Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi

Mục đích của luận văn là phân tích thực trạng chính sách và thực thi chính sách đối với người có công ở huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi để chỉ ra những nguyên nhân làm hạn chế việc tổ chức, thực thi chính sách này ở địa phương. Đề xuất định hướng, giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực thi chính sách đối với người có công ở huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi hiện nay và thời gian đến.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ ………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Công trình được hoàn thành tại HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA Người hướng dẫn khoa học: PGS TS NGUYỄN HỮU HẢI

Thời gian: vào hồi giờ ngày tháng năm 201

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư hiện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Kế thừa và phát huy giá trị truyền thống của dân tộc từ ngàn xưa để lại là đạo lý: “Uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây”, cả nước đã thực hiện phong trào toàn dân tôn vinh và chăm sóc đời sống cho thương binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng bằng những chương trình hành động hết sức thiết thực và hiệu quả

Huyện Sơn Tịnh với số lượng người có công với cách mạng lớn so với toàn tỉnh Nên việc thực thi tốt các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Sơn Tịnh là nhiệm vụ chính trị hết sức quan trọng của Đảng bộ, của các cơ quan, ban ngành, đoàn thể của huyện Tuy nhiên, quá trình triển khai Thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng ở huyện còn rất nhiều vấn

đề tồn tại như: Thủ tục hành chính rườm rà, tổ chức thực hiện chế độ còn nhiều vướng mắc Xuất phát từ những lý do trên, liên hệ với thực tế công tác Tôi chọn đề tài để nghiên cứu với nội dung: “Thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi” để làm luận văn

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn Chính sách đối với người có công với cách mạng đã được nhiều tác giả quan tâm, nghiên cứu và công bố các kết quả nghiên cứu Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã có điều kiện tiếp cận các công trình như:

- Giáo trình ưu đãi xã hội (2009) của Trường Đại học Lao động - Xã hội, Nxb Lao động - Xã hội, Hà Nội Chủ biên: Ths Bùi Thị Chớm

- Nguyễn Hữu Đại (2017) Chính sách ưu đãi người có công với cách mạng và quy trình giải quyết hồ sơ xác nhận người có công Nxb Lao động, Hà Nội

Bên cạnh đó có những nghiên cứu, bài viết có nội dung liên quan đến đề tài luận văn này, như: Nguyễn Văn Thành (1994), Luận

án tiến sĩ kinh tế: “Đổi mới chính sách kinh tế - xã hội đối với người

2

có công ở Việt Nam” Nguyễn Đình Liêu (1996), Luận án Phó tiến sĩ khoa học luật học: “Hoàn thiện pháp luật ưu đãi người có công ở Việt Nam - Lý luận và thực tiễn” Phạm Hải Hưng (2007), Luận văn thạc sĩ hành chính công: “Nâng cao năng lực của cơ quan hành chính Nhà nước trong thực hiện pháp luật ưu đãi người có công với cách mạng ở nước ta hiện nay” Đinh Văn Hải (2015), Luận văn thạc sĩ hành chính công: “Thực thi chính sách ưu đãi người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

Các bài viết, công trình nghiên cứu nói trên phần lớn tập trung

ở phương diện rộng, nghiên cứu cả hệ thống chính sách an sinh xã hội hoặc nghiên cứu ở phương diện rộng quy mô toàn quốc, cấp tỉnh

Do vậy, Tôi muốn được tham gia, làm rõ hơn một số vấn đề mà thấy

là cần thiết cho việc thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng ở huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

Trên cơ sở khoa học về nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức thực thi chính sách và kết quả phân tích thực trạng thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng ở huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi, luận văn đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực thi chính sách đối với người

có công với cách mạng ở địa phương trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ

Nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức thực thi chính sách với người có công và những bài học kinh nghiệm được đúc kết trong thực tiễn

Phân tích thực trạng chính sách và thực thi chính sách đối với người có công ở huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi để chỉ ra những nguyên nhân làm hạn chế việc tổ chức, thực thi chính sách này ở địa phương

Đề xuất định hướng, giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực thi chính sách đối với người có công ở huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi hiện nay và thời gian đến

3

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Hoạt động tổ chức thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng của các cấp chính quyền, các tổ chức chính trị, chính trị xã hội và các tổ chức, công dân trên địa bàn huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu thực thi một số chính sách ưu đãi được quy định tại Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng ở huyện Sơn Tịnh từ năm 2010 đến năm 2017

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Nội dung của luận văn sử dụng các phương pháp luận duy vật biện chứng và lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lênin, kết hợp với các quan điểm định hướng của Đảng, pháp luật của Nhà nước để nghiên cứu và giải quyết vấn đề đặt ra của đề tài

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Ngoài phương pháp luận, luận văn còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành như: Phương pháp hệ thống hóa tài liệu; phương pháp phân tích, tổng hợp thống kê, phương pháp so sánh; phương pháp điều tra xã hội học được áp dụng

để giải quyết các vấn đề của luận văn

6 Ý nghĩa về lý luận và thực tiễn của luận văn

- Các đóng góp của luận văn góp phần hoàn thiện lý luận về thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng

- Góp phần làm sáng tỏ những nội dung chính sách đối với người có công nói chung và huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi nói riêng

- Nêu quan điểm định hướng và đề xuất một số giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao chất lượng thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi trong giai đoạn hiện nay

4

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, đề tài được chia thành 03 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về thực thi chính sách đối với người

có công với cách mạng

Chương 2 Thực trạng thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi Chương 3 Phương hướng và giải pháp tổ chức thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi

5

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI

NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG

1.1 Người có công với cách mạng và chính sách đối với người

có công

1.1.1 Khái niệm về người có công với cách mạng

Thuật ngữ “cách mạng” được dùng trong nhiều phạm vi, góc

độ khác nhau, tùy từng trường hợp cụ thể, có thể được hiểu là cuộc biến đổi xã hội - chính trị lớn và căn bản, thực hiện bằng việc lật đổ một chế độ xã hội lỗi thời, lập nên một chế độ xã hội mới, tiến bộ

Từ khái niệm trên, có thể rút ra một số đặc điểm của người có công với cách mạng sau đây:

Thứ nhất, người có công với cách mạng bao gồm những người tham gia hoặc giúp đỡ cách mạng, họ đã hy sinh cả cuộc đời mình hoặc một phần thân thể hoặc có thành tích đóng góp cho sự nghiệp cách mạng

Thứ hai, người có công với cách mạng là người có thành tích đóng góp hoặc cống hiến xuất sắc và vì lợi ích của dân tộc, những đóng góp, cống hiến của họ có thể là trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm bảo vệ Tổ quốc và cũng có thể là trong cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước

Thứ ba, phạm trù người có công rất rộng, trong phạm vi hẹp người có công với cách mạng là những người có công trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc ở thời kỳ cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Hơn nữa, Pháp luật ưu đãi Người

có công đã được Nhà nước ta ban hành chủ yếu điều chỉnh đối tượng này

1.1.2 Chính sách đối với người có công với cách mạng

Chính sách đối với người có công với cách mạng là đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước căn cứ vào nhiệm vụ chính trị từng thời kỳ cách mạng, dựa trên sự phát triển nền kinh tế - xã hội, khả năng tài chính – ngân sách, … mà Đảng, Nhà nước ta đưa ra những chính sách ưu đãi khác nhau đối với người có công với cách

6

mạng để ghi nhận, tôn vinh những công lao, sự đóng góp, sự hy sinh

to lớn của những người của người có công với cách mạng, tạo mọi điều kiện có thể, khả năng chi trả, bù đắp phần nào những mất mác

về đời sống vật chất, văn hóa tinh thần đối với người có công 1.1.3 Vai trò của các chủ thể đối với người có công với cách mạng Cùng với vai trò của các cơ quan ở Trung ương, công tác chăm sóc thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng ở từng địa phương cũng phải được quan tâm đúng mức, động viên được tiềm năng to lớn của cộng đồng vào việc chăm sóc,

ổn định đời sống của người có công đều thể hiện sự quan tâm đùm bọc - đạo lý và truyền thống nhân ái uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây của người Việt Nam

Các cấp chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt sâu sắc các quan điểm, chủ trương của Ðảng, luật pháp, chính sách của Nhà nước về công tác người có công với cách mạng Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức

xã hội - nghề nghiệp và nhân dân trong công tác chăm sóc người có công với cách mạng Thực hiện tốt việc giám sát quá trình xây dựng

và thực hiện chính sách người có công với cách mạng; thường xuyên quan tâm, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người có công với cách mạng, kiến nghị với cấp ủy và cơ quan nhà nước các cấp kịp thời giải quyết các vấn đề liên quan, bảo đảm quyền lợi của người có công với cách mạng

1.2 Thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng 1.2.1 Các chủ thể tham gia thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng

- Ở Trung ương: Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Các uỷ ban, tiểu ban của Quốc hội

- Ở địa phương: UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; UBND các huyện, thành phố thuộc tỉnh; UBND các xã, phường, thị trấn

1.2.2 Nội dung tổ chức thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng

7

- Xây dựng kế hoạch thực thi chính sách

- Tuyên truyền, phổ biến chính sách

- Phân công, phối hợp thực hiện chính sách

- Theo dõi, kiểm tra, đôn đốc thực hiện

- Đánh giá tổng kết rút kinh nghiệm

Tập trung giải quyết tồn đọng trong việc xác nhận hồ sơ đối với người có công với cách mạng

Xây dựng mô hình và cơ chế thích hợp trong việc thực thi chính sách đối với người có công với cách

Tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, các tổ chức, cá nhân trong triển khai thực hiện chế độ, chính sách đối với người

có công với cách mạng

Tăng cường thanh tra, kiểm tra thường xuyên công tác xác nhận và thực hiện chế độ ưu đãi đối với người có công với nước 1.2.4 Các điều kiện đảm bảo thực thi chính sách

Chính sách đối với người có công với cách mạng cần phải quy định cụ thể và đầy đủ về đối tượng ưu đãi đãi người có công với cách mạng, điều kiện xác nhận, căn cứ xác nhận, trình tự thủ tục hồ

sơ đối với từng loại đối tượng; đảm bảo mức trợ cấp, gắn với chiến lược ổn định và phát triển kinh tế xã hội, với công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Khi thực hiện chính sách phải theo một mặt bằng thống nhất, một số chuẩn mực nhất định, phải phù hợp với vai trò khách quan, đi vào lòng dân; phải thông qua các chương trình dự án tầm quốc gia, định rõ mục tiêu lồng ghép vào các chương trình dự án kinh tế Phát huy cao độ sức mạnh tổng hòa, bằng cách tăng cường

8

trách nhiệm quản lý nhà nước, phát huy sức mạnh cộng đồng, bản thân đối tượng thụ hưởng chính sách phải vươn lên hoà nhập với cộng đồng

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng

1.3.1 Về yếu tố chính trị:

Việc thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng

là một chính sách vô cùng quan trọng vì nó phản ánh sự quan tâm, ý thức xã hội của nhà nước, của cộng đồng, của thế hệ đi sau đối với thế hệ cha, anh; làm tốt chính sách đối với người có công với cách mạng sẽ góp phần vào sự ổn định chính trị - xã hội

1.3.2 Về yếu tố kinh tế:

Chính sách đối với người có công và kinh tế là hai vấn đề có mối quan hệ mật thiết với nhau Kinh tế tạo điều kiện để thực hiện việc hoạch định chính sách, quyết định mức trợ cấp, đối tượng được thụ hưởng trợ cấp hàng tháng

1.3.3 Về yếu tố văn hoá - xã hội, phong tục tập quán:

Trong một xã hội đáp ứng được các yêu cầu về giáo dục đào tạo, văn hoá, thông tin, thể dục, thể thao, y tế, chăm sóc sức khoẻ, công tác dân số, lao động, giải quyết việc làm, xoá đói giảm nghèo… sẽ phản ánh phần nào về một xã hội giàu có Một xã hội giàu có sẽ có tác động thuận lợi đến quá trình thực hiện hiện công tác “Đền ơn đáp nghĩa” vì có đủ khả năng Bên cạnh những ưu điểm rất căn bản, phong tục tập quán ở nông thôn cũng đang bộc lộ những nhược điểm nhất định như việc tổ chức lễ hội, ma chay nhiều lúc, nhiều nơi còn khuếch trương, tốn kém và lãng phí, mặc dù đời sống còn khó khăn, trong đó có người có công với cách mạng

1.3.4 Về trình độ, năng lực của hệ thống chính trị:

Việc xây dựng, ban hành, triển khai và thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa - xã hội mà còn phụ thuộc vào trình độ, năng lực của hệ thống chính trị các cấp Những nhà lãnh đạo chính trị có tài, có đức thường suy nghĩ và đưa ra những

9

quyết sách phù hợp với lợi ích và nhu cầu của người có công với cách mạng

1.3.5 Về điều kiện tự nhiên:

Điều kiện tự nhiên có ảnh hưởng nhất định đến việc thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng Với đặc trưng của địa hình, thời tiết khí hậu, sông ngòi, đất đai thổ nhưỡng… sẽ ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư, hình thành nên các địa bàn nơi dân cư sinh sống Những yếu tố này sẽ hình thành nên chất lượng và những đặc điểm của dân cư có ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực thi chính sách đối với người có công với cách mạng

1.4 Kinh nghiệm tổ chức thực thi chính sách với người có công ở một số địa phương

Phong trào đền ơn đáp nghĩa được phát triển rộng khắp trong

cả nước, từ năm 2007 đến 2010, Quỹ Đền ơn đáp nghĩa của các địa phương trong cả nước vận động được gần 5.524 tỷ đồng Phong trào tặng sổ tiết kiệm của cả nước 133.321 sổ với tổng kinh phí hơn 4.620 tỷ đồng Xây dựng mới 104.763 nhà tình nghĩa trị giá 3.532 tỷ đồng, sửa chữa 74.906 nhà tình nghĩa trị giá hơn 1.115 tỷ đồng; đã

bố trí 11.568 tỷ đồng hỗ trợ trên 410 nghìn hộ gia đình chính sách người có công sửa chữa, xây dựng nhà ở mới Công tác xây dựng, tu

bổ nghĩa trang liệt sĩ, các công trình tưởng niệm liệt sĩ được quan tâm và đạt kết quả tích cực

Với những chính sách ưu đãi của Nhà nước cùng sự chung tay chăm lo của toàn xã hội, các mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống đều đã được các đơn vị nhận phụng dưỡng; 96,5% xã, phường được công nhận làm tốt công tác Thương binh - Liệt sỹ, 97% hộ gia đình người có công với cách mạng có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống người dân nơi cư trú

Từ kết quả của những phong trào của các địa phương trên cả nước có thể rút ra một số kinh nghiệm như sau:

- Làm tốt công tác quán triệt, phổ biến đầy đủ và kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến các cấp ủy đảng, chính quyền các địa phương

10

- Xây dựng chương trình hành động cụ thể với nội dung thiết thực theo hướng xã hội hóa và phải nằm trong chương trình phát triển kinh tế xã hội của địa phương; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, rút kinh nghiệm cho từng chương trình

- Ngoài chính sách của Đảng và Nhà nước, sự hỗ trợ của toàn xã hội, phải phát huy sự phấn dấu, tự lực vươn lên của các đối tượng chính sách; phải lấy thôn, khối phố, xã, phường làm đơn vị để

tổ chức phong trào và phải thường xuyên sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm nhân rộng mô hình

Tiểu kết chương 1

Để thực thi có hiệu quả chính sách đối với người có công với cách mạng Nhà nước phải ban hành đầy đủ các quy định liên quan đến người có công với cách mạng, cụ thể:

Thứ nhất, chính sách đối với người có công với cách mạng phải có quy định đầy đủ như thế nào là người có công với cách mạng

và chế độ ưu đãi người có công với cách mạng

Thứ hai, chính sách đối với người có công với cách mạng phải quy định việc tổ chức thực hiện, thể hiện rõ trách nhiệm cụ thể cho từng ban, ngành từ Trung ương cho đến từng địa phương

Thứ ba, xây dựng chính sách đối với người có công với cách mạng phải lượng tính đến các yếu tố ảnh hưởng đến người có công với cách mạng

Thứ tư, chính sách đối với người có công với cách mạng phải đảm bảo đầy đủ các quy định liên quan đến người có công với cách mạng như: Điều kiện xác nhận, căn cứ xác nhận, thủ tục hồ sơ, trách nhiệm, quyền ưu đãi, nghĩa vụ của người có công với cách mạng và trách nhiệm của cơ quan nhà nước có liên quan

11

Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SƠN TỊNH, TỈNH QUẢNG NGÃI 2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi có liên quan đến cuộc sống người có công với cách mạng

Trước ngày 01/4/2014, huyện Sơn Tịnh gồm 01 thị trấn, 20

xã, với 106 thôn Kể từ ngày 01/4/2014, thực hiện Nghị quyết số 123/NQ-CP ngày 12/12/2013 của Chính phủ về việc chuyển toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 09 xã và 01 thị trấn về thành phố Quảng Ngãi quản lý; hiện tại huyện Sơn Tịnh còn 11 xã, có diện tích là 243,4131 km² và dân số là 96.334 người

Toàn huyện có trên 18.800 trường hợp được công nhận là đối tượng chính sách, gồm: 6.758 liệt sĩ, 6.392 thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, 460 bệnh binh, 967 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, 461 người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945, 161 người hoạt động cách mạng từ ngày 01/01/1945 đến ngày 19/8/1945 và trên 12.400 người là người có công với cách mạng Hiện nay, huyện đang quản lý và chi trả chế độ cho 5.539 trường hợp đang hưởng chế độ trợ cấp ưu đãi hàng tháng, trong đó có: 02 người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945; 05 người hoạt động cách mạng từ ngày 01/01/1945 đến ngày 19/8/1945; 2.883 thương binh, người hưởng chính sách như thương binh; 218 bệnh binh; 53 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; 272 người có công giúp đỡ cách mạng; 405 người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và con đẻ của họ; 884 người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chiến bị địch bắt tù, đày; 733 đối tượng hưởng trợ cấp tuất 2.2 Hệ thống thể chế chính sách đối với người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi

2.2.1 Những quy định cơ bản về chính sách, pháp luật hiện hành đối với người có công với cách mạng do Trung ương ban hành Giai đoạn 1945 - 1954: Ngay sau khi giành được chính quyền,