Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình

Luận văn có mục đích chung là Xây dựng căn cứ khoa học về quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình để từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện QLNN về ngân sách tại địa bàn huyện.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

TẠI HUYỆN LỆ THỦY, TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong công trình nghiên cứu khoa học này là độc lập và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Thừa Thiên Huế, ngày 19 tháng 09 năm 2018

Học viên

Nguyễn Đình Hoành

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám đốc, Khoa Sau đại học,

và Quý thầy cô giáo ở Học viện Hành chính Quốc gia; Quý thầy cô giáo ở Cơ sở Học viện Hành chính khu vực miền Trung đã tạo điều kiện, giúp đỡ và tận tình truyền đạt kiến thức cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn thạc sĩ

Tôi xin chân thành cảm ơn PGS TS Trang Thị Tuyết đã khuyến khích, tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, góp ý cho tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã chia sẽ, quan tâm, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Xin chân thành cảm ơn!

Học viên Nguyễn Đình Hoành

MỤC LỤC Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Lời cám ơn

Mục lục

Danh mục viết tắt

Danh mục các biểu bảng, biểu đồ sơ đồ

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NUỚC VÀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN 8

1.1 Ngân sách Nhà nước 8

1.1.1 Khái niệm ngân sách Nhà nước 8

1.1.2 Đặc điểm của ngân sách nhà nước 8

1.1.3 Chức năng của ngân sách nhà nước trong nền kinh tế thị trường 9

1.1.4 Vai trò của ngân sách nhà nước trong nền kinh tế thị trường [18] 9

1.1.5 Hệ thống ngân sách nhà nước 12

1.1.6 Phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước 13

1.2 Quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện 16

1.2.1 Khái niệm quản lý ngân sách cấp huyện 16

1.2.2 Sự cần thiết phải tăng cường quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện 16 1.2.3 Nguyên tắc cơ bản và nội dung về quản lý ngân sách nhà nước, quản lý ngân sách cấp huyện 17

1.2.4 Những nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách huyện 26 1.3 Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước của một số huyện 34

1.3.1 Kinh nghiệm trong công tác thanh tra, kiểm tra ngân sách nhà nước tại thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa 34 1.3.2 Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình 35

1.3.3 Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước của huyện Thái Thụy, tỉnh

Thái Bình 37

1.3.4 Bài học kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước cho huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình 38

Tiểu kết chương 1 41

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN LỆ THỦY, TỈNH QUẢNG BÌNH 42

2.1 Đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội có ảnh hưởng đến quản lý ngân sách nhà nước huyện Lệ Thủy 42

2.1.1 Điều kiện tự nhiên của huyện 42

2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện 44

2.2 Tổ chức bộ máy quản lý ngân sách huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình 47

2.2.1 Chức năng, nhiệm vụ của bộ máy ngân sách nhà nước cấp huyện 47

2.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của bộ máy quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện 47 2.2.3 Mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống tài chính huyện 50

2.3 Thực trạng công tác quản lý ngân sách huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2015 – 2017 52

2.3.1 Quy định phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, tỷ lệ phần trăm phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách giai đoạn 2015 - 2017 52

2.3.2 Công tác lập, quyết định, phân bổ và giao dự toán ngân sách 56

2.3.3 Công tác chấp hành dự toán ngân sách nhà nước 63

2.3.4 Công tác quyết toán ngân sách huyện Lệ Thủy 81

2.3.5 Công tác thanh tra, kiểm tra ngân sách nhà nước 83

2.4 Đánh giá về công tác quản lý ngân sách huyện Lệ Thủy - tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2015-2017 84

2.4.1 Những kết quả đạt được 84

2.4.2 Một số hạn chế 87

2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế 91

Tiểu kết chương 2 94

Chương 3 GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH TẠI HUYỆN LỆ THỦY, TỈNH QUẢNG BÌNH 95

3.1 Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội huyện Lệ Thủy đến năm 2022 95

3.1.1 Mục tiêu, phương hướng và nhiệm vụ tổng quát 95

3.1.2 Định hướng quản lý ngân sách nhà nước huyện Lệ Thủy 96

3.1.2.1 Quan điểm, mục tiêu quản lý ngân sách nhà nước huyện Lệ Thủy 96

3.2 Các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách huyện Lệ Thủy giai đoạn 2018 -2025 100

3.2.1 Giải pháp chung 100

3.2.2 Giải pháp cụ thể 101

3.3 Kiến nghị 111

3.3.1 Đối với Quốc hội và Chính phủ 111

3.3.2 Đối với Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình 115

3.3.3 Đối với đảng bộ huyện Lệ Thủy 117

Tiểu kết chương 3 120

KẾT LUẬN 121 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Một số chỉ tiêu kinh tế xã hội huyện Lệ Thủy giai đoạn 2011 - 2015 45 Bảng 2.2: Tỷ lệ điều tiết các khoản thu cho các cấp ngân sách 54 Bảng 2.3 Tổng hợp dự toán thu NSNN trên địa bàn huyện Lệ Thủy giai đoạn 2015-2017 58 Bảng 2.4: Tổng hợp dự toán chi NSNN trên địa bàn huyện Lệ Thủy giai đoạn 2015-2017 61 Bảng 2.5: Tổng hợp quyết toán thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn huyện Lệ Thủy giai đoạn 2015-2017 66 Bảng 2.6: Cơ cấu nguồn thu ngân sách huyện giai đoạn 2015-2017 69 Bảng 2.7: Tình hình thực hiện chi ngân sách huyện giai đoạn 2015-2017 73 Bảng 2.8: Cơ cấu chi ngân sách huyện giai đoạn 2015-2017 77 Bảng 2.9: Cân đối thực hiện thu chi ngân sách huyện giai đoạn 2015-2017 80

DANH MỤC HÌNH , CÁC SƠ ĐỒ VÀ BIỂU ĐỒ

Hình 2.1: Bản đồ hành chính tỉnh Quảng Bình 42

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ hệ thống NSNN Việt Nam 12

Sơ đồ 2.1 Mối quan hệ giữa các cơ quan trong hệ thống tài chính huyện 52

Biểu đồ 2.1 Tỷ trọng các ngành huyện Lệ Thủy năm 2015 45

Biểu đồ 2.2: Cơ cấu thu ngân sách huyện giai đoạn 2015-2017 70

Biểu đồ 2.3: Cơ cấu chi ngân sách huyện giai đoạn 2015-2017 78

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn

Ngân sách Nhà nước (NSNN) là một công cụ chính sách tài chính quan trọng của một quốc gia, là một khâu trọng yếu trong điều tiết nền kinh tế vĩ mô nền kinh tế Hoạt động của NSNN được thể hiện qua việc huy động, phân bổ nguồn lực hợp lý, đảm bảo cân đối thu chi, thực hiện công bằng xã hội, từ đó thúc đẩy nhanh việc phát triển kinh tế

Ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách các cấp chính quyền địa phương trong đó ngân sách huyện là một bộ phận cấu thành nên ngân sách Nhà nước, ra đời, tồn tại và phát triển cùng với sự tồn tại phát triển của hệ thống ngân sách Nhà nước Ngân sách huyện là cấp ngân sách trung gian giữa cấp ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh, thành phố và ngân sách cấp xã, phường, thị trấn

Vai trò của ngân sách huyện là quản lý và phân phối lại nguồn tài chính của địa phương nhận lại từ ngân sách cấp trên hoặc từ nguồn thu được điều tiết theo quy định phát sinh trên địa bàn, để chính quyền các cấp ở địa phương thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trong quá trình quản lý kinh tế - xã hội, An ninh quốc phòng Luật ngân sách Nhà nước năm 2015 là cơ sở pháp lý cơ bản để

tổ chức quản lý ngân sách Nhà nước nói chung và ngân sách huyện nói riêng nhằm phục vụ cho công cuộc đổi mới đất nước

Tăng cường quản lý ngân sách Nhà nước, đổi mới công tác quản lý thu- chi ngân sách sẽ tạo điều kiện tăng thu ngân sách và sử dụng ngân sách tiết kiệm, có hiệu quả hơn, nhằm đạt được mục tiêu công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân

Huyện Lệ Thủy là huyện thuần nông của tỉnh Quảng Bình, kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp Nguồn thu trên địa bàn còn hạn chế, công tác quản lý ngân sách của huyện đã góp phần quan trọng vào thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Bình Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện công

2

tác quản lý ngân sách nhà nước huyện vẫn tồn tại một số hạn chế cần khắc phục như việc lập dự toán ngân sách nhà nước vẫn chưa sát với thực tế; trong quá trình thực hiện quản lý thu, chi NSNN vẫn còn thất thoát do chưa bao quát hết các nguồn thu và khoản chi, chưa có quan điểm xử lý rõ ràng về các khoản chi sai quy định của Nhà nước hoặc chưa tập trung đúng mức về quản lý chi NSNN; công tác thanh tra, kiểm tra còn mang nặng tính hình thức Trước tình hình đó, vấn đề đặt ra trong công tác quản lý ngân sách huyện càng trở nên cấp bách, do vậy tác giả đã lựa chọn đề tài: "Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình" làm đề tài tốt nghiệp luận văn Quản lý công

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Việc nghiên cứu quản lý ngân sách nhà nước ở nước ta trong những năm qua có rất nhiều các công trình nghiên cứu các nhà khoa học, các cơ quan trung ương và địa phương như:

- “Hoàn thiện phân cấp quản lý thu chi ngân sách Nhà nước đối với chính quyền địa phương qua thực tiễn khảo sát tại tỉnh Quảng Trị” (2007), luận văn thạc sỹ của tác giả Trần Thị Hồng Hạnh đã trình bày việc thực hiện phân cấp thu chi NSNN đối với chính quyền địa phương, khảo sát và đánh giá thực tiển công tác này tại tỉnh Quảng Trị, từ đó đã đề ra các nhóm giải pháp hoàn thiện

- “Hoàn thiện quản lý thu thuế của Nhà nước nhằm tăng cường sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp (nghiên cứu tình huống của Hà Nội)” (2009), Luận án tiến sỹ kinh tế, trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Nguyễn Thị Lệ Thúy

“Giải pháp tăng cường nguồn thu ngân sách trên địa bàn thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh” luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Lan Anh (2010) đã

đề cập đến thực trạng về thu NSNN tại thành phố Bắc Ninh và đưa ra các giải pháp nhằm tăng thu ngân sách trên địa bàn thành phố

- Tài liệu “Quản lý chi tiêu công”, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia -

3

Sự thật, Hà Nội năm 2011 của PGS.TS Lê Chi Mai đã góp phần đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, tìm hiểu trong lĩnh vực chi tiêu công với những nội dung cơ bản phục vụ cho công tác quản lý

- Luận án tiến sĩ “nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tỉnh An Giang giai đoạn 2011-2015 và tầm nhìn đến 2020” của tác giả Tô Thiện Hiền, Đại học ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh, năm 2012 Luận văn đã làm sáng tỏ các lý luận về quản lý ngân sách nhà nước, cùng với đó là chỉ ra những hạn chế, tồn tại trong công tác phân cấp quản lý ngân sách nhà nước, trong việc thực hiện quy trình ngân sách nhà nước, trong thanh tra, kiểm tra Đồng thời chỉ rõ nguyên nhân để từ đó đề xuất các biện pháp khắc phục những hạn chế đó

- Luận văn thạc sỹ “Giải pháp tăng cường quản lý ngân sách nhà nước huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang” của tác giả Lê Ngọc Tiền, Trường đại học kinh tế và quản trị kinh doanh Đại học Thái Nguyên, năm 2012 Luận văn đã nêu lên những bất cập trong khâu lập và phân bổ dự toán; tình trạng thu, chi vẫn còn thất thoát; công tác quyết toán chưa được quan tâm đúng mức, đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách còn hạn chế về chuyên môn nên dẫn đến nhiều sai sót trong quá trình quản lý ngân sách

- Vũ Văn Cương, PGD trung tâm tư vấn PL-HLU (2012), “Đánh giá thực trạng lập, chấp hành, quyết toán NSNN và phương hướng hoàn thiện” Bài viết

đã nêu lên được những ưu điểm, nhược điểm pháp luật về việc lập, chấp hành và quyết toán ngân sách nhà nước Từ đó đưa ra phương hướng và các giải pháp hoàn thiện pháp luật lập, chấp hành và quyết toán NSNN

- “Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách Nhà nước trên địa bàn thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ” luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Hoàng Thị Ánh Tuyết (2014) Luận văn đề xuất một số giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý thu, chi NSNN trên địa bàn, phù hợp với yêu cầu thực tiễn tại thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ

lý thu NSNN tại quận Đống Đa từ năm 2012 đến 2014 Bên cạnh đó tác giả đã

đề xuất một số quan điểm và giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện quản lý thu NSNN của quận Đống Đa

- “Quản lý thu ngân sách nhà nước tài thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa” (2017), luận văn Thạc sĩ Tài chính – Ngân hàng tại Học viện Hành chính Quốc gia của tác giả Nguyễn Hồng Đức Luận văn đã hệ thống hóa lý luận cơ bản về NSNN, thu NSNN và quản lý thu NSNN Đồng thời phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thu NSNN tại thành phố Nha Trang từ năm 2014 đến năm 2016 và chỉ ra những vấn đề bất cập cần xử lý Cuối cùng tác giả đề xuất hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý thu NSNN tại thành phố Nha Trang, tỉnh KhánhHòa

Tuy nhiên, cho đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu về vấn đề “Quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình”, chỉ có báo cáo của huyện về tình hình thu, chi ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Điều đó cho thấy việc nghiên cứu đề tài này là vấn đề mới đang đặt ra, vừa khó khăn, đòi hỏi phải nghiên cứu những điều kiện đặc thù của huyện để công tác quản lý ngân sách nhà nước huyện được tốt hơn

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích: Luận văn có mục đích chung là Xây dựng căn cứ khoa học

về quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình để từ đó đề

- Phân tích đánh giá về thực trạng quản lý NSNN huyện Lệ Thủy Từ đó rút ra những hạn chế và phân tích những hạn chế trong quản lý NSNN huyện Lệ Thủy

- Dự báo những định hướng và đề xuất một số giải pháp về quản lý NSNN huyện Lệ Thủy trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu Quản lý ngân sách nhà nước của huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu nội dung toàn diện của Quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện Trong đó Chủ thể Quản lý là chính quyền cấp huyện (Cụ thể là chính quyền huyện Lệ Thủy); Với các nội dung quản

lý ngân sách chủ yếu đó là: Lập dự toán ngân sách huyện, chấp hành dự toán

6

ngân sách huyện, quyết toán ngân sách huyện, kiểm tra thanh tra ngân sách huyện

- Phạm vi về thời gian: Từ năm 2015 đến năm 2017

- Phạm vi về không gian: Tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Luận văn vận dụng các nguyên lý của Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử trong quá trình nghiên cứu, bám sát các đường lối chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh…để tổng hợp đánh giá một cách toàn diện nhất

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn trình bày hệ thống hóa và làm rỏ một số vấn đề cơ bản cơ bản

về công tác quản lý NSNN cấp huyện, sự cần thiết phải tăng cường quản lý công tác thu – chi, quyết toán, thanh tra, kiểm tra NSNN cấp huyện đó là: Làm rỏ nội dung toàn diện quản lý NSNN cấp huyện, xây dựng các nguyên tắc cơ bản và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến NSNN cấp huyện

6.1 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn hoàn thiện có thể trở thành tài liệu tham khảo cho các cán bộ quản lý nhà nước ở cấp huyện Đặc biệt là cán bộ làm công tác quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện

7

Luận văn hoàn thiện có thể trở thành tài liệu tham khảo cho giảng dạy và nghiên cứu của giáo viên và sinh viên trong các trường đại học thuộc khối kinh

tế và chuyên ngành liên quan

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục các tài liệu, chữ viết tắt; danh mục các bảng; danh mục các hình vẽ, đồ thị; mở đầu; kết luận; tài liệu tham khảo; phụ lục; nội dung của luận văn kết cấu gồm 3 chương đó là:

Chương 1: Cơ sở khoa học về ngân sách nhà nước và quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý ngân sách nhà nước huyện Lệ Thủy,

tỉnh Quảng Bình Chương 3: Phương hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý ngân

sách huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình

8

Chương 1

CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NUỚC

VÀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN

1.1 Ngân sách Nhà nước

1.1.1 Khái niệm ngân sách Nhà nước

Theo Luật NSNN 83/2015/QH13 đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 25/06/2015, cho rằng: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước" [1]

1.1.2 Đặc điểm của ngân sách nhà nước

NSNN vừa là nguồn lực để nuôi dưỡng bộ máy Nhà nước, vừa là công cụ hữu hiệu để Nhà nước quản lý, điều tiết nền kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội nên có những đặc điểm chính sau:

- Thứ nhất, việc tạo lập và sử dụng quỹ NSNN luôn gắn liền với quyền lực kinh tế - chính trị của Nhà nước, được Nhà nước tiến hành trên cơ sở những luật lệ nhất định

- Thứ hai, NSNN luôn gắn chặt với sở hữu Nhà nước và luôn chứa đựng lợi ích chung, lợi ích công cộng

- Thứ ba, NSNN là một bản dự toán thu chi Các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm lập NSNN và đề ra các thông số quan trọng có liên quan đến chính sách

mà Chính phủ phải thực hiện trong năm tài khóa tiếp theo

- Thứ tư, NSNN là một bộ phận chủ yếu của hệ thống tài chính quốc gia

Hệ thống tài chính quốc gia bao gồm: tài chính nhà nước, tài chính doanh nghiệp, trung gian tài chính và tài chính cá nhân hoặc hộ gia đình Trong đó tài chính nhà nước là khâu chủ đạo trong hệ thống tài chính quốc gia

9

1.1.3 Chức năng của ngân sách nhà nước trong nền kinh tế thị trường

Một là, chức năng huy động nguồn lực tài chính và đảm bảo các nhu cầu chi tiêu theo dự toán của nhà nước Đây là chức năng đầu tiên quan trọng nhất của NSNN Nhà nước ra đời để thực hiện chức năng của mình do vậy phải huy động các nguồn lực tài chính, hình thành quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước Nhà nước dùng nguồn lực huy động được để chi cho các hoạt động của bộ máy quản

lý và đầu tư cho các ngành kinh tế nhằm nuôi dưỡng, củng cố và phát triển nguồn thu

Hai là, chức năng thực hiện cân đối giữa các khoản thu và các khoản chi (bằng tiền) của Nhà nước Việc huy động, phân phối vốn được huy động thực hiện thông qua cân đối các khoản thu – chi của ngân sách, do vậy đảm bảo chức năng cân đối tài chính quốc gia và tài chính của các khu vực

Ba là, chức năng giám đốc: hoạt động của ngân sách Nhà nước rất đa dạng và phong phú, thông qua nó, Nhà nước kiểm soát được mọi hoạt động kinh

tế xã hội Tất cả mọi doanh nghiệp và dân cư đều có mối quan hệ chặt chẽ với Nhà nước trong quá trình huy động và phân phối vốn Để huy động và phân phối vốn, Nhà nước phải đưa vào pháp luật tiêu chuẩn, định mức và dự toán Đồng thời trong quá trình đó Nhà nước cũng thực hiện chức năng kiểm tra, kiểm soát của mình

1.1.4 Vai trò của ngân sách nhà nước trong nền kinh tế thị trường [18]

* NSNN điều tiết và thúc đẩy nền kinh tế phát triển

Ngân sách là nguồn lực tài chính để Nhà nước sản xuất và cung ứng hàng hoá, dịch vụ công cho xã hội mà tư nhân không muốn hoặc không có khả năng cung ứng; trong khi đây lại là những hàng hoá, dịch vụ đáp ứng cho nhu cầu cần thiết của

xã hội Thông qua NSNN, Nhà nước định hướng đầu tư, điều chỉnh cơ cấu của nền kinh tế theo định hướng của Nhà nước cả về cơ cấu ngành

* NSNN góp phần giải quyết các vấn đề xã hội

Nền kinh tế thị trường có những ưu điểm nhất định, nhưng nó cũng luôn

cụ NSNN, cụ thể là chính sách thuế và chính sách chi tiêu ngân sách, Chính phủ

đã giảm bớt sự chênh lệch quá lớn về thu nhập giữa người giàu và người nghèo nhằm ổn định đời sống của các tầng lớp dân cư trong phạm vi cả nước, cụ thể:

Thông qua thuế thu nhập cá nhân, Nhà nước thực hiện điều tiết một phần thu nhập của những người giàu, để đảm bảo mức tiêu dùng hợp lý giữa các tầng lớp dân cư, hạn chế sự phân hoá giàu nghèo và tiến tới đảm bảo công bằng xã hội về thu nhập

Với việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt, đánh thuế giá trị gia tăng với thuế suất cao đối với các mặt hàng xa xỉ, các loại dịch vụ cao cấp, Nhà nước có thể điều tiết một phần thu nhập của những người giàu có (đối tượng sử dụng các loại hàng hoá cao cấp này)

Thông qua các khoản chi an sinh xã hội, tài trợ cho các chương trình (chương trình giải quyết việc làm, chương trình xoá đói giảm nghèo, phòng chống tệ nạn xã hội,), chi trợ cấp trợ giá các mặt hàng thiết yếu (lương thực, điện, nước), đảm bảo cung ứng các dịch vụ, hàng hoá công cộng (giáo dục, y tế, văn hoá,), NSNN như một trung tâm phân phối lại thu nhập, nhằm chuyển bớt một phần thu nhập từ các tầng lớp giàu có sang tầng lớp những người nghèo

* NSNN góp phần ổn định thị trường, kiềm chế lạm phát và bình ổn giá cả

11

hàng hoá trên thị trường

Bằng các công cụ thu và các chính sách chi ngân sách, Nhà nước có thể điều chỉnh giá cả thị trường một cách chủ động Mối quan hệ giữa giá cả, thuế và

dự trữ Nhà nước có ảnh hưởng sâu sắc tới tình hình thị trường Quản lý Nhà nước về thị trường, Nhà nước tác động vĩ mô thông qua các chính sách để định hướng, tạo hành lang cho thị trường hàng hoá phát triển mạnh và ổn định Trong trường hợp thị trường có biến động mạnh về giá cả, để đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng, Nhà nước sử dụng nguồn dự trữ hàng hoá và tài chính để ổn định, điều hoà quan hệ cung - cầu, bình ổn sản xuất kinh doanh Sự tác động này

có thể được thực hiện theo hai hướng thu và chi NSNN, cụ thể:

Thông qua điều chỉnh chính sách thu NSNN: bằng việc điều chỉnh cơ cấu

hệ thống thuế, thuế xuất, chính sách miễn giảm thuế hợp lý Chính phủ cũng có thể tác động vào tổng cung hoặc tổng cầu để góp phần ổn định giá cả trên thị trường Khi hàng hoá lên cao, có nguy cơ trở thành lạm phát, nhà nước có thể điều chỉnh tăng thuế thu nhập cá nhân đề giảm cầu, đồng thời miễn, giảm thuế cho các doanh nghiệp sản xuất để nâng đỡ cũng từ đó thúc đẩy cân bằng cung cầu, ổn định giá cả, hạn chế lạm phát xảy ra

Thông qua chính sách chi tiêu của Nhà nước: bằng nguồn cấp phát của chi tiêu ngân sách hàng năm các quỹ dự trữ của Nhà nước (bằng tiền, bằng ngoại tệ, các loại hàng hoá, vật tư chiến lược…) được hình thành Thông qua các quỹ này Chính phủ thực hiện điều tiết thị trường bình ổn giá cả một cách tổng quát Tất cả những điều trên thể hiện vị trí quan trọng của NSNN với tư cách là một công cụ tài chính vĩ mô sắc bén, nhạy cảm và hiệu quả để Nhà nước can thiệp, điều chỉnh kinh tế Do đó nhà nước cần phải nắm chắc cơ chế tác động của thu – chi ngân sách đối với nền kinh tế thông qua nhận thức đầy đủ và làm chủ

cơ chế tác động của hiệu ứng kích thích kinh tế của NSNN để phát huy vai trò thúc đẩy tăng trưởng, ổn định và điều khiển kinh tế vĩ mô của NSNN

12

1.1.5 Hệ thống ngân sách nhà nước

Theo luật NSNN nước đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XIII, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 25 tháng 6 năm 2015 có hiệu lực thi hành từ năm ngân sách 2017 Theo tinh thần của Luật NSNN, hệ thống ngân sách ở nước ta bao gồm 4 cấp: ngân sách trung ương, ngân sách cấp tỉnh, ngân sách cấp huyện và ngân sách cấp xã Điều này có thể được khái quát hóa bằng sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ hệ thống NSNN Việt Nam

Như vậy, NSNN bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách các cấp chính quyền địa phương (ngân sách địa phương)

Ngân sách các cấp chính quyền địa phương gồm:

+ Ngân sách cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là ngân sách cấp tỉnh)

+ Ngân sách cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là ngân sách cấp huyện)

+ Ngân sách cấp xã, phường, thị trấn (gọi chung là ngân sách cấp xã) Quan hệ giữa ngân sách các cấp được thực hiện theo các nguyên tắc sau đây: + Ngân sách trung ương và ngân sách mỗi cấp chính quyền địa phương được phân định nguồn thu và nhiệm vụ chi cu thể;

Ngân sách xã, phường, thị trấn

13

+ Thực hiện việc bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới để bảo đảm công bằng, phát triển cân đối giữa các vùng, các địa phương Số bổ sung này là khoản thu của ngân sách cấp dưới;

+ Trường hợp cơ quan quản lý Nhà nước cấp trên ủy quyền cho cơ quan quản lý Nhà nước cấp dưới thực hiện nhiệm vụ chi thuộc chức năng của mình thì phải chuyển kinh phí từ ngân sách cấp trên cho cấp dưới để thực hiện nhiệm vụ đó;

+ Ngoài việc bổ sung nguồn thu và ủy quyền thực hiện nhiệm vụ chi vừa nêu trên, không được dùng ngân sách cấp này để chi cho nhiệm vụ của cấp khác 1.1.6 Phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước

1.1.6.1 Khái niệm phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước

Phân cấp quản lý NSNN là sự phân định trách nhiệm, quyền hạn, nghĩa vụ

và lợi ích của các cơ quan chính quyền nhà nước các cấp trong lĩnh vực quản lý NSNN

1.1.6.2 Vai trò của phân cấp quản lý ngân sách nhà nước

Khi đã hình thành hệ thống NSNN gồm nhiều cấp thì việc phân cấp là tất yếu vì mỗi cấp ngân sách đều có chức năng, nhiệm vụ hoạt động thu – chi mang tính độ lập tương đối Phân cấp quản lý NSNN có một số vai trò sau:

Một là, làm tăng hiệu quả sử dụng ngân sách Nhà nước: nếu phân cấp quản lý NSNN một cách hợp lý sẽ làm tăng hiệu quả công tác quản lý NSNN phục vụ cho quá trình phát triển kinh tế- xã hội của quốc gia

Hai là, phát huy tính chủ động của địa phương: khi địa phương được chủ động về ngân sách thì họ có khả năng tăng hiệu quả sử dụng ngân sách thông qua việc cung cấp dịch vụ công cộng cũng như phúc lợi kinh tế cho người dân của địa phương

Ba là, khuyến khích cung cấp hiệu quả hàng hoá công cộng: mục đích của phân cấp quản lý NSNN là khuyến khích các địa phương chi ngân sách cho việc cung cấp các hàng hoá công cộng quan trọng và có giá trị lâu dài như giáo dục, y

14

tế, an ninh…

Bốn là, tăng cường năng lực quản lý Nhà nước của các cấp chính quyền: nếu phân cấp quản lý NSNN tốt hơn sẽ góp phần vào việc tăng năng lực quản lý Nhà nước của chính quyền trung ương và địa phương qua đó làm tăng hiệu quả quản lý NSNN

Năm là, tạo điều kiện cho việc giám sát ngân sách Nhà nước: phân cấp quản lý NSNN một cách rõ ràng, minh bạch sẽ tạo điều kiện cho việc giám sát việc sử dụng NSNN của các cơ quan chức năng hiệu quả hơn

1.1.6.3 Nội dung phân cấp ngân sách

Phân cấp NSNN phải giải quyết tốt mối quan hệ quyền lực nhà nước giữa các cấp chính quyền trong việc ban hành các chính sách chế độ thu – chi quản lý NSNN Mặt khác phải giải quyết tốt mối quan hệ vật chất, thực hiện chu trình ngân sách trong quá trình phân bổ, giao nguồn thu, nhiệm vụ chi và cân đối ngân sách theo đúng quy định của pháp lệnh hiện hành

NSNN của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một hệ thống nhất, bao gồm ngân sách Trung ương và ngân sách các cấp chính quyền địa phương Ngân sách các cấp chính quyền địa phương được phân định cụ thể nguồn thu, nhiệm chi và được quy định tại luật NSNN năm 2015

Phân cấp ngân sách là phân cấp nhiệm vụ thu - chi của ngân sách các cấp được thực hiện theo Nghị định số 163/2016/NĐ-CP ngày 21/12/2016 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật NSNN

1.1.6.4 Các nguyên tắc trong phân cấp ngân sách

Để đảm bảo phân cấp quản lý ngân sách nhà nước đem lại kết quả tốt và phát huy được đầy đủ vai trò, tác dụng của nó cần phải quán triệt những nguyên tắc sau [2]:

Một là, phân cấp quản lý ngân sách nhà nước phải phù hợp và đồng bộ với phân cấp quản lý Nhà nước: NSNN là công cụ tài chính của Nhà nước để phục vụ cho hoạt động của bộ máy nhà nước Nếu thực hiện sự phân cấp quản lý

Ba là, đảm bảo tính hiệu quả: tính hiệu quả trong phân cấp quản lý NSNN thể hiện ở hai khía cạnh là hiệu quả chung do những quy định về phân cấp quản

lý NSNN tạo ra (thể hiện ở việc phân định nhiệm vụ thu, chi) và hiệu quả khi xem xét những chi phí trong quá trình thực hiện phân cấp quản lý NSNN

Bốn là, đảm bảo tính công bằng: công bằng trong phân cấp quản lý NSNN được đặt ra bởi vì giữa các địa phương trong một quốc gia có những đặc điểm tự nhiên, xã hội, trình độ phát triển kinh tế khác nhau Những quy định về phân cấp quản lý NSNN đơn giản áp dụng như nhau cho tất cả các địa phương rất có thể sẽ dẫn tới bất công bằng

Năm là, đảm bảo tăng cường hiệu lực quản lý, kiểm soát ngân sách nhà nước: để đảm bảo tăng cường hiệu lực quản lý, kiểm soát NSNN thì cần xây dựng một thiết chế kiểm soát NSNN có mức độ độc lập cao hơn, cũng như có thẩm quyền sử lý các vi phạm trong quản lý ngân sách

Sáu là, nâng cao năng lực quản lý, trách nhiệm giải trình của địa phương: khi quyết định mức độ phân cấp quản lý ngân sách cho địa phương thì trung ương cần phải có đánh giá về năng lực quản lý của địa phương Năng lực quản lý ngân sách của địa phương bao gồm: năng lực ra quyết định, năng lực tổ chức thực hiện, năng lực giám sát và năng lực giải trình về ngân sách

16

1.2 Quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2.1 Khái niệm quản lý ngân sách cấp huyện

Quản lý nói chung được hiểu như là sự tác động của chủ thể quản lý tác động đến đối tượng quản lý thông qua việc sử dụng các công cụ và phương pháp thích hợp nhằm đạt được mục tiêu đã định

Quản lý NSNN là quá trình tác động của chủ thể quản lý NSNN thông qua việc sử dụng có chủ định các phương pháp quản lý và các công cụ quản lý để tác động và điều khiển hoạt động của NSNN nhằm đạt được mục tiêu đã định

Theo đó, nội dung quản lý ngân sách huyện là việc sử dụng những công cụ, biện pháp tổng hợp để tập trung một phần nguồn tài chính, hình thành quỹ ngân sách của huyện và thực hiện phân phối, sử dụng quỹ đó một cách hợp lý, có hiệu quả nhằm thực hiện các yêu cầu của Nhà nước giao cho địa phương; đạt được những mục tiêu kinh tế - xã hội của địa phương

Quản lý ngân sách huyện phải được thực hiện ở tất cả các khâu của chu trình ngân sách: từ lập dự toán ngân sách - chấp hành ngân sách - quyết toán ngân sách Quản lý ngân sách huyện phải đảm bảo tính thống nhất trong thực hiện và quản lý thu - chi ngân sách trong hệ thống ngân sách các cấp, phải được

áp dụng cho tất cả các cơ quan tham gia vào chu trình ngân sách (cả ở cơ quan quản lý và cơ quan, đối tượng thụ hưởng), tạo tiền đề cho mọi đối tượng có thể nhìn nhận được hiệu quả các chương trình hành động của chính quyền địa phương trên cơ sở các chính sách tài chính quốc gia

1.2.2 Sự cần thiết phải tăng cường quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện Quản lý NSNN là một quá trình liên kết từ khâu lập dự toán , kế hoạch hóa tổ chức thực hiện động viên phối hợp hạch toán, kiểm tra Mục tiêu của quản lý ngân sách nhà nước trước hết là giải quyết các vẫn đề liên quan đến quản lý và điều hành nhà nước Quản lý thống nhất nền tài chính quốc gia, xây dựng ngân sách nhà nước lành mạnh, củng cố kỷ luật tài chính, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả tiền của nhà nước, tăng cường tích lũy để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo

17

định hướng xã hội chủ nghĩa, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, đảm bảo quốc phòng, an ninh đối ngoại theo mục tiêu mà luật NSNN đã đề ra

Quản lý NSNN là hoạt động của người quản lý có mục đích rõ ràng, mang tính trí tuệ và sáng tạo cao Hoạt động quản lý ngân sách cấp huyện có hiệu quả là điều kiện tiền đề liên kết các hoạt động của huyện theo một cỗ máy hoạt dộng nhịp nhàng, thống nhất Nó giúp tăng tính minh bạch, tránh thất thoát tài sản công cho nhà nước, chi sai nguyên tắc, làm giảm gánh nặng tài chính cho ngân sách trung ương Mục tiêu của quản lý ngân sách huyện là phải thực hiện đồng loạt nhịp nhàng

từ khâu dự toán lập kế hoạch, tổ chức thực hiện đồng loạt nhịp nhàng từ khâu dự toán lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, phối hợp, điều chỉnh, hạch định và kiểm tra tạo hiệu quả trong hoạt động quản lý

Do đó, tăng cường quản lý NSNN cấp huyện có vai trò vô cùng quan trọng trong điều kiện hiện nay nhằm thực hiện tốt mục tiêu mà quản lý ngân sách nhà nước đặt ra

1.2.3 Nguyên tắc cơ bản và nội dung về quản lý ngân sách nhà nước, quản lý ngân sách cấp huyện

1.2.3.1 Nguyên tắc cơ bản

- Nguyên tắc đầy đủ, trọn vẹn

Nguyên tắc đầy đủ, trọn vẹn là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất của quản lý NSNN Nội dung của nguyên tắc này là: mọi khoản thu, chi phải được ghi đầy đủ vào kế hoạch NSNN, mọi khoản chi phải được vào sổ quyết toán rành mạch Chỉ có kế hoạch ngân sách đầy đủ, trọn vẹn mới phản ánh đúng mục đích chính sách và đảm bảo tính minh bạch của các tài khoản thu, chi Nguyên tắc quản lý này nghiêm cấm các cấp, các tổ chức Nhà nước lập và sử dụng quỹ đen Điều này, có ý nghĩa rằng mọi khoản thu chi của NSNN đều phải đưa vào kế hoạch ngân sách để Quốc hội phê chuẩn, nếu không việc phê chuẩn ngân sách của Quốc hội sẽ không có căn cứ đầy đủ, không có giá trị

18

- Nguyên tắc thống nhất trong quản lý ngân sách nhà nước

Trong quản lý NSNN, nguyên tắc thống nhất bắt nguồn từ yêu cầu tăng cường sức mạnh vật chất của nhà nước, biểu hiện cụ thể thông qua hoạt động thu - chi của NSNN Nguyên tắc thống nhất trong quản lý NSNN thể hiện: mọi khoản thu - chi của NSNN đều phải tuân theo những quy định của Luật NSNN, phải được dự toán hàng năm và được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt

Trong tất cả các khâu của chu trình NSNN, khi triển khai thực hiện phải dưới sự kiểm tra giám sát của cơ quan quyền lực ở Trung ương (Quốc hội) và địa phương (Hội đồng nhân dân)

Hoạt động của NSNN phải có sự thống nhất với hoạt động kinh tế - xã hội của quốc gia Hoạt động kinh tế - xã hội của quốc gia là nền tảng của hoạt động NSNN Hoạt động của NSNN phục vụ cho hoạt động kinh tế - xã hội, đồng thời hoạt động NSNN là hoạt động mang tính chất kiểm chứng đối với hoạt động kinh tế - xã hội

- Nguyên tắc cân đối ngân sách

Nguyên tắc cân đối ngân sách có nghĩa là thu - chi phải được cân đối Nguyên tắc này đòi hỏi các khoản chi chỉ được phép thực hiện khi đã có đủ nguồn thu bù đắp UBND và HĐND luôn cố gắng đảm bảo cân đối NSNN bằng cách đưa ra các quyết định liên quan đến các khoản chi để thảo luận và cắt giảm những khoản chi chưa thực sự cần thiết, đồng thời nỗ lực khai thác mọi nguồn thu hợp lý mà nền kinh tế có khả năng đáp ứng

- Nguyên tắc công khai hoá ngân sách nhà nước

Theo nguyên tắc này, NSNN phải được quản lý rành mạch, công khai Nguyên tắc công khai của NSNN được thể hiện trong suốt chu trình NSNN và phải được áp dụng cho tất cả các cơ quan tham gia vào chu trình NSNN

- Nguyên tắc rõ ràng, trung thực và chính xác

Yêu cầu của nguyên tắc này, NSNN được xây dựng rành mạch, rõ ràng và

có hệ thống Dự toán thu - chi ngân sách phải được tính toán một cách chính xác

19

và phải đưa vào kế hoạch ngân sách

Nguyên tắc rõ ràng, trung thực và chính xác là cơ sở để mỗi người dân có thể nhìn nhận được chương trình hoạt động của chính quyền địa phương và chương trình này phải được phản ánh ở việc thực hiện chính sách tài chính địa phương

1.2.3.2 Nội dung quản lý ngân sách huyện

Lập dự toán ngân sách huyện

Mục đích, yêu cầu đối với lập dự toán ngân sách huyện:

Hàng năm, căn cứ vào Luật NSNN, theo sự chỉ đạo của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Tài chính, các địa phương phải tổ chức lập dự toán ngân sách của mình bao gồm cả dự toán thu, dự toán chi phù hợp với điều kiện của từng địa phương; sau đó tổ chức điều hành ngân sách và quyết toán ngân sách

Mục đích của việc lập dự toán ngân sách là nhằm tính toán đúng đắn ngân sách trong kỳ kế hoạch, có căn cứ khoa học và thực tiễn về các chỉ tiêu thu - chi ngân sách trong kỳ kế hoạch

Trong quá trình lập dự toán ngân sách phải đảm bảo các yêu cầu:

+ Dự toán ngân sách phải tổng hợp theo từng lĩnh vực thu, chi và theo cơ cấu giữa chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển

+ Dự toán ngân sách phải lập theo đúng yêu cầu, nội dung, biểu mẫu và thời gian quy định

+ Dự toán ngân sách phải kèm theo báo cáo thuyết minh

+ Dự toán ngân sách cấp huyện và xã, thị trấn phải cân bằng thu - chi

* Căn cứ lập dự toán ngân sách huyện hàng năm:

+ Nhiệm vụ phát triển Kinh tế - Văn hoá - Xã hội đảm bảo quốc phòng, An ninh của Đảng và Chính quyền địa phương trong năm kế hoạch và những năm tiếp theo

+ Lập ngân sách nhà nước phải dựa trên kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội của địa phương trong năm kế hoạch Kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội là sơ sở,

+ Lập ngân sách nhà nước phải dựa trên các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn định mức cụ thể về thu, chi tài chính nhà nước Lập ngân sách nhà nước là xây dựng các chỉ tiêu thu chi cho năm kế hoạch, các chỉ tiêu đó chỉ có thể được xây dựng sát, đúng, ngoài dựa vào căn cứ nói trên phải đặc biệt tuân thủ theo các chế

độ, tiêu chuẩn, định mức thu chi tài chính nhà nước thông qua hệ thống pháp luật (đặc biệt là hệ thống các Luật thuế) và các văn bản pháp lý khác của nhà nước Việc lập dự toán trong kỳ ổn định ngân sách căn cứ vào tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu và mức bổ sung cân đối từ ngân sách cấp tỉnh đã được giao Đối với năm đầu thời kỳ ổn định ngân sách, căn cứ vào chế độ phân cấp ngân sách và dự toán thu, chi ngân sách huyện do UBND tỉnh giao;

Lập dự toán ngân sách căn cứ vào tình hình thực hiện dự toán ngân sách một số năm trước, đặc biệt là của năm báo cáo

Chấp hành dự toán ngân sách huyện

Chấp hành NSNN là quá trình sử dụng tổng hợp các biện pháp kinh tế, tài chính và hành chính nhằm biến các chỉ tiêu thu, chi ghi trong kế hoạch NSNN năm trở thành hiện thực

* Mục tiêu của việc chấp hành ngân sách nhà nước

Biến các chỉ tiêu thu, chi ghi trong kế hoạch ngân sách năm từ khả năng,

dự kiến thành hiện thực Từ đó, góp phần thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của huyện đã đề ra

Kiểm tra việc thực hiện các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức về kinh tế - tài chính của Nhà nước Thông qua chấp hành NSNN mà tiến hành đánh giá sự phù hợp của chính sách với thực tiễn

21

Đối với công tác quản lý điều hành NSNN, chấp hành NSNN là khâu cốt yếu có ý nghĩa quyết định với một chu trình ngân sách Nếu khau lập kế hoạch đạt kết quả tốt thì cơ bản cũng mới dừng ở trên giấy, nằm trong khả năng và dự kiến, chúng có biến thành hiện thực hay không là tùy thuộc vào khâu chấp hành ngân sách Hơn nữa, chấp hành ngân sách thực hiện tốt sẽ có tác dụng tích cực trong việc thực hiện khâu tiếp theo là quyết toán NSNN

Trong trường hợp dự toán của NSNN cấp huyện chưa phù hợp với dự toán NSNN cấp trên thì UBND huyện có trách nhiệm báo cáo với UBND tỉnh, Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư điều chỉnh dự toán đã được HĐND huyện quyết định

* Nội dung chấp hành dự toán NSNN

Sau khi được Thủ tướng Chính phủ, UBND giao dự toán ngân sách cho các cơ quan Nhà nước ở Trung ương và địa phương, các đơn vị dự toán có trách nhiệm phân bổ và giao dự toán ngân sách cho đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc bảo đảm đúng với dự toán ngân sách được giao cả về tổng mức, chi tiết theo từng lĩnh vực chi, đồng thời gửi cơ quan tài chính cùng cấp và kho bạc nhà nước nơi giao dịch để dễ theo dõi, cấp phát và quản lý Cơ quan tài chính

có trách nhiệm kiểm tra, nếu không đúng với dự toán đã được giao, không đúng chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức thì yêu cầu điều chỉnh lại

* Chấp hành dự toán thu ngân sách:

Mọi tổ chức, cá nhân phải chấp hành nghĩa vụ nộp ngân sách theo đúng quy định của pháp luật

Chỉ cơ quan tài chính, cơ quan thuế, hải quan và cơ quan khác được Nhà nước giao nhiệm vụ thu ngân sách (gọi là cơ quan thu) mới được tổ chức thu NSNN

Cơ quan thu có nhiệm vụ, quyền hạn như sau: Phối hợp với cơ quan Nhà nước hữu quan tổ chức thu đúng Pháp luật, chịu sự chỉ đạo, kiểm tra của UBND

và sự giám sát của HĐND về công tác thu ngân sách tại địa phương

22

Cơ quan thu các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm đôn đốc, kiểm tra các tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ nộp ngân sách phải đầy đủ, đúng hạn các khoản nộp vào NSNN Trường hợp tổ chức, cá nhân do điều kiện khách quan không thể nộp đúng hạn thì phải báo cáo cơ quan có thẩm quyền và chỉ nộp chậm khi được cho phép

Tất cả các khoản thu ngân sách phải được nộp trực tiếp vào Kho bạc Nhà nước, trong trường hợp đặc biệt, cơ quan thu được tổ chức thu trực tiếp và phải nộp đầy đủ, đúng thời hạn vào kho bạc Nhà nước theo quy định

* Chấp hành dự toán chi ngân sách:

Sau khi UBND giao dự toán ngân sách, các đơn vị dự toán cấp I tiến hành phân bổ và giao dự toán chi ngân sách cho các đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc Dự toán chi thường xuyên giao cho đơn vị sử dụng NSNN được phân bổ theo từng loại của mục lục NSNN theo các nhóm mục như: chi thanh toán cá nhân, chi nghiệp vụ chuyên môn, chi mua sắm sửa chữa và các khoản chi khác

Dự toán chi đầu tư phát triển giao cho chủ đầu tư được phân bổ theo nguồn vốn

và dự án, công trình

- Nội dung chi thường xuyên của ngân sách nhà nước (xét theo từng lĩnh vực chi): Chi cho các hoạt động sự nghiệp thuộc lĩnh vực văn hóa – xã hội; các hoạt động sự nghiệp kinh tế của nhà nước; hoạt động quản lý nhà nước; quốc phòng - an ninh, trật tự an toàn xã hội và chi khác

Nguyên tắc quản lý chi thường xuyên của ngân sách huyện: nguyên tắc quản lý theo dự toán; nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả và nguyên tắc chi trực tiếp qua Kho bạc Nhà nước

+ Nguyên tắc quản lý theo dự toán: Dự toán là khâu mở đầu của một chu trình NSNN Những khoản chi thường xuyên một khi đã được ghi vào dự toán chi

và được cơ quan quyền lực Nhà nước xem xét duyệt được coi là chỉ tiêu pháp lệnh Xét trên giác độ quản lý, số chi thường xuyên đã được ghi trong dự toán thể hiện sự cam kết của các cơ quan chức năng về quản lý tài chính nhà nước với các

Mặt khác, do đặc thù hoạt động của NSNN diễn ra trên phạm vi rộng, đa dạng và phức tạp Nhu cầu chi từ NSNN luôn gia tăng với tốc độ nhanh trong khi khả năng huy động nguồn thu có hạn nên càng phải tôn trọng nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả trong quản lý chi thường xuyên của NSNN

+ Nguyên tắc chi trực tiếp qua kho bạc nhà nước: Chi trực tiếp qua kho bạc nhà nước là phương thức thanh toán chi trả có sự tham gia của 3 bên (đơn vị sử dụng NSNN, kho bạc nhà nước, tổ chức, cá nhân được nhận các khoản tiền do đơn vị sử dụng NSNN thanh toán chi trả) bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt Cách thức tiến hành cụ thể là: đơn vị sử dụng NSNN ủy quyền cho kho bạc nhà nước trích từ tiền tài khoản của mình để chuyển trả vào tài khoản cho người được hưởng ở một trung gian tài chính nào đó, nơi người được hưởng mở tài khoản giao dịch

- Nội dung chi đầu tư phát triển của NSNN: chi đầu tư phát triển của NSNN bao gồm nhiều khoản chi với những mục đích khác nhau, có tính chất và đặc điểm khác nhau Tuy vậy, để phục vụ cho công tác quản lý người ta có thể dựa vào những tiêu thức nhất định để xác định nội dung chi cụ thể trong chi đầu tư phát triển của NSNN

Căn cứ vào tính chất của các hoạt động đầu tư phát triển thì chi đầu tư phát triển của NSNN bao gồm chi đầu tư xây dựng cơ bản và các khoản chi không có tính chất đầu tư xây dựng cơ bản

+ Chi đầu tư xây dựng cơ bản của NSNN là các khoản chi để đầu tư xây

24

dựng công trình thuộc kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi vốn , các công trình của các doanh nghiệp nhà nước đầu tư theo kế hoạch được duyệt, các dự án quy hoạch vùng và lãnh thổ …

+ Các khoản chi đầu tư phát triển không có tính chất đầu tư xây dựng cơ bản như chi cấp vốn ban đầu, cấp bổ sung vốn pháp định hoặc vốn điều lệ cho các doanh nghiệp nhà nước; hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhà nước thực hiện cổ phần hóa; chi cấp vốn điều lệ và cấp vốn bổ sung cho các tổ chức tài chính của nhà nước; chi mua hàng hóa, vật tư thiết bị dự trữ nhà nước; chi góp vốn cổ phần, góp vốn liên doanh của nhà nước; chi trợ cấp, trợ giá hoặc các ưu đãi khác cho doanh nghiệp khi thực hiện nhiệm vụ hoạt động công ích…

Quyết toán ngân sách huyện

* Mục đích của quyết toán NSNN

Quyết toán NSNN là khâu cuối cùng của một chu trình ngân sách Mục đích của quyết toán NSNN là tổng kết đánh giá lại toàn bộ quá trình thu, chi ngân sách trong một năm ngân sách đã qua, cung cấp đầy đủ thông tin về quản lý, điều hành thu, chi cho những người quan tâm như: HĐND các cấp, các nhà tài trợ, người dân

Quyết toán ngân sách thực hiện tốt sẽ có ý nghĩa rất quan trọng trong việc nhìn nhận lại quá trình chấp hành ngân sách qua một năm, rút ra những bài học kinh nghiệm thiết thực bổ sung cho công tác lập ngân sách cũng như chấp hành ngân sách những chu trình tiếp theo

* Nguyên tắc quyết toán ngân sách nhà nước

Theo Nghị định 60/2003/NĐ-CP ngày 06/6/2003 của Chính phủ, quyết toán ngân sách phải đảm bảo các nguyên tắc sau:

Về số liệu: Số liệu trong báo cáo quyết toán ngân sách phải chính xác, trung thực, đầy đủ Nội dung của báo cáo quyết toán ngân sách phải theo đúng các nội dung trong dự toán được giao và theo mục lục ngân sách nhà nước; Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính

Về trách nhiệm: Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của báo cáo quyết toán của đơn vị, chịu trách nhiệm về những khoản thu, chi hạch toán, quyết toán sai chế độ

Kho bạc Nhà nước các cấp có trách nhiệm tổng hợp số liệu quyết toán gửi

cơ quan tài chính cùng cấp để cơ quan tài chính lập báo cáo quyết toán Kho bạc Nhà nước xác nhận số liệu thu, chi ngân sách trên báo cáo quyết toán của ngân sách các cấp, đơn vị sử dụng ngân sách

* Nội dung duyệt quyết toán năm đối với đơn vị dự toán: Xét duyệt từng khoản thu, chi phát sinh tại đơn vị, các khoản thu phải đúng pháp luật, pháp lệnh thuế, pháp lệnh phí, lệ phí và các chế độ thu khác của Nhà nước; các khoản chi phải đảm bảo các điều kiện chi quy định, thu chi phải hạch toán theo đúng chế

độ kế toán, đúng mục lục ngân sách nhà nước, đúng niên độ ngân sách; chứng từ thu, chi phải hợp pháp Sổ sách và báo cáo quyết toán phải khớp với chứng từ và khớp với số liệu của Kho bạc nhà nước

Kiểm tra, thanh tra ngân sách huyện

* Mục đích, yêu cầu cuộc thanh tra ngân sách huyện

- Đánh giá được ưu, khuyết điểm của huyện trong việc triển khai thực hiện các chính sách chế độ về tài chính, ngân sách

- Đánh giá được ưu, khuyết điểm của huyện trong lập, quyết định dự toán, chấp hành ngân sách và quyết toán ngân sách nhà nước của huyện Từ đó có

26

những kiến nghị chấn chỉnh, xử lý về tài chính, kinh tế để đưa công tác quản lý

và điều hành ngân sách Nhà nước huyện vào nền nếp

- Phát hiện kiến nghị bổ sung, sửa đổi chính sách, chế độ về kinh tế, tài chính còn thiếu hoặc không phù hợp thực tế

* Nội dung thanh tra ngân sách huyện

- Thanh tra việc lập, quyết định và giao dự toán ngân sách nhà nước;

- Thanh tra việc chấp hành ngân sách nhà nước;

- Thanh tra việc quyết toán ngân sách nhà nước;

Trong các nội dung tiến hành thanh tra cần xác định rõ nội dung trọng tâm, trọng điểm

Xây dựng nội dung chi tiết cho từng nội dung thanh tra; những nơi đến thanh tra, kiểm tra, xác minh; thời gian thực hiện

Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan quản lý Nhà nước

và đơn vị dự toán ngân sách có trách nhiệm kiểm tra việc chấp hành các chế độ thu, chi và quản lý ngân sách, quản lý tài sản của Nhà nước

Thanh tra tài chính phải chịu trách nhiệm về kết luận thanh tra của mình Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Thanh tra tài chính trong việc thanh tra quản lý, sử dụng ngân sách được quy định trong văn bản riêng của Chính Phủ 1.2.4 Những nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách huyện 1.2.4.1 Nhân tố khách quan

* Phân cấp quản lý ngân sách:

Phân cấp quản lý NSNN là xác định phạm vi trách nhiệm và quyền hạn của chính quyền Nhà nước các cấp trong việc quản lý, điều hành thực hiện nhiệm vụ thu - chi của ngân sách Phân cấp quản lý NSNN là cách tốt nhất để gắn các hoạt động của NSNN với các hoạt động kinh tế - xã hội ở từng địa phương một cách

cụ thể nhằm tạo sự chủ động và nâng cao tính tự chủ của từng địa phương với mục tiêu tập trung đầy đủ, kịp thời, đúng chính sách, đúng chế độ các nguồn tài chính quốc gia và phân phối, sử dụng công bằng, hợp lý, tiết kiệm, có hiệu quả

27

cao phục vụ các mục tiêu được hoạch định Phân cấp quản lý NSNN không chỉ bắt nguồn từ cơ chế kinh tế, mà còn từ cơ chế phân cấp quản lý về hành chính Mỗi cấp chính quyền đều có nhiệm vụ cần đảm bảo bằng nguồn tài chính nhất định mà các nhiệm vụ đó mỗi cấp trực tiếp đề xuất và bố trí chi tiêu sẽ có hiệu quả hơn là sự áp đặt từ trên xuống

Mặt khác, xét về yếu tố lịch sử và điều kiện thực tế, cần có chính sách và biện pháp nhằm khuyến khích chính quyền các địa phương phát huy độc lập, tự chủ, tính chủ động sáng tạo của địa phương mình trong phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện

Phân định nhiệm vụ thu - chi giữa các cấp ngân sách góp phần khuyến khích các cấp chính quyền, nhất là chính quyền địa phương, thường xuyên quan tâm đến việc chăm lo bồi dưỡng, khai thác triệt để các nguồn thu để đáp ứng một cách tốt nhất nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đồng thời đóng góp ngày càng nhiều cho NSNN hoặc phấn đấu giảm dần sự hỗ trợ của ngân sách cấp trên

Trong quy định của luật thì dù phân cấp ngân sách nhưng ngân sách của các cấp chính quyền địa phương không bao giờ được phép bội chi Do đó, để đảm bảo công bằng, phát triển cân đối giữa các vùng, giữa các địa phương thì ngân sách cấp trên sẽ thực hiện chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới (nếu ngân sách cấp đó đã thực hiện khai thác tối đa khả năng mà không đảm bảo đủ nguồn

để thực hiện chi đảm bảo cho nhu cầu xã hội của địa phương đó ở mức tối thiểu

so với các địa phương khác) Mức bổ sung được tính toán trên cơ sở nguồn thu, nhiệm vụ chi và các tiêu chuẩn định mức do Chính phủ quy định Theo nội dung này thì nếu địa phương nào làm tốt công tác thu, điều hành chi có hiệu quả mà có kết dư thì ngân sách địa phương đó được hưởng, nếu làm không tốt, bị thâm hụt thì ngân sách địa phương đó phải cắt giảm một số khoản chi để tự cân đối Phân cấp quản lý ngân sách địa phương đúng đắn và hợp lý không chỉ tăng được tính chủ động, tự chủ của địa phương, đảm bảo phương tiện tài chính cho

28

việc duy trì, phát triển hoạt động của các cấp chính quyền địa phương mà còn tạo điều kiện phát huy được các lợi thế nhiều mặt của từng vùng, từng địa phương trong cả nước; cho phép quản lý và kế hoạch hoá tốt hơn, điều chỉnh mối quan

hệ giữa các cấp chính quyền cũng như mối quan hệ giữa các cấp ngân sách được tốt hơn Đồng thời, phân cấp quản lý ngân sách còn có tác động thúc đẩy phân cấp quản lý kinh tế - xã hội ngày càng hoàn thiện hơn

* Các chính sách vĩ mô của nhà nước:

Thu – chi ngân sách địa phương nói chung, thu – chi ngân sách huyện nói riêng phụ thuộc lớn vào sự ổn định, phát triển nền kinh tế của một quốc gia Nền kinh tế của một quốc gia phụ thuộc lớn vào các chính sách vĩ mô mà quốc gia đó đang thực hiện Các chính sách này bao gồm cả chính sách kinh tế và chính sách

xã hội

Chính sách kinh tế vĩ mô đặt ra yêu cầu thực hiện trong phạm vi cả nước về sản lượng việc làm, thất nghiệp, chính sách tiền tệ, giá cả, Một nền kinh tế tăng trưởng sẽ tạo ra nhiều việc làm, thu nhập cao hơn cho mọi thành viên trong

xã hội; tăng trưởng kinh tế sẽ tạo ra động lực cho tiết kiệm và đảm bảo hóa các nguồn vốn đầu tư trong nước ngày càng tăng, môi trường kinh doanh ổn định Những thành tựu hoặc thất bại của chính sách kinh tế vĩ mô sẽ là nhân tố tác động ảnh hưởng trọng yếu tới sự cân bằng thu –chi ngân sách, sự ổn định xã hội, ảnh hưởng tới sự thành công hay thất bại trong thực hiện chính sách và mục tiêu của một quốc gia

Các công cụ của chính sách kinh tế vĩ mô gồm: chính sách tài chính, chính sách tiền tệ, chính sách thu nhập, chính sách kinh tế đối ngoại,

Chính sách tài chính thực hiện điều tiết vĩ mô thông qua công cụ thuế và chi NSNN

Chính sách tiền tệ: Mục tiêu tổng quát của chính sách tiền tệ là nâng cao phúc lợi kinh tế cho nhân dân, mục tiêu này là sự tổng hợp của sáu mục tiêu cụ thể có quan hệ cùng chiều và ngược chiều với nhau, đó là các mục tiêu: giá cả ổn

29

định, lãi suất ổn định, việc làm và thu nhập cao, kinh tế tăng trưởng, thị trường tài chính và các tổ chức tài chức tài chính ổn định, thị trường ngoại hối ổn định Chính sách thu nhập: Chính sách này đảm bảo tiền lương và thu nhập cho mọi đối tượng lao động nhằm đảm bảo an sinh xã hội, khi nền kinh tế có sự biến động như suy thoái hoặc lạm phát, Chính phủ đều phải có những chính sách thích ứng, một khi kiểm soát lạm phát trở thành mục tiêu chính thì các chính phủ đều quan đến việc ổn định giá cả (ổn định chỉ số giá tiêu dùng) Cách làm để kiềm chế và đẩy lùi lạm phát là bằng các giải pháp giảm bớt cung tiền, giảm bớt chi tiêu của Chính phủ Tuy nhiên, những giải pháp này sẽ gây ra hậu quả làm giảm đầu tư, giảm sản lượng, tăng thất nghiệp, giảm GNP thực tế, hạn chế tiền lương, ảnh hưởng đến thu - chi ngân sách

* Chu trình ngân sách:

Chu trình ngân sách thường được Nhà nước quy định trên cơ sở các quy định của pháp luật Chu trình ngân sách được sử dụng rộng rãi để chỉ toàn bộ hoạt động của một ngân sách từ khi bắt đầu hình thành cho tới khi kết thúc để chuyển sang ngân sách mới Chu trình ngân sách thường có thời hạn dài hơn năm ngân sách và có nội dung rộng hơn; chu trình ngân sách thường bắt đầu từ năm trước và kết thúc sau năm ngân sách Về nội dung chu trình ngân sách bao gồm: Lập ngân sách, phê chuẩn ngân sách (hình thành ngân sách); chấp hành (thực hiện) ngân sách và quyết toán ngân sách Về thời hạn, chu trình ngân sách thường trùng với năm ngân sách ở giai đoạn chấp hành (thực hiện ngân sách); so với năm ngân sách, chu trình ngân sách sẽ dài hơn ở các giai đoạn lập; phê chuẩn

và quyết toán ngân sách Mỗi quốc gia thường có quy định về năm ngân sách (còn gọi là năm tài chính hoặc năm tài khoá) khác nhau Để có một chu trình ngân sách hợp lý, phản ánh đầy đủ quá trình hoạt động của NSNN, cần phải coi trọng và không ngừng cải tiến các khâu trong chu trình đó, nhằm làm cho hoạt động của NSNN ngày càng lành mạnh

* Nhân tố thuộc về đối tượng quản lý:

30

Nguồn thu NSNN là tất cả các nguồn tài chính hình thành trong quá trình sản xuất, lưu thông, phân phối và tiêu dùng cả trong và ngoài nước có khả năng động viên vào NSNN để hình thành quỹ NSNN Cần phải xác định đúng đắn nguồn thu, xây dựng được chế độ động viên thích hợp, tránh bỏ sót nguồn thu cũng như hạn chế được tiêu cực của thu NSNN đối với các hoạt động sản xuất kinh doanh ở từng cơ sở Nguồn thu của NSNN là một đại lượng không ổn định, luôn chịu ảnh hưởng của cơ cấu sản xuất, kết quả của sản xuất kinh doanh và cơ chế động viên, phân phối, trong đó thuế là khoản thu chủ yếu của NSNN, là công

cụ quan trọng quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế; thuế thực hiện kiểm kê, kiểm soát mọi hoạt động sản xuất kinh doanh, hướng dẫn tiêu dùng

Với chi tiêu ngân sách, kinh phí của ngân sách được chi cho các sự nghiệp quan trọng của Nhà nước như sự nghiệp kinh tế, sự nghiệp văn hoá, giáo dục - đào tạo,về hình thức là chi tiêu dùng nhưng thực chất là đảm bảo cho một xã hội trong tương lai có sự phát triển; ngân sách Nhà nước có vai trò đối với xã hội rất lớn Tại các địa phương, chi ngân sách địa phương là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào ngân sách địa phương và đưa chúng đến mục đích sử dụng Vì vậy, ngân sách địa phương không phải chỉ là định hướng chung chung, mà phải được tính toán phân bổ theo từng chỉ tiêu, mục tiêu, từng hoạt động đảm bảo thực hiện được các vấn đề lớn, vấn đề mang tính chất trọng tâm thuộc mục tiêu chương trình của từng địa phương và cả quốc gia Việc hoạch định bố trí, xây dựng cơ cấu các khoản chi ngân sách luôn phải phù hợp với bối cảnh lịch sử và mục tiêu phát triển Chi vào đâu? Chi bao nhiêu? Chi như thế nào? Chi nhằm mục đích gì? Đó là những vấn đề cần phải có sự chỉ đạo của Nhà nước và các cấp chính quyền địa phương

Quản lý các khoản chi là hướng tới mục tiêu đảm bảo yêu cầu tiết kiệm và hiệu quả, các cơ quan có thẩm quyền và chuyên môn của địa phương phải luôn coi tiết kiệm và hiệu quả là tiêu thức cơ bản khi xác lập các biện pháp quản lý, từ

đó quản lý chặt chẽ từ các đối tượng sử dụng ngân sách, đối tượng thụ hưởng