dạy học stem đem lại hứng thú và phát triển tư duy cho cho học sinh. làm đèn sáp nến tạo mùi hương sẽ ôn tập lại phần hóa 10,11,12 cho học sinh. dạy học hiệu quả và dễ làm cho học sinh. tài liệu hướng dẫn rõ ràng mục tiêu, định hướng phát triển, nhiệm vụ và các bước thực hiện cho học sinh và giáo viên.
Trang 1ĐÈN SÁP NẾN TẠO MÙI HƯƠNG
1 Tên chủ đề: ĐÈN SÁP NẾN TẠO MÙI HƯƠNG
(Số tiết: 04 tiết – Lớp 11)
2 Mô tả chủ đề:
Nhu cầu cuộc sống con người cùng với nhu cầu ăn ngon, mặc đẹp ngày càng được nâng cao nên cần hưởng thụ cuộc sống là điều cần thiết Ở trường học, thì mô hình xanh
– sạch – đẹp cũng là một phương diện giáo dục toàn diện để phát triển học sinh và được các cơ sở giáo dục xem là một trong những tiêu chí đánh giá hàng đầu
Trong chủ đề này, HS sẽ thực hiện dự án thiết kế và chế tạo được Đèn sáp nến tạo mùi hương
nhằm tạo không gian thoải mái cho cuộc sống
Theo đó, HS phải tìm hiểu và chiếm lĩnh các kiến thức mới:
– Tìm hiểu về dãy đồng đẳng của ankan (Hóa học 11)
– Tìm hiểu về axit cacboxylic (Hóa học 11)
– Hoá học và các vấn đề kinh tế (Hóa học 12)
Đồng thời, HS phải vận dụng các kiến thức cũ của các bài
– Sự đối lưu (vật lí 8)
– Phản ứng oxi hóa khử (Hóa học lớp 10);
– Thiết kế và bản vẽ kĩ thuật (Bài 8 – Công nghệ lớp 11);
– Thống kê (Trung bình cộng – chương 5 –Toán học lớp 10)
3 Mục tiêu
Sau khi hoàn thành chủ đề này, học sinh có khả năng:
– Năng lực khoa học tự nhiên;
– Hiểu được tính chất và ứng dụng của ankan và axit cacboxylic
– Tiến hành được thực nghiệm nghiên cứu và tìm ra khoảng không gian tối ưu nhất trong trái cây để đủ chứa nến, thiết kế những lỗ trống thích hợp để sự đối lưu chất khí xảy ra dễ dàng
– Khảo sát thời gian khử mùi, tỏa hương của trái cây, sự cháy của nến, sự tỏa mùi
– Vẽ được bản thiết kế đèn sáp nến tạo mùi hương, thân thiện với môi trường
– Chế tạo được đèn sáp nến tạo mùi hương theo bản thiết kế
– Trình bày, bảo vệ được ý kiến của mình và phản biện ý kiến của người khác
– Hợp tác trong nhóm để cùng thực hiện nhiệm vụ học tập
c Phát triển phẩm chất
– Có thái độ tích cực, hợp tác trong làm việc nhóm;
– Yêu thích, say mê nghiên cứu khoa học;
– Có ý thức bảo vệ môi trường
d Phát triển năng lực chung
– Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo khi khảo sát tính chất hóa học của amoniac; chế tạo
được đèn sáp nến tạo mùi hương có hiệu quả thân thiện với môi trường một cách sáng tạo.
– Năng lực giao tiếp và hợp tác: thống nhất bản thiết kế và phân công thực hiện từng phần nhiệm vụ cụ thể
– Năng lực tự chủ và tự học: học sinh tự nghiên cứu kiến thức nền và vận dụng kiến thức nền
để xây dựng bản thiết kế đèn sáp nến tạo mùi hương
4 Thiết bị
GV sẽ hướng dẫn HS sử dụng một số thiết bị sau khi học chủ đề:
– Dụng cụ thí nghiệm và hóa chất (rắn, lỏng, khí)
Trang 2– Một số nguyên vật liệu như: trái cây, nến,….
5 Tiến trình dạy học:
Hoạt động 1: XÁC ĐỊNH YÊU CẦU ĐỐI VỚI BẢN THIẾT KẾ ĐÈN ĐÈN SÁP NẾN TẠO
MÙI HƯƠNG
(Tiết 1 – 45 phút)
A Mục đích
– Học sinh trình bày được kiến thức về tính chất vật lí, tính chất hóa học của ankan và axit cacboxylic Học sinh dùng tính chất vật lí để nhận ra sự có mặt của ankan và axit cacboxylic
– Nhận ra được khả năng tạo mùi hương từ các loại axit có trong các loại quả
– Vận dụng được kiến thức về sự đối lưu để thiết kế các lỗ trống giúp dòng khí lưu thông tốt
- Vận dụng tính chất hoá học (phản ứng cháy toả nhiệt) tạo mùi thơm từ trái cây
B Nội dung
– HS trình bày về tính chất vật lí, tính chất hóa học của ankan và axit cacboxylic
– GV tổ chức cho khám phá kiến thức tính chất của ankan và axit cacboxylic
– Từ việc khám phá kiến thức, GV giao nhiệm vụ cho HS thực hiện dự án Thiết kế đèn sáp nến tạo mùi hương dựa trên kiến thức về tính chất ankan và axit cacboxylic
– GV thống nhất với HS về kế hoạch triển khai dự án và tiêu chí đánh giá sản phẩm của dự án
C Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh:
Kết thúc hoạt động, HS cần đạt được các sản phẩm sau:
– Bản ghi chép kiến thức mới về tính chất của ankan và axit cacboxylic
– Bảng mô tả nhiệm vụ của dự án và nhiệm vụ các thành viên; thời gian thực hiện dự án và các yêu cầu đối với sản phẩm trong dự án
D Cách thức tổ chức hoạt động:
Bước 1 Đặt vấn đề, chuyển giao nhiệm vụ
Trên cơ sở GV đã giao nhiệm vụ cho HS về nhà tìm hiểu thông tin về:
Tính chất vật lí, tính chất hóa học của ankan và axit cacboxylic
Khả năng cháy, toả nhiệt của các ankan, tạo mùi của axit cacboxylic
Nêu một vài ưu và nhược điểm của các sản phẩm tạo mùi hương hiện nay
GV tổng kết bổ sung, chỉ ra được:
Chốt lại tính chất vật lí và tính chất hóa học của ankan và axit cacboxylic
Tính phổ biến, ưu và nhược điểm của các sản phẩm tạo mùi hương hiện tại Từ đó, kết luận sự tối ưu của sản phẩm dự án sẽ thực hiện
Bước 2 HS trả lời câu hỏi về tính chất vật lý, hóa học của ankan và axit cacboxylic.
GV đặt vấn đề giới thiệu thí nghiệm: Để chứng minh tính chất của ankan và axit cacboxylic chúng ta có thể dùng thí nghiệm nào để chứng minh?
– GV chia HS thành các nhóm từ 6–8 học sinh (Dành thời gian cho các nhóm bầu nhóm trưởng, thư kí)
– GV nêu mục đích và hướng dẫn tiến hành thí nghiệm
Học sinh tiến hành thí nghiệm để nghiên cứu tính chất hóa học của ankan và axit cacboxylic (phản ứng cháy, khả năng tạo mùi hương)
GV phát nguyên liệu và phiếu hướng dẫn/phiếu học tập làm thí nghiệm cho các nhóm để các nhóm tự tiến hành thí nghiệm:
2
Trang 3Mỗi nhóm HS sẽ nhận được một số hóa chất và dụng cụ sau:
Hóa chất: nến, các loại trái cây (dứa, cóc, cam, chanh…)
Thiết bị: đèn cồn, diêm, …………
Phiếu hướng dẫn làm thí nghiệm:
+ Đốt nến quan sát phản ứng cháy, toả nhiệt như thế nào?
+ Nhận biết mùi của các loại trái cây khi chưa có để nến vào và để nến vào, so sánh
+ Thiết kế các loại trái cây sao cho phù hợp với nến và cháy lâu được
+ Quan sát màu sắc và ghi lại kết quả vào bảng sau:
Đốt nến Bật lửa để đốt cháy nến
Mùi các loại trái Nhận biết mùi tự nhiên khi chưa đốt nến và
cây sau khi đốt nến
Thiết kế đèn trái Thiết kế trái cây để vừa nến và đốt
cây
– HS làm thí nghiệm theo nhóm, GV quan sát hỗ trợ nếu cần
– Đại diện HS các nhóm trình bày kết quả thí nghiệm và kết luận
– GV nhận xét, chốt kiến thức: Có thể dùng các loại trái cây có tính axit và đốt trực tiếp để tạo mùi hương
Bước 3 Giao nhiệm vụ cho HS và xác lập yêu cầu của sản phẩm
GV nêu nhiệm vụ: Căn cứ vào kết quả thí nghiệm vừa tiến hành, các nhóm sẽ thực hiện dự án
“đèn sáp nến tạo mùi hương”.
Sản phẩm đèn sáp nến tạo mùi hương cần đạt được các yêu cầu về khả năng tạo mùi hương, thời gian sử dụng, tận dụng được các nguyên liệu sẵn có và chi phí cụ thể như sau:
Bảng yêu cầu đối với sản phẩm đèn sáp nến tạo mùi hương
Tiêu chí
Đèn sử dụng nguồn nguyên liệu sẵn có
Đèn tạo hương thơm dễ chịu, an toàn
Đèn có thời gian sử dụng tối thiểu 3 ngày
Đèn có hình thức đẹp
Chi phí làm đèn tiết kiệm
Bước 4 GV thống nhất kế hoạch triển khai
Hoạt động 1: Giao nhiệm vụ dự án Tiết 1
Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền và chuẩn Tiết 2
Trang 4bị bản thiết kế sản phẩm để báo cáo.
Hoạt động 3: Báo cáo phương án thiết kế Tiết 3
Hoạt động 4: Chế tạo, thử nghiệm sản phẩm 1 tuần (HS tự làm ở nhà theo nhóm) Hoạt động 5: Triển lãm, giới thiệu sản phẩm Tiết 4
Trong đó, GV nêu rõ nhiệm vụ ở nhà của hoạt động 3:
– Nghiên cứu kiến thức liên quan:
Chế tạo thử nghiệm theo phương án thiết kế.
Đảm bảo áp dụng các kiến thức liên quan.
Nêu nguyên tắc hoạt động của đèn.
– Các tiêu chí đánh giá bài trình bày, bản thiết kế sản phẩm được sử dụng theo Phiếu đánh giá
số 2
Yêu cầu đối với bài báo cáo và bản thiết kế sản phẩm
Tiêu chí
Bản thiết kế kiểu dáng của đèn được vẽ rõ ràng, đẹp, sáng tạo, khả thi;
Giải thích rõ nguyên lí hoạt động của đèn;
Trình bày rõ ràng, logic, sinh động
GV cần nhấn mạnh: Khi báo cáo phương án thiết kế sản phẩm học sinh phải vận dụng kiến
thức nền để giải thích, trình bày nguyên lí hoạt động của sản phẩm Vì vậy, tiêu chí này có trọng số điểm lớn nhất.
Hoạt động 2: NGHIÊN CỨU KIẾN THỨC NỀN
(tiết 2)
a Mục đích:
Học sinh học được kiến thức liên quan thông qua việc nghiên cứu tài liệu về các kiến thức và báo cáo trước lớp … từ đó tạo ra được đèn sáp nến tạo mùi hương
b Nội dung:
Học sinh tự học và làm việc nhóm thảo luận thống nhất các kiến thức liên quan, làm thí nghiệm, vẽ bản thiết kế đèn sáp nến tạo mùi hương
GV chia lớp thành 6 nhóm nhỏ để tìm hiểu kiến thức nền
Câu hỏi định hướng cho học sinh tìm hiểu các kiến thức nền
Câu 1 Nêu cấu tạo, danh pháp và tính chất vật lí của dãy đồng đẳng ankan.
Câu 2 Nêu tính chất hoá học của ankan, viết các phương trình hoá học minh hoạ và giải thích
(nếu có)
Câu 3 Nêu các phương pháp điều chế và ứng dụng của ankan trong đời sống hàng ngày Câu 4 Nêu cấu tạo, danh pháp và tính chất vật lí của axit cacboxylic.
Câu 5 Nêu tính chất hoá học của axit cacboxylic, viết các phương trình hoá học minh hoạ và
giải thích (nếu có)
Câu 6 Nêu các phương pháp điều chế và ứng dụng của axit cacboxylic trong đời sống hàng
ngày
GV đôn đốc, hỗ trợ tài liệu, giải đáp thắc mắc cho các nhóm
Trang 5c Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh:
Kết thúc hoạt động, HS cần đạt được các sản phẩm sau:
– Bài ghi của cá nhân về các kiến thức liên quan;
– Bản thiết kế bố trí các nguyên vật liệu và phế phẩm cho phù hợp, thẩm mĩ nhưng khử được mùi (trình bày trên giấy A0 hoặc bài trình chiếu powerpoint);
– Bài thuyết trình về bản vẽ và bản thiết kế
d Cách thức tổ chức hoạt động:
– HS làm việc nhóm:
● Chia sẻ với các thành viên khác trong nhóm về kiến thức đã tìm hiểu được Ghi tóm tắt lại các kiến thức vào vở cá nhân.
● Tiến hành thí nghiệm xác định tính chất của ankan và axit cacboxylic
● Vẽ mô hình thiết kế sản phẩm Trình bày bản thiết kế trên giấy Ao hoặc bài trình chiếu Powerpoint.
● Chuẩn bị bài trình bày bản thiết kế, giải thích nguyên lí hoạt động của đèn
– GV đôn đốc các nhóm thực hiện nhiệm vụ và hỗ trợ nếu cần
Hoạt động 3: TRÌNH BÀY VÀ BẢO VỆ PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ
ĐÈN SÁP NẾN TẠO MÙI HƯƠNG
(Tiết 3 – 45 phút)
a Mục đích
Học sinh trình bày được phương án thiết kế đèn sáp nến tạo mùi hương (bản thiết kế sản phẩm)
và sử dụng các kiến thức nền để giải thích nguyên lí hoạt động của đèn và phương án thiết kế đèn
mà nhóm đã lựa chọn
b Nội dung
– GV tổ chức cho từng nhóm HS trình bày phương án thiết kế đèn sáp nến tạo mùi hương; – GV tổ chức hoạt động thảo luận cho từng thiết kế: các nhóm khác và GV nêu câu hỏi làm rõ, phản biện và góp ý cho bản thiết kế; nhóm trình bày trả lời câu hỏi, lập luận, bảo vệ quan điểm hoặc ghi nhận ý kiến góp ý phù hợp để hoàn thiện bản thiết kế;
– GV chuẩn hoá các kiến thức liên quan cho HS; yêu cầu HS ghi lại các kiến thức vào vở và chỉnh sửa phương án thiết kế (nếu có)
c Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh:
Kết thúc hoạt động, HS cần đạt được sản phẩm là bản thiết kế hoàn chỉnh cho việc chế tạo đèn sáp nến tạo mùi hương
d Cách thức tổ chức hoạt động:
Bước 1: Lần lượt từng nhóm trình bày phương án thiết kế trong 3 phút Các nhóm còn lại
chú ý nghe
Bước 2: GV tổ chức cho các nhóm còn lại nêu câu hỏi, nhận xét về phương án thiết kế của
nhóm bạn; nhóm trình bày trả lời, bảo vệ, thu nhận góp ý, đưa ra sửa chữa phù hợp
Một số câu hỏi GV có thể hỏi và định hướng HS thảo luận:
Câu hỏi kiến thức nền
KT1 Vì sao đèn làm bằng trái cây có thể tạo mùi hương?
KT2 Vai trò của từng thảnh phần trong đèn sáp nến tạo mùi hương?
KT3 Khảo sát thời gian sử dụng.
KT4 Có thể sử dụng những loại trái cây nào khác không?
Trang 6KT5 Có thể thay nến bằng những thiết bị để đốt khác hay không?
Câu hỏi định hướng thiết kế
TK1 Sử dụng những nguyên liệu gì để tạo đèn sáp nến tạo mùi hương?
TK2 Có cách nào để tăng hiệu quả sử dụng từ những nguyên liệu đã chọn.
TK3 Chọn cách thiết kế trái cây thích hợp để đèn cháy tốt.
TK4 Khảo sát sự tương thích của các thành phần trong đèn sáp nến tạo mùi hương.
Bước 3: GV nhận xét, tổng kết và chuẩn hoá các kiến thức liên quan, chốt lại các vấn đề cần
chú ý, chỉnh sửa của các nhóm
Bước 4: GV giao nhiệm vụ cho các nhóm về nhà triển khai để tạo sản phẩm theo bản thiết kế.
Hoạt động 4: CHẾ TẠO VÀ THỬ NGHIỆM
ĐÈN SÁP NẾN TẠO MÙI HƯƠNG
(HS làm việc ở nhà hoặc trên phòng thí nghiệm – 2 tuần )
A Mục đích:
Sau hoạt động này HS có khả năng:
1.Các nhóm HS thực hành tạo được “Đèn khử sáp nến tạo mùi hương” căn cứ trên bản thiết kế
đã chỉnh sửa
2 Thử nghiệm sản phẩm và điều chỉnh
B Nội dung:
Học sinh làm việc theo nhóm trong thời gian 2 tuần để tạo và thử nghiệm “Đèn sáp nến tạo mùi hương”, trao đổi với giáo viên khi gặp khó khăn
C Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh:
Kết thúc hoạt động, HS cần đạt được sản phẩm là một “Đèn sáp nến tạo mùi hương” đáp ứng được các yêu cầu trong Phiếu đánh giá số 1
D Cách thức tổ chức hoạt động:
Bước 1 HS tìm kiếm, chuẩn bị các vật liệu dự kiến;
Bước 2 HS bố trí các thành phần của đèn theo bản thiết kế;
Bước 3 HS thử nghiệm tác dụng của đèn, so sánh với các tiêu chí đánh giá sản phẩm (Phiếu
đánh giá số 1) HS điều chỉnh lại thiết kế, ghi lại nội dung điều chỉnh và giải thích lý do (nếu cần phải điều chỉnh);
Bước 4 HS hoàn thiện bảng ghi danh mục các vật liệu và tính giá thành tạo sản phẩm;
Bước 5 HS hoàn thiện sản phẩm; chuẩn bị bài giới thiệu sản phẩm.
GV đôn đốc, hỗ trợ các nhóm trong quá trình hoàn thiện các sản phẩm
Hoạt động 5: TRÌNH BÀY SẢN PHẨM “ĐÈN SÁP NẾN TẠO
MÙI HƯƠNG” VÀ THẢO LUẬN (Tiết 4 – 45 phút)
a Mục đích:
HS biết giới thiệu về sản phẩm “ Đèn sáp nến tạo mùi hương” đáp ứng được các yêu cầu sản phẩm đã đặt ra; biết thuyết trình, giới thiệu được sản phẩm, đưa ra ý kiến nhận xét, phản biện, giải thích được bằng các kiến thức liên quan; Có ý thức về cải tiến, phát triển sản phẩm
b Nội dung:
– Các nhóm trưng bày sản phẩm trước lớp;
6
Trang 7– Các nhóm lần lượt báo cáo sản phẩm và trả lời các câu hỏi của GV và các nhóm bạn.
– Đề xuất phương án cải tiến sản phẩm
c Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh:
Kết thúc hoạt động, HS cần đạt được sản phẩm là một chiếc đèn sáp nến tạo mùi hương
và bài thuyết trình giới thiệu sản phẩm
d Cách thức tổ chức hoạt động:
– Tổ chức cho HS chuẩn bị và trưng bày sản phẩm cùng lúc Khi các nhóm sẵn sàng, GV yêu cầu các nhóm cùng đồng thời đốt đèn để nhận biết mùi thơm tỏa ra từ đèn
– Yêu cầu HS của từng nhóm trình bày, phân tích về hoạt động, giá thành và tác dụng của đèn – GV và hội đồng GV tham gia sẽ bình chọn kiểu đèn đạt hiệu quả, tiết kiệm, thẩm mỹ Song song với quá trình trên là theo dõi khả năng tạo mùi hương, thời gian sáng tối thiểu của đèn ở các nhóm
– GV nhận xét và công bố kết quả chấm sản phẩm theo yêu cầu của Phiếu đánh giá số 1
– Giáo viên đặt câu hỏi cho bài báo cáo để làm rõ cơ chế hoạt động của đèn, giải thích các hiện tượng xảy ra thắp đèn, khắc sâu kiến thức mới của chủ đề và các kiến thức liên quan
– Khuyến khích các nhóm nêu câu hỏi cho nhóm khác
– GV tổng kết chung về hoạt động của các nhóm; Hướng dẫn các nhóm cập nhật điểm
học tập của nhóm GV có thể nêu câu hỏi lấy thông tin phản hồi:
+ Các em đã học được những kiến thức và kỹ năng nào trong quá trình triển khai dự
án này?
+ Điều gì làm em ấn tượng nhất/nhớ nhất khi triển khai dự án này?
7
Trang 8SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO AN GIANG TRƯỜNG THPT CHÂU VĂN LIÊM
***
CHỦ ĐỀ: ĐÈN SÁP NẾN TẠO MÙI HƯƠNG
HỒ SƠ HỌC TẬP CỦA NHÓM
Tên nhóm
Giáo viên hướng dẫn: Trần Võ Trinh
Tổ chuyên môn: Hóa học
Trang 9THÍ NGHIỆM KHÁM PHÁ KIẾN THỨC
Nguyên vật liệu:
Hóa chất: nến, các loại trái cây (dứa, cóc, cam, chanh…)
Thiết bị: đèn cồn, diêm, …………
+ Đốt nến quan sát phản ứng cháy, toả nhiệt như thế nào?
+ Nhận biết mùi của các loại trái cây khi chưa có để nến vào và để nến vào, so sánh + Thiết kế các loại trái cây sao cho phù hợp với nến và cháy lâu được
+ Quan sát màu sắc và ghi lại kết quả vào bảng sau:
Đốt nến Bật lửa để đốt cháy nến
Mùi các loại trái Nhận biết mùi tự nhiên khi chưa đốt nến và
cây sau khi đốt nến
Thiết kế đèn trái Thiết kế trái cây để vừa nến và đốt
cây
MỘT SỐ GHI CHÚ SAU KHI BÁO CÁO:
Trang 10
BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ CHO THÀNH VIÊN CỦA NHÓM
trách bài trình bày trên ppt
tập của nhóm
chứng của nhóm
nghiệm
Các nhiệm vụ là dự kiến, có thể thay đổi theo thực tế triển khai nhiệm vụ của nhóm Một thành viên có thể đảm nhận nhiều công việc.