Mục đích nghiên cứu đề tài là tìm hiểu, phân tích thực trạng hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch trên địa bàn thành phố Hà Nội. Rút ra những ưu điểm, hạn chế, thiếu sót và nguyên nhân từ đó đề ra các giải pháp nhằm đảm bảo hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch trên cơ sở nghiên cứu thực hiện tại thành phố Hà Nội.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
-/ -
BỘ NỘI VỤ / HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN TRỌNG HOÀNG
TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ DU LỊCH
Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Luật Hiến pháp - Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP – LUẬT HÀNH CHÍNH
HÀ NỘI - NĂM 2018
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS LÊ THỊ HƯƠNG
Phản biện 1: TS Nguyễn Minh Sản - Học viện Hành chính Quốc gia
Phản biện 2: TS Nguyễn Đức Cường - Bộ Giáo dục & Đào tạo
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp 244, Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Cầu Giấy – Tp Hà Nội
Thời gian: vào hồi 14 giờ ngày 01 tháng 02 năm 2018
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Cùng với những thành tựu đạt được trên các lĩnh vực kinh tế xã hội, chính trị văn hóa, khoa học kỹ thuật, ngày nay, con người ngày càng có nhiều thời gian rảnh rỗi và những nhu cầu phát sinh trong sự phát triển của đời sống thường nhật, trong đó có nhu cầu đi du lịch
Với những lợi thế đặc biệt về vị trí địa lý kinh tế và chính trị, Việt Nam có rất nhiều thuận lợi để phát triển du lịch Nằm ở trung tâm Đông Nam Á, lãnh thổ Việt Nam vừa gắn liền với lục địa vừa thông ra đại dương, có vị trí giao lưu quốc tế thuận lợi cả về đường biển, đường sông, đường sắt, đường bộ và hàng không Đây là tiền đề rất quan trọng trong việc mở rộng và phát triển du lịch quốc tế
Tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn của Việt Nam cũng rất phong phú và đa dạng Các đặc điểm đa dạng về cấu trúc địa hình biển và hải đảo, đồng bằng, đồi núi, cao nguyên đã làm cho lãnh thổ Việt Nam đa dạng, phong phú về cảnh quan và các hệ sinh thái có giá trị cao cho phát triển du lịch, đặc biệt là hệ sinh thái biển, hệ sinh thái sông hồ, hệ sinh thái rừng, hang động Thêm vào đó, với lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, tài nguyên du lịch nhân văn của Việt Nam cũng rất phong phú Trong số khoảng 40.000 di tích lịch sử trên khắp miền đất nước, có hơn 2.500 di tích đã được Nhà nước công nhận và xếp hạng Ngoài những lợi thế trên, Việt Nam còn là nước có chế độ chính trị ổn định, có nguồn nhân lực dồi dào Chính sách đổi mới, mở cửa và hội nhập của Nhà nước cũng tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế đối ngoại trong đó có du lịch phát triển
Trang 4Ngày 30/12/2011, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định
số 2473/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược “Phát triển Du lịch Việt Nam đến năm 2020 tầm nhìn 2030” Mục tiêu tổng quát của Chiến lược là đến năm 2020, Du lịch Việt Nam cơ bản trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có tính chuyên nghiệp, có hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật tương đối đồng bộ, hiện đại; sản phẩm du lịch có chất lượng cao, đa dạng, có thương hiệu, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, cạnh tranh được với các nước trong khu vực Phấn đấu đến năm 2030, Việt Nam trở thành quốc gia có ngành du lịch phát triển
Để đáp ứng được nhu cầu phát triển của ngành Du lịch, việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý Nhà nước về du lịch, đảm bảo quyền và nghĩa vụ của mọi người dân cũng như những người làm du lịch trở thành một nhiệm vụ cấp thiết Do đó, Luật Du lịch đã chính thức được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2005, là cơ sở pháp lý cao nhất thể chế hóa quan điểm, định hướng của Đảng và Nhà nước về quản lý hoạt động du lịch Có thể thấy, sau 10 năm triển khai thực hiện, Luật Du lịch đã đi vào đời sống, cơ bản đã đáp ứng tốt các yêu cầu của thực tiễn
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, trong quá trình
tổ chức thực hiện phát luật về du Du lịch vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc nảy sinh do một số quy định đã không còn phù hợp với thực tiễn phát triển trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng như hiện nay Do vậy Luật Du lịch cần phải được nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn
Trang 5Thủ đô Hà Nội là trung tâm văn hoá, kinh tế, chính trị của cả nước, nhận được sự quan tâm đặc biệt về mọi mặt trong đó du lịch là lĩnh vực được ưu tiên phát triển Cũng như các địa phương khác trong
cả nước, pháp luật về du lịch được triển khai sâu rộng vào mọi mặt trong hoạt động du lịch của Thủ đô Đáp ứng nhu cầu đổi mới cả về lượng và chất, hiện nay, một trong những việc cần làm là phải có những công trình nghiên cứu tìm hiểu về việc tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch tại Hà Nội để có những nhận xét, đánh giá chính xác, khách quan về quá trình triển khai thực hiện từ đó bước đầu đưa ra những đề xuất, kiến nghị, giải pháp góp phần đảm bảo và nâng cao hiệu quả việc tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch tại Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung
Tuy nhiên hiện nay vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu đầy
đủ về vấn đề này Xuất phát từ thực tế đó, tác giả đã lựa chọn đề tài:
“Tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch ở thành phố Hà Nội” làm
đề tài luận văn thạc sỹ với mong muốn đề tài hoàn thành sẽ góp phần hoàn thiện pháp luật về du lịch và sự phát triển của du lịch Thủ đô
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong những năm gần đây, việc tổ chức thực hiện về du lịch đã được các cấp quản lý từ Trung ương đến địa phương quan tâm, qua nghiên cứu, tìm hiểu đã có nhiều công trình nghiên cứu, đề án viết về
đề tài tổ chức thực hiện pháp luật các lĩnh vực khác và một số và bài báo, đề án viết về chuyên đề du lịch, cụ thể như sau:
Về du lịch, có một số bài báo, đề án sau:
Trang 6- Bài báo “Ngành Du lịch Bắc Giang sau 10 năm thực hiện Luật
Du lịch” của tác giả Bùi Tuấn Anh – Giám đốc Trung tâm Xúc tiến
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Giang đăng trên báo Du lịch -
Đề án “Phát triển ngành kinh tế biển thành phố Đà Nẵng đến năm
2025, tầm nhìn đến năm 2030” của UBND thành phố Đà Nẵng
- Bài báo “Thành phố Hồ Chí Minh đẩy mạnh phát triển du lịch tới
từng quận, huyện” của tác giả Gia Thuận trên Thông tấn xã Việt Nam
Về tổ chức thực hiện pháp luật, có những công trình, bài viết cụ
thể như sau:
- Bài viết “Tổ chức thi hành pháp luật từ yêu cầu của thực tiễn đến việc hoàn thiện quy định về tổ chức thi hành pháp luật trong luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật” của TS.Nguyễn Ngọc Vũ – Bộ Tư
pháp thuộc dự án Phát triển lập pháp quốc gia (nguồn: nldvietnam.org)
- Luận án “Tổ chức thực hiện pháp luật về bình đẳng giới ở Việt Nam” của tác giả Trần Thị Quốc Khánh – Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh (2014)
- Luận án “Tổ chức thực hiện pháp luật bảo vệ quyền lợi của
người tiêu dùng ở Việt Nam” của tác giả Lê Thanh Bình - Học viện
Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh (2012)
Có thể thấy, từ khi ban hành Luật Du lịch đến nay, chưa có một công trình nào nghiên cứu về đề tài liên quan đến việc tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch Đây thực sự là một khó khăn, thách thức đối với tác giả trong quá trình tra cứu tài liệu, cũng như việc tham khảo các công trình khác Tuy nhiên, tác giả cũng xác định, đây cũng chính
Trang 7là cơ hội để tác giả chủ động tự tìm hiểu, nghiên cứu qua đó tìm ra các giải pháp, đóng góp ý kiến thiết thực vào việc nâng cao hiệu quả triển khai tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch tại Hà Nội
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1 Mục đích nghiên cứu
- Tìm hiểu, phân tích thực trạng hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch trên địa bàn thành phố Hà Nội
- Rút ra những ưu điểm, hạn chế, thiếu sót và nguyên nhân từ đó
đề ra các giải pháp nhằm đảm bảo hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch trên cơ sở nghiên cứu thực hiện tại thành phố Hà Nội
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tổng quan cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến việc tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch trên địa bàn thành phố Hà Nội
- Tìm hiểu thực trạng tổ chức thực hiện pháp luật du lịch trên địa bàn thành phố Hà Nội
- Đưa ra đề xuất, kiến nghị và một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật du lịch của thành phố Hà Nội
4 Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng nghiên cứu của luận văn
Luận văn tập trung nghiên cứu việc tổ chức thực hiện pháp luật
về du lịch trên địa bàn thành phố Hà Nội
4.2 Phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Phạm vi nội dung: trên cơ sở lý luận chung về tổ chức thực hiện pháp luật, luận văn tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận về tổ
Trang 8chức thực hiện pháp luật về du lịch, đánh giá thực trạng pháp luật và
tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch và đề xuất, kiến nghị các giải pháp bảo đảm tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch ở Hà Nội
- Phạm vi không gian: nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực
tiễn về tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch trên địa bàn thành phố
Hà Nội
- Phạm vi thời gian: việc đánh giá thực trạng pháp luật, tổ chức thực hiện pháp luật va các số liệu được sử dụng để nghiên cứu trong luận văn chủ yếu là từ năm 2015 đến năm 2017 (do Sở Du lịch thành phố Hà Nội mới được tái lập lại từ năm 2015 nên các số liệu trước năm 2015 không đảm bảo để thu thập chính xác)
5 Phương pháp luận và Phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận
Luận văn được thực hiện theo phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về Nhà nước và pháp luật, quan điểm của Đảng về phát triển nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế
5.2 Phương pháp nghiên cứu của luận văn
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau:
Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
- Đây là phương pháp được sử dụng trong hầu hết các nghiên cứu Theo đó, các tài liệu, số liệu của luận văn được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau và được xử lý trong phòng, số liệu là thứ cấp Với
Trang 9phương pháp này, các tài liệu về việc triển khai tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch tại thủ đô sẽ được phân tích, chọn lọc, xử lý nhằm phục
vụ cho đề tài nghiên cứu
- Phương pháp này cho phép các nhà nghiên cứu kế thừa các nghiên cứu trước đó, sử dụng các thông tin đã qua kiểm chứng, cập nhật những vấn đề liên quan trong và ngoài nước Các thông tin, tài liệu, số liệu được thu thập từ: các đề tài, công trình khoa học được lưu trữ trong hệ thống thư viện, sách, báo, tạp chí, internet
Phương pháp khảo sát, điều tra thực địa
- Bên cạnh việc sử dụng các số liệu thứ cấp, học viên cũng đã sử dụng phương pháp khảo sát, điều tra thực địa để có được những số liệu sơ cấp, những thông tin thực tế, cập nhật và có điều kiện để so sánh, đối chiếu với thông tin thu thập trong phòng Việc điều tra thực địa giúp các nhà nghiên cứu tránh được quyết định chủ quan, vội vàng, phiến diện, thiếu cơ sở thực tế
6 Ý nghĩa lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
6.1 Về lý luận
Nghiên cứu góp phần làm rõ một số vấn đề lý luận về pháp luật
Du lịch và việc tổ chức thực hiện phát luật về du lịch
Trang 10- Với những kết quả nghiên cứu đã đạt được trên đây, luận văn
có thể làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu thực tiễn về tổ chức thực hiện pháp luật Du lịch ở nước ta
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Bảng biểu thống kê, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch Chương 2: Thực trạng tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch ở thành phố Hà Nội
Chương 3: Quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch ở thành phố Hà Nội
Trang 11Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
PHÁP LUẬT VỀ DU LỊCH
1.1 Khái quát chung về du lịch và tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch
1.1.1 Khái niệm, đặc điểm du lịch
1.1.1.1 Khái niệm của du lịch
Theo Điều 4, Chương I, Luật du lịch Việt Nam năm 2005, ban
hành ngày 14/6/2005: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến
chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định”
1.1.1.2 Đặc điểm của du lịch:
Tiêu dùng các sản phẩm du lịch hình thành cùng lúc, cùng nơi với việc sản xuất ra chúng
Du lịch vừa mang đặc điểm của ngành kinh tế vừa có đặc điểm của ngành văn hóa – xã hội, liên quan đến rất nhiều các lĩnh vực của đời sống xã hội
Du lịch luôn mang tính đổi mới, sáng tạo theo hướng không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ
1.1.2 Khái niệm tổ chức thực hiện phát luật về Du lịch
Từ những phân tích trên, có thể định nghĩa Tổ chức thực hiện
pháp luật về du lịch là hoạt động sắp xếp, định hướng một cách có tổ
Trang 12chức, có ý thức, có mục đích, có kế hoạch và thường xuyên, do cơ quan nhà nước có thẩm quyên thực hiện làm cho pháp luật về du lịch được triển khai trong thực tiễn nhằm bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp của khách du lịch, các cá nhân, tổ chức kinh doanh du lịch và lợi ích của toàn xã hội
1.2 Đặc điểm, chủ thể, vai trò và nội dung tổ chức thực hiện
pháp luật về du lịch
1.2.1 Đặc điểm của tổ chức thực hiện phát luật về Du lịch
1.2.1.1 Tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch do nhiều chủ thể pháp luật phối hợp tiến hành
1.2.1.2 Tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch là trách nhiệm cao nhất, đầu tiên của chủ thể là Nhà nước
1.2.1.3 Tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch phụ thuộc vào ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân hoạt động du lịch
1.2.2 Chủ thể tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch
Tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch là hoạt động có sự tham gia của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tác động tới các đối tượng là các chủ thể liên quan trong lĩnh vực du lịch nhằm đạt được mục đích của cơ quan Nhà nước Do vậy, có thể nói, tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch là hoạt động có định hướng, có chủ định của cơ quan Nhà nước
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan được Chính phủ giao nhiệm vụ tham mưu cho Chính phủ thực hiện quản lý thống nhất trong cả nước về du lịch Các nội dung quản lý Nhà nước về du lịch còn được phân cấp cho các Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND cấp tỉnh,
Trang 13UBND cấp huyện, UBND cấp xã và các cơ quan, đơn vị sự nghiệp có liên quan
Cụ thể đối với thành phố Hà Nội thì Sở Du lịch là cơ quan quản
lý Nhà nước về du lịch chịu sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và
Du lịch và thuộc sự quản lý trực tiếp của UBND thành phố Hà Nội Bên cạnh đó, theo phân cấp thì UBND cấp quận, huyện, UBND cấp
xã, phường cũng là các cơ quan quản lý Nhà nước tại địa phương, cơ
sở Ngoài ra còn có các chủ thể như các Trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp đào tạo về du lịch, Hiệp hội du lịch Hà Nội cũng là các chủ thể tham gia vào việc tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch
1.2.3 Vai trò của tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch
1.2.3.1 Tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch góp phần đảm bảo và thực hiện quyền con người
1.2.3.2 Tổ chức thực hiện pháp luật về Du lịch góp phần thúc đẩy hoạt động kinh doanh lành mạnh của các tổ chức, cá nhân, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
1.2.3.3 Tổ chức thực hiện về Du lịch góp phần tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa
1.2.4 Nội dung tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch
1.2.4.1 Tổ chức phổ biến, tuyên truyền pháp luật về du lịch
1.2.4.2 Bảo đảm các chủ thể liên quan thực thi đúng các quyền
và nghĩa vụ theo quy định pháp luật
1.2.4.3 Quản lý Nhà nước về du lịch
1.2.4.4 Thanh tra, kiểm tra việc tổ chức thực hiện về du lịch