Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤPNhững tác nhân gây hại cho hệ hô hấp con người Bụi Nitơ Oxit Các chất độc hại Lưu huỳnh Oxit Cacbon Oxit VSV gây bệnh... Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤ
Trang 1Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
HỘI GIẢNG CẤP TRƯỜNG
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ & CÁC EM HỌC SINH
Trang 2Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
CỈp tÝnh tr¹ng t ¬ng ph¶n lµ hai tr¹ng th¸i biĨu hiƯn nhau cđa
cïng mét tÝnh tr¹ng
Em hãy trình bày sự trao đổi khí ở tế bào diễn ra như thế nào ?
Sự trao đổi khí ở tế bào :
-Oxi khuếch tán từ máu vào tế bào
- Cacbonic khuếch tán từ tế bào vào
máu
Em hãy trình bày sự trao đổi khí ở phổi diễn
ra như thế nào ?
Sự trao đổi khí ở phổi :
- Oxi khuếch tán từ phế nan
vào máu
- Cacbonic khuếch tán từ máu
vào phế nan
Thử nhìn đồng hồ và đếm nhịp thở của mình trong 1 phút lúc bình thường ( Thở nhẹ & chậm) và sau khi chạy tại chỗ(Thở mạnh &
gấp).Nhận xét kết quả và giải thích
-Nhận xét kết quả : HS tự làm
- Giải thích : Khi hoạt động, nhu cầu oxi của cơ thể tăng, nên nhịp thở tăng để thỏa mãn
nhu cầu oxi của cơ thể
Khi lao động nặng hay chơi thể thao, nhu cầu trao đổi khí của
cơ thể cao, hoạt động hơ hấp của cơ thể biến đổi thế nào để
đáp ứng như cầu đĩ ?
Hoạt động hơ hấp của cơ thể biến đổi theo hướng vừa tăng nhịp hơ hấp (thở nhanh hơn), vừa tăng dung tích hơ hấp( thở
sâu hơn )
Hơ hấp ở cơ thể người và thỏ cĩ gì giống và khác nhau ?
-Giống nhau: Đều gồm 3 giai đoạn, trao đổi khí
ở phổi và tb theo cơ chế khuếch tán
-Khác nhau : +Ở thỏ :Do bị ép giữa 2 chi trước nên lồng ngực
khơng dãn nở về 2 bên + Ở người : Sự thơng khí ở phổi do nhiều cơ phối hợp và lồng ngực dãn nở về phía 2 bên KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 3Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Bệnh hay tổn thương
hệ hơ hấp : Lao phổi, viêm phổi, ưng thư phổi ….
TR L I Ả LỜI ỜI CÂU H I : ỎI :
Trang 4Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
ra các hậu quả tai hại đó
là gì ?
Bài học hôm nay sẽ
giúp chúng ta tìm hiểu
vấn đề này
Trang 5Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
1/Cần bảo vệ hệ hơ hấp
khỏi các tác nhân cĩ hại :
Trả lời các câu hỏi :
Không khí có
thể bị ô nhiễm và
gây tác hại tới
hoạt động hô hấp
từ những loại tác
nhân nào?
Trang 6Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Những tác nhân gây hại cho hệ hô hấp con người
Bụi Nitơ Oxit
Các chất độc hại
Lưu huỳnh Oxit
Cacbon Oxit
VSV gây bệnh
Trang 7Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
1/Cần bảo vệ hệ hơ hấp khỏi
các tác nhân cĩ hại :
a Các tác nhân gây hại
cho hệ hơ hấp :
Có những tác
nhân nào gây
hại cho hệ hô hấp
con người ?
+ Bụi
+ Chất khí độc : Nitơ
Oxit, Lưu huỳnh Oxit,
Cacbon Oxit, Nicotin
+ Vi sinh vậy gây bệnh
Những tác nhân này gây những bệnh gì cho hệ hơ hấp ?
Gây nên các bệnh :lao phổi,
viêm phổi, ngộ độc, ưng thư
phổi ….
Trang 8Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Bụi :Núi lửa phun, cháy rừng,khai thác than,đá…
Trang 9Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Trang 10Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Lưu huỳnh Oxit, Cacbon Oxit : Khí thải sinh hoạt và cơng nghiệp
Trang 11Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Các chất độc hại Nicotin, nitrôzami : Khĩi thuốc lá
Trong khĩi thuốc lá chứa hơn
4000 loại hố chất Trong đĩ cĩ hơn 200 loại cĩ hại cho sức khoẻ, bao gồm chất gây nghiện và các chất gây độc Người ta chia ra 4 nhĩm chính:
1 Nicotine 2 Monoxit carbon (khí CO) 3 Các phân tử nhỏ trong khĩi thuốc lá 4 Các chất gây ung thư
Khi hút thuốc, chất nhựa trong khĩi thuốc lá sẽ bám vào phổi
như bồ hĩng bám vào ống khĩi nếu hút 10 điếu thuốc lá một ngày, cơ thể của bạn sẽ phải hít vào 105g nhựa mỗi năm.
Liên hệ :
Hậu quả :Giảm hiệu quả lọc sạch khơng khí,
Cĩ thể gây ưng thư phổi
Khĩi thuốc
Trang 12Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Các vi sinh vật gây bệnh :
Khuẩn lao
Trang 13Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Tác nhân
Bụi Nitơ oxit
Lưu huỳnh oxit
Khí thải ơ tơ, xe máy
Khí thải sinh hoạt và cơng nghiệp …
Khí thải SH & CN ,khĩi
thuốc lá …
Khĩi thuốc lá
Khơng khí ở bệnh viện, mơi trường ơ nhiễm…
Tác hại
Gây bệnh bụi phổi
Gây viêm, sưng niêm mạc cq HH, cản trở TĐK, gây chết ở liều cao
Bệnh hơ hấp trầm trọng
hơn
Chiếm chỗ O 2 /máu giảm hiệu quả HH, cĩ
thể gây chết Giảm hiệu quả lọc sạch KK gây ung thư phổi…
Gây bệnh đường dẫn khí và phổi, làm tổn thương hệ HH hoặc gây
chết
Trang 14Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
1/Cần bảo vệ hệ hơ hấp khỏi
các tác nhân cĩ hại :
a Các tác nhân gây hại
cho hệ hơ hấp :
b Biện pháp bảo vệ hệ hơ
hấp tránh tác nhân gây hại
Thảo luận nhóm:
Thảo luận trong bàn - thời gian 1 phút, sau đó đại diện sẽ trình bày kết quả thảo luận
Hãy đề ra các biện
pháp bảo vệ hệ hô hấp
nhằm hạn chế và tránh
các tác nhân có hại?
Trang 15Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
STT Biện pháp
1 Bảo vệ môi trường chung (không vứt rác,
không xả rác bừa bãi…)
2 Môi trường làm việc sạch (Trồng nhiều
cây xanh, thu gom rác,hạn chế sử dụng các thiết bị thải khí độc hại,đảm bảo nơi làm việc có đủ nắng , gió tránh ẩm thấp…)
3 Bảo vệ chính bản thân (Đeo khẩu trang
nơi có nhiều bụi, không hút thuốc lá …)
Đáp Aùn : Thảo luận nhóm :
Các biện pháp tránh tác nhân gây hại
Trang 16Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Đeo khẩu trang nơi có nhiều bụi
Trồng nhiều cây xanh
Khơng hút thuốc lá Thường xuyên dọn vệ sinh
Trang 17Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
2 Đeo khẩu trang nơi
có nhiều bụi
Trang 18Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
1/Cần bảo vệ hệ hơ hấp khỏi
các tác nhân cĩ hại :
a Các tác nhân gây hại
cho hệ hơ hấp :
b Biện pháp bảo vệ hệ hơ
hấp tránh tác nhân gây hại
Các biện pháp bảo vệ
hệ hô hấp nhằm hạn chế và tránh
các tác nhân có hại?
+ Xây dựng mơi
trường trong sạch
+ Khơng hút thuốc lá
+ Đeo khẩu trang khi lao
động ở nơi cĩ nhiều bụi
chia sẽ giáo án - bài
giảng - đề thi- tư liệu giảng dạy :
website:
http://GiaoDuc.WS
Trang 19Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
-Rác thải -Các khu chăn nuơi gia súc -Các xí nghiệp, nơng trường
chế biến ……
-Phun thuốc bảo vệ thực vật
Ở địa phương chúng ta cĩ những tác nhân nào gây hại
cho hệ hơ hấp ?
Em đã làm gì để tham gia bảo
vệ mơi trường trong sạch ở địa
phương, trường, lớp ?
- Không vức rác, xé giấy bừa bãi
- Không khạc nhỗ bừa bãi
- Tham gia trồng cây xanh, làm vệ
sinh…
- Tuyên truyền cho các bạn khác cùng tham gia.
Trang 20Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Các em vừa tìm hiểu các tác nhân cĩ hại cho hơ hấp và biết các biện pháp bảo vệ
hệ hơ hấp Nhưng ngồi bảo vệ chúng ta cần tập luyện để cĩ một hệ hơ hấp khỏe mạnh Vậy để xây dựng phương pháp tập luyện phù hợp và cĩ hiệu quả thì các
em phải làm gì? Chúng ta sẽ tìm hiểu
qua phần tiếp theo
Trang 21Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
a Các tác nhân gây hại
cho hệ hơ hấp :
b Biện pháp bảo vệ hệ hơ
hấp tránh tác nhân gây hại
1/Cần bảo vệ hệ hơ hấp
khỏi các tác nhân cĩ hại :
2/Cần tập luyện để cĩ
hệ hơ hấp khỏe mạnh :
Trang 22Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
• Đọc thơng tin SGK trả lời các
câu hỏi sau:
1 Vì sao luyện tập thể dục, đúng
cách, đều đặn từ bé thì cĩ được
dung tích sống lý tưởng?
2 Vì sao thở sâu, giảm nhịp thở
trong mỗi phút sẽ tăng hiệu quả
Trang 23Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Đáp án :
1 Giải thích vì sao khi tập thể dục thể
thao đúng cách, đều đặn từ bé có thể có
được dung tích sống lí tưởng?
-Dung tích sống phụ thuộc vào dung
tích phổi và dung tích khí cặn Dung
tích phổi phụ thuộcvào dung tích lồng
ngực, mà dung tích lồng ngực phụ thuộc
vào sự phát triển của khung xương sườn
trong độ tuổi phát triển (< 25 tuôi ở
nam, và < 20 tuổi ở nữ) Sau độ tuổi
phát triển sẽ không phát triển thêm
nữa Dung tích khí cặn phụ thuộc vào
khả năng co tối đa của các cơ thở ra ,
các cơ này cần luyện tập đều từ bé
Lượng khí đưa vào qua một lần hít thở bình thường ở người
Lượng khí lưu thông
400 ml
250 ml nằm trong phế nang (khí hữu ích)
150 ml nằm trong đường dẫn khí (khí vô ích)
Trang 24Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Đáp Aùn :
2 Giải thích vì sao sau khi thở sâu và giảm số
nhịp thở trong mỗi phút sẽ làm tăng hiệu quả hô
+ khí vô ích ở khoảng chết:150 ml x18 =2700 ml
+ Khí hữu ích vào tới phế nang:
7200 ml - 2700 ml = 4500 ml
- Nếu người đó thở sâu : 12 nhịp/phút , mỗi nhịp
hít vào 600 ml không khí
+ khí lưu thông/phút: 600ml x 12 = 7200 ml
+ khí vô ích ở khoảng chết:150 ml x12 =1800 ml
+ Khí hữu ích vào tới phế nang:
7200 ml – 1800 ml = 5400 ml
Khi thở sâu và giảm nhịp thở trong mỗi
phút sẽ tăng hiệu quả hô hấp
Trang 25Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
3 Hãy đề ra các biện pháp luyện tập để có thể có một hệ hô hấp khoẻ
Trang 26Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
a Các tác nhân gây hại cho hệ hơ hấp :
b Biện pháp bảo vệ hệ hơ hấp tránh
tác nhân gây hại
1/Cần bảo vệ hệ hơ hấp khỏi
các tác nhân cĩ hại :
2/Cần tập luyện để cĩ hệ hơ
hấp khỏe mạnh :
Cần làm gì để cĩ một hệ hơ hấp khỏe mạnh ?
- Luyện tập thể thao phải vừa
sức, rèn luyện từ từ
Trang 27Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
* Các tác nhân có hại cho đường hô hấp
- Bụi
- Các chất khí độc như : Nitơ ôxit, lưu huỳnh ôxit,
cacbon ôxit, nicôtin,…
- Các vi sinh vật gây bệnh
•I Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại
* Tích cực xây dựng mơi trường sống và làm việc cĩ bầu
khơng khí trong lành ít ơ nhiễm bằng các biện pháp: Trồng cây xanh, khơng vứt rác bừa bãi, khơng hút thuốc lá, đeo khẩu trang chống bụi khi làm vệ sinh hay khi hoạt động ở mơi trường nhiều bụi…
II Cần tập luyện để có một hệ hô hấp khoẻ mạnh
- Cần luyện tập TDTT,phối hợp với tập thở sâu và giảm nhịp thở thường xuyên từ bé thì sẽ cĩ hệ hơ hấp khỏe mạnh
- Luyện tập thể thao phải vừa sức, rèn luyện từ từ
Trang 28Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Chọn đáp án đúng nhất :
A B C D
Câu 1: Chất nào dưới đây có nhiều trong khói thuốc lá?
Lưu huỳnh ôxit Nicôtin
Nitơ ôxit Cả b và c
Trang 29Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
A B C D
Câu 2:Để có hệ hô hấp khỏe mạnh thì :
Cần luyện tập thể thao Tập hít thở sâu
Xây dựng môi trường trong sạch
Trang 30Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
A B C D
Câu 3: Luyện tập thở thường xuyên có
tác dụng :
Tăng số nhịp hô hấp Tăng số cử động hô hấp
Tăng lượng khí lấy vào, tăng hiệu quả hô hấp.
Tăng sự hoạt động của cơ hô hấp
Tăng lượng khí lấy vào, tăng hiệu quả hô hấp.
BÀI
TẬP
TRẮC
NGHIỆM
Trang 31Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
KHI MÔI TRƯỜNG NƯỚC BỊ Ô NHIỄÃM
Trang 32Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
•
và trả lời câu hỏi trong SGK.
+ Trả lời các câu hỏi và làm bài tập 2, 3, 4 tr 73 sgk.
+ Đọc mục :”Em cĩ biết ” + Xem trước và chuẩn bị bài :
Hơ hấp nhân tạo
Trang 33Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Trang 34Tiết 23 – Bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP