Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Phát triền nguồn nhân lực hành chính cấp xã trên địa bàn huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình

Mục đích nghiên cứu của đề tài là trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình, luận văn đề xuất phương hướng và các giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã trên địa bàn huyện trong thời gian tới.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2018

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học:PGS.TS BÙI HUY KHIÊN

Số: 201 – Phan Bội Châu – TP Huế

Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm ……

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Mỗi quốc gia muốn phát triển thì cần phải có các nguồn lực tài nguyên thiên nhiên, vốn, khoa học - công nghệ, con người Trong tất cả các nguồn lực đó thì nguồn lực con người là quan trọng nhất, quyết định sự phát triển của mỗi quốc gia Một quốc gia có tài nguyên thiên nhiên phong phú, nền khoa hoc kỹ thuật tiên tiến, nhưng yếu tố nguồn nhân lực chất lượng cao không đáp ứng thì khó

có khả năng đạt được sự phát triển như mong muốn

Để đạt được mục tiêu đó, một trong những ưu tiên là phải phát triển nguồn nhân lực, trang bị và không ngừng nâng cao trình độ nghề nghiệp cho người lao động, xem đó là điểm tựa của hệ thống đòn bẩy để thực hiện các chương trình phát triển kinh tế - xã hội

Trên đà phát triển và hội nhập, Việt Nam đang thực hiện cải cách, mở cửa nhằm xây dựng đất nước vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Trong sự nghiệp đổi mới, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức các cấp Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã chỉ rõ “Đẩy mạnh dân chủ hóa công tác cán bộ” Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2020 cũng đề ra mục tiêu trọng tâm là: “Cải cách thể chế; xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, chú trọng cải cách chính sách tiền lương nhằm tạo động lực thực sự để cán bộ, công chức, viên chức thực thi công vụ có chất lượng và hiệu quả cao; nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính và chất lượng dịch vụ công” Vì vậy, việc xây dựng và hoàn thiện chính quyền cấp cơ sở vững mạnh là đòi hỏi khách quan, là nhiệm vụ vô cùng cấp bách, đặc biệt là công tác cán

bộ

Đây là điều kiện đảm bảo sự thành công của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Hiện nay cả nước đang quan tâm đến vấn đề giáo dục, với mong muốn nước ta sớm có được một nền giáo dục tiên tiến, đáp ứng yêu cầu phát triển ngày càng cao của đất nước Trong đó, phát triển nguồn nhân lực đang trở thành đòi hỏi bức

Huyện Quảng Ninh là cửa ngõ phía Nam của thành phố Đồng Hới, có vai trò quan trọng về chính trị, hành chính, kinh tế, văn hoá, an ninh, quốc phòng của tỉnh Quảng Bình Tuy nhiên, nguồn nhân lực hành chính cấp xã huyện Quảng Ninh còn nhiều mặt hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu trước mắt, lâu dài và yêu cầu đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội của huyện nói riêng cũng như tỉnh Quảng Bình nói chung

Trước yêu cầu thực tế của công cuộc đổi mới, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà trước hết là nguồn nhân lực từ cấp cơ sở

- cấp xã đủ phẩm chất và năng lực đảm đương nhiệm vụ, có tính kế thừa, phát triển, khắc phục những hạn chế, yếu kém của thời gian qua

là vấn đề vô cùng cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp bách Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài: “Phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã trên địa bàn huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình” làm luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý công vớihy vọng góp phần bổ sung và hoàn thiện lý luận về phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã

và đề xuất các giải pháp phát triển nguồn nhân lực hành chính nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Ở Việt Nam đã có rất nhiều nghiên cứu cho luận văn Thạc sĩ

về lĩnh vực nguồn nhân lực nói chung và phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã nói riêng Tuy nhiên, các nghiên cứu đó thường đề cập đến phát triển nguồn nhân lực ở tầm vĩ mô, quốc gia, cấp tỉnh, vẫn còn ít đề tài đề cập trực tiếp tới phát triển nguồn nhân lực hành

3

chính cấp xã cho một huyện Chủ đề phát triển nguồn nhân lực trong các tổ chức mặc dù đã được nghiên cứu nhiều trên thế giới và Việt Nam, tuy nhiên ở tỉnh Quảng Bình đó vẫn còn là một đề tài khá hấp dẫn, còn được nghiên cứu nhiều Trong các nghiên cứu liên quan đến

đề tài luận văn, nổi bật có một số công trình sau:

Mỗi công trình nghiên cứu trên đều đề cập đến vấn đề phát triển nguồn nhân lực hành chính ở nhiều cấp độ khác nhau Dưới góc độ khoa học, các công trình nói trên là hết sức có giá trị đối với những người đã và đang nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực hành chính nhà nước các cấp

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu luận văn

- Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình, luận văn đề xuất phương hướng và các giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã trên địa bàn huyện trong thời gian tới

- Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để đạt được mục đích nghiên cứu trên, luận văn đề ra các nhiệm vụ sau:

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã

- Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã trên địa bàn huyện Quảng Ninh tỉnh Quảng Bình

- Đề xuất phương hướng và các giải pháp pháp phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã trên địa bàn huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình trong thời gian đến

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: là nguồn nhân lực hành chính cấp

xã trên địa bàn huyện Quảng Ninh tỉnh Quảng Bình

- Phạm vi nghiên cứu:

Về Nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu một số nội dung liên quan đến phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã tại huyện

4

Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình

Về thời gian: Đề tài nghiên cứu các vấn đề có liên quan từ năm 2012 đến năm 2016

Về không gian: Đề tài nghiên cứu các nội dung trên tại huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận:

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, các quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực

Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau đây:

- Phương pháp phân tích tổng hợp: phân tích các số liệu và so sánh qua các năm và tổng hợp để đưa ra các nhận xét, đánh giá

- Sử dụng phương pháp thống kê: thống kê các số liệu, bảng biểu từ

đó rút ra các kết luận, các xu hướng để đánh giá tình hình phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã tại huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Ý nghĩa lý luận:

Luận văn trình bày và phân tích cơ sở lý luận về phát triền nguồn nhân lực hành chính cấp xã; chỉ ra mối quan hệ giữa nguồn nhân lực hành chính cấp xã huyện Quảng Ninh với hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương; đồng thời xác định các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã trên địa bàn huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình

Ý nghĩa thực tiễn:

Luận văn phân tích, đánh giá trên cơ sở khoa học thực trạng phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã trên địa bàn huyện Quảng Ninh Kết quả nghiên cứu của luận văn cung cấp những luận

cứ khoa học giúp lãnh đạo huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị đề tài gồm có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở khoa học về phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã

Chương 2: Thực trạng phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp

xã tại huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình

Chương 3: Giải pháp phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp

xã huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình

Nguồn nhân lực hành chính cấp xã là nguồn lực về con người của UBND cấp xã, là những người mà sau này khi được tuyển dụng vào UBND cấp xã bố trí vào các chức danh công chức cấp xã

Nguồn nhân lực hành chính cấp xã chính là cán bộ, công chức (CB, CC) và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp

xã CB,CC và những người không chuyên trách có các chức trách, nhiệm vụ và chế độ chính sách khác nhau nhưng đều làm việc cho bộ máy hành chính cấp xã, nơi thực thi các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, quyết định hiệu quả công tác quản lý nhà nước ở địa phương

1.1.1.3 Phát triển nguồn nhân lựchành chính cấp xã

Phát triển nguồn nhân lực là quá trình thúc đẩy việc học tập nhằm nâng cao kết quả thực hiện công việc thông qua việc thực hiện các giải pháp đào tạo, phát triển với mục đích phát triển tổ chức và phát triển cá nhân

Như vậy, phát triển nguồn nhân lực với nội hàm trên đây thực chất là đề cập đến vấn đề chất lượng của nguồn nhân lực 1.1.2 Vai trò của phát triển nguồn nhân lực

- Phát triển nguồn nhân lực có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển nói chung và có ảnh hưởng đến quá trình phát triển của người

7

lao động, của tổ chức, của địa phương hay của cả quốc gia

1.2 Nội dung phát triển nguồn nhân lực

Thực chất của việc phát triển nguồn nhân lực là tìm cách nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ và mục tiêu phát triển của tổ chức Phát triển nguồn nhân lực bằng cách nâng cao năng lực cần có của đội ngũ người lao động về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kiến thức, kỹ năng, nhận thức và những động lực thúc đẩy người lao động làm việc

1.2.1 Phát triển cơ cấu nguồn nhân lực

Cơ cấu nguồn nhân lực là một khái niệm kinh tế, phản ánh thành phần, tỷ lệ các bộ phận hợp thành và mối quan hệ tương tác giữa các bộ phận ấy trong tổng thể Có vai trò quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của tổ chức

1.2.2 Nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ nguồn nhân lực

Khi đề cập đến vấn đề chất lượng nguồn nhân lực, người ta nói đến trình độ đào tạo và năng lực làm việc của họ

Trình độ chuyên môn nguồn nhân lực là sự hiểu biết về lý thuyết, kỹ thuật sản xuất và kỹ năng lao động để hoàn thành những công việc có trình độ chuyên môn nhất định thuộc một nghề, một chuyên môn nào đó

1.2.3 Phát triển các kỹ năng cho nguồn nhân lực

Kỹ năng của người lao động là sự thành thạo, tinh thông về các thao tác, động tác, nghiệp vụ trong quá trình hoàn thành một công việc cụ thể nào đó Những kỹ năng sẽ giúp cho người lao động hoàn thành tốt công việc của mình, quy định tính hiệu quả của công việc Những kỹ năng đó được hoàn thiện thông qua đào tạo, bồi dưỡng và thực tiễn công việc mang lại

1.2.4 Nâng cao nhận thức cho người lao động

Nhận thức của người lao động là cách hành xử, cách nhìn nhận của người lao động đối với công việc được giao; nó phản ánh mức độ hiểu biết về chính trị, văn hóa, xã hội; tính tự giác, sáng tạo và hành

vi, thái độ đối với công việc cũng như đối với các hoạt động trong tổ

Nguồn nhân lực hành chính cấp xã là đội ngũ gần dân nhất,

là cầu nối giữa Đảng với dân Đội ngũ này có vị trí, vai trò hết sức quan trọng Họ vừa phải thực thi các chủ trương chính sách, pháp luật của Nhà nước, vừa phản ánh nguyện vọng của quần chúng nhân dân đến cấp trên, đồng thời phải giải quyết các công việc hàng ngày

có tính chất thường xuyên, quản lý các lĩnh vực kinh tế - xã hội ở địa phương và chịu sự giám sát trực tiếp, hàng ngày của nhân dân Nguồn nhân lực hành chính cấp xã có những đặc điểm chính sa 1.3.2 Là nguồn nhân lực chuyên nghiệp, có tính chuyên môn hóa

1.3.3 Được nhà nước đảm bảo các lợi ích khi thực thi công vụ

Khi phục vụ trong nền công vụ cán bộ, công chức được Nhà nước đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, được hưởng lương do ngân sách Nhà nước trả tương xứng với vị trí, công việc được giao và thâm niên công tác Ngoài ra cán bộ, công chức còn được hưởng các chế độ ưu đãi khác của Nhà nước như hỗ trợ nhà hoặc cấp phương

9

tiện đi lại làm việc, trợ cấp ốm đau, được khen thưởng khi có công lao xứng đáng, và các quyền lợi về vật chất và tinh thần khác 1.3.4.Là nguồn nhân lực tương đối ổn định

Trên thực tế, các mối quan hệ xã hội và hành vi công dân cần được pháp luật điều chỉnh diễn ra một cách thường xuyên, liên tục theo các quá trình phát triển kinh tế - xã hội Chính vì vậy, CB,CC cấp xã cũng phải hoạt động liên tục, ổn định để đảm bảo cho các hoạt động không bị gián đoạn trong bất kỳ tình huống nào Tính ổn định của nguồn nhân lực hành chính cấp xã xuất phát từ hai lý do cơ bản sau:

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã

1.4.1 Các yếu tố từ phía Nhà nước

Hệ thống chính sách của Nhà nước là khung pháp lý cho các địa phương, đơn vị giải quyết tốt mối quan hệ giữa người lao động

và người sử dụng lao động

Hệ thống chính trị và pháp luật của Nhà nước đồng bộ sẽ tạo

ra hành lang pháp lý thuận lợi cho các tổ chức, cơ quan, đơn vị hoạt động nhịp nhàng, đồng bộ, cải cách được nhiều thủ tục hành chính nhằm góp phần giải quyết công việc tốt hơn, nhanh hơn

1.4.2 Các yếu tố từ phía người lao động

Người lao động ai cũng có nhu cầu tự khẳng định, tự hoàn thiện bản thân, được tôn trọng, thừa nhận và nhu cầu cầu tiến Họ luôn quan tâm đến những cơ hội mới như: chức vụ, thu nhập, chế độ, chính sách và các điều kiện về vật chất và tinh thần khác mà họ nhận được sau khi tiếp quản công việc Đây là những yếu tố cơ bản

để người lao động quyết định gắn bó lâu dài với nghề nghiệp, với tổ chức Chính quyết định này ảnh hưởng đến quá trình phát triển nguồn nhân lực của tổ chức

1.4.3 Các yếu tố từ phía địa phương

Một trong những yếu tố quan trọng góp phần cho sự phát triển kinh tế, xã hội của địa phương là nguồn nhân lực Vì vậy, phải phát triển nguồn nhân lực của địa phương mà đặc biệt là phát triển

1.5.1 Kinh nghiệm của một số địa phương

1.5.1.1 Kinh nghiệm của huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế

Cùng với Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2011 - 2020, huyện Quảng Điền đã ban hành và triển khai thực hiện Chương trình phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2011-2015 để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá; kết hợp thực hiện cải cách hành chính

1.5.1.2 Kinh nghiệm của huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định

Nhận thức được công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực

để đáp ứng cho yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay là một trong những việc làm cấp thiết và quan trọng mà Đảng và Nhà nước

ta tăng cường chỉ đạo Huyện Hoài Nhơn đã thực hiện Chương trình hành động của Huyện ủy về đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực của huyện đạt được những kết quả quan trọng, trong đó công tác quy hoạch cán bộ hằng năm được bổ sung, đảm bảo tiêu chuẩn, nâng cao chất lượng; công tác đào tạo cán bộ được coi trọng; trình độ đội ngũ cán bộ, công chức được nâng lên

1.5.2 Những bài học kinh nghiệm cho huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình

Từ kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực ở một số địa phương trong nước có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm vận dụng cho huyện Quảng Ninh trong việc phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã:

- Để xây dựng đội ngũ nhân lực có chất lượng một cách đồng bộ, huyện cần xây dựng kế hoạch phát triển nguồn nhân lực hành chính cấp xã gắn với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và gắn với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế

11

- Đội ngũ CB,CC hành chính nhà nước phải là những người được qua đào tạo cơ bản và được đào tạo, bồi dưỡng liên tục sau khi tuyển dụng Được rèn luyện, học hỏi trong thực tế và phải hội tụ đầy

đủ những tố chất đạo đức cơ bản của một công chức nhà nước

- Xây dựng các đề án liên kết đào tạo, bồi dưỡng cho CB,CC với các trường đại học có uy tín, chất lượng và phù hợp với chuyên môn, vị trí công việc

- Cần tranh thủ sự ủng hộ đầu tư từ các nguồn vốn của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài huyện để phục vụ cho việc đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho huyện trong thời gian tới

- Ban hành một cách đầy đủ, thống nhất hệ thống văn bản pháp luật làm cơ sở cho việc tuyển chọn, sử dụng, quản lý và đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CB,CC hành chính tại địa phương

- CB,CC hành chính cấp xã phải là những người được đào tạo cơ bản tại các trường đại học, cao đẳng và tiếp tục được đào tạo, bồi dưỡng sau khi tuyển dụng; được rèn luyện, thử thách qua các vị trí công tác; phải là những người tiêu biểu, ưu tú về năng lực và hội tụ đầy đủ những phẩm chất đạo đức cần thiết của một CB,CC

- Xây dựng tiêu chuẩn chức danh cụ thể cho từng loại hình công việc Coi đây là căn cứ cho công tác tuyển dụng, sử dụng và đánh giá mức

độ hoàn thành công việc của CB,CC và là tiêu chuẩn để CB,CC rèn luyện, phấn đấu

- Thi tuyển CB,CC phải công khai, minh bạch và bình đẳng, đó là phương pháp tốt nhất để lựa chọn CB,CC có chất lượng

- Phải có các chính sách đãi ngộ thỏa đáng đối với CB,CC và các chính sách này ngày càng phải được hoàn thiện cho phù hợp với tình hình thực tế, đặc biệt là chính sách tiền lương, nhà ở công vụ, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội… nhằm tạo động lực làm việc cho đội ngũ CB,CC hành chính

- Thực hiện nghiêm túc công tác kiểm tra, giám sát trong thực thi công vụ, thưởng phạt nghiêm minh đối với CB,CC

-Tổ chức bộ máy phải được xây dựng một cách gọn nhẹ phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước