Quản lý giáo dục văn hóa truyền thống cho học sinh tại các trường trung học cơ sở huyện kon rẫy, tỉnh kon tum

Tuy nhiên, việc làm trên chỉ d ng l i ho tăđộngăđ aăcácălỦăthuy t vào gi ng d y cho học sinh thông qua các môn học xã hội,ănh :ăđ oăđ c,ăvĕnăhọc, lịch sử và các buổi sinh ho t ngoài gi m

Đ I H C ĐĨăN NG

LÊ TH ÁNH LONG

HUY N KON R Y T NH KON TUM

ĐƠăN ng, nĕmă2020

Đ I H CăĐĨăN NG

LÊ TH ÁNH LONG

HUY N KON R Y T NH KON TUM

M C L C

L IăCAMăĐOAN i

L I C Mă N ii

TRANG THÔNG TIN LU NăVĔNăTH CăSƾ iii

M C L C v

DANH M C CÁC T VI T T T ix

DANH M C B NG BI U x

DANH M C HÌNH xii

M Đ U 1

1 Lý do chọnăđ tài 1

2 M c tiêu nghiên c u 3

3 Khách th vƠăđốiăt ng nghiên c u 3

4 Gi thuy t khoa học 3

5 Nhiệm v nghiên c u 3

6.ăPh ngăphápănghiênăc u 3

7 Ph m vi nghiên c u 4

8 Bố c căđ tài 5

Ch ngă1.ăC ăS LÝ LU N V QU N LÝ GIÁO D CăVĔNăHịAăTRUY N TH NG CHO H C SINH T IăCỄCăTR NG TRUNG H CăC ăS 6

1.1 Tổng quan lịch sử nghiên c u vấnăđ 6

1.1.1 Các nghiên c uăn c ngoài 6

1.1.2 Các nghiên c uătrongăn c 7

1.2 Các khái niệmăc ăb n c aăđ tài 8

1.2.1 Khái niệmăVĕnăhóaătruy n thống 8

1.2.2 Khái niệm Giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 9

1.2.3 Khái niệm Qu n lý 10

1.2.4 Khái niệm Qu n lý giáo d c 12

1.2.5 Khái niệm Qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 12

1.3 Lý lu n v giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh trung họcăc ăs 13

1.3.1 M c tiêu giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh THCS 13

1.3.2 Nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh THCS 14

1.3.3 Ph ngăphápătổ ch c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh THCS 15

1.3.4 Hình th c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh THCS 16

1.3.5 Cácă đi u kiện ph c v giáo d că vĕnă hóaă truy n thống cho học sinh

THCS 17

1.3.6 Các y u tố nhăh ngăđ n giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh THCS 17

1.4 Lý lu n v qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh trung họcăc ăs 19

1.4.1 M c tiêu qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh THCS 19

1.4.2 Qu n lý nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh THCS 19

1.4.3 Qu nălỦăph ngăphápătổ ch c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 20

1.4.4 Qu n lý hình th c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh THCS 21 1.4.5 Qu nălỦăcácăđi u kiện ph c v giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh THCS 21

1.4.6 Qu n lý việc phối h p các lựcăl ng trong giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh THCS 22

1.5 Các y u tố nhăh ngăđ n qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t iăcácătr ng trung học c ăs 23

1.5.1 Y u tố khách quan 23

1.5.2 Y u tố ch quan 24

Ti u k tăCh ngă1 26

Ch ngă 2.ă TH C TR NG QU N LÝ GIÁO D Că VĔNă HịAă TRUY N TH NG CHO H C SINH T Iă CỄCă TR NG TRUNG H Că C ă S HUY N KON R Y, T NH KON TUM 27

2.1 Khái quát tình hình kinh t - xã hội và giáo d c trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum 27

2.1.1 Khái quát v tình hình kinh t - xã hội 27

2.1.2 Khái quát v tình hình giáo d c trung họcăc ăs 28

2.2 Khái quát quá trình kh o sát thực tr ng 31

2.2.1 M căđíchăkh o sát 31

2.2.2 Nội dung kh o sát 31

2.2.3 Cách th c kh o sát 32

2.2.4.ăĐốiăt ng kh o sát 33

2.2.5.ăĐịa bàn kh o sát 33

2.2.6 Th i gian kh o sát 33

2.2.7 Xử lý k t qu kh o sát 34

2.3 Thực tr ng giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t iăcácătr ng trung học

c ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum 34

2.3.1 Thực tr ng nh n th c v m c tiêu giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 34

2.3.2 Thực tr ng v nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 37

2.3.3 Thực tr ng v ph ngăphápătổ ch c giáo d c vĕnăhóaătruy n thống 38

2.3.4 Thực tr ng v hình th c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 40

2.3.5 Thực tr ng v cácăđi u kiện ph c v giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 42

2.4 Thực tr ng qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t iăcácătr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum 43

2.4.1 Thực tr ng qu n lý m c tiêu giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 43

2.4.2 Thực tr ng qu n lý nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 45

2.4.3 Thực tr ng qu nălỦăph ngăphápătổ ch c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 47

2.4.4 Thực tr ng qu n lý hình th c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 49

2.4.5 Thực tr ng qu nălỦăcácăđi u kiện ph c v giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 50

2.4.6 Thực tr ng qu n lý việc phối h p các lựcăl ng trong giáo d căvĕnăhóaă truy n thống 52

2.5 Thực tr ng các y u tố nhăh ngăđ n qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t iăcácătr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum 54

2.6.ăĐánhăgiáăchungăv thực tr ng qu n lý giáo d căvĕnăhóa truy n thống cho học sinh t iăcácătr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum 55

2.6.1.ă uăđi m 55

2.6.2 H n ch 56

2.6.3 Nguyên nhân 57

Ti u k tăch ngă2 58

Ch ngă3 BI N PHÁP QU N LÝ GIÁO D CăVĔNăHịAăTRUY N TH NG CHO H C SINH T IăCỄCăTR NG TRUNG H CăC ăS HUY N KON R Y, T NH KON TUM 59

3.1 Nguyênătĕcăđ xuất biện pháp 59

3.1.1 Nguyên t căđ m b o tính k th a 59

3.1.2 Nguyên t căđ m b o tính hệ thống 59

3.1.3 Nguyên t căđ m b o tính kh thi 60

3.1.4 Nguyên t căđ m b o tính hiệu qu 61

3.2 Biện pháp qu n lý giáo d c vh truy n thống cho học sinh t iăcácătr ng trung

họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum 61

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nh n th c cho các lựcăl ng tham gia hi u rõ v tầm quan trọng c a giáo d că vĕnă hóaă truy n thống cho học sinh t iă cácă tr ng THCS, huyện Kon R y 61

3.2.2 Biện pháp 2: Chỉ đ oăđổi m i nộiădung,ăph ngăphápăvƠăhìnhăth c tổ ch c giáo d căvĕnăhoá truy n thống cho học sinh 63

3.2.3 Biện pháp 3: Chú trọng công tác t p huấn, bồiăd ỡng v kỹ nĕngătổ ch c giáo d căvĕnăhoáătruy n thốngăchoăđộiăngũăgiáoăviên 64

3.2.4 Biện pháp 4: Xây dựngăc ăch phối h p giữa các lựcăl ng trong và ngoƠiănhƠătr ngăđ tổ ch c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh 67

3.2.5 Biệnăphápă5:ăTĕngăc ng khái thác và sử d ng có hiệu qu c ăs v t chấtăđ ph c v cho giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh 69

3.3 Mối quan hệ c a các biện pháp 71

3.4 Kh o nghiệm tính cấp thi t và kh thi c a các biện pháp 72

3.4.1 M căđíchăkh o nghiệm 72

3.4.2 Nội dung kh o nghiệm 72

3.4.3.ăĐốiăt ng kh o nghiệm 72

3.4.4.ăĐánhăgiáăk t qu kh o nghiệm 73

Ti u k tăCh ngă3 79

K T LU N VÀ KHUY N NGH 80

TÀI LI U THAM KH O 83

PH L C PL1

KNS Kỹ nĕngăsống KTTT Kinh t thị tr ng NXB Nhà xuất b n NGLL Ngoài gi lên l p PHHS Ph huynh học sinh PCTT Phẩm chất trung thực THCS Trung họcăc ăs

DANH M C B NG BI U

B ng 2.1 Thống kê số l ngăĐNGV,ăHSăTHCSăt i huyện Kon R y

B ng 2.2 Trìnhăđộ chuyên môn, LLCT, ngo i ngữ, tin học c aăĐNGVă

THCS huyện Kon R yăquaăcácănĕm 29

B ng 2.3 K t qu đánhă giáă thực tr ng chấtă l ngă ĐNGVă THCSă

B ng 2.5 Nh n th c c aăđộiăngũăCBQL,ăGVăv m c tiêu giáo d căvĕnă

B ng 2.6 Nh n th c c a HS v m c tiêu giáo d că vĕnă hóa truy n

B ng 2.7 Đánhăgiáăc aăđộiăngũăCBQL,ăGVăvƠăHSăv m căđộ quan

trọng c a các nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 37

B ng 2.8 Đánhăgiáăc aăđộiăngũăCBQL,ăGVăvƠăHSăv m căđộ phù h p

c aăcácăph ngăphápăgiáoăd căvĕnăhóaătruy n thống 39

B ng 2.9 Đánhăgiáăc aăđộiăngũăCBQL,ăGVăvƠăHSăv m căđộ phù h p

c a các hình th c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 41

B ng 2.10 Đánhă giáă c aă độiă ngũă CBQL,ă GVă vƠă HSă v m că độ cần

thi t v các đi u kiện ph c v giáo d că vĕnă hóaă truy n

thống

42

B ng 2.11 Đánhăgiáăc aăđộiăngũăCBQL,ăGVăv thực tr ng qu n lý m c

tiêu giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 44

B ng 2.12 Đánhăgiáăc aăđộiăngũăCBQL,ăGVăv thực tr ng qu n lý nội

dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 46

B ng 2.13 Đánhă giáă c aă độiă ngũă CBQL,ă GVă v thực tr ng qu n lý

ph ngăphápătổ ch c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 48

B ng 2.14 Đánhăgiáăc aăđộiăngũăCBQL,ăGVăv thực tr ng qu n lý hình

th c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 49

B ng 2.15 Đánhăgiáăc aăđộiăngũăCBQL,ăGVăv thực tr ng qu n lý các

đi u kiện ph c v giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 50

B ng 2.16 Đánhăgiáăc aăđộiăngũăCBQL,ăGVăv thực tr ng qu n lý việc

phối h p các lựcăl ng trong giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 52

B ng 2.17 Đánhăgiáăc aăđộiăngũăCBQL, GV v thực tr ng các y u tố

nhăh ngăđ n qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống 54

B ng 3.1 Kh o nghiệm tính cấp thi t c a các biệnăphápăđ xuất 74

B ng 3.2 Kh o nghiệm tính kh thi c a các biệnăphápăđ xuất 75

B ng 3.3 T ngăquanăgiữa tính cấp thi t và tính kh thi c a các biện

pháp

77

DANH M C HÌNH

Hình 1.1 Mối quan hệ giữa các ch cănĕngăqu n lý và thông tin 11 Hình 3.1 Mối quan hệ giữa các biện pháp 72 Hình 3.2 Mốiăt ngăquanătínhăcần thi t và tính kh thi các biện pháp

đ xuất

78

quốc t hiện nay thì vấnăđ giữ gìnăvƠăphátăhuyăcácăvĕnăhóa truy n thống càng tr nên b c thi t

V i huyện mi n núi Kon R y, tỉnh Kon Tum trong nhữngănĕmăquaăd iăsựălƣnhă đ o,ă chỉă đ oă c aă Đ ngă bộ,ă sựă qu nă lỦă đi uă hƠnhă c aă cácă cấpă chínhă quy n,ăhuyệnăKonăR yăđƣăgiƠnhăđ cănhữngăk tăqu ăkh ăquan;ăGDPătĕngătr ngăbìnhăquơnătrênă1 nĕm.ăLƠăhuyệnăcóăsốăđồngăbƠoădơnătộcăb năđịaăchi măt ălệăt ngăđốiăcaoănênăKonăR yăcóăn năvĕnăhoáăcổătruy năđaăd ng,ăphongăphú,ăđặcătr ngăchoăb năs căvĕnăhoáăcácădơnătộcăTơyăNguyên.ăĐ i sống v t chất c a Nhân dân ngày càng nâng lên d năđ năđ i sống tinh thầnăngƠyăcƠngăphongăphú,ăđaăd ngăvƠăđặc s c.ăCácăvĕnăhóa truy n thốngăđ c gìn giữ,ăl uătruy n và phát huy, nhấtălƠăvĕnăhóaăcổ truy n

c aăđồng bào các dân tộcătrênăđịa bàn huyện Tuy nhiên, quá trình phát tri n kinh t

xã hội c aăđịaăph ngăhiệnănayăcũngăđƣăn y sinh những nhăh ng tiêu cựcăđ n

một bộ ph n không nhỏ ng iădơn,ătrongă đóăcóăhọcăsinh,ălƠmă thayă đổi các quan

đi m c a họ v truy n thống c a dân tộc gi i trẻ xuất hiện nhi u hiệnăt ng bất

th ng, phá cách, lệch chuẩn,ă ắgơyă sốc”ă choă xƣă hội,ă đ c xem là làm xói mòn

nhữngăvĕnăhóaătruy n thống,ănh :ăchuộng các lo i th iătrangăắsƠnhăđiệu”ăv i áo hai dây, mốtăđầu trọc,ăhìnhăxĕmătrổ, quan hệ tình d cătr c hôn nhân; tình tr ng uống

r u bia không ki m soát gây mất tr t tự an ninh xã hội; tình tr ng vi ph m pháp

lu t an toàn giao thông; mê tín dị đoan;ăb o lực họcăđ ng; tệ sùng bái thầnăt ng

n căngoƠi,ăyêuăđ ngăđồng tính, ch y theo lối sống thực d ng, cá nhân vị k , coi

th ng hoặcălƣngăquênăcácăvĕnăhóaătruy n thống c a dân tộc….ăNhững vấnăđ này đangăgơyătácăđộng tiêu cựcăđ năđ i sống, sinh ho t c a Nhân dân, gây c n tr sự phát tri n kinh t - xã hội c aăđịaăph ng.ăV y làm th nƠoăđ đẩy lùi cái ác, cái

xấu, cái thấp hèn, tha hóa c aăconăng i; làm th nƠoăđ giữ gìn,ăphátăhuyăcácăvĕnăhóa truy n thống c a dân tộc;ăngĕnăchặnăvƠăđẩy lùi các lo iăvĕnăhóaăngo i lai thi u lành m nh, không phù h p v i thuần phong mỹ t c.ăĐơyăkhôngăchỉ là vấnăđ cấp thi tăđối v i huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum mà là vấnăđ cấp thi t c a toàn xã hội chung ta hiện nay

Khác v i học sinh trung học phổ thông (l a tuổi thanh niên), học sinh trung

họcăc ăs ch y u là thi uăniênăđangătrongăgiaiăđo n phát tri n (t 11 - 15 tuổi) L a

tuổi này có một vị tríăđặc biệt và tầm quan trọng trong th i kỳ phát tri n c a trẻ em,

vì nó là th i kỳ chuy n ti p t tuổiăth ăsangătuổiătr ngăthƠnhăvƠăđ c ph n ánh

bằng những tên gọiăkhácănhauănh :ăắth i kỳ quáăđộ”,ăắtuổi khó b o”,ăắtuổi kh ng

ho ng”,ăắtuổi bất trị”…

ĐơyălƠăl a tuổiăcóăb c nh y vọt v th chất l n tinh thần,ăcácăemăđangătáchă

dần khỏi th iăth ăấuăđ ti năsangăgiaiăđo n phát tri năcaoăh nă(ng iătr ng thành) ĐơyălƠăth i kỳ phát tri n ph c t p nhấtăvƠăcũngălƠăth i kỳ chuẩn bị quan trọng nhất cho nhữngăb cătr ng thành sau này

Trong nhữngăgiaiăđo n phát tri n c aăconăng i, l a tuổi thi u niên có một vị tríăvƠăỦănghƿaăvôăcùngăquanătrọng chỗ: Trong th i kỳ này nhữngăc ăs ,ăph ngă

h ng chung c a sự hìnhăthƠnhăquanăđi m xã hộiăvƠăđ oăđ c c aănhơnăcáchăđ c hình thành, chúng s đ c ti p t c phát tri n trong tuổi thanh niên

Nh ăv y, việc giáo d căcácăvĕnăhóaătruy n thống cho l a tuổi thi u niên (l a

tuổi học sinh cấp trung họcăc ăs ) là vô cùng quan trọng, làm n nămóngăđ hình thành các giá trị tốtăđẹp v nhân cách, đ oăđ c, tình c m cho th i kỳ tr ng thành

c a mỗiăconăng i sau này

Trongăcácănĕmăqua,ăviệc giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh trung

họcăc ăs trênăđịa bàn huyện Kon R y, tỉnhăKonăTumăđƣăt ngăb căđ c quan tâm Tuy nhiên, việc làm trên chỉ d ng l i ho tăđộngăđ aăcácălỦăthuy t vào gi ng d y cho học sinh thông qua các môn học xã hội,ănh :ăđ oăđ c,ăvĕnăhọc, lịch sử và các

buổi sinh ho t ngoài gi mà ít có các ho tăđộng thực t khácăđiăkèmănênăhiệu qu tuyên truy n, giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh trung họcăc ăs ch aăcao

T những lý do trên, tôi chọnă đ tƠiă ắQuản lý giáo dục văn hóa truyền

thống cho học sinh tại các tr ờng trung học cơ sở huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon

Tum”ălƠmălu năvĕnăcaoăhọc chuyên ngành Qu n lý giáo d c cho b n thân Tôi hy

vọng s góp phần làm sáng tỏ h nănhững vấnăđ lý lu năvĕnăhóaătruy n thống và

b n s căvĕnăhóaădơnătộc Việt Nam, v thực tr ng và gi iăphápăđẩy m nh qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống nhằm hình thành và hoàn thiện phẩm chất,ăđ c tính

tốtăđẹp cho học sinhăn c ta nói chung, học sinh trung họcăc ăs huyện Kon R y,

tỉnh Kon Tum nói riêng trong bối c nhăđẩy m nh công nghiệp hóa, hiệnăđ iăhóaăđất

n c và hội nh p quốc t hiện nay

2 M c tiêu nghiên c u

Trênăc ăs nghiên c u lý lu n và kh o sát thực tiễn công tác qu n lý giáo d c vĕnăhóaătruy n thống t i cácătr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum,

đ xuất các biện pháp qu n lý có tính cấp thi t kh thi góp phần nâng cao hiệu qu

qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t i cácătr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum

3 Khách th vƠăđ iăt ng nghiên c u

5 Nhi m v nghiên c u

5.1 Hệ thốngăhóaăc ăs lý lu n v qu nălỦăvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh trung họcăc ăs

5.2 Kh oăsát,ăđánhăgiáăthực tr ng qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho

học sinh t iăcácătr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum

5.3.ăĐ xuất các biện pháp nâng cao hiệu qu qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n

thống cho học sinh t i các tr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum

6.ăPh ngăphápănghiênăc u

6.1.ăNhómăph ngăphápălỦălu n

Phân tích, tổng h p, hệ thống hóa những tài liệuătrongăvƠăngoƠiăn c liên quanăđ n vấnăđ nghiên c u nhằm xây dựngăc ăs lý lu n, t đóăxácăl păc ăs đ xây dựng b ng hỏi kh oăsát,ăđánhăgiá thực tr ng qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n

thống cho học sinh t iăcácătr ng trung họcăc ăs vƠăh ng t iăđ xuất hệ thống các

biện pháp nâng cao hiệu qu qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t i cácătr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum

6.2ăNhómăph ngăphápăthực tiễn

6.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Đơyă lƠăph ngă phápăchínhă mƠăchúngătôiăsử d ng hệ thống b ng hỏiăđ c thi t k theo m căđíchănghiênăc u c aăđ tài nhằm tìm hi u thực tr ng qu n lý ho t động giáo d căvĕn hóa truy n thống cũngănh ălƠăcácăy u tố nhăh ngăđ n hiệu qu giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t iăcácătr ng trung họcăc ăs

6.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Lu năvĕnăti n hành các phỏng vấnăđối v i cán bộ qu n lý, giáo viên và học sinh t i các tr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum nhằm thu th p thêm thông tin và có th ki m tra phầnănƠoăđộ tin c y c a thông tin, dữ liệu thu

đ cătrongăph ngăphápăđi u tra

6.2.3 Phương pháp quan sát

Quan sát giáo d căvĕnăhóaătruy n thống c a học sinh t iăcácătr ng đ thu

th p thêm thông tin và khẳngăđịnh thêm v độ tin c yăthuăđ c t ph ngăphápă

đi u tra

6.3.ăNhómăph ngăphápăthống kê toán học

Sử d ngăph ngăphápăthống kê toán học nhằm xử lý, thống kê các thông tin,

dữ liệuăthuăđ c t cácăph ngăpháp nghiên c u trên

7 Ph m vi nghiên c u

7.1 Ph m vi v địa bàn nghiên c u

Đ tài t p trung nghiên c u t i cácă tr ng học huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum bao gồmă 7ătr ngăsau:ăTr ng Trung họcăc ăs ĐĕkăRuồng,ăTr ng Trung

họcăc ăs Tân L p,ăTr ng Trung họcăc ăs thị trấnăĐĕkăRve,ăTr ng Trung họcăc ă

s ĐĕkăT Re,ăTr ng Trung họcăc ăs ĐĕkăT ăLung,ăTr ng Phổ thông dân tộc Bán trú Trung họcăc ăs ĐĕkăPneă(chỉ tính cấp trung họcăc ăs ),ăTr ng Phổ thông dân tộc Bán trú Trung họcăc ăs ĐĕkăKôiă(chỉ tính cấp trung họcăc ăs )

8 B c căđ tài

Bố c căđ tài: Ngoài phần m đầu, k t lu n, ph l c, tài liệu tham kh oăđ tài

đ căchiaălƠmăcácăch ngănh ăsau:

Ch ngă1:ăC ăs lý lu n v qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t iăcácătr ng trung họcăc ăs

Ch ngă2:ăThực tr ng qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh

t iăcácătr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum

Ch ngă3:ăBiện pháp qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t i cácătr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum

CH NGă1

C ăS LÝ LU N V QU N LÝ GIÁO D C VĔNăHịAăTRUY N TH NG

CHO H C SINH T IăCỄCăTR NG TRUNG H CăC ăS

1.1 Tổng quan l ch sử nghiên c u v năđ

1.1.1. Các nghiên cứu n ớc ngoài

Nĕmă2 12,ăBộ Giáo d căSingaporeăđ aăraăhệ giá trị n n t ng c a học sinh Singapore th k XXI v i k t qu mong muốn mỗi học sinh s là: Mộtăng i tự tin,

mộtăng i học tự địnhăh ng, mộtăng iăđóngăgópătíchăcực, một công dân có trách nhiệm (Theo tài liệu c a Bộ Giáo d c Singapore 2012) ,

Giáo d c Hàn Quốc, qua nhi u lần c iăcáchăluônăđ cao và nhấn m nh việc nâng cao chấtăl ng giáo d căđƠoăt o cùng v i việc xây dựng một n n t ng tinh

thần cho sự k t c dân tộcăcũngănh ăgiá trị nhơnăvĕnăvƠăđ oăđ c xã hội, sáng t o

m i v dân tộc Hàn Quốc trên tinh thần thống nhất và hòa họp dân tộc,ăkh iăd y sự yêu thích và ham hi u bi t lịch sử quốc gia và m rộng tầm nhìn ra th gi i, giữ gìn

và phát huy b n s căvĕnăhóaădơnătộc, chống l i các tác nhân tiêu cựcăbênăngoƠiăđồng

th i ti p thu có chọn lọc những tinh hoa c a th iăđ i Hàn QuốcăluônăchúăỦăđ n ý

th c dân tộcăđối v i sự phát tri n lâu dài c a giáo d c Chính vì v y, trong chính sách và chi năl c phát tri n giáo d c, Hàn Quốcăđ cao các giá trị nhơnăvĕn,ăb n

s c dân tộc,ăđ oăđ c truy n thống và ti n bộ; nhấn m nh trách nhiệm,ănghƿaăv và quy n l iăcôngădơnătrongăđ i sống hiệnăđ i nhàm k th a và phát huy mặt tích cực

c a các giá trị vĕnăhóa- giáo d c truy n thống.ăĐồng th i, Hàn Quốcăcũngăcoiătrọng

việc giáo d c qu nălỦăconăng i, sự học t p và rèn luyện- c ăs c a quá trình phát tri nănhơnăcáchăvƠătƠiănĕng

Nh t B n tr thành mộtăn c có n n giáo d c tiên ti n là nh thực hiện tiêu chíăắConăng iă=ăĐ oăđ c”,ăđ cao tính tự l p và tinh thần k lu t.ăT ăt ng c a

ng i Nh t v năcònămangăđ m dấu ấnăvĕnăhóaătruy n thống c a dân tộcămình,ăđ o

đ c là cốtălõiălƠăđi u mà một học sinh ph i bi tăđ năđầu tiên Nh t B n, v i chính sáchă’’Khôngăđ một trẻ emănƠoătrongăgiaăđìnhăvƠăkhôngăđ một giaăđìnhănƠoătrongă

cộngăđồngăkhôngăđ c giáo d c”,ăNh t B năh ngăđ n sự b oăđ m phát tri n hài hòa c a trẻ em v mọi mặt t trái tim, trí tuệ, tình c m, tinh thần,ătháiăđộ, hệ thống giá trị,ănhơnăvĕnăv.văvƠătr thành tri t lý giáo d căc ăb n c aăn c Nh t Bên c nh các ti t học v chuyên môn, những giá trị nhơnăvĕnăcũngăđ c giáo viên Nh t B n chú trọng gi ng d y thông qua các ti t họcăđ oăđ c Các ti t họcănƠyăth ngăđ c tổ

ch c một lần một tuần và trong suốtăquƣngăđ i học sinh v i tiêu chí chung là: ắPhát triển một tầng lớp cư dân Nhật Bản, những người sẽ không bao giờ mất đi tinh thần

nhất quán tôn trọng mọi người xung quanh, luôn mang theo tư tưởng đó ở nhà, tại trường học hay bất c hoàn cảnh nào trong xã hội mà anh ta là thành viên; phấn đấu cho sự sáng tạo c a một nền văn hóa giàu cá tính và cho sự phát triển c a một

quốc gia dân ch ; tự nguyện cống hiến cho một xã hội hòa bình”

Nh ăv y, mỗi quốc gia trên th gi iăđ u khẳngăđịnh sự tồn t i c a mình bàng các giá trị vĕnăhóaătruy n thốngă lơuăđ i và truy n th các giá trị vĕnăhóaătruy n

thốngăđóăchoămọi th hệ trẻ

1.1.2. Các nghiên cứu trong n ớc

Vấnăđ giữ gìn và phát huy b n s căvĕnăhóaădơnătộc, giáo d c lịch sử vĕnăhóaă

và giá trị vĕnăhoáătruy n thống dân tộc cho th hệ trẻ là vấnăđ đ căĐ ng, Nhà

n c và xã hội ta rất quan tâm Có nhi u công trình nghiên c u c a các tác gi điă

tr căđƣăđ c păđ n, các m căđộ khác nhau, vấnăđ mƠăđ tài lu n án nghiên c u:

Th nhất, nghiên c u v giá trị, giá trị vĕnăhóa,ăv các giá trị vĕnăhóaătruy n

thống c a dân tộc Việt Nam Các công trình c a GS TrầnăVĕnăGiƠu:ăGiáătrị truy n

thống c a dân tộc Việt Nam (1980); Phan Huy Lê ậ VũăMinhăGiang:ăCácăgiáătrị truy n thốngăvƠăconăng i Việt Nam hiện nay (1994, 1996); Huỳnh Khái Vinh: Giá

trị vĕnăhóaătruy n thống (2000); Hoàng Vinh: Những vấnăđ vĕnăhóaătrongălịch sử truy n thống dân tộc Việt Nam (2002); Hổ Sƿă QuỦ:ă V giá trị và giá trị châu Á (2 5)ăv.v…ăđƣănêuărõăcácăquanăniêmăv ắgiáătrị”,ăắgiáătrị vĕnăhóa”,ăắgiáătrị xã hội”,ă

ắb ng giá trị”,ăắhệ thống giá trị”,ăắchuẩn giá trị vĕnăhóa”… Theo các tác gi , có các giá trị truy n thống và các giá trị m i hình thành do nhữngăđi u kiện kinh t - chính

trị m i chi phối.ăĐối l p v iăắgiáătrị”ălƠăắph n giá trị”ăậ điăng c l i các giá trị vĕnăhóa, ph n l i các giá trị chân, thiên, mỹ Các côngătrìnhănóiătrênăcũngăđƣăphơnătíchă

lịch sử quá trình hình thành, phát tri n và nội dung các giá trị vĕnăhóaătinhăthần c a dân tộc Việt Nam trong mối quan hệ v i b n s căvĕnăhóaădơnătộc, chỉ rõ các mặt tích cực cần k th a, phát huy và mặt h n ch , lỗi th i cần kh c ph c, xóa bỏ

Th hai, nghiên c u khai thác các giá trị vĕnăhóaătruy n thống trong bối c nh đẩy m nh công nghiệp hóa- hiệnăđ iăhóaăđấtăn c; phát tri n kinh t thị tr ngăđịnh

h ng xã hội ch nghƿaăvƠăch động hội nh p kinh t quốc t Các công trình c a Phan Huy Lê ậ VũăMinhăGiang:ăCácăgiáătrị truy n thốngăvƠăconăng i Việt Nam

hiện nay (1994, 1996); Nguyễn Trọng Chuẩn ậ NguyễnăVĕnăHuyên:ăGiáătrị truy n

thốngătr c thách th c c a toàn cầuăhóaă(2 2);ăNgôăĐ c Thịnh (ch biên): B o

tồn, làm giàu và phát huy các giá trị vĕnăhóaătruy n thống ViệtăNamătrongăđổi m i

và hôi nh p (2010); Cù Huy Chử: K th a giá trị truy n thốngăvĕnăhoáădơnătôcătrongăxây dựng n năvĕnăhoáănghệ thu t ViệtăNamă(1995);ăĐỗ Huy: Xây dựngămôiătr ng vĕnăhoáă n c ta hiện nay t góc nhìn giá trị học (2001); Nguyễn Duy B c: Sự

bi năđổi các giá trị vĕnăhóaătrongăbối c nh xây dựng n n kinh t thị tr ng Việt Nam (2008); NguyễnăVĕnăLỦ:ăK th aăvƠăđổi m i các giá trị đ oăđ c truy n thống trong quá trình chuy n sang n n kinh t thị tr ng Việt Nam hiện nay (2000); Võ VĕnăTh ng: K th a và phát huy các giá trị vĕnăhóaătruy n thống trong việc xây

dựng lối sống Việt Nam hiện nay (2005)… đƣăphơnătíchăsơuăs c các giá trị vĕnăhóa truy n thống dân tộc, chỉ rõ các th iăc ăvƠătháchăth c c a nó trong bối c nh toàn cầu hóa hội nh p kinh t quốc t , xây dựng n n kinh t thị tr ngăđịnhăh ng

xã hội ch nghƿaăhiện nay

Th ba, nghiên c u v giáo d c giá trị vĕnăhóaătruy n thống dân tộc nhằm xây dựng lối sốngăvĕnăhoáăchoăthanhăniên,ăhọc sinh, sinh viên Các công trình c a

Lê Thị Hoài Thanh: Quan hệ biện ch ng giữa truy n thống và hiệnăđ i trong giáo

d căđ oăđ c cho thanh niên Việt Nam hiệnănayă(2 3);ăĐặng Quang Thành: Xây

dựng lối sốngăcóăvĕnăhoáăchoăthanhăniênăthƠnhăphố Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi m iătheoăđịnhăh ng xã hội ch nghƿaă(2 5);ăNguyễn Thị Ph ngăHổng: Phát huy tính tích cực c a thanh niên, học sinh, sinh viên nhằmăđápă ng sự nghiệp công nghiệp hoá, hiệnăđ iăhoáăđấtăn c (1996); NguyễnăĐìnhăĐ c: Những y u tố khách quan và ch quanătácăđộngăđ năt ăt ng chính trị c a sinh viên ậ thực tr ng và gi i phápă(1996);ăHƠăVĕnăPhan:ăTìmăhi u thực tr ng,ăph ngăh ng và những gi i pháp giáo d cănhơnăcáchăchoăsinhăviênăcácătr ngăđ i học,ăcaoăđẳngătrongăđi u kiện hiện nay (2000)… đƣăt p trungăphơnătíchăđặcăđi m, những nhân tố tácăđộngăđ n chính trị

t ăt ng,ăđ oăđ c lối sống c a thanh niên, họcăsinh,ăsinhăviên,ăđ xuất các gi i pháp

nhằm nâng cao hiệu qu giáo d c học sinh, sinh viên, xây dựngămôiătr ngăvĕnăhoáătrongăcácătr ng học

1.2 Các khái ni măc ăb n củaăđ tài

1.2.1. Khái niệm Văn hóa truyền thống

T vĕnă hóaă cóă rất nhi uă nghƿa,ă trongă ti ng Việt,ă vĕnă hóaă đ c dùng theo nghƿaăthôngăd ngăđ chỉ học th c, lối sống.ăTheoănghƿaăchuyênăbiệtăđ chỉ trìnhăđộ phát tri n c a mộtăgiaiăđo n Trong khi theo nghƿaărộng,ăthìăvĕnăhóaăbaoăgồm tất c ,

t những s n phẩm tinh vi, hiệnăđ i,ăchoăđ nătínăng ỡng, phong t c, lối sống…

TheoăĐ i t đi n ti ng Việtăthì:ăắVăn hóa là những giá trị vật chất, tinh thần

do con người sáng tạo ra trong lịch sử”.[25]

Trong cuốn Tìm v b n s căvĕnăhóaăViệt Nam, tác gi Trần Ngọc Thêm cho

rằng:ăắVăn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác

giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội c a mình”

UNESCOăđƣă đ aăraă mộtăđịnhănghƿaăchuẩn v vĕnăhóaă nh ăsau:ă ắVăn hóa

chính là một tập hợp c a những điều đặc trưng về tâm hồn, vật chất, tri th c và

những cảm xúc c a một xã hội hay c a một nhóm người trong xã hội mà nó đang

ch a đựng Những điều này nằm bên ngoài văn học và nghệ thuật, cách sống, phương th c chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đ c tin”

Tác gi NgôăĐ c Thịnh cho rằng:ăắVăn hóa truyền thống hay giá trị văn hoá

truyền thống được hiểu như là văn hoá và giá trị gắn với xã hội tiền công nghiệp,

phân biệt với văn hoá, giá trị văn hoá thời đại công nghiệp hoá Tất nhiên, khái

niệm truyền thống (Tradition) để chỉ những cái gì đã hình thành từ lâu đời, mang

tính bền vững và được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, thì không chỉ xã

hội tiền công nghiệp mới có mà với cả xã hội công nghiệp hoá, hiện đại hoá thì

truyền thống vẫn hình thành và định hình Hơn thế nữa, còn có sự kết nối giữa

truyền thống tiền công nghiệp với truyền thống công nghiệp hoá thể hiện trong từng

hiện tượng hay giá trị văn hoá”.[24]

1.2.2. Khái niệm Giáo dục văn hóa truyền thống

Theo cuốn T đi n Giáo d c học, thì giáo d călƠ:ăắHoạt động hướng tới con người thông qua một hệ thống các biện pháp tác động nhằm truyền thụ những tri

th c và kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng và lối sống, bồi dưỡng tư tưởng và đạo đ c

cần thiết cho đối tượng, giúp hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất, nhân

cách phù hợp với mục đích, mục tiêu chuẩn bị cho đối tượng tham gia lao động sản

xuất và đời sống xã hội”ă[2, tr.105]

Ho tăđộng giáo d c là ho tăđộng có tổ ch c, có k ho ch và có m căđíchă

nhằmăđƠoăt o ra nhữngăconăng i có phẩm chất phù h p v i yêu cầu phát tri n

t ngăgiaiăđo n c th c a lịch sử Việcăchĕmăloăphátătri n giáo d c, phát tri n nguổn

lựcăconăng i là một nội dung quan trọng c a sự phát tri n xã hội Ho tăđộng giáo

d căđ c ti n hành b i các các ch th giáo d c ch y uălƠăgiaăđình,ănhƠătr ng, các

tổ ch c chính trị xã hội…

Giáo d căvĕnăhóaătruy n thống là ho t động c a các ch th giáo d c nhằm truy n bá những giá trị vĕnăhóaătruy n thống, b n s căvĕnăhóaădơnătộc nhằm nâng

cao tri th c,ăt ăt ng,ăđ oăđ c, lối sống cho các th hệ conăng i và dân tộc

1.2.3. Khái niệm Quản lý

TrongăquáătrìnhăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri năc aăxƣăhộiăloƠiăng i,ăcácăho tăđộngătổăch c,ăphơnăcôngălaoăđộngăvƠăqu nălỦăđƣăđ căquanătơm.ăHo tăđộngăqu nălỦălƠămộtăd ngăho tăđộngăquanătrọngăđặcăbiệtăc aăconăng iănhằmănơngăcaoănĕngăsuấtăvƠăhiệuăqu ălaoăđộng.ăNộiădungăc aăho tăđộngăqu nălỦărấtărộngăl n,ăđaăd ngăvƠăph că

t p.ă Chínhă vìă v y,ă khiă nh nă th că v ă qu nă lỦ,ă nhi uă tácă gi ă đƣă đ aă raă nhi uă quană

đi m,ăkháiăniệmăkhácănhau

TheoăF.WăTayloră -ămộtătrongănhữngăng iăđầuătiênăkhaiăsinhăraăkhoaăhọcă

qu nălỦăchoărằng:ăắQu nălỦălƠăbi tăđ căchínhăxácăđi uăb nămuốnăng iăkhácălƠmăvƠăsauăđóăhi uăđ cărằngăhọăđƣăhoƠnăthƠnhăcôngăviệcămộtăcáchătốtănhấtăvƠărẻănhất”ă[4, tr.89]

HaroldăKoontzăchoărằng:ăắQu nălỦălƠămộtăho tăđộngăthi tăy u,ănóăb oăđ măphốiăh pănhữngănỗălựcăcáănhơnănhằmăđ tăđ căcácăm căđíchăc aănhóm”

TheoăĐặngăQuốcăB oă(2 7):ăắB năchấtăc aăho tăđộngăqu nălỦăgồmăhaiăquáătrìnhătíchăh păvƠoănhau:ăQuáătrìnhăắqu n”ăgồmăsựăcoiăsóc,ăgiữăgìn,ăduyătrìăhệă ă

tr ngătháiăắổnăđịnh”;ăquáătrìnhăắlỦ”ăgồmăsựăsửaăsang,ăs păx p,ăđổiăm iăhệ,ăđ aăhệăvƠoăth ăphátătri n”.ăTrongăắqu n”ăph iăcóăắlỦ”,ătrongăắlỦ”ăph iăcóăắqu n”ăđ ăđộngătháiăc aăhệă ăth ăcơnăbằngăđộng:ăHệăv năđộngăphùăh p,ăthíchă ngăvƠăcóăhiệuăqu ătrongămốiăt ngătácăgiữaăcácănhơnătốăbênătrongă(nộiălực)ăv iăcácănhơnătốăbênăngoƠiă(ngo iălực)”

Trênăc ăs những ý ki n chung c aăcácăđịnhănghƿaăvƠăxétăqu n lý v iăt ăcách

là mộtăhƠnhăđộng, tôi sử d ng khái niệm qu nălỦătheoănghƿaăsau:ăQu n lý là sự tác động có tổ ch c,ăcóăh ngăđíchăc a ch th qu n lý t iăđốiăt ng qu n lý nhằmăđ t

đ c m c tiêu qu nălỦăđ ra

* Các ch cănĕngăcủa qu n lý

Ho tăđộng qu n lý có nhi u ch c nĕngănh ngăcóăbốnăch cănĕngăqu n lý ch

y u, chúng liên quan m t thi t v iănhau.ăMốiăquanăhệăgiữaăcácăch cănĕngăqu nălỦăcóă

th ăbi uădiễnătheoăS ăđồă1.1

Hình 1.1 Mối quan hệ giữa các ch c năng quản lý và thông tin

(Nguồn: Cẩm nang năng lực quản lý nhà trường - Đặng Quốc Bảo)

(1) L p k ho ch

L p k ho ch là quá trình thi t l p các m cătiêuăcĕnăc vào thực tr ng ban đầu c a tổ ch c và yêu cầu nhiệm v đ căgiao,ăxácăđịnhăconăđ ng, quy trình,

biện pháp, cách th c,ăcácăđi u kiệnăđ m b o chính, nhằmăđ aătổ ch căđ tăđ n những

m cătiêuăđó.ăL p k ho chăth ng gồm 3 việcăchính:ă(1)ăXácăđịnh m căđích,ăm c tiêu;ă(2)ăXácăđịnh các gi i pháp, biện pháp cần thi t nhằmăđ t m c tiêu và k ho ch,

ti năđộ thực hiện;ă(3)ăXácăđịnh,ăđ m b o các nguồn lực, hệ thống các ho tăđộngăđ

dựa trên cấuătrúcăđóătácăđộngălênăđốiăt ng qu n lý một cách có hiệu qu nhất,ăđi u

phối tốt nhất các nguồn lựcăđ thực hiện m c tiêu, k ho chăđƣăđ ra

(3) Chỉ đ o

Chỉ đ oălƠăquáătrìnhătácăđộngăđ năconăng i, tổ ch c bằng những chỉ d n,

đi u chỉnh, g i ý, chỉ thị, công c h ng d n trực ti păđ họ hoàn thành những phần công việcăđ căphơnăcông,ăđ m b o thực hiện m c tiêu theo k ho ch Chỉ đ o luôn kèmătheoăgiámăsát,ăđônăđốc, nh c nh vƠăđi u chỉnh uốn n n công việc ngay trong

ti n trình thực hiện

(4) Ki mătra,ăđánhăgiá

Ki mătra,ăđánhăgiáălƠănhững ho tăđộng c a ch th qu n lý nhằmăthuăđ c dữ

liệu, bằng ch ng, l p lu năxácăđángăv giá trị c aăđốiăt ng, k t qu ho tăđộng c a

tổ ch căv.v…,ăgiúpăđi u chỉnh các ho tăđộng c a tổ ch căđ đ tăđ c m c tiêu c a

đ năvị theo k ho chăđƣăđ ra

1.2.4. Khái niệm Quản lý giáo dục

Khái niệm Qu n lý giáo d căcũngăcóănhi u quan niệm khác nhau t những gócăđộ ti p c n khác nhau, lu năvĕnăti p c n v i các quan niệm:

Theoă Đặng Quốc B oă (2 9):ă ắQu n lý giáo d că theoă nghƿaă tổng quan là

ho tăđộngăđi u hành, phối h p các lựcăl ng xã hội nhằmăđẩy m nhăcôngătácăđƠoă

t o th hệ trẻ theo yêu cầu phát tri n xã hội”ă[1,ătr.3]

Theo Trần Ki m (2009), quan niệm Qu n lý giáo d cătheoăđốiăt ng qu n lý

cấpăvƿămôăvƠăcấp vi mô cấpăvƿămô:ăắQuản lý giáo dục được hiểu là những tác động tự giác (có ý th c, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) c a

ch thể quản lý đến tất cả các mắt xích c a hệ thống (từ cấp cao nhất đến cơ sở

giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo

dục và đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành Giáo dục”.ă cấp vi mô: ắQuản lý giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý th c, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) c a ch thể quản lý đến tập thể giáo

viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội

trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo

dục c a nhà trường”ă[3, tr.36]

Nh ăv y có th hi u: Qu n lý giáo d călƠătácăđộng có ý th c c a ch th

qu nălỦăđ năđốiăt ng qu n lý và khách th qu n lý nhằm thực hiện có chất l ng

và hiệu qu m c tiêu giáo d c

1.2.5. Khái niệm Quản lý giáo dục văn hóa truyền thống

Qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh là nhữngătácăđộng có

m căđích,ăcóăk ho ch c a nhà qu n lý (hiệuătr ng)ăđ n t p th cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và các lựcăl ng giáo d căkhácătrongăvƠăngoƠiănhƠătr ng; huy động họ tham gia và quan tâm giáo d c Qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho

họcăsinhăđ thực hiện có hiệu qu m c tiêu, nhiệm v giáo d căvĕnăhóaătruy n thống đƣăđ ra góp phần hình thành và phát tri nănhơnăcáchăng i học một cách toàn diện

Qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống là quá trình thực hiệnăcóăđịnhăh ng

và h p quy lu t các ch cănĕngăk ho ch hóa, tổ ch c, chỉ đ o và ki m tra nhằmăđ t

m c tiêu giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh

Các y u tố c ăb năđ đ m b o cho Qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

trongănhƠătr ng thực hiện có hiệu qu :

- Nộiădung,ăch ngătrìnhăcácăho tăđộng giáo d cătrongănhƠătr ng

- Nhiệm v trọng tâm g n v i nhiệm v chính trị c aăđịaăph ng

- Nĕng lực c aăđộiăngũăcánăbộ,ăgiáoăviên,ănhơnăviênănhƠătr ng và kh nĕngă

hỗ tr c a các lựcăl ng giáo d căngoƠiănhƠătr ng

- Đi u kiện kinh t ,ăvĕnăhóa,ăxƣăhội c aăđịaăph ngăvƠăc ăs v t chất c a nhà

tr ng

- Cácăvĕnăb năh ng d n c a Bộ Giáo d căvƠăĐƠoăt o, S Giáo d căvƠăĐƠoă

t o v ho tăđộng giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

- Đặcăđi m tâm sinh lý l a tuổi học sinh trung họcăc ăs

1.3 Lý lu n v giáo d căvĕnăhóaătruy n th ng cho h c sinh trung h căc ăs

1.3.1. Mục tiêu giáo dục văn hóa truyền thống cho học sinh THCS

Nghị quy t Hội nghị lần th 8, Ban chấpăhƠnhăTrungă ngăkhóaăXIă(Nghị quy t số 29-NQ/TW) v đổi m iăcĕnăb n, toàn diện giáo d căvƠăđƠoăt oăđƣăđặt ra

m c tiêu tổng quát phát tri n giáo d cănh ăsau:ăắTạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ

về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ng ngày càng tốt hơn công cuộc

xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập c a nhân dân Giáo dục con người

Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo

c a mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc

hiệu quả”

Cùng v iăđó,ăm c tiêu c th :ăắĐối với giáo dục phổ thông, tập trung phát

triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo

dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đ c, lối sống, ngoại

ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến th c vào thực tiễn”ă[5].ă

Nghị quy t số 33-NQ/TW c a Hội nghị Trungă ngă 9ă khóaă XIă xácă định

m că tiêu:ă ắXây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân- thiện- mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân ch và

khoa học Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc c a xã hội, là

s c mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững

chắc Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân ch , công bằng, văn minh”;ă ắHoàn thiện các chuẩn mực giá trị văn hóa và con người Việt Nam, tạo môi trường và điều kiện để phát triển về nhân cách, đạo đ c, trí tuệ, năng lực sáng

tạo, thể chất, tâm hồn, trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân, ý th c tuân th

pháp luật”.ăMột trong những nhiệm v quan trọng mà Nghị quy t 33-NQ TWăđặt raălƠ:ăắXây dựng mỗi trường học phải thực sự là một trung tâm văn hóa giáo dục,

rèn luyện con người về lý tưởng, phẩm chất, nhân cách, lối sống; giáo dục truyền

thống văn hóa cho thế hệ trẻ”

T đó,ăcóăth xácăđịnh m c tiêu c a giáo d căvĕnăhóaătruy n thống trong nhà

tr ng là giúp họcăsinhăcóăđ c những ki n th căc ăb n v hệ thống giá trị vĕnăhóaătruy n thống; hình thành và phát tri n v phẩm chất, nhân cách, lối sống c a con

ng i Việt Nam một cách toàn diện;ăcóănĕngălực sáng t o, th chất, tâm hồn, trách nhiệm xã hội,ănghƿaăv công dân và ý th c tuân th pháp lu t

1.3.2. Nội dung giáo dục văn hóa truyền thống cho học sinh THCS

Ch ngătrìnhăgiáoăd c phổ thông tổng th c a Bộ giáo d căvƠăđƠoăt o nêu rõ

những yêu cầu cầnăđ t v phẩm chấtăvƠănĕngălực c a HS phổ thôngănh ăsau:ăHìnhăthành và phát tri n cho học sinh 5 phẩm chất ch y u lƠăyêuăn c,ănhơnăái,ăchĕmă

chỉ, trung thực, trách nhiệm; hình thành và phát tri n cho học sinh nhữngănĕngălực

cốt lõi gồm: Nhữngănĕngălựcăchung,ăđ c tất c các môn học và ho tăđộng giáo d c góp phần hình thành, phát tri n:ăNĕngălực tự ch và tự học,ănĕngălực giao ti p và

họpătác,ănĕngălực gi i quy t vấnăđ và sáng t o Nhữngănĕngălựcăchuyênămôn,ăđ c hình thành, phát tri n ch y u thông qua một số môn học và ho tăđộng giáo d c

nhấtăđịnh:ăNĕngălực ngôn ngữ, tính toán, tìm hi u tự nhiên và xã hội, công nghệ, tin

học, thẩm mỹ, th chất Bên c nh việc hình thành, phát tri năcácănĕngălực cốt lõi,

ch ngă trìnhă GDPTă cònă gópă phần phát hiện, bồiă d ỡngă nĕngă lựcă đặc biệtă (nĕngăkhi u) c a học sinh [8]

Phẩm chất cùng v iănĕngălực t oănênănhơnăcáchăconăng i.ăĐ hình thành và phát tri n nhân cách học sinh trung họcăc ăs thì giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

giữ vai trò h t s c quan trọng, đòiăhỏi ph i mang tính toàn diện,ăcơnăđối giữa các

mặt giáo d c tri th c, giáo d c ý th cătháiăđộ và giáo d c kỹ nĕng.ăT nhữngăđịnh

h ng trên, trong khuôn khổ vấnăđ nghiên c u, chúng tôi chỉ lựa chọn những nội dung ch y u nhất có liên quan trực ti pă đ n việc giáo d c, bồiă d ỡngă vĕnă hóaătruy n thống cho học sinh trung họcăc ăs hiệnănayănh ăsau:

- Giáo d c truy n thốngăyêuăn c, tự hào dân tộc và yêu hòa bình

- Giáo d c truy n thốngăđoƠnăk t, ý th c cộngăđồng

- Giáo d c truy n thống nhân ái khoan dung, trọngănghƿaătìnhăđ o lý

- Giáo d c truy n thống hi u học,ătônăs ătrọngăđ o

Ngoài những truy n thống quý giá c a dân tộcăđƣănêuătrên còn nhi u truy n

thống tốtăđẹpămƠăchaăôngăđ l iănh ătruy n thốngăanhădũng,ăbất khuất,ăkiênăc ng, truy n thốngăắuốngăn c nh nguồn”,…Những truy n thốngăquỦăbáuăđóăcóăvị trí và vai trò rất quan trọng c a Nhân ta trong quá kh , hiện t iăvƠăt ngălai.ăDoăv y k

th a, gìn giữ và phát tri n các giá trị vĕnăhóaătruy n thống là trách nhiệm c a các

cấp, các ngành nhất là trong giáo d căđƠoăt o th hệ trẻ hômănayăvƠămaiăsau.ăĐ làm

tốtăđi uăđó,ăcần thực hiện các yêu cầu sau:

- Truy năđ t cho học sinh những khái niệm, ki n th c v hệ thốngăvĕnăhóaătruy n thống,ălƠmăc ăs cho các chuẩn mực trong quan hệ v i b n thân, v iăng i khác, v iămôiătr ng xã hộiăvƠămôiătr ng tự nhiênăđ làm n n t ng và cốt lõi nhân cách

- HìnhăthƠnhăn iăhọc sinh các ni m tin v những gì lƠăđúng,ălƠăquanătrọng; làm cho học sinh nh n th căđ c nhữngăvĕnăhóaătruy n thống nào là cốt cách c a conăng i Việt Nam, là phù h p v iăđịnhăh ng ti n bộ c a nhân lo i

- Rèn luyện, bồiăd ỡng học sinh theo nhữngăvĕnăhóaătruy n thống nhấtăđịnh

là làm cho những giá trị ấy bi n thành giá trị cá nhân c a mỗi học sinh

- Phát tri n kỹ nĕng,ănĕngălực thực hiện, kh nĕngăbi t làm c a học sinh theo vĕnă hóaă truy n thốngă đƣă nh n th că đ că vƠă đƣă cóă ni m tin, th hiện trong hành động, lối sống c a mình

1.3.3. Ph ơng pháp tổ chức giáo dục văn hóa truyền thống cho học sinh

THCS

Ph ngăphápătổ ch c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống là cách th cătácăđộng

c a nhà giáo d c (cán bộ qu n lý giáo d c, giáo viên), các lựcăl ng giáo d c trong vƠăngoƠiănhƠătr ng, t p th họcăsinhăđ năng iăđ c giáo d c thông qua việc tổ

ch c một cách họp lý v mặtăs ăph m những ho tăđộng giáo d căvĕnăhóaătruy n

thống và ho tăđộngăgiaoăl uăc a học sinh nhằm hình thành ý th c, bồiăd ỡng tình

c m, rèn luyện kỹ nĕngă vƠă thóiă quenă hƠnhă viă nhơnă cáchă c a họ đối v iă vĕnă hóaătruy n thống

Hệ thốngăph ngăphápătổ ch c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống có th đ c chiaăthƠnhă3ănhómăsauăđơy:

- Nhómăph ngăphápăgiáoăd cătácăđộng vào ý th c có m căđíchăgiúpăhọc sinh có những hi u bi t m i hoặc xóa bỏ những nh n th c sai lầm v cácăvĕnăhóaătruy n thông gồmăcó:ăPh ngăphápăhọc t p tr i nghiệm cộngăđồng,ăph ngăphápă

th o lu n,ăph ngăphápăt oăd ălu n

- Nhómăph ngăphápăgiáoăd c t o l p hành vi thói quen nhằm m căđíchă

hìnhă thƠnhă thóiă quen,ă hƠnhă viă cóă vĕnă hóaă choă học sinh bao gồm:ă Ph ngă phápănghiên c u tài liệu,ăph ngăphápăluyện t p,ăph ngăphápătổ ch c các ho tăđộng cho học sinh

- Nhómăph ngăphápăgiáoăđi u chỉnhătháiăđộ nhằm t oăh ngăphấnăthúcăđẩy tính tích cực ho tăđộng c a học sinh bao gồm:ăPh ngăphápănêuăg ng,ăph ngă

phápăthiăđua,ăph ngăphápăkhenăth ng

1.3.4. Hình thức giáo dục văn hóa truyền thống cho học sinh THCS

Hình th c tổ ch c ho tă động giáo d că vĕnă hóaă truy n thống cácă tr ng trung họcăc ăs ch y u ho tăđộng ngoài gi Cán bộ qu n lý, giáo viên, cán bộ đoƠnătr ng học,… ngoài việc ph i n m vững nộiădung,ăph ngăphápăcần có những cách th c tổ ch c các ho tăđộng giáo d c phù h p mỗiăđịaăph ng,ătùyăthuộc vƠoăđi u kiện c th , nhi uătr ng có th sử d ng các hình th c thực hiện mang

hiệu qu caoănh :

- Lồng ghép, tích h p giáo d căvĕnăhóaătruy n thống thông qua ho tăđộng tổ

ch c d y và học trên lóp, tích h p trong một số môn học (Tích họp trong d y học môn Công dân các bài học: Quan niệm v đ oăđ c; Công dân v i tình yêu Hôn nhơnăvƠăgiaăđình;ăCôngădơnăv i cộngăđồng; Công dân v i sự nghiệp xây dựng và

b o vệ Tổ quốc; Công dân v i một số vấnăđ cấp thi t c a nhân lo i; Tự hoàn thiện

b năthơn…

- Thông qua các ho tă động giáo d c ngoài gi lên l p, ho tă động xã hội (Chĕmăsócănghƿaătrang,ăphongătrƠoăắđ nă năđápănghƿa”,ăthiện nguyện, ), tr i nghiệm sáng t oă(sángătácăth ,ăvĕn,ăhò,ăvè,ăv tranh, tham gia các lễ hội truy n thống c a địaăph ng,…), tổ ch c các cuộcăthiăvĕnăhóa,ăvĕnănghệ, giáo d căvĕnăhóaătruy n

thống g n v i thực hiệnăphongătrƠoăắxơyădựngătr ng học thân thiện, học sinh tích

cực”ăv i cách th c: Tổ ch c tìm hi uăvĕnăhóaătruy n thống dân tộc, tổ ch c các trò

ch iădơnăgian,ăthiăsử d ng nh c c dân tộc,…

- Phối h p giáo d cănhƠătr ng, giáo d căgiaăđìnhăvƠăgiáoăd c xã hội: Nhà

tr ng ch động phối họp v iăgiaăđình và xã hộiăđ thực hiện m c tiêu, nguyên lý giáo d c.ăGiaăđình:ăMọiăng iătrongăgiaăđìnhăcóătráchănhiệm xây dựngăgiaăđìnhăvĕnăhóa, t oămôiătr ng thu n l i cho việc phát tri n toàn diện v đ oăđ c, trí tuệ, th

chất, thẩm mỹ c aăconăem;ăng i l n tuổi có trách nhiệm giáo d c,ălƠmăg ngăchoăconăem,ăcùngănhƠătr ng nâng cao chấtăl ng, hiệu qu giáo d c V i xã hội: Giúp nhƠătr ng tổ ch c các ho tăđộng giáo d c và nghiên c u khoa học; t oăđi u kiện choănhƠăgiáoăvƠăng i học tham gia, thực t p, nghiên c u khoa học Góp phần xây

dựng phong trào học t pă vƠă môiă tr ng giáo d c lành m nh,ă ană toƠn,ă ngĕnă chặn

những ho tă động có nhă h ng xấuă đ n thanh niên T oă đi u kiệnă đ ng i học

đ căvuiăch i,ăho tăđộngăvĕnăhóa,ăth d c, th thao lành m nh Hỗ tr v tài lực, v t

lực cho sự nghiệp phát tri n giáo d c theo kh nĕngăc a mình

- Sử d ng công nghệ thông tin và truy năthôngăđ tổ ch c thực hiện các nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh: Tổ ch căthiăbáoăt ngăđiện tử, tìm hi u pháp lu t trên m ng internet, thi t k video v lịch sử địaăph ng,ăg ngă

ng i tốt việc tốt,…

Ph ngăphápăgiáoăd căvĕnăhóaătruy n thống có quan hệ m t thi t v i hình

th c tổ ch c giáo d c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống thông qua các ho tăđộng tổ

ch c d y và học trên l p một số môn học; qua ho tăđộng giáo d c ngoài gi lên

l p, ho tăđộng xã hội, tr i nghiệm và sáng t o; qua việc phối h p chặt ch giaăđìnhănhƠătr ng,ăgiaăđìnhăxƣăhội và việc sử d ng công nghệ thông tin, truy năthôngăcũngă

h t s c cần thi t cho giáo d căvĕnăhóaătruy n thốngătrongănhƠătr ng

1.3.5. Các điều kiện phục vụ giáo dục văn hóa truyền thống cho học sinh

THCS

Đ tổ ch c thành công việc giáo truy n thốngăvĕnăhóaăchoăhọc sinh thì không

th thi uăcácăđi u kiện ph c v là quan trọng và cần thi t, góp phần nâng cao chất

l ng,ăcácăđi u kiện bao gồm:

- Khaiăthácăc ăs v t chất, thi t bị d y họcătrongănhƠătr ng hỗ tr ho tăđộng giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

- Khai thác nguồnăc ăs v t chấtăngoƠiănhƠătr ngănh :ăcácăkhuădiătíchălịch

sử, viện b oătƠng,ăcácăcôngătrìnhăvĕnăhóa công cộng, hỗ tr ho tăđộng giáo d c vĕnăhóaătruy n thống

- Xây dựng, sử d ng c nhăquanămôiătr ngăs ăph m lành m nh, thân thiện

hỗ tr ho tăđộng GD giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

- ng d ng CNTT và các thi t bị d y học hỗ tr ho tăđộng giáo d căvĕnăhóa truy n thống

1.3.6. Các yếu tố ảnh h ởng đến giáo dục văn hóa truyền thống cho học

sinh THCS

Các y u tố nhăh ngăđ n giáo d căvĕnăhóaătruy n thống bao gồm:ăC ăs v t

chất ậ kỹ thu t,ăph ngătiện d y học,ătƠiăchínhăvƠăconăng i Chi năl c phát tri n giáo d c 2011-2020 c a Chính ph xácăđịnh:ăắT ngăb c chuẩn hóa, hiệnăđ i hóa

c ăs v t chất kỹ thu t,ăđ m b oăđ nguồn lựcătƠiăchínhăvƠăph ngătiện d y học tối

thi u c a tất c cácăc ăs giáo d c”

Giáo d căvĕnăhóaătruy n thống là một phần quan trọng trong quá trình giáo

d c nhân cách học sinh, v mặt lý lu n, quá trình giáo d căvĕnăhóaătruy n thống trongă nhƠă tr ng giống v i quá trình giáo d că chung,ă cũngă đ c cấu thành b i nhi u thành tố có liên quan chặt ch vƠăt ngătácăv i nhau Các thành tố đóălƠ:ăM c tiêu, nộiădung,ăph ngăpháp,ăgiáoăviên,ăhọcăsinhăvƠăph ngătiện giáo d că(c ăs v t

chất ậ kỹ thu t)

Ph ngăphápăgiáoăd căvĕnăhóaătruy n thống có quan hệ m t thi t v iăph ngă

tiện giáo d căvĕnăhóaătruy n thống.ăPh ngătiện giáo d c bao gồm các lo i hình

ho tăđộng khác nhau c a họcăsinhăcũngănh ăcácăv t th và s n phẩmăvĕnăhóaăv t

chất và tinh thầnăđ c sử d ng trong quá trình giáo d c

Cácăph ngătiện ph c v giáo d căvĕnăhóaătruy n thốngătrongănhƠătr ng gồm có:

- C ăs v t chất, khung c nh tự nhiên trong và ngoƠiăkhuônăviênănhƠătr ng,

c th nh :ăphòngăhọc,ăsơnăch i,ăcơyăxanh,ănhƠăcửa,…

- Th ăviệnăcóăphòngăđọc sách; phong phú sách tham kh o, sách giáo khoa; báo, t p chí,…

- Phòng truy n thống,ănhƠăđaănĕng,…

- Các thi t bị d y học, các thi t bị hiệnăđ i ng d ng công nghệ thông trong

d y học và tổ ch c các ho tăđộng giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

- Cácăph ngătiện ph c v giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh còn

c aăNhƠăn c

Đặcăđi m c a họcăsinhăvƠăgiáoăviênăcũngăđ c xem là nhân tố nhăh ng

đ n giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

1.4 Lý lu n v qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n th ng cho h c sinh trung h c

c ăs

1.4.1. Mục tiêu quản lý giáo dục văn hóa truyền thống cho học sinh

THCS

Qu n lý m c tiêu giáo d căvĕnăhóaătruy n thống là nhữngătácăđộng có k

ho ch nhằm nâng cao nh n th căchoăđộiăngũăcánăbộ qu n lý và giáo viên trong nhà

tr ng v Ủănghƿa,ătầm quan trọng c a ho tăđộng giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho

họcăsinhănh ălƠ:

- C th hóa m c tiêu giáo d căvĕnăhóaătruy n thống thành chuẩn giáo d căđ

có th ki mătraăđánhăgiáăviệc thực hiện m c tiêu

- M c tiêu giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh ph iăđ c phân tích, đánhăgiáătrongăhộiăđồngăs ăph mănhƠătr ngăvƠăđ c xây dựng k ho ch (ng n h n, trung h n, dài h n)ăđ thực hiện bằng các ho tăđộng c th

- Cĕnăc vào m c tiêu mà hiệuătr ngănhƠătr ng chỉ đ o các tổ chuyên môn, cá nhân xây dựngăch ngătrình,ăk ho ch giáo d c phù họp v i tâm sinh lý

l a tuổi,ăđi u kiệnăc ăs v t chất c aănhƠătr ng, phù họp v iăđịaăph ng,ăđồng

th iăhuyăđộng các lựcăl ng giáo d cătrongăvƠăngoƠiănhƠătr ng cùng phối h p

Qu n lý nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống là nhữngătácăđộng có k

ho ch; phù h p v iăđi u kiện c aănhƠătr ng, c aăđịaăph ng;ăphùăh p v i l a tuổi

họcăsinhăvƠăch ngătrình, m c tiêu d y học b c trung họcăc ăs

Qu n lý nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thốngălƠăđ m b o chọn nội dung đápă ngă đ c m c tiêu giáo d că vĕnă hóaă truy n thống,ă đ m b o tính chính xác, khoa học, tính hệ thống c a nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

Qu n lý nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thốngălƠăxácăđịnhăđ c những vấn

đ chung v vĕnăhóaătruy n thống và hệ thống nhữngăvĕnăhóaătruy n thống cầnăđ aăvƠoăch ngătrìnhăgiáoăd c cho họcăsinh;ăxácăđịnhăđ căđịa chỉ, cách th c giáo d c vĕnăhóaătruy n thống trong một số môn học;ăxácăđịnhăch ngătrình,ăk ho ch giáo

d căvĕnăhóaătruy n thống

Bên c nhăđó,ăđ qu n lý nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống thì Hiệu

tr ng cần thực hiện các công việcănh ăsau:

- Cĕnăc vào những yêu cầu v ki n th c, kỹ nĕng đ căquyăđịnh b iăvĕnă

b n có thẩm quy n, xây dựng nội dung giáo d că vĕnă hóaă truy n thống cho HS THCS;

- L p k ho ch xây dựng nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống,ăxácăđịnh

nội dung, hình th c,ăph ngăphápăgiáo d c;

- Tổ ch c thực hiện nội dung giáo d c vĕnăhóaătruy n thống,ăc ăcấu nhân lực

thực hiện việc giáo d c;

- Chỉ đ o thực hiện nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống,ăcácăđi u kiện hỗ

tr ph c v cho giáo d căvĕnăhóa

- Ki mă tra,ă đánhă giá các nội dung giáo d că vĕnă hóaă truy n thống cho HS THCS,ăph ngăphápăđánhăgiá,ăhìnhăth căđánhăgiá

1.4.3 Quản lý ph ơng pháp tổ chức giáo dục văn hóa truyền thống

Qu nălỦăph ngăphápălƠănhữngătácăđộng c a ch th qu n lý vào quá trình giáo d că(đ c ti n hành b i t p th giáo viên và học sinh v i sự hỗ tr c a các lực

l ng xã hội) nhằm thực hiện m c tiêu giáo d că vĕnă hóaă truy n thống c a nhà

tr ng góp phần hình thành và phát tri n toàn diện nhân cách học sinh

Bên c nhăđó,ăcán bộ qu n lý qu nălỦăph ngăphápăgiáoăd c thông qua việc

chỉ đ o trực ti p và gián ti p; thông qua việc phối h p thực hiện các ho tăđộng c a

tổ ch căĐoƠnăthanhăniên,ăcôngăđoƠn,ăBanăđ i diện cha mẹ học sinh và các ho tăđộng giáo d căkhácănh ălƠ:ăGiaoăl u,ăngo i khóa,…

Trong công tác qu nălỦăph ngăphápătổ ch c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho HS THCS là việc làm cần thi t và quan trọngăcóăỦănghƿaărất l nătácăđộngăđ n

k t qu c a quá trình giáo d c ch th qu n lý cần quan tâm và sử d ng k t h p các

ph ngăphápănh ăsau:

- Thuy t trình c a giáo viên

- Thuy t trình k t h p minh họa bằng hình nh

- Thuy t trình k t h p luyện t p, thực hành

- Nêu vấnăđ , th o lu n theo nhóm

- Nêu tình huống, tổ ch c gi i quy t theo nhóm

- Nêu vấnăđ , cá nhân nghiên c u tài liệu, trình bày báo cáo

- TọaăđƠm,ătraoăđổi

- Phối h păcácăph ngăpháp

Nh ăv y, công tác qu n lý ph ngăphápăđóngăvaiătròăquanătrọng góp một

phần vào ho tă động giáo d c, n u giáo viên t n d ng khai thác tốtă đaă cácă đi m

m nh c a mỗiăph ngăphápăvƠoăt ng nội dung giáo d c, góp phần hiệu qu giáo

d căvĕnăhóaătruy n thống, tuy nhiên chấtăl ng giáo d căvĕn hóa s nơngăcaoăh nă

n u giáo viên sử d ng k t h păđaăd ng nhi uăph ngăphápăs góp phần nâng cao

chấtăl ng giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh TCHS

1.4.4 Quản lý hình thức giáo dục văn hóa truyền thống cho học sinh THCS

Qu n lý hình th c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh, nhằm khai tác t n d ng các hình th c giáo d căđƣăcó,ăbênăc nhăđóăviệcătĕngăc ng công tác

phối h p v i các lựcăl ng giáo d căbênăngoƠiănhƠătr ng, góp phầnălƠăđaăd ng hóa nhi u hình th c giáo d c, nâng cao chấtăl ng giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho

học sinh THCS

Nh ăv y, nhằm m căđíchănơngăcaoăchấtăl t giáo d căvĕnăhóaătruy n thống thì cầnăđổi m i và k t h p nhi u hình th c giáo d c cho học sinh THCS, việc qu n lỦăđổi m i các hình th c giáo d căvĕnăhóaătruy n thống, hiệuătr ng cần ti n hành các nội dung sau:

- Chỉ đ oănơngăcaoănĕngălực cho giáo viên việc k t h p nhi u hình th c, tùy vào nội dung mà áp d ng hình th c cho phù h p

- Tổ ch c t p huấn cho giáo viên v nhữngăđặcăđi m c a t ng hình th c giáo d c

- Ti n hành công tác dự gi , rút kinh nghiệm nhằm lựa chọn những hình th c giáo d c phù h p

qu c ăs v t chất - kỹ thu t,ăph ngătiện d y học,ătƠiăchính,ăđộiăngũăthực hiện ph c

v cho m c tiêu giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

Đ quá trình giáo d c giá trị vĕnăhóaătruy n thốngăđ căđ m b oăđúngănh ă

k ho ch,ăđúngăti năđộ,ăđúngănộiădung,ăbámăsátăđ căch ngătrìnhăvƠăđ tăđ c hiệu

qu và m cătiêuăđ ra, thì Hiệuătr ngănhƠătr ng cần ph i có k ho ch qu n lý các nguồn lực h p lý, các nguồn lựcăđóăbaoăgồm:

- Qu n lý tài chính: Hiệuă tr ngă nhƠă tr ng cần có k ho ch chi tiêu tài chính một cách h p lý, cần có k ho ch phân bổ nguồn ngân sách cho các nội dung trong các ho tăđộngănhƠătr ngăđúngănguyênăt c v tài chính và ph iăxácăđịnhăđ c

những m c tiêu trọng tâm cầnăđầuăt ăngơnăsáchănhi uăh n.ăPh iătínhăđ mọi chi phí

cần thi tăchoăch ngătrìnhăđƠoăt o, k c những chi phí thực t nh :ăChiămuaăgiáoă

c , tài liệu học t p, ti n in ấn, nguyên v t liệu,ăn c uống cũngănh ăchiăphíăc ăhội:

Mấtăđiăhoặc bỏ lỡ do tham gia học t p

- Qu n lý v c ăs v t chất và các trang thi t bị d y học: Hai y u tố này là

một trong những nội dung không th thi u trong công tác giáo d c giá trị vĕnăhóaătruy n thống,ănóăđóngăvaiătròăh t s c quan trọng trong k t qu c a việc thực hiện công tác giáo d c giá trị vĕnă hóaă truy n thống Qu n lý v các nguồn nhân lực (nhân lực, tài lực và v t lực), ba y u tố này không th thi uăđ c trong quá trình tổ

ch c giáo d c giá trị vĕnăhóaătruy n thống

1.4.6 Quản lý việc phối hợp các lực l ợng trong giáo dục văn hóa truyền

thống cho học sinh THCS

Qu n lý sự phối h p các lựcăl ng tham gia giáo d căvĕnăhóaătruy n thống là

ph i k t l p bộ máy ho tăđộng,ăc ăcấu các bộ ph n ch cănĕngătùyătheoătínhăchất công việc có th ti n hành phân công, phân nhiệm cho t ng cá nhân, quy trách nhiệm cho t ng bộ ph n Xây dựng mối quan hệ trách nhiệm giữa các bộ ph n hoặc

cá nhân v i nhau Nói cách khác là bố trí nhân lực, thi t l păc ăch phối h p và phân bổ nguồn lực cho t ng ho tăđộng giáo d cătrongănhƠătr ng

Đối v i công tác qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống, khi ti n hành ho t động cầnăđ aăcánăbộ,ăgiáoăviênăcóănĕngălực, nhiệtătìnhăcôngătácăvƠoăc ăcấu nhân sự, đặc biệt phát huy tính tích cực, ch độngăvƠănĕngălực tự qu n c a học sinh Ho t động giáo d căvĕnăhóaătruy n thống là một lo i hình k t họp c ch ngătrìnhăchínhăkhóa v iăch ngătrìnhăngo iăkhóaănênăđòiăhỏi kh nĕngăvƠăỦăth c tổ ch c rất cao

Qu n lý quá trình tổ ch c thực hiện c a giáo viên nhằm hỗ tr giáo viên thực

hiện tốt nhất nhiệm v đặtăra;ăđồng th iăcóăcácăch ngătrìnhăt p huấn, bồiăd ỡng v

nội dung, hình th c,ă ph ngă phápă vƠă kỹ nĕngă giáoă d c giáo d că vĕnă hóaă truy n

thống cho học sinh trung họcăc ăs

Cần xây dựng trách nhiệm giáo d căvĕnăhóaătruy n thống rõ ràng cho các giáo viên bộ môn, giáo viên ch nhiệm,ăĐoƠnăthanhăniên,ăCôngăđoƠnăcóăk ho ch

lồng ghép vào các môn học, các ho tăđộng phù h p v i nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

Tranh th sự giúpă đỡ, phối h p c a lựcă l ng giáo d c giáo d că vĕnă hóaătruy n thống ngoài ngành giáo d c,ăđóălƠănhững nghệ nhơn,ăng i có uy tín, cán bộ vĕnăhóaăđịaăph ng,… yêu thích nội dung giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

Xácăđịnh trách nhiệm c a t ngămôiătr ngă(NhƠătr ng,ăgiaăđìnhăvƠăxƣăhội) trong công tác phối họp giáo d c học sinh, đồng th i tổ ch c tốt việc phối h p giữa nhƠătr ng v iăgiaăđìnhăhọcăsinhăvƠăBanăđ i diện cha mẹ họcăsinhăđ đ t m c tiêu

thống nhấtăquanăđi m, nộiădung,ăph ngăphápăgi ng d y giáo d căvĕnăhóaătruy n

thống cho họcăsinh.ăHuyăđộng ph huynh học sinh và Ban đ i diện cha mẹ học sinh cùng tham gia giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

Cóă ch ngă trìnhă phối h p c th v i cấp yă Đ ng, chính quy n, các ban ngƠnh,ăđoƠnăth t iăđịaăph ngănhằm v năđộng sự hỗ tr v c ăs v t chất, tinh

thần, công tác tuyên truy n cho m c tiêu giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

Các gi i pháp nhằm qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cần ph iăđồng bộ, phù họp v iăđặcăđi m, ch cănĕngăho tăđộng c a mỗi tổ ch c, cá nhân trong và ngoài nhƠătr ng.ăCóănh ăv y m iăphátăhuyăđ c vai trò c a các lựcăl ng tham gia

1.5 Các y u t nhăh ngăđ n qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n th ng cho h c sinh t iăcácătr ng trung h căc ăs

1.5.1. Yếu tố khách quan

- Toàn c u hoá và h ội nh p qu c t

Sự phát tri n kinh t , cùng v i làng sống hội nh n nhi uănhƠăđầuăt ăn c ngoài tham gia vào ho tăđộng kinh t , kéo theo làng sống tự do v laoăđộng các

n căđ n sinh sống và làm việc, kéo theo sự hội nh p v vĕnăhóa,ăvĕnăhóaăngo i lai nhăh ngătácăđộngăđ n lối sống, suy nghỉ c a học sinh

- Bùng n ổ của m ng internet

Sự phát tri n m nh c a Internet, sự bùng nổ c a m ng xã hội, game online, ngôn ngữ teen bùng nổ trênă internet…gópă phần t oă nênă đaă d ng v phong cách

sống, sống o,ătácăđộngăđ năhƠnhăviăvĕnăhóaăc a học sinh THCS

- Tácă động của xã hộiă đ i v i giáo d că vĕnă hóaă truy n th ng cho HS THCS

Truy n thốngă yêuă n c, lòng nhân ái, ý th c cộngă đồngă đƣă ph n ánh một cách chân thực nhữngăđặcăđi m v chính trị, kinh t , xã hội c a dân tộc ta trong suốt

chi u dài lịch sử dựng và giữ n c.ăDoăđi u kiện xã hộiăđƣăthayăđổi, mối quan hệ

giữa cá nhân và cộngăđồngăđƣăcóănhững s c thái m i, b n thân những giá trị nƠyăđƣă

đ c bổ sung thêm những nội dung m i

Tổng k t việc thực hiện Nghị quy tăTrungă ngă5ăkhoáăVIII,ăĐ ng ta nh n

địnhăắcác giá trị văn hoá ngày càng thể hiện rõ hơn vai trò tích cực và khả năng tác động mạnh vào các lĩnh vực c a đời sống Những nét mới trong chuẩn mực văn hoá và trong nhân cách con người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại

hoá từng bước được hình thành”ăthìăắnhững thành tựu tiến bộ đạt được trong lĩnh

vực văn hoá còn chưa tương x ng và chưa vững chắc, chưa đ để tác động có

hiệu quả đối với các lĩnh vực c a đời sống xã hội, đặc biệt là lĩnh vực tư tưởng đạo đ c lối sống”

- nhăh ng củaăgiaăđìnhăvƠăquanăh xã hội

GiaăđìnhălƠăn iănuôiăd ỡng và d y dỗ đầu tiên c a mỗi conăng i.ăGiaăđìnhăcũngălƠăđi m tựa t o nên s c m nh tinh thần, tình c m và c v t chất cho mỗiăng i conătrongăgiaăđìnhăđó

Quan hệ xã hội có nhăh ng không nhỏ t i học sinh, cần có sự đồng nhất

giữa hệ thống giá trị c aăgiaăđìnhăvƠăxƣăhội thì nhân cách học sinh phát tri n thu n

l i Cầnă xácă định những giá trị sống phổ quát phù h p v iă mongă đ i c a nhà

tr ng và xã hộiăthìăđóăs là thu n l i l n cho việc giáo d căvĕnăhóaătruy n thống

học sinh THCS

1.5.2. Yếu tố chủ quan

- Nĕngăl c của cán bộ qu nălý,ăđộiăngũăgiáo viên

Giáo d cănhƠătr ng ph i thực sự là h tănhơn,ăđ m b o thống nhất v m c tiêu, nộiă dung,ă ph ngă phápă giáoă d că đ nhằmă đ tă đ c hiệu qu giáo d c cao Nĕngălực c a cán bộ qu nălỦăvƠăđộiăngũăgiáoăviênă nhăh ng rất l năđ n chấtăl ng công tác giáo d c

Đ công tác qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho HS THCS có hiệu

qu thì chấtăl ng thực hiện các ch cănĕngăqu n lý có vai trò quan trọng N u hiệu

tr ng làm tốt các ch cănĕngăqu n lý trong giáo d c vĕnăhóaătruy n thống (l p k

ho ch c th , tổ ch c phân công h p lý, chỉ đ o sát sao việc thực hiện, ki m tra, đánhăgiáăđúng…)ăthìăcôngătácăqu n lý s đ t hiệu qu cao

Ng c l i, n u hiệuătr ng làm không tốt các ch cănĕngăqu n lý thì công tác

qu n lý khó có th đ t hiệu qu cao

Bên c nhăđó,ăchấtăl ngăđộiăngũăGVăcũngălƠămột y u tố quan trọng quy t

định chấtăl ng giáo d c Thực t ,ătrongăcácănhƠătr ngăs ăph m m i quan tâm chú

trọng nhi uăđ năđƠoăt o GV v chuyên môn Do v y,ăkhiăraătr ngăcôngătácăth ng giáo viên ít có kinh nghiệm và ki n th c trong công tác giáo d c vĕnăhóaătruy n

thống Những ki n th c và kinh nghiệm GD vĕnăhóaătruy n thống th ng chỉ đ c hình thành qua thực tiễn công tác c a b n thân mỗi GV

- Nh n th c c ủa giáo viên và h c sinh

Hiện nay, có một số tổ ch c xã hội, cán bộ qu n lý một số ban ngành,

một bộ ph n không nhỏ ng i l n tuổi,ătrongăđóăcóăc thầyăgiáo,ăcôăgiáoăđ ng ngoài cuộc trách c th hệ trẻ h ăhỏng,ăphêăphánănhƠătr ngăđ đ oăđ c lối sống

c a trẻ em xuống cấp Họ ch aăbi t tự hỏi:ăắMình đã và sẽ làm gì để góp phần

nâng cao chất lượng giáo dục đạo đ c cho thế hệ trẻ?”.ăVìăl đó,ătuyênătruy n,

giáo d c ý th c trách nhiệm cho mọiăng i trong việc giáo d c th hệ trẻ và giáo

d c hoàn thiện nhân cách cho mọiăng i là một gi i pháp quan trọng t o ra ho t động thống nhất

Ti u k tăCh ngă1

Trong ph măviăch ngă1ăc a lu năvĕnătácăgi đƣălƠmăsángătỏ c ăs lý lu n v

qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t iăcácătr ng THCS, bao gồm các nộiădungănh ăsau:

- V tổng quan lịch sử nghiên c u vấnăđ tác gi đƣăkh o c u các tài liệu trongăvƠăngoƠiăn c, tuy có nhi uăcôngătrìnhăđƣănghiênăc u v giáo d căvĕnăhóaătruy n thống,ănh ngăch aăcóăcôngătrìnhănƠoănghiênăc u c th v qu n lý giáo d c vĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t iăcácătr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y,

tỉnh Kon Tum;

- V các khái niệm, tác gi đƣă lƠmă sángă tỏ các khái niệmă nh :ă Qu n lý;

Qu n lý giáo d c;ăVĕnăhóaătruy n thống; Giáo d căvĕnăhóaătruy n thống; Qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống,ăquaăđóălƠmăc ăs đ tri n khai các nội dung trong

qu n lý;

- V lý lu n v giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho HS THCS, tác gi đƣălƠmăsáng tỏ các nội dung v : M c tiêu; Nộiădung;ăPh ngăpháp;ăHìnhăth c và các y u tố nhăh ngăđ n giáo d căvĕnăhóaătruy n thống;

- V qu n lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho HS THCS, tác gi đƣălƠmărõă

những vấnăđ qu nălỦănh :ăM c tiêu qu n lý; Qu nălỦăph ngăpháp;ăQu n lý hình

th c; Qu nălỦăcácăđi u kiện; Qu n lý việc phối h p các lựcăl ng;ăvƠăcũngăđƣăchỉ rõ các y u tố nhăh ng t ch quanăđ n khách quan đ n qu n lý giáo d căvĕnăhóa truy n thống cho HS THCS

Trênăc ăs lý lu n, tác gi ti n hành xây dựng phi uăđi u tra thực tr ng qu n

lý giáo d căvĕnăhóaătruy n thống cho học sinh t iăcácătr ng trung họcăc ăs huyện Kon R y, tỉnh Kon Tum trong ph măviăch ngă2

CH NGă2

TH C TR NG QU N LÝ GIÁO D CăVĔNăHịAăTRUY N TH NG CHO H C SINH T IăCỄCăTR NG TRUNG H CăC ăS

HUY N KON R Y, T NH KON TUM

2.1 Khái quát tình hình kinh t - xã h ội và giáo d c trung h căc ăs huy n Kon

R y, t nh Kon Tum

2.1.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội

KonăR yălƠăhuyệnămi nănúiăcao,ănằmă ăphíaăđôngătỉnhăKonăTum,ăđ căthƠnhă

l pătrênăc ăs ăcácăxƣătáchăraăt ăhuyệnăKonăPlôngă(cũ)ătheoăNghịăđịnhăsốă14 NĐ-CPăngƠyă31-1-2 1ăc aăTh ăt ngăChínhăph

-ăDiệnătích:ă911,35 km2

-ăDơnăsố:ă25.415ăng i

-ăĐ năvịăhƠnhăchính:ă6ăxƣ,ă 1ăthịătrấn

Nằmătrênătr căquốcălộă24ănốiăt ăthƠnhăphốăKonăTumăđiăQu ngăNgƣi,ăm chăgiaoăthôngăkháăquanătrọngănốiăphíaăb căTơyăNguyênăv iăcácătỉnhăđồngăbằng,ăhuyệnăKon R yăcáchăthƠnhăphốăKonăTumă4 ăkmăv ăphíaăđôngăb c,ăcáchăkhuăcôngănghiệpăvƠăc ngăbi năDungăQuấtă185ăkmăv ăphíaăđôngănam.ăV iăm tăđộăcheăph ăc aăr ngăkháăcao,ăhệăthốngăsông,ăsuốiăkháăphongăphú,ăKonăR yăkhôngănhữngăgiƠuăti mănĕngă

duălịchăsinhătháiăvƠăxơyădựngăcácăcôngătrìnhăthu ăđiệnămƠăcònăgiữăvaiătròărấtăquanătrọngătrongăb oăvệămôiătr ngăsinhăthái.ăĐấtărộng,ăkháăphìănhiêu,ăphùăh păchoăviệcăhìnhăthƠnhăcácăvùngăchuyênăcanhăcơyăcôngănghiệpănh :ălúa,ăngô,ăs n,ăcƠăphê,ăcaoăsu,ăvùngănguyênăliệuăgiấy, ăNhơnădơnăKonăR yăluônăđoƠnăk t,ămộtălòngătheoăĐ ng,ădũngăc m,ăkiênăc ngătrongăđấuătranhăgi iăphóngăquêăh ng,ăquy tătơmăchi năth ngănghèoă nƠn,ă l că h u.ă Nhữngă l iă th ă v ă tựă nhiênă vƠă truy nă thốngă tốtă đẹpă c aă quêă

h ngăKonăR yălƠăn năt ngăc ăb năđ ăđịaăph ngăv nălênătr ăthƠnhăhuyệnăkháăc aătỉnhăKonăTum

D iăsựălƣnhăđ o,ăchỉăđ oăc aăĐ ngăbộ,ăsựăqu nălỦăđi uăhƠnhăc aăcácăcấpăchínhăquy n,ăKonăR yăđƣăgiƠnhăđ cănhữngăk tăqu ăkh ăquan.ăGDPătĕngătr ngăbìnhăquơnătrênă1 nĕm.ăTrongăc ăcấuăkinhăt ăc aăhuyện,ănôngănghiệpăđ căxácăđịnhă lƠă ngƠnhă kinhă t ă mũiă nhọn,ă quană trọng.ă Chuy nă dịchă c ă cấuă kinhă t ă nôngănghiệp,ănôngăthônăt ngăđốiăphùăh păv iăxuăth ăvƠătốcăđộăchuy nădịchăc aăngƠnhă