Vết thương mạch máu là một trong những bệnh lý cấp cứu ngoại khoa khẩn cấp. Thuận lợi cho công tác cấp cứu bệnh nhân cần được sơ cứu, hồi sức, vận chuyển đến nơi có đủ trình độ chuyên môn, đủ phương giải quyết triệt để nguyên nhân, đúng với giải phẫu bệnh thì việc cứu sống và không để lại di chứng cho người bệnh đó là mong muốn của mọi người.
Trang 1NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP TỔN THƯƠNG ĐỘNG MẠCH TINH HOÀN ( BUỒNG TRỨNG ) TRÁI
TẠI BỆNH VIỆN ĐK KV TỈNH AN GIANG
BS CK II Nguyễn Văn Ngãi
I ĐĂT VẤN ĐỀ
Vết thương mạch máu là một trong những bệnh lý cấp cứu ngoại khoa khẩn cấp Thuận lợi cho công tác cấp cứu bệnh nhân cần được sơ cứu, hồi sức, vận chuyển đến nơi có đủ trình độ chuyên môn, đủ phương giải quyết triệt để nguyên nhân, đúng với giải phẫu bệnh thì việc cứu sống và không để lại di chứng cho người bệnh đó là mong muốn của mội người
Loại vết thương mạch máu tìm thấy được vị trí chảy máu, khi cấp cứu còn gặp nhiều khó khăn, nếu việc cấp cứu tổn thương mạch máu mà không xác định được vị trí vết thương và điểm chảy máu phải truy tìm chổ chảu máu kéo dài thì tính mạng bệnh nhân bị đe dọa
Thực tế chảy máu từ động mạch tinh hoàn ( ở Nam giới); động mạch buồng trứng ( ở Nữ giới) là bệnh lý hiếm gặp, hiện nay rất hiếm thấy báo cáo nghiên cứu…
II TÓM TẮT
Nạn nhân sau cú va chạm nặng, có dấu hiệu choáng, hội chứng thiếu máu cấp suy hô hấp, trụy tim mạch …
Vào viện chẩn đoán rất khó và chậm, khi phẫu thuật mất khối lương máu rất lớn (4000 ml)
Xử trí khó khăn…
BỆNH ÁN
Trần Chi L 1986, Nam
SVV: 31409; Mã BN: 1462757
Vào viện; 13g10 ngày 05/10/2014
Trang 2Khoa Cấp cứu nhận:
Lý do vào viện: Thở mệt, đau lưng , đau ngực sau khi bị té cao
Bệnh sử: Trước nhập viện khoản 120 phút; BN té cây ở độ cao 7-10 mét, tư thế rơi tự do,
hai chân xuống trước, có bất tỉnh
Sau đó tỉnh, thở mệt, đau nhiều vùng lưng và thắt lưng trái, ngực trái xin nhập viện cấp cứu
Tình trạng lúc nhập viện;
Đau nhiều vùng bụng trái
M:105 l/p; HA 70/40 mmHg; nhịp thở 24 L/p
Khám:
Tỉnh , tiếp xúc chậm
Niêm nhợt nhạt, môi tái,da xanh, xây xác vùng bụng trái và ngực trái
Tay chân lạnh, 2 chân không cử đông ( liệt)
Bụng gồng , đau khắp bụng , nhưng đau nhiều bụng trái, nề xưng bên hông lưng trái, cao hơn bên hông lưng phải; Vùng hông trái và HCT( hố chậu trái) có khối ( mãng) chắc lan rộng từ hố chậu trái đến hố thắt lưng trái, bờ không rõ, mật độ không cứng chắc,
ấn đau, không di động
Ấn đau khắp bụng, đau nhiều vùng bẹn trái đến hố thắt lưng trái, trên mãng chắc
hố chậu trái
Cảm ứng phúc mạc (+)
Tim rõ
Phổi thô
Cận lâm sàng :
Siêu âm : Kết luận tụ dich bao thận trái
Công thức máu : Kết quả XN : Hct 24,2%
CT scanner cột sống , bụng
Chăm sóc toàn diện
Giải thích chế độ ăn uống và tư vấn:
Nhịn ăn và uống, chuẩn bị phẫu thuật cấp cứu
Tiên lượng nặng đã giải thích người nhà
Trang 3Tóm tắt các H/C :
H/c mất máu
H/c suy hô hấp
H/c trụy tim mạch
H/C Viêm phúc mạc
Chấn thương vào vùng bụng , hạ sườn trái
Có khối chắc lan rộng từ hố chậu trái đến thắt lưng trái
Nước tiểu trong qua sonde 400 ml
Chẩn đoán: Viêm phúc mạc/Chấn thương, Ngực, bụng, /trụy tim mạch do mất khối
lượng tuần hoàn ( mất máu)
Xử trí:
Thở oxy mũi
Nacl 0,9% TTM CC g/p
Hydrocortisol 100mg TM
Rannitidin 50mg TM
Transamin 250 mg TM
Truyền máu
Giảm đau
Nhịn ăn, uống, chăm sóc cấp I
PHẪU THUẬT LÖC 17g00
BB Phẫu thuật
Chẩn đoán trước phẫu thuật : Choáng mất máu chấn thương thận T
Chẩn đoán sau phẫu thuật : Choáng mất máu do rách động mạch Tinh hoàn ( Buồng
trứng ) trái
Tường trình PT
Rạch da đường giữa dưới rốn dài 20cm,
Vào ổ bụng thấy vùng hông lưng T có khối máu tụ rất to ở phúc mạc thành sau lan đến hố chậu T qua đường chắn giữa đến hông lưng P và HCP, hạ vị
Mở phúc mạc thành sau bên trái
Trang 4Thấy
MM thận và thận bình thường
Động mạch Tinh hoàn ( Buồng trứng trái) rách hơn nữa khẫu kính, đang chảy máu nhiều Khâu ĐM chỉ prolen 5-0
Đắp SPongel 3 miếng, 2 Surgisel
Dẫn lưu Douglas
Đóng bụng
Lượng máu mất trong cuộc phẫu thuật 4.000 ml
III BÀN LUẬN
Đây là lại bệnh hiếm gặp…
Chảy máu nhiều, chảy máu 2 đầu
Tìm nguyên nhân khó khăn
Dấu hiệu lâm sàng không điển hình ( không có nghiên cứu hướng dẫn….)
Xử trí chưa hoàn chỉnh…
Theo báo Hội nghị Khoa học – Công nghệ Quân Dân y Đồng bằng sông Cữu Long lần thứ V vào tháng 11 năm 2004, tài liệu Kỹ yếu trang 168 ; báo cáo của Bs Nguyễn Văn Ngãi kết luận : Đứt động mạch buồng trứng bên phải là bệnh lý hiếm gặp, phát hiện chậm sản phụ rất dễ tử vong do chảy máu nhiều, chảy 2 đầu
Cơ chế tổn thương có thể do động mạch buồng trứng bị kéo căng đột ngột gây đứt ngay hoặc hoại tử
Xử trí thật khẩn trương
Chẩn đoán dễ nhằm
CLS dựa vào siêu âm
IV KẾT LUẬN
Chẩn đoán dễ nhằm
Xử trí khẩn trương, thắt 2 đầu
Bệnh rất nặng
Xử trí cần có kinh nghiệm
Trang 5TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/- ATLAS of Anatomy J C BOILEAU GRANT 1962 : 165, 177, 179, 188-188.2 ; 2/- Kỷ yếu HNKH-CN QDY ĐB sông Cữu long lần V; 11/2004