Nghiên cứu phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở việt nam (tt)

Đóng góp của luận án Luận án đã trình bày khái quát tổng quan các công trình nghiên cứu về phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp sản xuấ

GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1 Lý do chọn đề tài

Thức ăn chăn nuôi là nhân tố mắt xích quan trọng để phát triển ngành chăn nuôi, vốn đang được coi là giải pháp đảm bảo an ninh lương thực trên toàn thế giới Thị trường thức ăn chăn nuôi trên thế giới có nhiều biến động tuy nhiên vẫn giữ xu hướng tăng Tại Việt Nam nhu cầu thức ăn chăn nuôi luôn đạt mức tăng khoảng 10%/năm xấp xỉ 18-20 triệu tấn/năm Dự kiến đến năm 2020, quy mô có thể đạt 25-26 triệu tấn/năm Tuy nhiên hoạt động sản xuất trong nước hiện nay gần như không đáp ứng được nhu cầu nội địa Điều đó cho thấy thị trường thức ăn chăn nuôi của Việt Nam là một thị trường nhiều tiềm năng

Xác định giá bán sản phẩm hợp lý nhằm mang lại hiệu quả cao cho hoạt động kinh doanh là một trong những vấn đề quan trọng của quản trị doanh nghiệp Khi đưa ra các quyết định về giá, nhà quản trị dựa trên nhiều nguồn thông tin khác nhau với các chiến lược định giá khác nhau, tuy nhiên không thể phủ nhận vai trò của thông tin về chi phí Xét về hiệu quả kinh tế, giá bán sản phẩm phải bù đắp chi phí và tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp Thậm chí, đối với các doanh nghiệp phải chấp nhận ở mức giá bán niêm yết trên thị trường, thông tin chi phí vẫn là quan trọng đối với việc xác định mức giá bán thực tế Chính vì vậy việc vận hành hệ thống kế toán quản trị nhằm cung cấp thông tin chi phí trong việc định giá sản phẩm là vấn đề cốt lõi để duy trì và phát triển doanh nghiệp

Tại các nước phát triển trên thế giới các doanh nghiệp đã xây dựng và sử dụng hệ thống kế toán quản trị chi phí, cung cấp thông tin hữu ích trong việc định giá sản phẩm Tuy nhiên tại Việt Nam, các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi mới chỉ tập trung vào kế toán tài chính để cung cấp thông tin chi phí phục vụ cho việc định giá sản phẩm Hệ thống kế toán này không thể cung cấp các thông tin chi phí phù hợp, kịp thời và tin cậy cho việc ra các quyết định về giá sản phẩm

Do đó các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi sẽ khó đứng vững trong môi trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại thế giới như Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)

Vận dụng phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi là một vấn đề then chốt trong việc giúp nhà quản trị đưa ra các quyết định đúng đắn Là cơ sở để các doanh nghiệp vừa có thể đưa các sản phẩm ra thị trường với giá bán hợp lý, vừa có nguồn ngân sách đầu tư cho hoạt động nghiên cứu phát triển sản phẩm mới, lựa chọn các biện pháp marketing phù hợp, từ đó tạo ra nhiều lợi nhuận cho doanh nghiệp Nhận thấy tầm quan trọng của việc nghiên cứu phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiêp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam bao gồm định giá sản phẩm bán ra thị trường bên ngoài và định giá sản phẩm chuyển nhượng nội bộ bên trong doanh nghiệp do vậy tác giả lựa chọn đề tài: “

Nghiên cứu phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam” làm đề tài luận án

của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu

(1) Nghiên cứu phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam bao gồm định giá bán sản phẩm ra ngoài và định giá sản phẩm chuyển nhượng nội bộ

(2) Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng tới phương pháp định giá sản phẩm trên cơ sở chi phí trong các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam (3) Khuyến nghị một số giải pháp hoàn thiện phương pháp kế toán quản trị chi phí trong định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam

3 Câu hỏi nghiên cứu

(1) Phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm gồm định giá sản phẩm bán ra thị trường và định giá sản phẩm chuyển nhượng nội bộ trong các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam là gì?

(2) Các nhân tố nào ảnh hưởng tới phương pháp định giá trên cơ sở chi phí trong các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Viêt Nam và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đó tới phương pháp định giá trên cơ sở chi phí ?

(3) Các giải pháp hoàn thiện phương pháp kế toán quản trị chi phí trong định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam là gì?

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu:

Luận án tổng hợp, hệ thống hóa lý luận về phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm Bao gồm xác định giá bán sản phẩm ra thị trường bên ngoài, giá sản phẩm chuyển nhượng nội bộ và các nhân tố ảnh hưởng đến phương pháp định giá trên cơ sở chi phí Giá chuyển nhượng quốc tế không được nghiên cứu trong đề tài này

Phạm vi nghiên cứu:

Về phạm vi không gian:

Nghiên cứu này lựa chọn các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam bao gồm các doanh nghiệp trong nước và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Trong các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi tác giả chỉ nghiên cứu về thức ăn chăn nuôi cho gia súc và gia cầm, thức ăn thủy sản không thuộc phạm vi nghiên cứu trong đề tài này

Về phạm vi thời gian: Nghiên cứu này sử dụng số liệu của các doanh nghiệp

chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam từ năm 2014 đến 2016

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp nghiên cứu định lượng để phục vụ cho quá trình nghiên cứu

Nghiên cứu định tính được thực hiện gồm quan sát thực địa, nghiên cứu trường hợp điển hình và phỏng vấn bán cấu trúc

Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua phát phiếu khảo sát để thu thập dữ liệu gồm hai giai đoạn Giai đoạn một là nghiên cứu thử nghiệm (khảo sát thử) và giai đoạn hai là nghiên cứu đại trà trên diện rộng

5 Đóng góp của luận án

Luận án đã trình bày khái quát tổng quan các công trình nghiên cứu về phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp sản xuất trong cả hai trường hợp định giá sản phẩm bán ra thị trường ngoài

và định giá sản phẩm chuyển nhượng nội bộ

Luận án đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về phương pháp kế toán

quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp sản xuất Đồng thời luận án đã phản ánh và làm rõ thực trạng vận dung phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam Xác định được các nhân tố có ảnh hưởng đến phương pháp định giá trên cơ sở chi phí trong các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam đó là quy mô doanh nghiệp, thị phần, mức độ ảnh hưởng trong việc xác định giá bán và thông tin chi phí

Trên cơ sở định hướng phát triển ngành chế biến thức ăn chăn nuôi và phương hướng hoàn thiện phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi, luận án đã đưa ra hai nhóm giải pháp cho hai nhóm doanh nghiệp là các doanh nghiệp có quy mô lớn và doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ

6 Kết cấu của luận án

Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu về phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp

Chương 2: Cơ sở lý luận về phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp sản xuất

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 4: Thực trạng vận dụng phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam Chương 5: Phương phướng và giải pháp hoàn thiện phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG VIỆC ĐỊNH GIÁ SẢN PHẨM TẠI

CÁC DOANH NGHIỆP

1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu ở nước ngoài

1.1.1 Muc tiêu định giá và chiến lược định giá

Trong mỗi giai đoạn mỗi tình huống, hoàn cảnh khác nhau, doanh nghiệp sẽ đưa

ra các mục tiêu định giá là khác nhau Để có thể thực hiện được các mục tiêu định giá

doanh nghiệp cần có những chiến lược định giá phù hợp với từng mục tiêu đó

Có khá nhiều bài nghiên cứu trên thế giới viết về các chiến lược định giá sản phẩm Nghiên cứu của Avlonitis và Indounas (2005) về các doanh nghiệp chỉ ra rằng các chiến lược định giá được chia thành ba nhóm chính: định giá trên cơ sở chi phí, định giá trên cơ sở cạnh tranh và định giá trên cơ sở nhu cầu

1.1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến phương pháp định giá trên cơ sở chi phí

Qua việc tổng quan các công trình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến phương pháp định giá trên cơ sở chi phí, tác giả xác định được có các nhân tố sau: đặc điểm phẩm (sản phẩm sản xuất theo yêu cầu hay sản phẩm sản xuất hàng loạt), ngành kinh doanh, quy mô doanh nghiệp, thông tin chi phí, thông tin khách hàng, thông tin đối thủ cạnh tranh, mức độ cạnh tranh, mức độ ảnh hưởng trong việc xác định giá bán, chiến lược kinh doanh, thị phần

1.1.3 Các công trình nghiên cứu vận dụng phương pháp kế toán quản trị chi phí trong định giá sản phẩm bán ra ngoài

Phương pháp chi phí biến đổi và chi phí đầy đủ

Hall và Hitch (1939) là những người đầu tiên thực hiện nghiên cứu về các công ty ở Anh sử dụng chi phí như là cơ sở để ra quyết định về giá bán Nghiên cứu này chỉ ra rằng khoảng 80% doanh nghiệp trong cuộc khảo sát sử dụng phương pháp định giá trên cơ sở chi phí, chỉ có một số ít các công ty định giá bán theo doanh thu cận biên và chi phí biên như mô hình tối đa hóa lợi nhuận trong kinh tế Các công ty trong mẫu khảo sát cho biết họ định giá bán dựa trên chi phí đầy đủ và cộng thêm một tỷ suất lợi nhuận mong muốn

Một nghiên cứu sau đó là nghiên cứu về giá bán của Skinner (1970) Nghiên cứu

này một lần nữa khẳng định sự chiếm ưu thế của phương pháp định giá trên cơ sở chi phí trong các doanh nghiệp với 70% số doanh nghiệp được hỏi khẳng định sử dụng phương pháp định giá này

Govindarajan và Anthony (1983) đã khảo sát trên 500 công ty công nghiệp lấy

từ Fortune 1000 để tìm hiểu các công ty sử dụng chi phí như thế nào trong việc định giá bán sản phẩm Trong số 505 phiếu trả lời có 83% công ty thường sử dụng phương pháp định giá trên cơ sở chi phí đầy đủ và 17% công ty sử dụng phương pháp định giá trên cơ sở chi phí biến đổi

Nghiên cứu của Huda Al-Hussari (2006) đã khảo sát 1000 doanh nghiệp trong ngành chế biến thực phẩm và các ngành công nghiệp khác của Anh Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng khi định giá dựa trên chi phí thì thông tin chi phí biến đổi

được các nhà quản trị sử dụng nhiều hơn bởi vì sử dụng các thông tin chi phí đầy đủ

có thể dẫn đến những sai lầm tốn kém

Phương pháp chi phí theo hoạt động ( Activity- Based- Costing)

Shim và Sudit (1995) kết luận rằng phương pháp định giá trên cơ sở chi phí đầy đủ đòi hỏi phải phân bổ chi phí chung được sử dụng thường xuyên, do đó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân bổ chi phí chung hợp lý

Qua các phân tích trên, tác giả nhận thấy phần lớn các doanh nghiệp trên thế giới có xu hướng sử dụng các phương pháp định giá sản phẩm dựa trên chi phí đầy

đủ Trong một môi trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh đã có sự thay đổi trong việc sử dụng thông tin chi phí để xác định giá bán sản phẩm đó là từ định giá dựa trên chi phí đầy đủ sang định giá dựa trên chi phí biến đổi hoặc theo giá thị trường

1.1.4 Các công trình nghiên cứu vận dụng phương pháp kế toán quản trị chi phí trong việc định giá sản phẩm chuyển nhượng nội bộ

Hirshleifer (1956) là người đầu tiên đã công thức hóa “vấn đề” giá chuyển nhượng trong kinh tế khi cho rằng giá thị trường là giá chuyển nhượng đúng chỉ khi hàng hóa chuyển giao được sản xuất trong thị trường có tính cạnh tranh hoàn hảo

Giá chuyển nhượng trên cơ sở chi phí biến đổi và chi phí đầy đủ

Nick W McGaughey (1997) đã nghiên cứu về phương pháp định giá chuyển nhượng trong hai ngành công nghiệp được lựa chọn là điện tử và hóa chất trong các công ty ở Mỹ có hoạt động trong nước và ngoài nước Mỹ Phương pháp giá chuyển nhượng phổ biến nhất được sử dụng trong các công ty hóa chất là giá thị trường và phương pháp định giá trên cơ sở chi phí Phương pháp định giá chuyển nhượng được sử dụng nhiều nhất trong các công ty các công ty điện tử là giá thị trường, giá thị trường trừ chi phí bán, và định giá trên cơ sở chi phí sản xuất đầy

đủ Có 56% công ty hóa chất sử dụng phương pháp định hướng chi phí, trong khi

có khoảng 46% công ty điện tử sử dụng phương pháp này

1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước

1.2.1 Các công trình nghiên cứu vận dụng phương pháp kế toán quản trị chi phí trong định giá bán sản phẩm ra ngoài

Tác giả Trần Thị Dự (2013) chỉ ra rằng tất cả các doanh nghiệp chế biến thức

ăn chăn nuôi được khảo sát đều xác giá phí sản phẩm sản xuất theo phương pháp chi phí đầy đủ và chưa có doanh nghiệp nào áp dụng phương pháp ABC Tác giả Đào Thúy Hà (2015) trong nghiên cứu của mình về các doanh nghiệp sản xuất thép

ở Việt Nam cũng đã trình bày về việc sử dụng thông tin chi phí trong việc định giá

sản phẩm bán ra bên ngoài Tuy nhiên nghiên cứu mới chỉ đề cập đến vấn đề này một cách khái quát, không đi sâu vào việc phân tích phương pháp định giá trên cơ

Từ tổng quan các công trình nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam tác giả tìm thấy khoảng trống cho nghiên cứu của mình đó là tìm hiểu phương pháp kế toán quản trị chi phí trong định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam bao gồm phương pháp định giá sản phẩm bán ra ngoài và phương pháp định giá sản phẩm chuyển nhượng nội bộ Đồng thời tác giả tìm hiểu các nhân tố ảnh hướng tới phương pháp định giá trên cơ sở chi phí trong các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam và đo lường các nhân tố này

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Chương 1 đã trình bày tổng quan về các công trình nghiên cứu liên quan đến việc vận dụng phương pháp kế toán quản trị chi phí trong định giá sản phẩm tại các doanh nghiệp trên thế giới và tại Việt Nam về các vấn đề như mục tiêu và chiến lược định giá sản phẩm, các phương pháp định giá sản phẩm, mức độ sử dụng thông tin chi phí trong định giá sản phẩm, các nhân tố ảnh hưởng đến phương pháp

định giá trên cơ sở chi phí

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ

TRONG VIỆC ĐỊNH GIÁ SẢN PHẨM TRONG CÁC

DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 2.1 Bản chất kế toán quản trị chi phí và hệ thống phương pháp kế toán quản trị chi phí

2.1.1 Bản chất kế toán quản trị chi phí

Kế toán quản trị chi phí là một bộ phận của kế toán quản trị nhằm cung cấp

thông tin chi phí phục vụ nhu cầu quản trị doanh nghiệp

Kế toán quản trị chi phí cung cấp thông tin chi phí phục vụ quản trị doanh nghiệp và kế toán quản trị chi phí cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chi phí và đo lường hiệu suất Kế toán quản trị chi phí cung cấp thông tin thích hợp cho nhà quản trị trong các quyết định ngắn hạn và dài hạn và có ảnh hưởng đến chiến lược hoạt động của tổ chức

2.1.2 Phân loại chi phí

Với mục đích định giá sản phẩm, tác giả phân loại chi phí theo mối quan hệ chi phí và mức độ hoạt động

 Chi phí biến đổi

 Chi phí cố định

Các phương pháp tách chi phí hỗn hợp:

Phương pháp phân tích chi phí bằng đồ thị phân tán

Phương pháp cực đại - cực tiểu

Phương pháp bình phương bé nhất

2.1.3 Hệ thống phương pháp kế toán quản trị chi phí

Phương pháp chi phí biến đổi

Phương pháp chi phí biến đổi giúp nhà quản trị tập trung vào sản phẩm tiêu thụ để tạo ra lợi nhuận, thay vì cố gắng tăng sản xuất để tồn kho và ứ đọng vốn Tuy nhiên phương pháp này, lại không tuân thủ tốt nguyên tắc “doanh thu phù hợp chi phí”

Phương pháp chi phí đầy đủ

Trong nhiều trường hợp phương pháp chi phí đầy đủ được sử dụng để cung cấp thông tin chi phí cho nhà quản trị Tuy nhiên, nếu cơ sở phân bổ chi phí không chính xác có thể dẫn đến quyết định sai lầm của nhà quản trị, và thường phương pháp này phục vụ báo cáo tài chính

Phương pháp chi phí theo hoạt động (ABC)

Phương pháp ABC thể hiện ở ba điểm: Chi phí sản xuất và ngoài sản xuất đều được phân bổ vào sản phẩm nhưng chỉ dựa trên quan hệ nhân-quả; một số chi phí không được tính vào chi phí sản phẩm; nhiều chi phí chung được sử dụng, mỗi chi phí này đều được phân bổ vào sản phẩm và các đối tượng phân bổ chi phí khác mà

sử dụng phương pháp đo lường hoạt động riêng

2.2 Tổng quan chung về định giá sản phẩm trong doanh nghiệp

2.2.1 Định giá theo quan điểm của lý thuyết kinh tế

- Cạnh tranh hoàn hảo

- Độc quyền

2.2.2 Định giá theo quan điểm của marketing

- Mục tiêu định giá

- Chiến lược định giá

2.2.3 Định giá theo quan điểm của kế toán

Theo quan điểm kế toán, đối với các doanh nghiệp chấp nhận giá sẽ định giá theo quan điểm thị trường, còn các doanh nghiệp thiết lập giá sẽ định giá theo quan điểm chi phí Và tùy thuộc vào khung thời gian của việc ra quyết định, định giá theo quan điểm chi phí sẽ gồm toàn bộ chi phí hay chỉ quan tâm đến chi phí gia tăng (chi phí biến đổi)

Theo tác giả có nhiều phương pháp định giá sản phẩm gồm phương pháp định giá sản phẩm trên cơ sở chi phí, định giá sản phẩm dựa trên sự cạnh tranh và định giá dựa trên nhu cầu Trong đó hầu hết các doanh nghiệp sử dụng phương pháp định sản phẩm trên cơ sở chi phí Trong khi đó mức độ vận dụng các phương pháp định giá sản phẩm dựa trên cạnh tranh và dựa trên nhu cầu là ít Bởi vì hầu hết các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc xác định nhu cầu khách hàng và các doanh nghiệp tin tưởng rằng phương pháp định giá trên cơ sở chi phí có thể bù đắp chi phí đồng thời có thể đưa ra mức giá cạnh tranh nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng hiện tại đồng thời thu hút khách hàng mới Do đó định giá bán sản phẩm dựa trên cơ sở chi phí là một trong những phương pháp quan trọng và phổ biến hiện nay Hơn thế nữa, định giá trên cơ sở chi phí được dựa trên quan điểm là chi phí là điểm khởi đầu cho việc định giá Giá bán sản phẩm của doanh nghiệp trước tiên phải bù đắp được chi phí để sau đó tạo lợi nhuận

2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến phương pháp định giá trên cơ sở chi phí

- Sự cạnh tranh trong môi trường kinh doanh

- Thị phần

- Quy mô doanh nghiệp

- Ngành kinh doanh

- Đặc điểm sản phẩm

- Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp

- Thông tin chi phí

- Mức độ ảnh hưởng trong việc định giá bán

2.4 Định giá sản phẩm trên cơ sở chi phí tại các doanh nghiệp sản xuất

2.4.1 Các phương pháp định giá sản phẩm trên cơ sở chi phí

Giá theo chi phí cộng thêm được tính theo công thức:

(Nguồn: tác giả tổng hợp)

Chi phí nền để thiết lập giá bán khác nhau tùy thuộc vào phương pháp xác định chi phí được sử dụng Chi phí nền có thể là tổng chi phí, chi phí sản xuất hay chi phí biến đổi Tỷ lệ cộng thêm khác nhau cho các sản phẩm khác nhau phụ thuộc vào môi trường, vị thế cạnh tranh và cầu sản phẩm

Theo tác giả, chi phí nền phụ thuộc vào phương pháp xác định chi phí được

sử dụng và tỷ lệ phần tiền cộng thêm dựa trên chi phí nền Tỷ lệ cộng thêm có thể xây dựng cho từng sản phẩm, cho nhóm sản phẩm hoặc toàn doanh nghiệp, và nó

có thể được xây dựng bằng phương pháp thống kê kinh nghiệm hay bằng phương pháp phân tích kinh tế kỹ thuật từ phần trăm chi phí hoặc vốn đầu tư

- Phương pháp định giá sản phẩm trên cơ sở chi phí biến đổi

- Phương pháp định giá sản phẩm trên cơ sở chi phí đầy đủ

- Phương pháp định giá sản phẩm trên cơ sở chi phí theo hoạt động

2.4.2 Định giá sản phẩm bán ra bên ngoài trên cơ sở chi phí

2.4.2.1 Định giá sản phẩm đối với các doanh nghiệp chấp nhận giá

 Doanh nghiệp chấp nhận giá đối mặt với quyết định giá sản phẩm trong

ngắn hạn

Theo quan điểm tác giả chi phí biến đổi là cơ sở quan trọng để ra quyết định

về giá thực của sản phẩm (bị chi phối bởi giá thị trường, nhưng DN sẽ điều tiết giá thực thông qua các chính sách bán hàng) và cơ cấu mặt hàng, sản lượng tiêu thụ trong điều kiện phải chấp nhận giá và điều kiện nguồn lực có hạn

 Doanh nghiệp chấp nhận giá đối mặt với quyết định giá sản phẩm trong dài hạn

Theo tác giả, khi ra quyết định về giá sản phẩm trong dài hạn tại các công ty chấp nhận giá, nhà quản trị sử dụng thông tin chi phí đầy đủ Từ đó, xác định được sản phẩm mang lại lợi nhuận và sản phẩm không mang lại lợi nhuận để đảm bảo rằng chỉ có các sản phẩm có lợi nhuận được sản xuất và tiêu thụ

2.4.2.2 Định giá sản phẩm đối với các doanh nghiệp thiết lập giá

 Doanh nghiệp thiếp lập giá đối mặt với quyết định giá sản phẩm trong ngắn hạn

Quyết định giá ngắn hạn dựa trên cơ sở chi phí phụ thuộc vào sự có sẵn của công suất nguồn lực hoạt động Các quyết định cơ cấu sản phẩm ngắn hạn cũng cần đến chi phí phát sinh trong ngắn hạn Nếu công suất bị giới hạn trong ngắn hạn, các nhà quản trị có thể sử dụng lãi góp trên đơn vị của công suất giới hạn như

là tiêu chuẩn để xếp hạng sản phẩm trong kế hoạch sản xuất Vì vậy bản chất của thông tin về chi phí cần thiết cho các quyết định định giá và cơ cấu sản phẩm tùy thuộc vào khoảng thời gian được xem xét Trong ngắn hạn, chi phí biến đổi là thông tin phù hợp để ra các quyết định giả đối với công ty thiết lập giá

 Doanh nghiệp thiết lập giá đối mặt với quyết định giá sản phẩm trong dài hạn

Trong dài hạn, các doanh nghiệp vẫn thiết lập giá theo phương pháp giá trên

cơ sở chi phí với chi phí nền là chi phí đầy đủ Nhờ có khả năng định giá trên thị trường nên nhà quản trị thường điều chỉnh mức giá bán thông qua các chính sách chiết khấu để giải phóng hàng tồn kho, tối ưu hóa công suất máy móc thiết bị thay

vì áp dụng một cách cứng nhắc một giá cố định dựa trên chi phí đầy đủ.…

2.4.3 Định giá sản phẩm chuyển nhƣợng nội bộ trên cơ sở chi phí

Khái niệm giá chuyển nhượng nội bộ

Giá sản phẩm chuyển nhượng là giá tính cho sản phẩm sản xuất bởi một bộ phận này và chuyển nhượng cho một bộ phận khác trong cùng một tổ chức Giá chuyển nhượng ảnh hưởng đến doanh thu của bộ phận bán và chi phí của bộ phận mua

Các phương pháp định giá sản phẩm chuyển nhượng nội bộ trên cơ sở chi phí:

- Phương pháp định giá sản phẩm chuyển nhượng nội bộ trên cơ sở chi phí biến đổi

- Phương pháp định giá sản phẩm chuyển nhượng nội bộ trên cơ sở chi phí đầy đủ

huống quản trị cụ thể

Chương 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Sơ đồ 3.1: Quy trình nghiên cứu 3.1 Nghiên cứu định tính

Phương pháp nghiên cứu định tính gồm quan sát thực địa, nghiên cứu trường hợp điển hình và phỏng vấn bán cấu trúc Kết quả nghiên cứu định tính giúp:

Tác giả khảo sát bốn công ty chế biến thức ăn chăn nuôi ở Việt Nam là Công

ty cổ phần tập đoàn Dabaco, Công ty cổ phần thức ăn chăn nuôi C.P, Công ty TNHH Vimark, Công ty cổ phần phát triển công nghệ nông thôn (RTD) Đây là bốn công ty thuộc 2 nhóm doanh nghiệp có quy mô lớn và doanh nghiệp có quy

mô vừa và nhỏ

Tổng quan nghiên cứu

Khoảng trống nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu

Multi Regresson

Kiểm định các giả thuyết

Thảo luận kết quả nghiên cứu, khuyến nghị và kết luận