Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế

Luận văn được hoàn thành với mục tiêu nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư XDCB từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Hương Thủy trong giai đoạn tới nhằm hướng tới việc thực hiện các mục tiêu phát triển KT-XH của thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng và cấp huyện trên cả nước nói chung.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

…………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THANH LÂM

QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN

TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN

THỊ XÃ HƯƠNG THỦY, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 08 34 04 03 TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2018

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS ĐẶNG THỊ HÀ

Phản biện 1: PGS TS Lê Chi Mai

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Việt Nam đang trên tiến trình trở thành một nước công nghiệp vào năm 2020 theo chủ trương của Đảng Những năm vừa qua, với nguồn vốn đầu tư cho xây dựng cơ bản luôn chiếm phần lớn trên tổng GDP cả nước, đã có hàng nghìn dự án đầu tư được triển khai thực hiện trên các lĩnh vực: quy hoạch, xây dựng,…

Hoạt động quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước có vai trò quyết định trong việc tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế, là nhân tố quan trọng làm thay đổi chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương, góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển kinh tế đất nước theo hướng CNH - HĐH

Việc quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế luôn được chú trọng Các cấp chính quyền và các đơn vị liên quan đã có nhiều nỗ lực trong việc triển khai thực hiện cơ chế chính sách chung, cải tiến quy trình, thủ tục thực hiện và quản lý đầu tư xây dựng cơ bản, tăng cường công tác cấp phát vốn và kiểm tra, kiểm soát Những nỗ lực không mệt mỏi đó đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại địa phương Thực trạng quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế trong thời gian qua đã đạt được những thành công nhất định, nhiều công trình đầu tư về hạ tầng, giao thông ngày càng hoàn thiện, các công trình trường học, bệnh viện, chợ… được chú trọng đầu tư mang lại cho địa phương bộ mặt mới khang trang hơn, thúc đẩy sự tăng trưởng kinh

tế Tuy nhiên, bên cạnh những đó thì hoạt động quản lý đầu tư xây dựng cơ bản vẫn còn nhiều tồn tại, như: Công trình đầu tư dàn trải, kéo dài nhiều năm, vượt ra ngoài giới hạn được quy định; Áp dụng các văn bản pháp luật chưa có sự linh hoạt làm cho đầu tư kém hiệu quả, nợ đọng trong đầu tư tăng cao; Công tác kiểm soát còn lỏng

2

khiến cho các hiện tượng tiêu cực còn khá phổ biến trong xây dựng

cơ bản làm ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công trình, gây thất thoát, lãng phí lớn đang là vấn đề được quan tâm sâu sắc trong xã hội; Việc chưa thông hiểu, khúc mắc về quy định, chồng chéo về quy định pháp luật xảy ra ở tất cả các khâu từ chuẩn bị đầu tư dự án cho đến quyết toán công trình Trình độ của cán bộ công chức trong hoạt động quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản vẫn còn thấp;

Đã có những đề tài ở các cấp khác nhau của các nhà nghiên cứu

về lĩnh vực vốn đầu tư xây dựng cơ bản như nghiên cứu về hiệu quả

sử dụng vốn XDCB, quản lý nhà nước về vốn XDCB, nói chung và

ở một số địa phương nhưng chưa có đề tài nào nghiên cứu về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước đối với địa bàn thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế

Từ những phân tích ở trên, tác giả cho rằng việc triển khai nghiên cứu đề tài luận văn thạc sĩ quản lý công: "Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế” là cần thiết và có ý nghĩa cả về mặt lý luận và thực tiễn

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn Vấn đề nghiên cứu QLNN về vốn đầu tư XDCB đã được các nhà nghiên cứu thể hiện ở một số công trình nghiên cứu sau:

- Nguyễn Huy Chí (2016): Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước ở Việt Nam, Luận án Tiến

sĩ quản lý công, Học viện Hành chính quốc gia;

- Lê Xuân Kinh (1999): Tăng cường quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước ở tỉnh Nghệ An, Luận văn Thạc

sĩ quản lý kinh tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh;

- Phan Trọng Nghĩa (2014): Quản lý nhà nước vốn xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố Huế giai đoạn 2010 – 2013, Luận văn thạc sĩ quản lý công, Học viện Hành chính quốc gia;

3

- Nguyễn Văn Đông (2015): Quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nước tại tỉnh Quảng Bình, Luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng, Học viện hành chính quốc gia;

- Nguyễn Huy Chí (2011), Tăng cường quản lý nhà nước đối với dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước, Tạp chí Quản lý nhà nước số 186 Tháng 7 năm 2011, tr 43-44;

- Nguyễn Huy Chí (2016), Thực trạng đầu tư xây dựng cơ bản

từ vốn ngân sách nhà nước ở Việt Nam, Tạp chí Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương số kỳ 2 – Tháng 4 năm 2016; tr 34-36

Các đề tài nghiên cứu trên đã đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về ĐTXD đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của đất nước Một số nghiên cứu đã có giá trị nhất định trong việc hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật về ĐTXD Các công trình khoa học trên đã được công bố

là những tài liệu tham khảo có giá trị cho việc nghiên cứu và viết luận văn này

3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở lý luận về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước, luận văn đánh thực trạng quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN của thị xã Hương Thủy và đề ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý vốn XDCB từ NSNN

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục đích nghiên cứu trên, đề tài có những nhiệm

vụ nghiên cứu sau:

- Làm rõ cơ sở lý luận về hoạt động quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước, trong đó tập trung vào: Khái niệm, đặc điểm, đối tượng điều chỉnh, phương pháp điều chỉnh, nội dung điều chỉnh; đồng thời phân tích rõ vai trò và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý vốn đầu tư XDCB từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng và cấp huyện trên cả nước nói chung;

- Khái quát tình trạng về quản lý vốn đầu tư XDCB từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các hoạt động quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Hường Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, vận dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lênin để nghiên cứu cơ sở khoa học về quản lý vốn đầu tư XDCB từ ngân sách nhà nước

Ngoài ra, đề tài còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như phương pháp tổng hợp thực tế, hỏi ý kiến chuyên gia, nghiên cứu tài liệu và các phương pháp thống kê khác (bảng biểu, so sánh, phân tích nhân tố ảnh hưởng,…) để nghiên cứu giữa lý luận và thực tiễn về quản lý vốn đầu tư XDCB từ ngân sách nhà nước nói chung

và đặc thù của thị xã Hương Thủy nói riêng, từ đó đề ra những giải pháp, kiến nghị giúp nâng cao hiệu quản quản lý vốn đầu tư XDCB

từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Hương Thủy

7 Ý nghĩa luận và thực tiễn

Từ cơ sở khoa học về quản lý vốn đầu tư XDCB từ ngân sách nhà nước đã được hệ thống hóa sẽ là nguồn tài liệu có ích cho các

sẽ làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản

lý nhà nước đối với vốn đầu tư XDCB từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Hương Thủy trong giai đoạn tới nhằm hướng tới việc thực hiện các mục tiêu phát triển KT-XH của thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế nói riêng và cấp huyện trên cả nước nói chung

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các tài liệu tham khảo

và phụ lục, nội dung luận văn gồm có:

Chương 1: Cơ sở lý luận thực tiễn về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Chương 2: Thực trạng quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế

Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý vốn đầu

tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế

Theo Nghị định 385-HĐBT ngày 7 tháng 11 năm 1990 của Hội đồng Bộ trưởng về việc sửa đổi, bổ sung, thay thế Điều lệ quản lý XDCB đã ban hành kèm theo Nghị định 232/NĐ-CP ngày 6/6/1981 thì “Vốn đầu tư xây dựng cơ bản là toàn bộ chi phí đã bỏ ra để đạt được mục đích đầu tư bao gồm: chi phí cho việc khảo sát quy hoạch xây dựng, chi phí chuẩn bị đầu tư, chi phí thiết kế và xây dựng, chi phí mua sắm, lắp đặt máy móc, thiết bị và các chi phí khác được ghi trong tổng dự toán” [23, tr.2]

1.1.2 Đặc trưng của vốn xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

- Vốn XDCB từ nguồn NSNN được phân bổ cho các hoạt động XDCB thường phụ thuộc vào quan điểm phát triển ở từng thời kỳ và

sự ưu tiên phát triển ở từng hạng mục công trình (liên quan đến cơ cấu phân bổ vốn từ nguồn NS cho các loại hoạt động, trong đó có hoạt động XDCB)

1.1.3 Vai trò của vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Vốn XDCB từ nguồn NSNN là điều kiện tiền đề cho một nền kinh tế phát triển nhanh, bền vững và nó đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển KT – XH của mỗi quốc gia và địa phương Thứ nhất, vai trò cân đối nền kinh tế

7

Thứ hai, vai trò thực hiện chính sách xã hội

Thứ ba, vai trò thu hút mọi nguồn vốn đầu tư khác

Thứ tư, vai trò định hướng phát triển nền kinh tế, ổn định chính trị

Thứ năm, vai trò kiểm tra của NSNN:

Tóm lại, vốn XDCB từ nguồn NSNN có vai trò to lớn, là động lực, là chìa khóa của sự tăng trưởng, phát triển kinh tế, ổn định chính trị, đảm bảo an sinh xã hội

1.2 Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.1 Khái niệm và đặc điểm của quản lý vốn xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước

Quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN là tổng thể các biện pháp, công cụ, cách thức mà nhà nước tác động vào quá trình hình thành (huy động), phân phối (cấp phát) và sử dụng vốn từ NSNN để đạt các mục tiêu kinh tế- xã hội đề ra trong từng giai đoạn

Từ khái niệm nêu trên có thể rút ra một số đặc điểm của quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN như sau:

1.2.2 Sự cần thiết phải quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn NSNN là hoạt động sử dụng NSNN để đầu tư nhằm tạo ra hạ tầng kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân, đóng vai trò hết sức quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia

1.2.3 Nội dung quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Quản lý vốn đầu tư XDCB từ ngân sách nhà nước là sự tác động liên tục, có tổ chức, định hướng, mục tiêu vào quá trình đầu tư xây dựng cơ bản bằng một hệ thống đồng bộ các biện pháp kinh tế - xã hội, tổ chức kỹ thuật và các biện pháp khác nhằm đạt được kết quả

và hiệu quả đầu tư cao nhất với số vốn bỏ ra thấp nhất

8

1.2.3.1 Xây dựng, ban hành, hướng dẫn, thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.3.2 Bộ máy quản lý nhà nước về vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2.3.3 Tổ chức thực hiện quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách cấp huyện

1.2.3.4 Thanh tra, kiểm tra giám sát về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.4 Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.4.1 Sử dụng vốn đầu tư đúng mục đích là tiêu chí định hướng đánh giá hiệu quả quản lý vốn đầu tư XDCB

Theo tiêu chí này, khi đánh giá việc sử dụng vốn đúng mục đích

có thể sử dụng các chỉ tiêu định tính và định lượng sau đây:

1.2.4.2 Hệ số huy động tài sản cố định (TSCĐ)

Hệ số huy động TSCĐ là tỷ lệ % so sánh giữa giá trị TSCĐ được hình thành từ vốn đầu tư trong năm so với tổng mức vốn đầu tư trong năm:

1.2.4.3 Chỉ tiêu cơ cấu thành phần của vốn đầu tư xây dựng

cơ bản

Tổng mức vốn đầu tư XDCB gồm có các thành phần: xây lắp, thiết bị, giải phóng mặt bằng, tư vấn đầu tư xây dựng và chi phí khác Chỉ tiêu cơ cấu thành phần vốn đầu tư là tỷ trọng (%) từng thành phần vốn đầu tư (chi phí xây lắp, chi phí thiết bị, chi phí giải phóng mặt bằng, chi phí tư vấn đầu tư xây dựng, chi phí khác) trong tổng mức vốn đầu tư

1.2.3.4 Chỉ tiêu đánh giá về hiệu quả kinh tế xã hội

- Mức đóng góp cho ngân sách (các khoản nộp vào ngân sách như thuế doanh thu, thuế đất…)

1.2.5 Nhân tố ảnh hưởng đến quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.5.1 Nhóm nhân tố khách quan

9

Một là, môi trường tự nhiên

Hai là, môi trường kinh tế xã hội

Ba là, cơ chế chính sách và các quy định của nhà nước

1.2.5.2 Nhóm nhân tố chủ quan

Một là, công tác tổ chức quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản Hai là, tổ chức khai thác, sử dụng các đối tượng đầu tư hoàn thành

Ba là, công tác quy hoạch và kế hoạch hoá đầu tư

1.3 Kinh nghiệm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của một số địa phương và bài học rút ra cho thị

xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế

1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương

1.3.1.1 Kinh nghiệm từ thành phố Đà Nẵng

Thành phố Đà Nẵng được biết đến về thành tích cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực quản lý trên tất cả lĩnh vực, trong

đó nổi bật là công tác quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản

1.3.1.2 Kinh nghiệm từ thành phố Huế

Thành phố Huế là địa phương có thành tích về cải cách hành chính, nâng cao năng lực quản lý nhà nước nhiều mặt, nhiều lĩnh vực trong đó có quản lý vốn đầu tư XDCB

1.3.1.3 Kinh nghiệm từ huyện Phú Vang

Trong những năm gần đây, huyện Phú Vang có những thành tựu nhất định trong công tác quản lý vốn đầu tư XDCB đã được UBND tỉnh tuyên dương, yêu cầu các địa phương lân cận tham khảo học tập Qua quá trình trao đổi thông tin, có thể thấy được một số kinh nghiệm của huyện Phú Vang

1.3.2 Bài học kinh nghiệm rút ra cho thị xã Hương Thủy

Từ những kinh nghiệm thực tiễn ở trên, có thể tóm tắt những bài học cho quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN

10

Tiểu kết chương 1

Vốn đầu tư XDCB từ NSNN là tiền đề tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật, cơ sở hạ tầng, thu hút các nguồn vốn đầu tư khác nhằm đảm bảo tăng trưởng, phát triển kinh tế địa phương và đất nước Hiện nay, đất nước ta nói chung, Thừa Thiên Huế và thị xã Hương Thủy nói riêng đang bước vào thời kỳ CNH-HĐH một cách mạnh mẽ, do đó, quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN có một vai trò hết sức quan trọng trong quá trình phát triển đất nước nói chung và địa phương nói riêng

Ở nước ta, hiện tượng thất thoát và lãng phí trong đầu tư XDCB đang là vấn đề nhức nhối Do đó, việc quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN cần được quan tâm một cách đúng đắn Thông qua quyền hạn của mình, Nhà nước cần thiết lập một hành lang pháp lý rõ ràng, môi trường đầu tư thông thoáng, thuận lợi, minh bạch để thu hút các nhà đầu tư và quản lý chặt chẽ vốn đầu tư XDCB từ NSNN nhằm tạo ra nhiều công trình có chất lượng cao, có hiệu quả nhưng không lãng phí tài lực, vật lực góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội

11

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ

HƯƠNG THỦY, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

2.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội thị xã Hương Thủy

Hương Thủy là thị xã nằm ở cửa ngõ phía Đông Nam của thành phố Huế, có tổng diện tích tự nhiên 456,02 km2, có tọa độ 16o29' vĩ bắc, 107o41 kinh đông Phía Đông Nam giáp Huyện Phú Lộc; phía Tây Bắc giáp Thành phố Huế, Thị xã Hương Trà; phía Tây Nam giáp huyện A Lưới; phía Nam giáp huyện Nam Đông; phía Bắc giáp huyện Phú Vang

Ảnh 2.1 Bản đồ Vị trí địa lý thị xã Hương Thủy (Nguồn: Cổng thông tin điện tử Thừa Thiên Huế)