Bộ đề thi học kì 1 môn Ngữ văn lớp 7 năm học 2020-2021 được tổng hợp với 8 đề thi giúp các em đánh giá năng lực của bản thân ngay tại nhà, từ đó có phương pháp học tập hiệu quả hơn.
Trang 1ĐỀ SỐ 1
I Cấu trúc đề khảo sát chất lượng
Phần Nhận biết Mức độ cần đạt Thông hiểu Vận dụng Tổng điểm Phần I Đọc hiểu 3.0
kể, nhânvật, ngônngữ, hìnhảnh, biệnnghệthuật… củađoạn trích,văn bản
- Hiểu nội dung củađoạn trích/ văn bản
- Hiểu được ý nghĩacủa chi tiết, hình ảnh,câu văn, câuthơ…trong đoạntrích/văn bản-Hiểu được tácdụng/hiệu quả củaviệc sử dụng phươngthức biểu đạt, ngôikể/biện pháp tutừ…trong đoạn trích/
văn bản
- Bày tỏ ý kiến
về quan điểm,của bản thân
về nhân vật, vềvấn đề, thái độcủa tác giảđược thể hiệntrong đoạntrích/văn bản
- Rút ra bàihọc từ đoạntrích/văn bản
Trang 2ĐỀ BÀI PHẦN I: ĐỌC –HIỂU ( 5Đ)
Đọc ngữ liệu và thực hiên yêu cầu
“Có lẽ chỉ những giấc mơ trở về tuổi thơ mới đem lại cho tôi những cảm giác ấm áp, bình yên đến thế…Trong mơ…Tôi thấy một tôi rơm rớm nước mắt trong buổi chia tay Xung quanh, bạn bè tôi đều tâm trạng cả Đứa khóc thút thít, đứa cười đỏ hoe mắt, đứa bịn rịn lặng thinh Tất cả nắm tay tôi thật chặt, ôm tôi thật lâu Giấc mơ tuổi học trò du dương như một bản nhạc Ballad - bản nhạc nhẹ nhàng mà da diết khôn nguôi Bản nhạc
đó mỗi lần kết thúc lại dấy lên trong tôi những bâng khuâng, tiếc nuối Nhưng, tôi vẫn thích nghe, thích cảm nhận niềm hạnh phúc hân hoan khi được trở về những năm tháng tuổi thơ, bên mái trường, bên thầy cô, bên bạn bè và những gì thân thương nhất Dù biết rằng đó chỉ là một giấc mơ ”
(“Có những giấc mơ về lại tuổi học trò” - Đăng Tâm)
Câu 1:(0,5 đ) Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên?
Câu 2: (0,5 đ) Đoạn văn trên thuộc kiểu loại văn bản nào?
Câu 3:( 1, 0 đ) Nêu nội dung chính của đoạn trích trên ?
Câu 4:( 1, 0 đ) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ có trong câu: “Giấc mơ tuổi
học trò du dương như một bản nhạc Ballad - bản nhạc nhẹ nhàng mà da diết khôn nguôi.”
Câu 5: ( 2.0 đ) Em có nhận xét gì về thái độ , tình cảm của tác giả được thể hiện trong
đoạn trich? Đọc đoạn trich, em nhận được thông điệp gì?
II TẠO LẬP VĂN BẢN (5 điểm)
Cho đề văn sau: Cảm nghĩ về quê hương em đang từng bước đổi mới
Trang 3ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM Phần 1
I
5,0đ
1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên: biểu cảm 0,5đ
2 Đoạn văn trên thuộc kiểu loại văn bản: Nhật dụng 0,5đ
3 Nội dung chính của đoạn văn trên:
- Những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ bên mái trường,
thầy-cô, bạn bè Mỗi thành viên trong buổi chia tay đềumang trong mình nỗi buồn khó diễn tả, nỗi buồn phảichia tay bạn bè, thầy cô, chia tay mái trường…
-Từ đó tác giả khẳng định, trân trọng giá trị cao đẹp củanhững kỉ niệm tuổi thơ, khơi gợi ở mọi người tình yêu ,
sự nâng niu kí ức của tuổi học trò bên thầy cô và bạn bè;
-Biện pháp tu từSo sánh đã làm nổi bật cảm nhận của
tác giả về “giấc mơ tuổi học trò”, giấc mơ với nhiềunhững kỷ niệm vui- buồn của một thời tuổi thơ
-Tác giả khẳng định, trân trọng giá trị cao đẹp củanhững kỉ niệm tuổi thơ; luôn khao khát bình dị đó làđược quay ngược thời gian trở về tuổi học trò Qua đó,khơi gợi trong trái tim độc giả tình yêu mái trường, yêubạn bè, thầy - cô; biết trân trọng những khoảnh khắcđáng quý , biết nâng niu kí ức của tuổi học trò bên thầy
cô và bạn bè và có ý thức xây dựng tình bạn chân thành.
-Tăng hiệu quả diễn đạt làm cho lời văn hay, sống động,gợi cảm sâu sắc , hấp dẫn và có sức lay động lớn tớingười đọc, người nghe
Trang 4*Đây là một quan điểm ,tư tưởng tích cực thể hiện thái
độ nhân văn, giàu tình yêu thương
*Những tình cảm , thái độ và tư tưởng này giúp khơi gợitrong trái tim độc giả tình yêu mái trường, yêu bạn bè,thầy - cô; biết trân trọng những khoảnh khắc đáng quý ,biết nâng niu kí ức của tuổi học trò bên thầy cô và bạn
bè và có ý thức xây dựng tình bạn chân thành.
LÀM VĂN
Yêu cầu
- Đúng bố cục của bài : Mở, thân , kết
* Yêu cầu nội dung:
0.5đ
Mở bài:
Em hãy giới thiệu quê hương emCảm xúc chung về quê hương
0,5
Thân bài
1 Quê em trước đổi mới : hình ảnh đặc sắc để lại trong em là gì?
- Nhà: nhỏ bé, lụp xụp, cũ kỉ;
- Đường: đường đất; nhỏ; đầy bùn;…
- Trường học: lụp xụp; bất tiện; mái ngoái cũ;…
- Con người làm ruộng là chủ yếu: cuộc sống khổcực ,vất vả và lam lũ
2 Quê tôi sau đổi mới: : hình ảnh đặc sắc để lại trong em là gì?
- Nhà cửa khang trang, mới, có nhiều nhà cao tầng;…
- Đường được xây dựng mới, rộng, thuận tiện cho việc
đi lại
- Chợ: đông vui, nhộn nhịp, rất nhiều người mua và bán;
lúc nào cũng nghe xe cộ náo nhiệt
1.0đ
1.0đ
Trang 5-trường học: trường cũ được sửa chữa, nhiều trường mới
được xây thêm , phòng học có đèn, có quạt, nhìn mới
tanh, có tòa nhà cao;…
- Đời sống con người được cải thiện, sống tốt và thoải
mái hơn
- Trong nhà sắm sửa nhiều đồ công nghệ tiện nghi như:
ti vi; tủ lạnh; máy giặt;…
3 Em tự hào vê sự dổi mới của quê hương mình như
- Em rất tự hào về quê hương em
- EM hứa học tập và rèn luyện thật tốt để xây dụng quê
hương giầu đẹp
- dù có đi xa không bao giờ quên quê hương đã nuôi lớn
tuổi thơ em
0.5đ
Sáng
tạo
- Có nhiều cách diễn đạt độc đáo, sáng tạo (viết câu, sử
dụng từ ngữ, hình ảnh đặc sắc, sinh động, ) văn viết
giàu cảm xúc, thể hiện khả năng cảm thụ, nhận thức tốt
về đối tượng biểu cảm
0.5
Trang 6ĐỀ SỐ 2 I/ Xây dựng ma trận:
Mức độ
Tổng cộng
1 Văn học
hiện đại
- Nhớ vàchép chínhthơ
- Nhớ tên tácphẩm, tác giả
- Hiểu được ýnghĩa và phươngthức biểu đạt củabài thơ
Viết một đoạnvăn ngắn
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
1 ý0.55%
2 ý110%
1330%
2.Tiếng Việt - Nêu khái
niệm và nhậnbiết được từđồng nghĩa
- Xác định được từghép
- Xác định đượcloại từ ghép
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
2 ý1.2510.25%
2 ý0.750.75%
12,020%
3.Tập làm
văn
văn bảnbiểu cảmhoànchỉnh
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
1550%
1550%
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
0.75 1.75 10.75.%
0.75 1.75 10.75%
1 1.5 15%
1 5 50%
3 10,0 100%
Trang 7ĐỀ BÀI Câu 1: (3 điểm) Cho câu thơ sau:
Tiếng suối trong như tiếng hát xa
a.Em hãy chép 3 câu thơ còn lại để hoàn thành bài thơ
b.Hãy cho biết tên của bài thơ trên là gì? Tác giả là ai?
c Bài thơ trên sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?
d Nêu ý nghĩa của bài thơ trên?
Trang 8HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI KIỂM TRA HỌC KÌ 1 Môn: Ngữ văn – Lớp 7 Năm học: 2020-2021
b Tên của bài thơ trên là: Cảnh khuya Tác giả là: Hồ Chí Minh 0.5đ
c Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là: Biểu cảm 0,5 đ
d Ý nghĩa bài thơ:
- Bài thơ thể hiện niềm tin vào sức mạnh chính nghĩa của dân tộc ta
- Bài thơ có thể xem như bản tuyên ngôn độc lập lần đầu tiên của nước
- Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc
cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy
gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ
+ Điệp ngữ "chưa ngủ" thể hiện ngoại cảnh và nội tâm của Bác, một tâm
hồn nghệ sĩ hòa lẫn vào tâm hồn chiến sĩ Người chưa ngủ không hẳn vì
cảnh khuya quá đẹp mà đấy còn là sự thổn thức của một vị lãnh tụ lúc
nào cũng lo nghĩ cho dân, cho nước
Trang 9- Học sinh làm được bài văn biểu cảm sáng tạo
- Biết quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong bài viết
- Trình bày sạch sẽ, đúng chính tả, đúng ngữ pháp, rõ bố cục
2.Yêu cầu cụ thể: Đảm bảo bố cục ba phần
a Mở bài:
- Giới thiệu về tên loài cây (cây tre, cây xoài, cây na…)
- Lí do em yêu thích loài cây đó
b.Thân bài:
- Biểu cảm về các đặc điểm của cây:
+ Em thích màu của lá cây,…
+ Cây đơm hoa vào tháng… và hoa đẹp như…
+ Những trái cây lúc nhỏ… lúc lớn… và khi chín … gợi niềm say xưa
hứng thú ra sao?
+ Miêu tả lại niềm thích thú khi được hái những trái cây và thưởng thức
nó
+ Mỗi khi mùa quả qua đi, trong em lại nhóm lên một cảm giác đợi
mong mùa quả mới như thế nào?
+ Với riêng em, em thích nhất đặc điểm gì ở loài cây đó?
- Tình cảm, cảm xúc của em đối với loài cây đó thay đổi như thế nào
theo thời gian?
+ Ban đầu khi nhìn thấy loài cây đó em có suy nghĩ , tình cảm gì?
+ Trải qua năm tháng, thời gian tình cảm của em có thay đổi không? Em
có thấy gắn bó và coi cây đó như một người bạn không?
- Mối quan hệ gần gũi giữa loài cây đó với đời sống của em
( Cây đem lại cho em những gì trong đời sống vật chất và tinh thần)
- Ý nghĩa, vai trò của loài cây đó trong cuộc sống của con người
c Kết bài: Tình cảm của em đối với cây trong quá khứ, hiện tại và cả
1.0
3.0
1.0
Trang 10tương lai.
*Biểu điểm:
- Điểm 4 - 5: Bài viết có bố cục rõ ràng, kỉ niệm chân thành gợi đượcnhững rung động, lời văn trong sáng có sức truyền cảm, biết kết hợp cácyếu tố miêu tả và biểu cảm để làm nổi bật nội dung
- Điểm 3 - 4: Bài viết đảm bảo yêu cầu của đề, bố cục rõ ràng, lời văn mạchlạc, sai ít lỗi các loại
- Điểm 2 - 3: Bài viết còn sơ sài, chưa thật sự đảm bảo yêu
cầu của đề, lời văn còn vụng sai nhiều lỗi các loại
- Điểm 0,5 – 1,5: Bài viết sơ sài, lời văn lủng củng, mắc nhiều lỗi
- Điểm 0: Lạc đề hoặc bỏ giấy trắng
Trang 11ĐỀ SỐ 3
Ma trận đề thi Mức độ
Tổng cộng
1 Văn học
hiện đại
- Nhớ vàchép chínhthơ
- Nhớ tên tácphẩm, tác giả
- Hiểu được ýnghĩa và phươngthức biểu đạt củabài thơ
Viết một đoạnvăn ngắn
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
1 ý0.55%
2 ý110%
1330%
3.Tiếng Việt - Nêu khái
niệm và nhậnbiết được từđồng nghĩa
- Xác định được từghép
- Xác định đượcloại từ ghép
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
2 ý1.2510.25%
2 ý0.750.75%
12,020%
3.Tập làm
văn
văn bảnbiểu cảmhoànchỉnh
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
1550%
1550%
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
0.75 1.75 10.75.%
0.75 1.75 10.75%
1 1.5 15%
1 5 50%
3 10,0 100%
Trang 12Đề bài:
Câu 1 (3 điểm):Cho câu thơ sau:
Cháu chiến đấu hôm nay
a Chép tiếp 5 câu thơ còn lại để hoàn thành khổ thơ cuối trong một bài thơ em đã học:
b Khổ thơ trên nằm trong bài thơ nào, của ai?
c Phương thức biểu đạt chính của bài thơ trên là gì?
d Nhân vật trữ tình được nhắc tới trong khổ thơ trên là ai? Nêu ý nghĩa văn bản chứađoạn thơ bài thơ trên?
Câu 2: ( 2 điểm)
a Thế nào là điệp ngữ? Nêu các dạng điệp ngữ mà em biết?
b Chỉ ra biện pháp điệp ngữ được sử dụng trong khổ thơ trên Viết đoạn văn ngắn từ 4
-6 câu phân tích tác dụng của biện pháp điệp ngữ đó
Câu 3 (5 điểm): Cảm nghĩ về thầy (cô) giáo mà em yêu quý.
Hết …
Trang 13HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI KIỂM TRA HỌC KÌ 1 Môn: Ngữ văn – Lớp 7 Năm học: 2020-2021
a Hs chép đúng, chính xác những câu thơ còng lại: 1 đ
b Tên của bài thơ trên là: Tiếng gà trưa Tác giả là: Xuân Quỳnh. 0.5đ
c Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là: Biểu cảm 0,5 đ
d - Nhân vật trữ tình là Người cháu – anh chiến sĩ
- Ý nghĩa bài thơ:
Những kỉ niệm về người bà tràn ngập yêu thương làm cho người
chiến sĩ thêm vững bước trên đường ra trận
- Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ
(hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại
như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ
- Điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp
(điệp ngữ vòng)
- Điệp từ “ vì” -> Điệp ngữ cách quãng
- Đoạn văn:
+Điệp từ “ vì” trong khổ thơ khẳng định mục đích chiến đấu của
người chiến sĩ cao cả, thiêng liêng nhưng cũng rất bình dị
+ Cháu chiến đấu vì Tổ quốc, nhân dân, vì xóm làng thân thuộc, vì
người thân và vì kỉ niệm êm đềm của tuổi thơ
(2.đ)
0,5đ0,5đ
0.25đ
0.75 đ
Trang 14Câu 3
1.Yêu cầu chung: Hình thức:
- Kiểu văn bản biểu cảm
- Bộc lộ tình cảm, cảm xúc, đánh giá hay những suy tư đậm màu
sắc cảm xúc về một hay thế giới loài cây
- Bài viết có bố cục 3 phần: Diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, giàu hình
ảnh Câu viết đúng ngữ pháp, không sai những lỗi chính tả thông
thường
2.Yêu cầu cụ thể: Đảm bảo nội dung sau:
- Mở bài: (0,5 điểm)
Giới thiệu về người thầy (người cô), lí do em viết về người thầy
(người cô) ấy
Thân bài: (4,0 điểm)
Những cảm xúc, đánh giá, nhận xét của bản thân về người thầy
- Những việc em đã làm hoặc định làm đối với người thầy (người
cô) để thể hiện lòng biết ơn
kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm để làm nổi bật nội dung
- Điểm 3 - 4: Bài viết đảm bảo yêu cầu của đề, bố cục rõ ràng, lời văn mạch
(5 đ)
0.5
4.0
0.5
Trang 15lạc, sai ít lỗi các loại
- Điểm 2 - 3: Bài viết còn sơ sài, chưa thật sự đảm bảo yêu
cầu của đề, lời văn còn vụng sai nhiều lỗi các loại
- Điểm 0,5 – 1,5: Bài viết sơ sài, lời văn lủng củng, mắc nhiều
lỗi
- Điểm 0: Lạc đề hoặc bỏ giấy trắng
Trang 16ĐỀ SỐ 4 PHÒNG GD & ĐT…… ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ I NĂM HỌC 2020 - 2021
“Cục cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưaNghe bàn chân đỡ mỏiNghe gọi về tuổi thơ
Tiếng gà trưaMang bao nhiêu hạnh phúcĐêm cháu về nằm mơGiấc ngủ hồng sắc trứngCháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ”
Trích bài thơ Tiếng gà trưa - Xuân Quỳnh
Sách Ngữ văn 7, tập một - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
Trang 17Em hãy đọc kỹ văn bản trên rồi trả lời các câu hỏi sau:
1) Bài thơ Tiếng gà trưa được sáng tác trong hoàn cảnh nào ? Theo thể thơ nào ?
2) Cảm hứng của tác giả trong bài thơ được khơi gợi từ sự việc gì ?
3) Xác định điệp ngữ trong khổ thơ thứ nhất “Trên đường hành quân xa Nghe gọi
về tuổi thơ” ?
4) Nêu ý nghĩa của bài thơ ?
5) Kể tên các bài thơ và tác giả thuộc chủ đề Thơ hiện đại Việt Nam đã học trong
sách Ngữ văn 7, tập một - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
II PHẦN LÀM VĂN 7,5 điểm
Trình bày cảm nghĩ của em về cánh đồng (hoặc dòng sông, con đường) quê hương
HẾT
Trang 18-HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI KIỂM TRA
I PHẦN ĐỌC HIỂU: 2,5 điểm
1 - Hoàn cảnh sáng tác bài thơ Tiếng gà trưa: Bài thơ được viết trong thời
kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước
- Bài thơ được sáng tác theo thể thơ 5 tiếng, có chỗ biến đổi linh hoạt
0,5
2
Cảm hứng của tác giả trong bài thơ được khơi gợi từ sự việc: Trên đường
hành quân, người chiến sĩ chợt nghe tiếng gà nhảy ổ, gợi về những kỉ
niệm tuổi thơ với hình ảnh những con gà mái mơ, mái vàng, gợi về hình
ảnh người bà thân yêu
0,5
3
Xác định điệp ngữ trong khổ thơ thứ nhất “Trên đường hành quân
xa Nghe gọi về tuổi thơ”:
- Cục cục tác cục ta
- Nghe nghe nghe
0,5
4
Ý nghĩa của bài thơ: Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của
tuổi thơ và tình bà cháu Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình yêu
quê hương đất nước
0,5
5
Kể tên các bài thơ và tác giả thuộc chủ đề Thơ hiện đại Việt Nam đã học
trong sách Ngữ văn 7, tập một - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Cảnh
khuya, Rằng tháng giêng (Hồ Chí Minh) và Tiếng gà trưa (Xuân
Quỳnh)
0,5
II PHẦN LÀM VĂN 7,5 điểm
Trình bày cảm nghĩ của em về cánh đồng (hoặc dòng sông, con
Trang 19đường) quê hương.
Yêu cầu chung:
- HS biết vận dụng văn biểu cảm để biểu đạt tình cảm, cảm xúc về
cánh đồng (hoặc dòng sông, con đường) quê hương, qua đó nói lên tình
cảm, trách nhiệm của bản thân với cánh đồng (hoặc dòng sông, con
đường) quê hương nói riêng, với quê hương nói chung
- Học sinh lựa chọn 1 trong 3 đối tượng để phát biểu cảm nghĩ (đề mở)
- Biết cách biểu đạt tình cảm, biết cách viết bài văn biểu cảm có bố cục
3 phần theo yêu cầu
7,5
1 Mở bài:
- Giới thiệu về cánh đồng (hoặc dòng sông, con đường) quê em: đó là biểu
tượng của quê hương đã gắn bó với bao thế hệ người dân quê em
- Nêu khái quát những tình cảm em dành cho cánh đồng (hoặc dòng sông,
con đường) quê em: gắn bó với tuổi thơ, yêu mến, trân trọng
(Khuyến khích sự sáng tạo trong phần mở bài của hs)
- Hình ảnh của cánh đồng (hoặc dòng sông, con đường) quê em
- Cánh đồng (hoặc dòng sông, con đường) quê hương đối với cuộc
sống của con người, đối với bản thân em
- Vẻ đẹp của cánh đồng (hoặc dòng sông, con đường) quê em vào
những thời gian khác nhau
+ Những kỉ niệm của em với cánh đồng (hoặc dòng sông, con đường) quê
em; những ấn tượng không thể phai mờ, qua đó thể hiện sự gắn bó, thân
thiết với cánh đồng (hoặc dòng sông, con đường) quê hương
+ Tình cảm của em, sự gắn bó của em với cánh đồng (hoặc dòng sông,
5,5
1,5