Luận văn góp phần hệ thống hóa, bổ sung và làm rõ hơn những cơ sở lý luận về QLNN đội ngũ viên chức nói chung và đội ngũ viên chức Bệnh viện Tâm thần Huế nói riêng; Luận văn đã chỉ ra đƣợc những khái niệm, công cụ, đặc điểm, nhiệm vụ của đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập. Qua đó, luận văn đã phân tích, đánh giá và xác định đƣợc những nguyên nhân hạn chế của hoạt động QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện Tâm thần Huế.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN HUỲNH NHẬT QUANG
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ VIÊN CHỨC BỆNH VIỆN TÂM THẦN HUẾ
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2020
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS BÙI KIM CHI
Thời gian: Vào hồi 10 giờ 45 ngày 21 tháng 06 năm 2020
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại thành phố Huế
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định sự phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững nền kinh tế xã hội của đất nước nói chung, cũng như của tất cả các tổ chức, đơn vị nói riêng Đại hội Đảng lần thứ X (2006) khẳng định “Phát huy nội lực trước hết là phát huy nguồn lực con người, nguồn lực của toàn dân tộc, khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên và sử dụng tốt nhất nguồn lực của Nhà nước”
Trong những năm qua, Bệnh viện Tâm thần Huế đã nỗ lực xây dựng đội ngũ viên chức y tế đủ về số lượng, vững về chất lượng Nghiên cứu và ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao đến công tác, thường xuyên cử viên chức y tế trong Bệnh viện tham gia đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn Tuy nhiên, công tác QLNN đội ngũ viên chức Bệnh viện còn nhiều bất cập như: chất lượng đội ngũ viên chức y tế, thái độ nghề nghiệp và hiệu quả làm việc của các viên chức, cơ chế chính sách thu hút nguồn nhân lực, chế độ đãi ngộ cho viên chức, cơ chế tự chủ đơn
vị sự nghiệp y tế còn nhiều bất cập
Xuất phát từ yêu cầu nêu trên, học viên chọn đề tài “Quản lý
nhà nước đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện Tâm thần Huế” để
nghiên cứu trong luận văn cao học của mình
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Có thể kể đến một số bài viết, công trình nghiên cứu như sau:
- Nguyễn Thị Hồng Hải, Nguyễn Thị Thanh Thủy (2015), Quản lý nguồn nhân lực trong khu vực công - Lý luận và kinh nghiệm một số nước, Nxb Chính trị Quốc gia - Sự thật, Hà Nội
- Ths Lê Minh Hương (2012), “Một số vấn đề về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức theo Nghị định số 29/NĐ-CP của Chính phủ”, Tạp chí Tổ chức nhà nước,
Trang 4- Nguyễn Thu Hằng (2013), Quản lý nhà nước đối với viên chức y tế ngành xây dựng ở Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính
- Kiều Linh (2014), Quản lý nhà nước đối với phát triển nguồn nhân lực ngành y tế trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, luận văn thạc sỹ Quản lý công, Học viện Hành chính quốc gia
- Vũ Tiến Dũng (2011), Quản lý nhà nước về đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ viên chức tại các bệnh viện công - Từ thực tiễn bệnh viện Bạch Mai Hà Nội, Luận văn Thạc sĩ quản lý hành chính công
- Vũ Hoàng Quỳnh (2016), Quản lý nhà nước đối với viên chức ĐVSNCL ngành y tế - từ thực tiễn bệnh viện phổi trung ương, luận văn thạc sỹ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, Học viện Hành chính quốc gia
- Phạm Thu Hà (2016), Quản lý nhà nước viên chức ngành y
tế thành phố Hà Nội, Luận văn Thạc sỹ Quản lý kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Hà Nội
- Trần Văn Long (2018), Quản lý nhà nước về viên chức giáo
dục từ thực tiễn Quận Lê Chân, Thành phố Hải Phòng, Luận văn
Thạc sỹ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
3 Mục tiêu và nhiệm vụ của luận văn
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận về QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập, phân tích, đánh giá thực trạng QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện Tâm thần Huế, luận văn
sẽ đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện Tâm thần Huế trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về QLNN đối với đội ngũ viên chức bệnh viện công lập
- Phân tích và đánh giá thực trạng công tác QLNN đối với đội ngũ viên chức thuộc Bệnh viện Tâm thần Huế; chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong công tác QLNN đối
Trang 5với đội ngũ viên chức thuộc Bệnh viện Tâm thần Huế
- Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác QLNN đối với đội ngũ viên chức thuộc Bệnh viện Tâm thần Huế
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1.Đối tượng nghiên cứu
QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện Tâm thần Huế
biện chứng với nhau
5.2 Phương pháp thu thập thông tin
Phương pháp thống kê - phân tích:
Luận văn chủ yếu sử dụng nguồn số liệu được cung cấp từ phòng Tổ chức - Hành chính quản trị, phòng Kế hoạch tổng hợp, phòng Tài chính - Kế toán của Bệnh viện Tâm thần Huế
Ngoài những tài liệu được cung cấp trực tiếp từ Bệnh viện Tâm thần Huế, còn có các tài liệu, văn bản khác từ các cơ quan quản
lý cấp trên Sở Y tế Thừa Thiên Huế, sách báo, mạng internet và ý kiến trong các cuộc hội thảo
Tất cả các tài liệu đều được tổng hợp, phân tích nhằm tìm ra những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế về công tác QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện Tâm thần Huế
Trang 66 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
Luận văn góp phần hệ thống hóa, bổ sung và làm rõ hơn những cơ sở lý luận về QLNN đội ngũ viên chức nói chung và đội ngũ viên chức Bệnh viện Tâm thần Huế nói riêng;
Luận văn đã chỉ ra được những khái niệm, công cụ, đặc điểm, nhiệm vụ của đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập Qua đó, luận văn đã phân tích, đánh giá và xác định được những nguyên nhân hạn chế của hoạt động QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện Tâm thần Huế
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện hoạt động QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện Tâm thần Huế Qua đó cung cấp các luận cứ thực tế cho việc QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người dân về chất lượng khám bệnh, chữa bệnh và các mục tiêu, kế hoạch mà Bệnh viện Tâm thần Huế đã đề ra trong ngắn hạn và dài hạn
Kết quả nghiên cứu có thể làm tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu, các cơ quan quản lý của tỉnh Thừa Thiên Huế trong hoạt động QLNN đội ngũ viên chức cho các Bệnh viện công lập trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về Quản lý nhà nước đối với đội
ngũ viên chức bệnh viện công lập
Chương 2: Thực trạng công tác Quản lý nhà nước đối với
đội ngũ viên chức tại Bệnh viện Tâm thần Huế
Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác
Quản lý nhà nước đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện Tâm thần Huế
Trang 7Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ VIÊN CHỨC BỆNH VIỆN CÔNG LẬP 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập thuộc ngành y tế
1.1.1 Khái niệm quản lý và quản lý nhà nước
1.1.2 Khái niệm viên chức và viên chức bệnh viện công lập
1.1.2.1 Khái niệm viên chức
Điều 2 Luật Viên chức 2010 định nghĩa: “Viên chức là công
dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn
vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL) theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”
Từ định nghĩ trên, viên chức có những đặc điểm như sau: Phải là công dân Việt Nam
Về chế độ tuyển dụng: Viên chức phải là người được được
tuyển dụng theo VTVL Theo đó, căn cứ đầu tiên để tuyển dụng viên chức là VTVL Ngoài ra, Điều 20 Luật Viên chức năm 2010 quy định
cụ thể hơn về chế độ tuyển dụng như sau:“Việc tuyển dụng viên chức
phải căn cứ vào nhu cầu công việc, vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và quỹ tiền lương của ĐVSNCL” [49]
Về nơi làm việc: Viên chức làm việc tại ĐVSNCL
Về thời gian làm việc: Thời gian làm việc của viên chức được tính từ khi tuyển dụng, HĐLV có hiệu lực đến khi chấm dứt HĐLV hoặc đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của nhà nước
Trang 8Về chế độ lao động: Viên chức làm việc theo chế độ HĐLV
và hưởng lương từ quỹ lương của ĐVSNCL theo quy định của pháp luật
1.1.2.2 Khái niệm viên chức Bệnh viện công lập
Viên chức thuộc biên chế các bệnh viện công lập là những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào làm công việc chuyên môn, nghiệp vụ theo VTVL khi được tuyển dụng trong các bệnh viện công lập nhằm cung cấp các dịch vụ công thuộc lĩnh vực y tế cho xã hội 1.1.2.3 Phân loại viên chức bệnh viện công lập
Viên chức Bệnh viện công lập được phân loại căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ và trình độ chuyên môn khi được tuyển dụng để
có sự phân loại và phân công nhiệm vụ phù hợp với VTVL của mỗi viên chức trong đơn vị
1.1.2.4 Đặc điểm của viên chức bệnh viện công lập
- Thứ nhất, viên chức Bệnh viện công lập phải thực hiện
công tác khám chữa bệnh theo đúng Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 40/2009/QH12 ngày 23 tháng 11năm 2009
- Thứ hai, viên chức Bệnh viện công lập thường có thời gian
đào tạo dài, liên tục và sự đầu tư nhiều hơn các viên chức ngành khác
- Thứ ba, làm việc trong môi trường ngành y tế luôn phải
chịu áp lức về thời gian và môi trường làm việc (trực cấp cứu trực đêm, trực các dịp lễ, tết…), môi trường làm việc có nhiều yếu tố lây nhiễm, độc hại
- Thứ tư, viên chức Bệnh viện công lập trong quá trình làm
việc phải tuân thủ quy định về quy tắc ứng xử của công chức, viên chức, người lao động làm việc tại các cơ sở y tế theo Thông tư số
07/2014/TT-BYTgày 25 tháng 02 năm 2014, 1.1.2.5 Khái niệm và
đặc điểm bệnh viện công lập
Bệnh viện công lập là những ĐVSNCL ngành y tế thực hiện cung cấp dịch vụ y tế cho xã hội và thực hiện các nghiệp vụ chuyên môn về y tế theo quy định và hoạt động dưới sự quản lý kiểm soát
Trang 9của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền Những đặc điểm hoạt động bệnh viện công lập giống những đặc điểm của ĐVSNCL và gắn với đặc thù của bệnh viện, nơi cung cấp dịch vụ y tế cho xã hội
Bệnh viện công lập có những đặc điểm sau:
Thứ nhất, Bệnh viện công lập là đơn vị thuộc của các cơ
quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, trong đó chủ yếu là các cơ quan nhà nước
Thứ hai, Bệnh viện công lập do nhà nước đầu tư, xây dựng
cơ sở vật chất để hoạt động Tùy từng loại đơn vị sự nghiệp mà nhà nước có sự hỗ trợ ngân sách ở những mức độ khác nhau
Thứ ba, các bệnh viện công lập được thành lập nhằm cung
cấp các dịch vụ sự nghiệp y tế cho nhân dân
Thứ tư, cơ chế hoạt động của các bệnh viện công lập đang
ngày càng được đổi mới theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm, thực hiện hoạch toán độc lập
Thứ năm, các Bệnh viện công lập hoạt động theo chế độ thủ
trưởng
Thứ sáu, nhân sự tại Bệnh viện công lập chủ yếu được tuyển
dụng theo VTVL, làm việc theo HĐLV, được quản lý, sử dụng với tư cách là viên chức
1.1.3 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước đối với đội ngũ viên chức bệnh viện công lập ngành y tế
1.1.3.1 Khái niệm và đặc điểm quản lý nhà nước đối với đội ngũ viên chức bệnh viện công lập ngành y tế
QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập là việc
cơ quan có thẩm quyền QLNN ban hành các VBQPPL; tổ chức thực hiện VBQPPL; thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, khen thưởng, kỷ luật; báo cáo tổng kết, đánh giá công tác QLNN về lĩnh vực y tế; quản lý đối với nguồn nhân lực, tổ chức bộ máy, nguồn tài chính, cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ trong lĩnh vực y tế
QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập có những đặc điểm sau:
Trang 10- QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập mang tính quyền lực đặc biệt,
- QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập có mục tiêu, chiến lược, chương trình kế hoạch để thực hiện mục tiêu
- QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập mang tính chủ động, sáng tạo, liên tục và chuyên môn hóa nghề nghiệp cao, linh hoạt
1.1.3.2 Vai trò của quản lý nhà nước đối với đội ngũ viên chức bệnh viện công lập
QLNN đối với viên chức Bệnh viện công lập có ý nghĩa quyết định đến chất lượng hoạt động, đến sự vận hành của cơ sở y tế, cung cấp môi trường làm việc lành mạnh, minh bạch và hiệu quả đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập
Nhà nước thực hiện QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập thông qua việc ban hành chính sách pháp luật nhằm tạo
ra các quy tắc xử sự chung và có các biện pháp xử lý các hành vi vi phạm các chính sách của Đảng
QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập là quá trình tác động và điều chỉnh của nhà nước đến việc quản lý đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập
1.2 Chủ thể quản lý nhà nước đối với đội ngũ viên chức bệnh viện công lập
Nhà nước tiến hành QLNN mọi mặt viên chức trong đó có viên chức Bệnh viện công lập
Chính phủ thống nhất QLNN về viên chức Bộ Nội vụ là cơ quan nhà nước trực thuộc Chính phủ được giao nhiệm vụ trực tiếp QLNN chung về đội ngũ viên chức
Bộ Y tế là cơ quan ban hành những văn bản quy định riêng
về quản lý đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập;
Chức năng QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập của Bộ Y tế được quy định tại Điều 14, 15 của Nghị định
Trang 1163/2012/NĐ-CP ngày 31/8/2012 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế
Sở Y tế là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, có chức năng tham mưu, giúp UBND tỉnh QLNN đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập ở địa phương
1.3 Nội dung quản lý nhà nước đối với đội ngũ viên chức bệnh viện công lập
1.3.1 Xây dựng, ban hành chính sách pháp luật
1.3.2 Chiến lược, kế hoạch phát triển đội ngũ viên chức y tế 1.3.3 Triển khai thực hiện các văn bản đã ban hành
1.3.3.1 Xây dựng kế hoạch, quy hoạch viên chức
1.3.3.2 Quy định tiêu chuẩn, chức danh nghề nghiệp viên chức; xác định vị trí việc làm, cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp và
số lượng viên chức làm việc tương ứng
1.3.3.3 Tổ chức thực hiện việc tuyển dụng, ký hợp đồng làm việc, bố trí, phân công nhiệm vụ, biệt phái, kiểm tra và đánh giá viên chức 1.3.3.4 Tổ chức thực hiện thay đổi và thăng hạng chức danh nghề nghiệp
1.3.3.5 Tổ chức thực hiện chế độ đào tạo, bồi dưỡng đối với đội ngũ viên chức
1.3.3.6 Tổ chức thực hiện chế độ tiền lương và các chế độ, cá nhân đãi ngộ đối với viên chức
1.3.3.7 Tổ chức thực hiện việc khen thưởng, kỷ luật đối với viên chức 1.3.3.8 Giải quyết thôi việc và nghỉ hưu đối với viên chức
1.3.3.9 Thực hiện chế độ báo cáo, thống kê và quản lý hồ sơ viên chức
1.3.3.10 Thanh tra, kiểm tra việc thi hành quy định của pháp luật về viên chức
1.3.3.11 Giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với viên chức
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập
Trang 121.4.1 Hệ thống thể chế quản lý nhà nước đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập
Thể chế QLNN với một hệ thống pháp luật (bao gồm luật, các văn bản pháp quy dưới luật) do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành là cơ sở pháp lý cho các cơ quan hành chính nhà nước các cấp thực hiện quản lý, bảo đảm thống nhất QLNN trên phạm vi quốc gia
1.4.2 Năng lực thực hiện pháp luật của bộ máy quản lý nhà nước đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập
Năng lực quản lý của bộ máy quản lý ảnh hưởng rất lớn đến công tác quản lý đối với đội ngũ viên chức Bệnh viện công lập Năng lực quản lý thể hiện ở việc hoạch định và đưa ra các chính sách, phải
có tính quyết đoán nhưng vẫn phù hợp với thực tiễn ngành cũng như từng Bệnh viện công lập
Trang 13Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI ĐỘI NGŨ VIÊN CHỨC BỆNH VIỆN TÂM THẦN HUẾ
2.1 Tổng quan Bệnh viện Tâm thần Huế
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Bệnh viện Tâm thần Huế
Bệnh viện Tâm thần Huế tiền thân là Khoa Tâm thần thuộc Trung tâm phòng chống bênh xã hội Tỉnh Thừa Thiên Huế được thành lập theo Quyết định số 1650/QĐ-UBND ngày 26/7/2007 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế Bệnh viện thành lập với 30 giường, đến nay sau hơn 10 năm đi vào hoạt động, hiện bệnh viện có quy mô thực kê 110 giường bệnh, là bệnh viện chuyên khoa hạng II trực thuộc Sở Y tế
Bệnh viện Tâm thần Huế là đơn vị khám chữa bệnh chuyên khoa Tâm thần Bên cạnh đó, Bệnh viện còn đảm trách việc chỉ đạo thực hiện công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần cộng đồng với mạng lưới phủ kín 152/152 xã, phường, thị trấn đối với 2 mặt bệnh Tâm thần phân liệt, Động kinh và triển khai 22 xã quản lý phát hiện bệnh nhân trầm cảm, số lượng bệnh nhân Tâm thần phân liệt, Động kinh, Trầm cảm đang quản lý là 4972 bệnh nhân
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ
Bệnh viện Tâm thần Huế là một bệnh viện chuyên khoa hạng
II, nên có đầy đủ các chức năng, nhiệm vụ như các bệnh viện chuyên khoa khác theo quy định của Bộ Y tế
Cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh:
Chỉ đạo tuyến, nghiên cứu khoa học
Đào tạo cán bộ và giáo dục truyền thông