và dân ca Ví, Giặm nói riêng trên địa bàn tỉnh Nghệ An là rất cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Xuất phát từ lý do trên và niềm đam mê tìm hiểu về di sản văn hóa phi vật thể học viên đã chọn đề tài “Quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh Nghệ An” Trong giới hạn của luận văn, học viên đi sâu nghiên cứu, tìm hiểu

“Quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trên địa bàn tỉnh Nghệ An” là cấp thiết và có ý nghĩa cả về mặt lý luận và thực tiễn Đặc biệt

là sau khi được UNESCO ghi danh Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của di sản và đề xuất những giải pháp quản lý nhà nước để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Đề tài góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, thông qua việc nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng, từ cơ sở đó góp phần đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong thời gian tới

2 Tình hình nghiên cứu

Quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong giai đoạn hiện nay là vấn đề thu hút sự quan tâm của các nhà quản lý, các nhà khoa học

Ở nước ta, đã có nhiều công trình nghiên cứu, xây dựng hệ thống lý luận về quản

lý di sản văn hóa phi vật thể, trong đó, di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được chú trọng Nhiều cuốn sách, đề tài nghiên cứu về Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trên nhiều khía cạnh khác nhau Đặc biệt thời gian gần đây, nhiều học phần được đưa vào giảng dạy chính thức ở các cấp học

Những tác phẩm này đề cập đến các loại hình, các giá trị của Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, tuyển tập các lời cổ, các bài đối đáp, những nét đặc sắc văn hóa vùng xứ Nghệ, nét đặc sắc của Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh… Về khía cạnh khoa học quản lý, các tác phẩm này chưa đề cập đến, chưa nêu thực trạng hiện nay cũng như đề ra các giải pháp cho hoạt động QLNN về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Tuy nhiên, về góc độ quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập, chưa có nhiều công trình nghiên cứu đi sâu vào lĩnh vực quản lý nhà nước một cách cụ thể, toàn diện, nhất là giai đoạn

từ sau khi được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại Do

đó, học viên đã cập nhật những kiến thức lý luận và thực tiễn hiện nay, kế thừa những kết quả nghiên cứu trước đó để làm hướng nghiên cứu và giải quyết những yêu cầu đặt ra cho đề tài luận văn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở đánh giá thực trạng hoạt động QLNN về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh nhằm đề ra những giải pháp, kiến nghị để nâng cao hiệu lực, hiệu quả QLNN về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tại tỉnh Nghệ An, góp phần vào nỗ lực lưu giữ giá trị văn hóa dân gian, truyền thống của Việt Nam nói chung và Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh nói riêng

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, Luận văn tập trung vào những vấn đề sau:

Khái quát cơ sở lý luận QLNN về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Phân tích, đánh giá và xác định nguyên nhân thực trạng quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tại tỉnh Nghệ An

Đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện quản lý nhà nước về di sản văn hóa

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những lý luận và thực tiễn hoạt động quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tại tỉnh Nghệ An

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu một số nội dung quản lý nhà nước

về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trên địa bàn tỉnh Nghệ An Không gian: Nghiên cứu được thực hiện trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Thời gian: Nghiên cứu thực trạng được thực hiện từ năm 2009, từ thời điểm Luật

Di sản văn hóa được sửa đổi, bổ sung một số điều đến nay, đồng thời nghiên cứu định hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh ở tỉnh Nghệ An trong thời gian tới

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử trên cơ sở vận dụng quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu như:

Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: được sử dụng với việc tìm hiểu các công

trình nghiên cứu đi trước, qua đó bổ sung các luận cứ khoa học khi đi vào nghiên cứu hoạt động quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh Trên cơ sở đó tập trung giải quyết những vấn đề còn vướng mắc về lý luận và thực tiễn trong công tác quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong giai đoạn hiện nay

Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: tập trung vào thống kê, báo cáo thực tế

nhằm làm phong phú hơn các tài liệu nghiên cứu, đây là phương pháp giúp tác giả tiếp cận và thu lượm được những thông tin chính xác, bổ sung nguồn số liệu định lượng cho luận văn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Đề tài này đóng góp vào kho tàng lý thuyết cho xã hội khi tìm hiểu và nghiên cứu về văn hóa Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh Góp phần làm phong phú thêm cơ sở lý luận cho công tác gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại – Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Đề tài này được sử dụng như một nguồn tài liệu tham khảo cho sinh viên và các cá nhân có nhu cầu tìm hiểu và nghiên cứu về văn hóa truyền thống Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Bổ sung thêm cơ sở dữ liệu cho công tác quản lý văn hóa Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tại tỉnh Nghệ An

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn đánh giá một cách hệ thống thực trạng QLNN về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trên địa bàn tỉnh Nghệ An Đây sẽ là nguồn tài liệu giúp cho các cơ quan QLNN có cái nhìn tổng thể về thực trạng QLNN đối với di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh hiện nay

Với những đề xuất thực tiễn và những thông tin thực tế được thống kê sẽ giúp cho chính quyền, người dân địa phương có nhận thực đúng đắn về sự cần thiết phải bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh Đặc biệt, đề cao vai trò trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý Dân

ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Với những giải pháp của đề tài, có thể được xem xét và áp dụng trong công tác QLNN về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tại tỉnh Nghệ An Thông qua đề tài góp phần đẩy mạnh sự tuyên tuyền, quảng bá giá trị văn hóa Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đến với mọi người, mọi nơi trong và ngoài nước

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DI SẢN VĂN HÓA

PHI VẬT THỂ DÂN CA VÍ, GIẶM NGHỆ TĨNH 1.1 Một số khái niệm

1.1.1 Văn hóa

Theo nghĩa rộng, văn hóa là toàn bộ giá trị vật chất, tinh thần do con người sáng

tạo ra trong hoạt động thực tiễn lịch sử - xã hội, mang tính chất chân, thiện, mỹ và phục vụ cho sự sinh tồn, phát triển của con người, xã hội loài người

Theo nghĩa hẹp, văn hóa là toàn bộ các giá trị tinh thần do con người sáng tạo,

tích lũy trong quá trình lịch sử xã hội

1.1.2 Di sản văn hóa

Theo Luật Di sản văn hóa Việt Nam và Luật Di sản văn hóa sửa đổi, bổ sung năm 2009, Di sản văn hóa Việt Nam là tài sản quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và là một bộ phận của di sản văn hóa nhân loại có vai trò lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của nhân dân ta

1.1.3 Di sản văn hóa phi vật thể

Theo Công ước về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO: “Di sản văn hóa phi vật thể" được hiểu là các tập quán, các hình thức thể hiện, biểu đạt, tri thức, kỹ năng và kèm theo đó là những công cụ, đồ vật, đồ tạo tác và các không gian văn hóa có liên quan mà các cộng đồng, các nhóm người và trong một số trường hợp

là các cá nhân, công nhận là một phần di sản văn hóa của họ Được chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác, di sản văn hóa phi vật thể được các cộng đồng và các nhóm người không ngừng tái tạo để thích nghi với môi trường và mối quan hệ qua lại giữa cộng đồng với tự nhiên và lịch sử của họ, đồng thời hình thành trong họ một ý thức về bản sắc và sự kế tục, qua đó khích lệ thêm sự tôn trọng đối với sự đa dạng văn hóa và tính sáng tạo của con người

1.1.4 Quản lý nhà nước

QLNN là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật và chính sách để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội

1.1.5 Qquản lý nhà nước về văn hóa

Quản lý nhà nước về văn hóa là một trong 8 nội dung lớn của quản lý nhà nước về các lĩnh vực của đời sống xã hội; bằng pháp luật, chính sách, thể chế… Nhà nước quản lý các giá trị của văn hóa vật thể và phi vật thể, bảo tồn và tạo thành các giá trị văn hóa mới; quản lý con người – là chủ thể sáng tạo đồng thời

là đối tượng hưởng thụ sự sáng tạo các giá trị văn hóa đó; nhằm gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa theo đúng đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước

1.1.6 Khái niệm Quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể

Quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể là việc thiết lập cơ sở pháp lý và khoa học – công cụ quản lý để tác động lên đối tượng quản lý nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể, góp phần xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc

1.2 Giới thiệu chung về di sản văn hóa phi vật thể dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

1.2.1 Tên gọi, nguồn gốc và quá trình phát triển

khoa học thống nhất và thông cáo báo chí

một loại hình nghệ thuật trình diễn dân ca chiếm vị trí quan trọng trong đời sống văn

hóa của người dân 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh

Từ thế k XVII – XVIII: Đây là thời kỳ Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh phát triển

và trở thành hình thức trình diễn dân gian phổ biến của cộng đồng

Từ thế k XIX đến giữa thế k XX (khoảng năm 1945): Dân ca Ví, Giặm được lưu truyền rộng rãi

Từ 1945 đến nay: Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đã có những thay đổi về môi trường diễn xướng, về hình thức thể hiện, về đề tài phù hợp với sự thay đổi của hình thái kinh tế - xã hội và nhu cầu của công chúng

Nhìn chung, nghệ nhân dân ca có những đặc thù nhất định Số lượng vốn ít

nay lại đứng trước sự mai một của những con người được xem là “bảo tàng sống”

của di sản dân ca xứ Nghệ

1.3 Vai trò quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

1.3.1 Định hướng

Thứ nhất, bảo tồn và phát huy toàn diện, tổng thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Thứ hai, vừa thực hiện bảo tồn “tĩnh” vừa thực hiện bảo tồn “động”

Thứ ba, vừa giữ gìn giá trị gốc vừa khuyến khích sáng tạo, cải biên Dân ca Ví,

Giặm Nghệ Tĩnh

1.3.2 Điều chỉnh hoạt động

Việc điều chỉnh nhằm hướng các hoạt động của di sản văn hóa phi vật thể Dân

ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đi vào chiều sâu, tránh tình trạng hoạt động phân tán, nhỏ lẻ không hiệu quả Để có được hiệu quả lâu dài mang tính bền vững cần có các cấp quản

lý quan tâm, điều chỉnh các hoạt động hướng đến bảo tồn và phát huy tối đa giá trị di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

1.3.3 Hỗ trợ, tạo điều kiện

Hỗ trợ, tạo điều kiện cho di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh phát huy tối đa các giá trị là vô cùng cần thiết và cấp bách Để làm được điều đó chúng ta cần có một hệ thống quản lý, chính sách và điều hành hiệu quả

1.4 Các yếu tố tác động đến hoạt động quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

1.4.2 Yếu tố chủ quan

- Chủ trương, chính sách, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý văn hóa nói chung và quản lý di sản văn hóa phi vật thể nói riêng ảnh hưởng lớn đến công tác quản lý di sản văn hóa phi vật thể

- Chức năng quản lý nhà nước về văn hóa còn chồng chéo giữa các cơ quan; quản lý văn hóa chưa có sự hợp tác thường xuyên giữa các cơ quan, bộ phận dẫn đến hiệu lực, hiệu quả quản lý chưa cao

- Đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý

Đại hội Đảng lần thứ XI cũng đưa ra chiến lược phát triển văn hóa - xã hội cho giai đoạn 2011 - 2020: "Xây dựng và nâng cấp đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao Coi trọng bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa dân tộc, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân"

Luật di sản văn hóa đã dành trọn vẹn chương II, từ điều 17 đến điều 21 để đề cập vấn đề di sản văn hóa phi vật thể từ trách nhiệm của Nhà nước, các cơ quan Nhà nước đến các nguyên tắc bảo vệ và phát huy

1.5.2 Chính sách về quản lý di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Hầu hết các chính sách về bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể Dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh của Nhà nước đều thể hiện dưới hình thức các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan luật pháp và Nhà nước (các nghị định, thông tư, quyết định của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ; quy định, thông tư của Bộ trưởng Bộ VHTT & DL)

1.5.3 Bộ máy quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Trong cơ cấu tổ chức của bộ máy hành chính nhà nước hiện nay, cơ quan trực tiếp quản lý văn hóa bao gồm:

Cấp Trung ương:

- Quốc hội: Ủy ban văn hóa

- Chính phủ: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong Bộ VHTT&DL có Cục Di sản văn hóa

Việc không ngừng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý và chuyên môn về

di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh sẽ góp phần quan trọng nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý

1.5.5 Nguồn lực để phát triển di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Hàng năm, nhà nước phân bổ nguồn ngân sách cho các cơ quan, đơn vị Cơ chế quản lý đối với các nguồn đầu tư tuân theo nguyên tắc quản lý hành chính, cấp nào trực tiếp cấp phát ngân sách thì cấp đó xét duyệt chi tiêu theo đúng các quy định hiện hành

Ngoài nguồn ngân sách của nhà nước, nguồn tài chính cho các hoạt động quản lý nhà nước về di sản văn hóa có thể thu từ các dự án, các nguồn tài trợ, ủng hộ của các

tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước

1.5.6 Thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về di sản văn hóa trong

đó có di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh;

Thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch về bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh;

Phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo thẩm quyền đối với các hành vi vi phạm pháp luật về di sản văn hóa Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh;

Tiếp nhận và kiến nghị việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về di sản văn hóa Dân ca

- Việt Nam luôn cố gắng để thực hiện tốt các cam kết với UNESCO về bảo tồn

và phát huy các di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

- Ngoài tham gia các hiệp ước quốc tế, Việt Nam luôn hợp tác, thúc đẩy giao lưu với các nền văn hóa, cũng như quảng bá nền văn hóa đặc sắc của nước nhà đến bạn

1.6 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể

1.6.1 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể dân ca Quan họ Bắc Ninh

1.6.2 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tại Hàn Quốc

1.6.3 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tại Nhật Bản

1.6.4 Bài học cho hoạt động quản lý di sản văn hóa phi vật thể ở Việt Nam

Tiểu kết chương 1

Chương 1 đã nêu một cách tổng quát nhất về các khái niệm, đặc điểm của quản

lý nhà nước cũng như làm rõ các nội dung trong quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh Tác giả đã trình bày một cách khái quát nhất

về Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, trong đó có phân tích rõ nguồn gốc, đặc điểm của hai làn điệu chủ yếu là Ví – Giặm Nghệ Tĩnh Cũng trong chương hai, Đảng và Nhà nước

ta luôn coi trọng sự nghiệp xây dựng và quản lý văn hóa, xác định văn hóa vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển kinh tế xã hội Do vậy, tăng cường hoạt động quản lý nhà nước về di sản cần quan tâm đến các yếu tố ảnh hưởng (khách quan và chủ quan) sẽ tạo ra nhiều thời cơ, vận hội lớn cho sự nghiệp văn hóa nước nhà Đồng thời chương 1 của luận văn cũng chỉ rõ những bài học kinh nghiệm của một số nước trên thế giới để qua đó áp dụng cho Việt Nam

Kết quả nghiên cứu về phương diện lý luận và thực tiễn của quản lý nhà nước về

di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh ở chương 1 là cơ sở để tác giả phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong thời gian qua, làm cơ sở cho việc xây dựng các giải pháp nâng cao chất lượng của hoạt động quản lý di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trên địa bàn tỉnh Nghệ An thời gian tới

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ DÂN CA VÍ, GIẶM NGHỆ TĨNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

2.1 Giới thiệu chung về tỉnh Nghệ An

2.1.1 Vị trí địa lý

tâm vùng Bắc Trung Bộ, trên tuyến đường Bắc – Nam và đường xuyên Á Đông – Tây, phía Bắc giáp tỉnh Thanh Hóa, phía Nam giáp tỉnh Hà Tĩnh, phía Tây giáp nước bạn Lào, phía Đông giáp với Biển Đông với số dân cư gần 3 triệu người (2016), chủ yếu người Kinh, bên cạnh các dân tộc thiểu số cư trú vùng núi như Khơ Mú, Sán Dìu, Thái, H’Mông, Ơ Đu, tộc người Đan La…

2.1.2 Lịch sử - văn hóa

Nghệ An là vùng đất địa linh nhân kiệt, sản sinh ra nhiều danh nhân, anh hùng

và các lãnh tụ kiệt xuất qua hầu khắp các giai đoạn lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Đặc biệt, đây là vùng đất có truyền thống hiếu học, có các nhà khoa bảng văn chương danh tiếng và nhiều làng văn nghệ nổi tiếng, nơi sản sinh cho đất nước nhiều danh tướng, lương thần cùng nhiều nhà văn hóa, nhà khoa học tầm cỡ quốc gia

và quốc tế

Trải qua bao đời từ thời tiền sơ sử đến nay, người xứ Nghệ không chỉ có nhiều đóng góp quan trọng vào tiến trình lịch sử dân tộc mà đã kiến tạo nên một vùng văn hoá đặc sắc

2.1.3 Con người xứ Nghệ

Yếu tố tự nhiên - xã hội - con người xứ Nghệ, cộng hưởng nhau, tác động lẫn nhau tạo ra một môi trường văn hóa cho người Nghệ Chính nét đặc sắc rất riêng của con người xứ Nghệ, từ trong lao động gian khó, từ chính cái khát vọng sống của người và đất xứ Nghệ đã hoá thân thành những làn điệu Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh mộc mạc, chân chất, vừa tình tự, vừa sâu sắc

2.2 Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trên địa bàn tỉnh Nghệ An

2.2.1 Thực trạng xây dựng và tổ chức thực hiện thể chế quản lý nhà nước về

di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Thứ nhất, các văn bản pháp luật liên quan đến di sản văn hóa phi vật thể:

Luật di sản văn hóa ban hành năm 2001 (được sửa đổi bổ sung năm 2009) và Nghị định số 98/2010/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết thi hành luật sửa đổi bổ sung năm 2009 Tuy nhiên, những quy định về di sản văn hóa phi vật thể còn tương đối khiêm tốn

Nghị định số 62/2014/NĐ-CP ngày 25/6/2014 của Chính phủ: Những tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu nghệ nhân đang có nhiều bất cập so với hoạt động thực tiễn

Thứ hai, các quy định về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể:

Một số vấn đề trong hoạt động bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể chưa được pháp luật đề cập tới Pháp luật chưa hỗ trợ người dân để họ xác định bản sắc của mình, giúp người dân tìm được những tiềm năng có thể phát huy được Mặt khác, pháp luật hiện nay chưa có quy định về giáo dục bảo vệ di sản Ngoài ra, cần có các biện pháp bảo vệ di sản văn hóa, đặc biệt là di sản văn hóa phi vật thể, để ngăn ngừa các tác động tiêu cực