Mục đích nghiên cứu đề tài là trên cơ sở cơ sở lý luận về dịch vụ văn hóa và pháp luật về dịch vụ văn hóa kết hợp thực trạng thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa ở tỉnh Quảng Bình, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa nói chung và ở tỉnh Quảng Bình nói riêng.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
…………/………… .…/ …
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
ĐOÀN TUẤN TƢ
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ
VĂN HÓA Ở TỈNH QUẢNG BÌNH
Chuyên ngành: Luật hiến pháp - Luật hành chính
Mã số: 60 38 01 02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2018
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS LÊ THỊ HƯƠNG
Địa điểm: Phòng họp …., Nhà - Hội trường bảo
vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số:… - Đường……… - TP……… Thời gian: vào hồi … giờ … tháng …năm 2018
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia
hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Nhà nước ta là công cụ chủ yếu để thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Quyền lực nhà nước là thống nhất,
có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp Nhà nước quản lý
xã hội bằng pháp luật là phương thức quản lý cơ bản của hầu hết các nhà nước đường đại trên thế giới Bởi pháp luật là công cụ điều chỉnh mang tính quy phạm và tính bắt buộc chung, pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội mang tính phổ biến, điển hình trong hầu hết các lĩnh vực quan trọng của đời sống xã hội, đáp ứng ngày một tốt hơn những nhu cầu, đòi hỏi của mỗi cá nhân cũng như toàn xã hội Tuy nhiên, ở nước ta hiện nay việc triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước còn nhiều tồn tai, hạn chế, kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm, tình trạng thiếu hiểu biết pháp luật, coi thường pháp luật, vi phạm pháp luật diễn ra tương đối phổ biến Do đó, việc đề cao pháp luật, tôn trọng tính tối cao của pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo đảm cho pháp luật được thực hiện nghiêm túc là một yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay
Hòa nhịp với tiến trình đổi mới, cũng như các tỉnh, thành phố khác trong cả nước, Quảng Bình đã và đang ra sức phấn đấu và đạt được được những thành tựu trên các mặt của đời sống chính trị, kinh
tế, văn hóa, xã hội Đặc biệt trong hoạt động dịch vụ văn hóa trên địa bàn tỉnh Quảng Bình đang diễn ra sôi động, góp phần tích cực vào việc tuyền truyền, phổ biến các giá trị tinh hoa văn hóa của Việt Nam đến khắp bạn bè trên thế giới Các sản phẩm sách báo, bằng đĩa và văn hóa phẩm với chủng loại phong phú, đa dạng đã và đang len lỏi đến từng khu phố, cụm dân cư, thôn xóm và bản làng nhằm thỏa mãn nhu cầu đa dạng của nhân dân Đây thực sự là món ăn tinh thần quý giá, nó thẩm thấu sâu vào nếp nghĩ, lối sống và biến thành hành vi của người dân trong lao động, sáng tạo, trong quan hệ cộng đồng và tinh thần yêu nước Bên cạnh đó, các hoạt động văn hóa dưới dạng tham gia dịch vụ như karaoke, vũ trường, cà phê ca nhạc, internet… cũng đang cuốn hút mọi tầng lớp từ thành thị đến nông thôn Loại hình văn hóa này ngày càng phát triển đã kéo theo nhiều nhà cung cấp dịch vụ ở mọi thành phần kinh tế khác nhau tham gia với quy mô
Trang 4hoạt động ngày càng rộng nhằm thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ các giá trị văn hóa của nhân dân và mang lại lợi ích cho nhà cung cấp Các sản phẩm văn hóa thuộc lĩnh vực tinh thần khi được phổ biến sẽ tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tình cảm của con người và làm hình thành nhân cách con người
Trong hoạt động dịch vụ và kinh doanh văn hóa phẩm hiện nay ở nước ta nổi bật lên sự xuất hiện của các loại hàng nhập lậu, hàng giả, hàng cấm, hàng ngoài luồng gây nhức nhối cho các nhà quản lý lĩnh vực văn hóa Sự kiện này còn liên quan đến vấn đề bản quyền tác giả, mà lâu nay nhiều báo chí đã lên tiếng Ví dụ: tranh phố
cổ của họa sĩ Bùi Xuân Phái rất được giá Bỗng xuất hiện một số người chép lại tranh của ông rồi đem bán, nói đây là bản gốc Hiển nhiên là cần phải xử lý về mặt bản quyền tác giả, đồng thời xử lý cả người bán tranh giả nữa Đồ gốm giả cổ của Trung Quốc nhập vào ta, người bán hàng đồ cổ giả cứ đặt giá như đồ cổ thật, thì phải chịu trách nhiệm thế nào?
Xã hội truyền thống Việt Nam là xã hội nông nghiệp, chưa
có truyền thống buôn bán, càng chưa có “văn hóa buôn bán” Nói đến nghề buôn, người ta nghĩ ngay đến chuyện “buôn gian, bán lận” đến
sự trốn thuế đối với nhà nước Nghề kinh doanh văn hóa phẩm cũng diễn ra như vậy
Trên thực tế, việc thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa ở tỉnh Quảng Bình chưa có cơ quan, tổ chức, cá nhân nào nghiên cứu đánh giá một cách bài bản, khoa học, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn để tổng kết, rút kinh nghiệm, cũng như đề ra phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác này
Xuất phát từ tình hình nói trên, học viên chọn đề tài “Thực
hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa ở tỉnh Quảng Bình” làm Luận
văn thạc sỹ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, với mong muốn góp phần nâng cao hiệu quả việc thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa ở tỉnh Quảng Bình
Đề tài trên đây có ý nghĩa thực tiễn cấp bách, nó góp phần tạo ra thói quen phục vụ tận tình, kinh doanh trung thực, lành mạnh, hình thành nên văn hóa dịch vụ và kinh doanh, trước hết là đối với lĩnh vực văn hóa - vẫn được xem là dạng hàng hóa đặc biệt trong nền kinh tế thị trường tại tỉnh Quảng Bình
Trang 52 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Làm thế nào để nâng cao chất lượng, hiệu quả việc thực hiện pháp luật trong hoạt động dịch vụ hóa đã và đang là vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu, nhà quản lý quan tâm nhằm tìm ra những giải pháp tích cực Đến nay đã có một số công trình nghiên cứu ở những cấp độ khác nhau được công bố thể hiện qua sách chuyên khảo, luận văn, bài báo Một
số công trình nghiên cứu tiêu biểu như:
- Giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật của GS.TS
Đinh Văn Mậu (2011), Nhà xuất bản khoa học và kỹ thuật Giáo trình đã cung cấp những kiến thức lý luận cơ bản nhất về nhà nước và pháp luật làm
cơ sở phương pháp luận để nghiên cứu các vấn đề thực tiễn về nhà nước, về quản lý nhà nước về xây dựng, thực hiện pháp luật, đồng thời để nghiên cứu sâu về các khoa học pháp lý, hành chính chuyên ngành
- Giáo trình Quản lý nhà nước về văn hóa của PGS.TS Nguyễn
Văn Tiến (2009), Nhà xuất bản văn hóa Giáo trình đã cung cấp những kiến thức cơ bản về quản lý, quản lý nhà nước về văn hóa, vai trò của công tác quản lý nhà nước về văn hóa
- Luận văn Quản lý nhà nước về văn hóa trên địa bàn quận
Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội của học viên Nguyễn Thị Xuân
Thư, chuyên ngành Quản lý văn hóa, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương (2013-2015) Luận văn này sau khi nghiên cứu tổng quan vai trò của quản lý nhà nước về văn hóa đối với sự phát triển văn hóa - xã hội quận Hai Bà Trưng, bước đầu đánh giá được thực trạng quản lý nhà nước đối với một số lĩnh vực văn hóa để trên
cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về văn hóa ở quận Hai Bà Trưng
Bên cạnh những ấn phẩm, tài liệu khoa học và các nghiên cứu của luận văn cao học chuyên ngành Văn hóa, Quản lý công, Luật thì các bài báo cũng đã đề cập đến vấn đề này như:
- Bài báo trên báo điện tử Vĩnh Phúc về “Tăng cường quản lý
hoạt động văn hóa và kinh doanh dịch vụ văn hóa công cộng” của tác
giả Lê Duyên đã nêu rõ thực trạng công tác quản lý hoạt động văn hóa và dịch vụ văn hóa công công trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc và những nội dung chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Vĩnh Phúc
về thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến hoạt động dịch vụ văn hóa
Dưới góc độ khoa học, các công trình nói trên là hết sức
có giá trị đối với những người đã và đang nghiên cứu về thực
Trang 6hiện pháp luật Tuy nhiên, đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu vấn đề thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa Vì vậy, luận văn là công trình đầu tiên thực hiện đề tài này trong phạm vi một địa phương Tuy vậy, các công trình nghiên cứu nêu trên là nguồn tài liệu quý giá để học viên tham khảo trong việc thực hiện đề tài này
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1 Mục đích
Trên cơ sở cơ sở lý luận về dịch vụ văn hóa và pháp luật
về dịch vụ văn hóa kết hợp thực trạng thực hiện pháp luật về dịch
vụ văn hóa ở tỉnh Quarnng Bình, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa nói chung và ở tỉnh Quảng Bình nói riêng
3.2 Nhiệm vụ
- Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận của thực hiện pháp luật
về dịch vụ văn hóa với tư cách là những phương tiện để đưa pháp luật về dịch vụ văn hóa vào cuộc sống thực tiễn
- Đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa
ở tỉnh Quảng Bình
- Đề xuất các giải pháp nhằm góp phần bảo đảm thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa ở tỉnh Quảng Bình
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa nói chung và thực tiễn thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa ở tỉnh Quảng Bình hiện nay nói riêng, dưới góc độ chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
4.2 Phạm vi nghiên cứu:
Nghiên cứu hệ thống các văn bản qui phạm pháp luật về dịch vụ văn hóa và hoạt động thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa ở tỉnh Quảng Bình Các số liệu, thông tin làm cơ sở được thu thập trong thời gian năm 2010 đến nay
5 Phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật Quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước về dịch vụ văn hóa và thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa
Trang 75.2 Phương pháp nghiên cứu
Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học phù hợp với tính chất và yêu cầu của đề tài như:
+ Phương pháp phân tích: được sử dụng trong luận văn để phân tích các quy định pháp luật tại Chương 1, Chương 2 và Chương
3 Việc phân tích các quy định của pháp luật, các tình huống thực tiễn
có liên quan để làm căn cứ đưa ra các kết luận tại mỗi chương
+ Phương pháp thống kê: được sử dụng trong luận văn để thống kê hành vi vi phạm, chọn lựa những hành vi vi phạm điển hình đối với việc thực hiện kinh doanh dịch vụ văn hóa
+ Phương pháp quy nạp: sử dụng các kết quả nghiên cứu đã công bố để đưa vào luận văn của mình
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Luận văn góp phần tiếp tục làm sáng tỏ về mặt lý luận và thực tiễn thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa nói chung và thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa ở tỉnh Quảng Bình nói riêng Kết quả của việc nghiên cứu là một tài liệu có ý nghĩa tham khảo, ứng dụng trong tổ chức thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa trên địa bàn tỉnh; trong thực hiện quản lý, hướng dẫn nghiệp vụ, kiểm tra công tác đăng ký, quản lý dịch vụ văn hóa của Chính quyền và cá nhân có thẩm quyền ở các cấp
- Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần nhất định trong công tác quản lý, tổ chức thi hành pháp luật về dịch vụ văn hóa của tỉnh; nâng cao ý thức pháp luật của người dân trong việc tuân thủ, thi hành và sử dụng pháp luật dịch vụ văn hóa
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục Nội dung chính của luận văn bao gồm 2 chương cụ thể như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận của thực hiện pháp luật về dịch vụ
văn hóa
Chương 2: Thực trạng và giải pháp bảo đảm thực hiện pháp
luật về dịch vụ văn hóa ở tỉnh Quảng Bình
Trang 8Chương 1:
CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
VỀ DỊCH VỤ VĂN HÓA
1.1 Quan niệm dịch vụ văn hóa và pháp luật về dịch vụ văn hóa
1.1.1 Quan niệm về dịch vụ văn hóa
1.1.1.1 Văn hóa
Văn hoá thường được quan niệm một cách hình tượng như một thiên nhiên thứ hai - thiên nhiên nhân tạo Ẩn dụ này đã được rộng rãi các nhà khoa học chấp nhận, bao hàm trong nó hai nghĩa cơ bản:
Tóm lại, các định nghĩa về văn hóa hiện nay rất đa dạng, mỗi định nghĩa đề cập đến những dạng thức hoặc những lĩnh vực khác nhau trong văn hóa Dựa trên các định nghĩa đã nêu để xác định một khái niệm văn hóa nhằm thuận tiện cho việc thu thập và phân tích dự liệu khi nghiên cứu luận văn, theo quan điểm của tác giả, dưới góc độ
pháp luật văn hóa là sản phẩm của con người được tạo ra trong quá
trình lao động (từ lao động trí óc đến lao động chân tay), được chi phối bởi môi trường (môi tự nhiên và xã hội) xung quanh và tính cách của từng tộc người Nhờ có văn hóa mà con người trở nên khác biệt so với các loài động vật khác; và do được chi phối bởi môi trường xung quanh và tính cách tộc người nên văn hóa ở mỗi tộc người sẽ có những đặc trưng riêng
1.1.1.2 Dịch vụ văn hóa
Cơ bản có 9 dạng dịch vụ văn hóa như sau:
a) Hoạt động nghệ thuật biểu diễn
b) Hoạt động điện ảnh và kinh doanh băng đĩa hình
c) Hoạt động mỹ thuật
d) Hoạt động đào tạo cán bộ văn hoá nghệ thuật
e) Hoạt động bảo tồn, bảo tàng
f) Hoạt động lễ hội truyền thống
g) Hoạt động nhà văn hoá, Trung tâm VHTT
h) Hoạt động bảo hộ bản quyền tác giả
i) Hoạt động xuất bản
1.1.1.3 Đặc điểm của dịch vụ văn hóa
Trang 91.1.2 Pháp luật về dịch vụ văn hóa
1.1.2.1 Khái niệm và đặc điểm pháp luật về dịch vụ văn hóa
Từ cơ sở lý luận trên, tác giả đƣa ra quan điểm cho rằng: Pháp
luật về dịch vụ văn hóa là hệ thống các quy tắc xử sự do Nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện để điều chỉnh các quan hệ trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ văn hóa
1.1.2.2 Đối tượng điều chỉnh của pháp luật về dịch vụ văn hóa
Đối tƣợng điều chỉnh của pháp luật là những quan hệ xã hội trong một lĩnh vực của đời sống xã hội hoặc những nhóm quan hệ xã hội có tính chất giống nhau, gần gũi với nhau do một ngành luật điều chỉnh
1.2 Thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa
1.2.1 Khái niệm
Từ phân tích trên có thể khái quát: Thực hiện pháp luật là
quá trình hoạt động có mục đích làm cho các quy định của pháp luật
đi vào cuộc sống và trở thành những hoạt động thực tế, hợp pháp của các chủ thể pháp luật
Trên nền các khái niệm: Văn hóa, dịch vụ văn hóa, pháp luật
về dịch vụ văn hóa có thể hiểu: Thực hiện pháp luật về dịch vụ văn
hóa là hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật
về thực hiện đăng ký, quản lý dịch vụ văn hóa đi vào cuộc sống, góp phần xây dựng, phát triển nền văn hóa và đảm bảo sự quản lý của nhà nước
- Thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa phải là xử sự của các chủ thể có năng lực hành vi pháp luật, tức là xử sự của chủ thể
có khả năng bằng hành vi của chính mình xác lập và thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý của mình
Nhƣ trên đã nói, pháp luật về dịch vụ văn hóa chỉ có thể điều chỉnh xử sự của các chủ thể có khả năng nhận thức, với các chủ thể không có khả năng nhận thức thì các quy định của pháp luật hoàn toàn vô tác dụng Song không phải tất cả các chủ thể có khả năng nhận thức đều có thể đƣợc coi là có năng lực hành vi pháp luật, một chủ thể cụ thể chỉ có thể đƣợc coi là có năng lực hành vi pháp luật khi có đủ những điều kiện nhất định Điều kiện này là khác nhau đối với các loại chủ thể khác nhau Đối với chủ thể là tổ chức thì sẽ có năng lực hành vi pháp luật từ khi nó đƣợc thành lập hoặc đƣợc công nhận Còn đối với chủ thể là cá nhân thì điều kiện đó là độ tuổi và khả năng nhận thức của chủ thể
Trang 101.2.2 Đặc điểm của thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa
Thứ nhất, về chủ thể thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa Thứ hai, về phạm vi thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa Thứ ba, về khách thể của thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa
1.2.3 Vai trò của thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa
Một là, thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa góp phần tích cực đưa pháp luật vào đời sống thực tiễn, thúc đẩy giá trị văn hóa tinh thần phát triển theo đúng quan điểm, đường lối chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước
Hai là, thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa góp phần ngăn ngừa và hạn chế các vi phạm pháp luật, giải quyết kịp thời những vi phạm pháp luật, tăng cường pháp chế trong hoạt động dịch
vụ văn hóa
Ba là, thông qua thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa góp phổ biến, giáo dục pháp luật, xây dựng thói quen, ý thức của công dân sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật
1.2.4 Nội dung của thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa
1.2.4.1 Ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành pháp luật về dịch vụ văn hóa
Pháp luật về dịch vụ văn hóa sau khi được các cơ quan có thẩm quyền ban hành không phải ngay lập tức được tổ chức thực hiện, thi hành ngay mà cần phải có những văn bản hướng dẫn thi hành Từ luật/pháp lệnh đến nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành luật/pháp lệnh, trên cơ sở đó, các cơ quan đơn vị, bộ, ban ngành tiếp tục có những văn bản chỉ đạo, quy định chi tiết hướng dẫn thi hành pháp luật (văn bản quy phạm pháp luật và văn bản cá biệt) trong phạm vi mình quản lý đảm bảo pháp luật được hiểu rõ và thực thi phù hợp với điều kiện, tình hình của đơn vị, địa phương Đối với pháp luật về dịch vụ văn hóa cũng vậy, sau khi các văn bản pháp luật
ra đời, Bộ Tư pháp và rất nhiều cơ quan liên quan (Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch, Bộ Tài chính ), các tỉnh, thành trong cả nước căn cứ các quy định để ban hành văn bản quy định chi tiết để hướng dẫn thi hành nhằm đảm bảo các quy định của pháp luật được hiểu và thực thi một cách thống nhất từ trung ương đến địa phương, đây chính là một khâu quan trọng trong việc thực hiện pháp luật nói chung và pháp luật về dịch vụ văn hóa nói riêng Tuy nhiên, việc ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành (dù là văn bản cá biệt hay văn bản quy phạm
Trang 11pháp luật) đều cần tuân theo một quy trình luật định, có như vậy, các văn bản ban hành mới đảm bảo được tính hợp pháp và có giá trị thực thi trên thực tế Hiện nay quy trình này được quy định cụ thể trong pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật, các văn bản pháp luật quy định về nhiệm vụ, thẩm quyền của các cơ quan ở trung ương
1.2.4.5 Thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật về dịch
mà pháp luật cho phép), ở hình thức này các chủ thể pháp luật có thể thực hiện hoặc không thực hiện quyền được pháp luật cho phép theo
ý chí của mình; Áp dụng pháp luật là một hình thức thực hiện pháp
luật, trong đó nhà nước thông qua các cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc nhà chức trách tổ chức cho các chủ thể pháp luật thực hiện những quy định của pháp luật, hoặc tự mình căn cứ vào những quy định của pháp luật để tạo ra các quyết định làm phát sinh, thay đổi, đình chỉ hoặc chấm dứt những quan hệ pháp luật cụ thể
Trang 121.3 Các điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa
1.3.1 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về dịch vụ văn hóa
Bản thân pháp luật sinh ra là để điều chỉnh các quan hệ xã hội, là cơ sở để các chủ thể thực hiện pháp luật Song chính các mặt, các khía cạnh khác nhau của chuẩn mực pháp luật cũng có ảnh hưởng nhất định đến hoạt động thực hiện pháp luật Người dân thực hiện pháp luật tốt hơn với một hệ thống pháp luật toàn diện (hệ thống pháp luật phải có khả năng đáp ứng được đầy đủ nhu cầu điều chỉnh pháp luật trên các lĩnh vực quan trọng), đồng bộ ( không được chồng chéo, không được mâu thuẫn với nhau) và phù hợp (nội dung của thực hiện pháp luật luôn có sự tương quan với trình độ phát triển kinh
tế xã hội của đất nước) Có thể nói pháp luật là đời sống xã hội được khái quát hóa và nâng lên thành luật thông qua hoạt động lý trí và ý chí của con người Do vậy sự thống nhất, toàn diện, đồng bộ, phù hợp của các văn bản pháp luật, đặc biệt là các đạo luật là vô cùng quan trọng, đảm bảo cho hiệu quả của việc thực hiện pháp luật Trong thực tiễn xây dựng pháp luật ở nước ta, nhiều văn bản pháp luật được ban hành (thậm chí ngay cả hiến pháp ) chưa phù hợp với qui luật phát triển khách quan của xã hội, chưa đồng bộ và thống nhất Có khi nhiều văn bản pháp luật vừa ban hành đã phải sửa đổi,
bổ sung, thậm chí phải được thay thế bằng văn bản khác, vì nếu để nguyên không những không thực hiện được trong thực tế mà còn gây thiệt hại cho đất nước
1.3.2 Điều kiện chính trị, kinh tế, xã hội
- Chính trị
Pluật nói chung, pháp luật về dịch vụ văn hóa nói riêng là sản phẩm của Nhà nước, do đó luôn chịu sự đác động, chi phối bởi chủ chương, đường lối của giai cấp cầm quyền, phản ánh bản chất chính trị của kiểu Nhà nước đó
Thực tế pháp luật về dịch vụ văn hóa Việt Nam cũng chịu sự quản lý, điều hành của Đảng Cộng sản Việt Nam Việc luật hóa các chủ chương, đường lối của Đảng là cơ sở bảo đảm thực hiện các quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân và duy trì sự ổn định, phát triển của xã hội Pháp luật về dịch vụ văn hóa qua các thời kỳ thể hiện sự tiến bộ, hoàn thiện cả về kỹ thuật lập pháp đến nội dung điều chỉnh, trên cơ sở phù hợp với đường lối chỉ đạo của Đảng
Trang 13Ngoài ra tính chất, mức độ của nền dân chủ xã hội cũng ảnh hưởng quan trọng đến hoạt động thực hiện pháp luật Trong điều kiện xã hội có nền dân chủ rộng rãi, các tầng lớp xã hội có thể thẳng thắn, công khai bày tỏ ý kiến, quan điểm, nguyện vọng của mình đối với các vấn đề pháp luật và các cơ quan pháp luật, sẵn sàng lên tiếng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình Ngược lại, trong điều kiện xã hội thiếu dân chủ, thông tin nghèo nàn, bầu không khí chính trị ngột ngạt, gò bó thì các công dân không dám bày tỏ những suy nghĩ thật của mình, không dám đòi hỏi công lý vì tâm lý lo lắng, e ngại
- Tình hình phát triển kinh tế xã hội
Pháp luật là sự phản ánh sự phát triển kinh tế- xã hội của mỗi quốc gia Vì vậy pháp luật về dịch vụ văn hóa luôn chịu chi phối, tác động tích cực hoặc ngược lại từ sự phát triển của nền kinh tế- xã hội đất nước Điều kiện kinh tế- xã hội phát triển, là điều kiện đảm bảo Nhà nước bổ sung, đưa ra các yêu cầu cao hơn từ hoạt động quản lý, thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa được đầy đủ, hoàn thiện và văn minh hơn
1.3.3 Tổ chức bộ máy, cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn lực tài chính phục vụ hoạt động thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa
Đồng thời phải có nguồn kinh phí đảm bảo thực hiện các nội dung khác của thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa như: Thực hiện công tác tuyên truyền bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác văn hóa, đặc biệt là tập huấn, bồi dưỡng, triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện phần mềm đăng ký kinh doanh và quản lý dịch vụ văn hóa trực tuyến được hiệu qua
1.3.4 Trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm công tác văn hóa
Yếu tố con người luôn là trung tâm, quyết định sự thành công hay thất bại của hoạt động cụ thể Trong thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa cũng vậy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là chủ thể đặc biệt tham gia vào các hình thức của thực hiện pháp luật
và là chủ thể duy nhất của hoạt động áp dụng pháp luật Do đó trình
độ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ công chức, viên chức chính là yếu tố quyết định hiệu quả của thực hiện pháp luật về dịch vụ văn hóa