VẤN ĐỀ TÔN GIÁO TRONG THỜI KÌ HÓA ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN

Người đã coi đoàn kết tôn giáo là một trong những vấn đề quan trọng nằm trong chiến lược đại đoàn kết dân tộc.. Góp phần khẳng định tính đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta trong việc đưa r

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KĨ THUẬT TP.HCM

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

- -MÔN HỌC: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

TIỂU LUẬN CUỐI KÌ

VẤN ĐỀ TÔN GIÁO TRONG THỜI KÌ HÓA ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ

HỘI VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN

GVHD: TS Phạm Thị Lan Thực hiện:

Võ Công Thức-19146272 Nguyễn Anh Thư-19150035 Huỳnh Đoàn Trung Tín-19146277 Nguyễn Tấn Phát-19146234

Nguyễn Văn Tòng-19146279

MÃ MÔN HỌC: LLCT120405_01CLC

Thành phố Hồ Chí Minh, Tháng 12, 2020

DANH SÁCH NHÓM THAM GIA VIẾT TIỂU LUẬN

HỌC KÌ I, NĂM HỌC 2020-2021 Nhóm 08, Thứ 3, Tiết 7-8

Tên đề tài: Vấn đề tôn giáo trong thời kì hóa độ lên chủ nghĩa xã hội và liên hệ thực tiễn.

THÀNH

SĐT

2 Nguyễn Anh Thư 19150035 100%

3 Huỳnh Đoàn Trung Tín 19146277 100%

4 Nguyễn Tấn Phát 19146234 100%

5 Nguyễn Văn Tòng 19146279 100%

Ghi chú:

 Tỷ lệ % = 100%

 Trưởng nhóm: Võ Công Thức

Nhận xét của giáo viên:

Ngày 12 tháng 12 năm 2020 Giáo viên chấm điểm

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 1

3 Phương pháp nghiên cứu 2

PHẦN NỘI DUNG 3

Chương 1: Những vấn đề về tôn giáo trong thời kì hóa độ lên chủ nghĩa xã hội 3

1.1 Những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về tôn giáo 3

1.1.1 Khái niệm về tôn giáo 3

1.1.2 Bản chất của tôn giáo 4

1.1.3 Nguồn gốc của tôn giáo 5

1.2 Nguyên tắc giải quyết vấn đề tôn giáo trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội 6

Chương 2: Tôn giáo ở Việt Nam và chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta hiện nay.……… 8

2.1 Đặc điểm tôn giáo ở Việt Nam hiện nay 8

2.2 Chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam đối với tín ngưỡng, tôn giáo, hiện nay 9 2.3 Đấu tranh phòng chống âm mưu chống phá tôn giáo của các thế lực thù địch 10

2.3.1 Âm mưu lợi dụng vấn đề tôn giáo chống phá của các thế lực thù địch 10

2.3.2 Giải pháp đấu tranh phòng, chống âm mưu của các thế lực thù địch 11

2.4 Sinh viên trong việc giải quyết vấn đề tôn giáo 12

PHẦN KẾT LUẬN 13

PHỤ LỤC HÌNH ẢNH 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Tôn giáo đang là một trong những vấn đề quan trọng mà từ trước đến nay, Đảng và Nhà nước ta luôn luôn dành một sự quan tâm đặc biệt Nước ta với đặc điểm là một nước

có nhiều dân tộc sinh sống, chính vì đặc điểm này, vấn đề tôn giáo cũng trở nên phức tạp

và nhạy cảm hơn Hơn nữa, vấn đề tôn giáo lại mang tính quốc tế Bởi vậy mà đòi hỏi Đảng và Nhà nước phải thực hiện vấn đề một cách khéo léo Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất coi trọng vấn đề tôn giáo Người đã coi đoàn kết tôn giáo là một trong những vấn đề quan trọng nằm trong chiến lược đại đoàn kết dân tộc Người đã từng nói: "Toàn thể đồng bào ta, đoàn kết chặt chẽ, quyết lòng kháng chiến để giữ gìn non sông, Tổ quốc,

và cũng để giữ gìn tín ngưỡng tự do" Trong thời đại ngày nay, việc chủ nghĩa đế quốc đang đẩy nhanh, đẩy mạnh "Diễn biến hòa bình" thì việc quan tâm, giải quyết vấn đề tôn giáo trở nên vô cùng cần thiết Ngày nay, xung đột sắc tộc và xung đột tôn giáo đang là những điểm nóng của thế giới hiện đại Nhiều quốc gia đã lâm vào khủng hoảng chính trị

- xã hội triền miên dẫn đến không thể phát triển được đất nước mà vẫn chưa thể thoát khỏi tình trạng đó vì đã không làm tốt công tác tôn giáo Đó là bài học để Đảng và Nhà nước ta quan tâm và làm thật tốt công tác tôn giáo Việc tìm hiểu công tác tôn giáo của Đảng trong thời kỳ đổi mới có ý nghĩa lớn về mặt lý luận và nhất là về mặt thực tiễn Em hy vọng sau tiểu luận này, em sẽ nâng cao hiểu biết của mình hơn về các chính sách, chủ trương của Đảng nói chung và các chính sách, chủ trương của Đảng về vấn đề tôn giáo nói riêng

2 Mục tiêu nghiên cứu

Tìm hiểu công tác tôn giáo của Đảng, những chủ trương, chính sách về tôn giáo của Đảng Đồng thời có những nhận xét, đánh giá những chủ trương, chính sách đó đối với thực tiễn cách mạng Việt Nam Góp phần khẳng định tính đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta trong việc đưa ra những chủ trương, chính sách về tôn giáo và thực thi những chủ trương, chính sách đó Đồng thời giúp sinh viên nâng cao hiểu biết của mình hơn về các

chính sách, chủ trương của Đảng nói chung và các chính sách, chủ trương của Đảng về vấn đề tôn giáo nói riêng và nhận ra rõ hơn chân tướng của chủ nghĩa đế quốc và những

âm mưu thâm độc của chúng để đề phòng

3 Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử, phương pháp logic và sự kết hợp của hai phương pháp đó Ngoài ra, còn sử dụng phương pháp tổng hợp – tổng hợp, cụ thể - khái quát, thống kê, so sánh, đối chiếu để làm rõ đề tài

Tra cứu tài liệu, tổng hợp và phân tích thông tin, nghiên cứu và đưa ra những nhận xét, đánh giá Vận dụng quan điểm toàn diện và hệ thống, kết hợp khái quát và mô tả, phân tích, tổng hợp

PHẦN NỘI DUNG Chương 1: Những vấn đề về tôn giáo trong thời kì hóa độ lên chủ nghĩa xã hội

1.1 Những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về tôn giáo

Tôn giáo là sự phản ánh một cách biến dạng, sai lệch, hư ảo về giới tự nhiên và con người, về các quan hệ xã hội Hay nói cách khác, tôn giáo là sự nhân cách hoá giới tự nhiên, là sự “đánh mất bản chất người” Chính con người đã khoác cho thần thánh những sức mạnh siêu nhiên khác với bản chất của mình để rồi từ đó con người có chỗ dựa, được chở che, an ủi - dù đó chỉ là chỗ dựa “hư ảo”

Ph.Ăngghen cho rằng: “… tất cả một tôn giáo chẳng qua chỉ là sự phản ánh hư ảo vào trong đầu, óc của con người – của những lực lượng ở bên ngoài chi phối sống hàng ngày của họ; chỉ sự phản ánh trong đó những lực lượng ở trần thế mang hình thức những lực lượng siêu trần thế” Như vậy, theo quan điểm của chủ nghĩa Mác, tôn giáo mặc dù là

sự phản ánh hoang đường, hư ảo hiện thực, là một hiện tượng tiêu cực trong xã hội nhưng

nó không phải không có những yếu tố tích cực Vấn đề đặt ra ở đây là, nguyên nhân nào dẫn đến sự phản ánh “hoang đường”, “hư ảo” của tôn giáo? Tại sao con người lại có nhu cầu tôn giáo và đặt niềm tin lớn lao vào tôn giáo như vậy? Đứng vững trên lập trường duy vật lịch sử, C.Mác và Ph.Ăngghen đã luận giải rằng sự xuất hiện và tồn tại của tôn giáo xuất phát từ hiện thực khách quan và nguồn gốc quan trọng nhất của tôn giáo chính là điều kiện kinh tế – xã hội Trong lịch sử tiến hoá của mình, trước hết con người có nhu cầu cải tạo tự nhiên để tạo ra của cải vật chất đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của mình Nhưng do trình độ và khả năng cải tạo tự nhiên còn thấp kém, con người luôn cảm thấy yếu đuối, bất lực trước các hiện tượng tự nhiên và đã gắn cho tự nhiên những sức mạnh siêu nhiên Đó chính là cơ sở cho sự nảy sinh các hiện tượng thờ cúng Đặc biệt, khi xã hội có sự phân chia và áp bức giai cấp thì các mối quan hệ xã hội càng phức tạp, một bộ phận người dân rơi vào tình thế cùng quẫn, bất lực trước các thế lực thống trị Thêm vào

đó, những yếu tố tự phát, ngẫu nhiên, rủi ro bất ngờ nằm ngoài ý muốn của con người gây

ra cho họ sự sợ hãi, lo lắng, mất cảm giác an toàn Đó cũng là nguyên nhân khiến người ta tìm đến và dựa vào sự che chở của tôn giáo

Chỉ rõ bản chất của tôn giáo, chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định rằng: Tôn giáo là một hiện tượng xã hội - văn hoá do con người sáng tạo ra Con người sáng tạo ra tôn giáo

vì mục đích, lợi ích của họ, phản ánh những ước mơ, nguyện vọng, suy nghĩ của họ Nhưng sáng tạo ra tôn giáo, con người lại bị lệ thuộc vào tôn giáo, tuyệt đối hoá và phục tùng tôn giáo vô điều kiện Chủ nghĩa Mác - Lênin cũng cho rằng, sản xuất vật chất và các quan hệ kinh tế, xét đến cùng là nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển của các hình thái ý thức xã hội, trong đó có tôn giáo Do đó, mọi quan niệm về tôn giáo, các tổ chức, thiết chế tôn giáo đều được sinh ra từ những hoạt động sản xuất, từ những điều kiện sống nhất định trong xã hội và thay đổi theo những thay đổi của cơ sở kinh tế Như vậy, theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tôn giáo có nguồn gốc từ trong hiện thực và phản ánh chính hiện thực đó – một hiện thực cần có tôn giáo và có điều kiện để tôn giáo xuất hiện và tồn tại

Trong những thời kỳ lịch sử khác nhau, vai trò và tác động của mỗi tôn giáo đối với xã hội là không giống nhau và quan điểm, thái độ của giáo sĩ và giáo dân đối với các lĩnh vực xã hội cũng không hoàn toàn thống nhất Vì vậy, khi thực hiện nhất quán nguyên tắc bình đẳng, không phân biệt đối xử cần phải có quan điểm lịch sử cụ thể khi xem xét, đánh giá và ứng xử đối với các vấn đề có liên quan với tôn giáo Có nhiều tôn giáo khi mới ra đời được coi như là một phong trào bảo vệ, bênh vực quyền lợi của những người nghèo, người bị áp bức Sau một thời gian tồn tại, tôn giáo ấy lại biến thành công cụ của giai cấp thống trị, bóc lột Có những giáo sĩ suốt đời hành đạo và luôn luôn đồng hành cùng với dân tộc nhưng cũng có người đã hợp tác với các thế lực thù địch bên ngoài mà đi ngược lại với lợi ích quốc gia… Vì vậy đòi hỏi nhà nước xã hội chủ nghĩa phải có thái độ, cách ứng xử phù hợp với từng trường hợp cụ thể

Trong khi các nhà duy vật vô thần chỉ biết phê phán bản thân tôn giáo thì C.Mác lại không phê phán tôn giáo mà phê phán chính cái hiện thực đã làm nảy sinh tôn giáo,

tức là phê phán sự áp bức, bất công, bạo lực… trong xã hội đã đẩy con người phải tìm đến với tôn giáo và ru ngủ mình trong tôn giáo C.Mác đã nhận thấy rất rõ quan hệ nhân-quả trong vấn đề này Vì tôn giáo là một hiện tượng tinh thần có nguyên nhân từ trong đời sống hiện thực nên muốn xoá bỏ tôn giáo, không có cách nào khác là phải xoá bỏ cái hiện thực đã làm nó nảy sinh Từ đó, C.Mác đã khẳng định rằng, muốn xoá bỏ tôn giáo và giải phóng con người khỏi sự nô dịch của tôn giáo thì trước hết phải đấu tranh giải phóng con người khỏi những thế lực của trần thế, xoá bỏ chế độ áp bức bất công, nâng cao trình độ nhận thức cho người dân và xây dựng một xã hội mới không còn tình trạng người bóc lột người, đó là xã hội cộng sản chủ nghĩa

Ngoài ra chủ nghĩa Mác - Lênin đã chỉ rõ rằng: không thể sử dụng bạo lực để đàn

áp tôn giáo, mà chỉ có thể sử dụng phương cách giáo dục, tuyên truyền, thuyết phục để toàn thể nhân dân, cả những người theo đạo lẫn những người không theo đạo, có thể nắm bắt được những nguyên lý của chủ nghĩa vô thần khoa học và thế giới quan duy vật, từ đó

tự nhận ra những bất cập, những vô lý của thế giới quan huyễn hoặc tôn giáo, và chủ động

từ bỏ tôn giáo Đó là con đường đúng đắn duy nhất để tiến tới xoá bỏ tôn giáo ra khỏi đời sống xã hội, tiến tới xây dựng một nền tảng tư tưởng tiến bộ, khoa học cho xây dựng chủ nghĩa xã hội

Kế thừa các quan điểm của C.Mác và Ph.Ănghen về bản chất, nguồn gốc tôn giáo, Lênin đã phân tích, làm rõ hơn nguồn gốc kinh tế - xã hội và nguồn gốc nhận thức của tôn giáo Theo Người, “Nguồn gốc sâu xa nhất của các thành kiến tôn giáo là cùng khổ và dốt nát”; cụ thể hơn, “sự áp bức đối với quần chúng lao động về mặt xã hội, tình trạng có vẻ hoàn toàn bất lực của họ trước những thế lực mù quáng của chủ nghĩa tư bản đang hàng ngày hàng giờ gây ra cho những người lao động bình thường những nỗi khổ cực kỳ ghê gớm, những sự đau thương thật là khủng khiếp, nhiều gấp nghìn lần so với những biến cố phi thường như chiến tranh, động đất, v.v đó là nguồn gốc sâu xa nhất hiện nay của tôn giáo”

Về nguồn gốc nhận thức của tôn giáo, Lênin đã chỉ rõ khả năng xuất hiện của tôn giáo nằm ngay trong đặc điểm nhận thức của con người Người viết: “Sự phân đôi của nhận thức của con người và tính khả năng của chủ nghĩa duy tâm (của tôn giáo) đã có trong cái trừu tượng đầu tiên, tối sơ “cái nhà” nói chung và những cái nhà cá biệt” Nếu C.Mác, Ph.Ăngghen đã phân tích làm rõ ý thức tôn giáo là sự phản ánh vào đầu óc con người những “lực lượng bên ngoài” thì Lênin lại luận giải, làm rõ hơn “cơ chế” hình thành tôn giáo ngay trong phép biện chứng của quá trình nhận thức

Về nguồn gốc tâm lí Sự sợ hãi trước những hiện tượng tự nhiên, xã hội, hay những lúc ốm đau, bệnh tật; ngay cả những may, rủi bất ngờ xảy ra, hoặc tâm lý muốn được bình yên khi làm một việc lớn ( ví dụ: ma chay, cưới xin, làm nhà, khởi đầu sự nghiệp kinh doanh,…), con người cũng dễ tìm đến với tôn giáo Thậm chí cả những tình cảm đích cực như tình yêu, lòng biết ơn, lòng kính trọng đối với những người có công với nước, với dân cũng dễ dẫn con người đến với tôn giáo (ví dụ: thờ các anh hùng dân tộc, thờ các thành hoàng làng,…)

1.2 Nguyên tắc giải quyết vấn đề tôn giáo trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội, tôn giáo vẫn còn tồn tại, tuy đã có sự biến đổi trên nhiều mặt Vì vậy, khi giải quyết vấn đề tôn giáo cần đảm bảo:

Tôn trọng, bảo đảm quyền tự do tính ngưỡng và không tín ngưỡng của nhân dân:

Tính ngưỡng tôn giáo là niềm tin sâu sắc của quần chúng vào đấng tối cao, đấng thiêng liêng nào đó mà họ tôn thờ, thuộc lĩnh vực ý thức tư tưởng Do đó tự do tín ngưỡng

và tự do không tín ngưỡng thuộc quyền tự do tư tưởng của nhân dân Tôn trọng trọng tự

do tín ngưỡng cũng chính là tôn trọng quyền con người, thể hiện bản chất ưu việt của chế

độ xã hội chủ nghĩa Nhà nước xã hội chủ nghĩa không can thiệp và không cho bất cứ ai can thiệp, xâm phạm đến quyền tự do tín ngưỡng, quyền lựa chọn theo hay không theo tôn giáo của nhân dân Các tôn giáo và hoạt động tôn giáo bình thường, các cơ sở thờ tự, các các phương tiện phục vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu tính ngưỡng của người dân được nhà nước xã hội chủ nghĩa tôn trọng và bảo hộ

Khắc phục dần những ảnh hưởng tiêu cực của tôn giáo phải gắn liền với quá trình cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới.

Nguyên tắc này để khẳng định chủ nghĩa Mác-Lênin chỉ hướng vào việc giải quyết những ảnh hưởng tiêu cực của tôn giáo đối với quần chúng nhân dân mà không chủ trương can thiệp vào công việc nội bộ của các tôn giáo Chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ ra rằng, muốn thay đổi ý thức xã hội, trước hết cần phải thay đổi bản thân tồn tại xã hội; muốn xóa bỏ ảo tưởng này sinh trong tư tưởng con người, phải xóa bỏ nguồn gốc sinh ra

ảo tưởng ấy Điều cần thiết trước hết là phải xác lập được một thế giới hiện thực không có

áp bức, bất công, nghèo đói và thất học…cũng như những tệ nạn nảy sinh trong xã hội

Đó là một quá trình lâu dài, và không thể thực hiện được nếu tách rời việc cải tạo xã hội

cũ, xây dựng xã hội mới

Phân biệt hai mặt chính trị và tư tưởng; tín ngưỡng, tôn giáo là lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo trong quá trình giải quyết vấn đề tôn giáo.

Mặt tư tưởng là biểu hiện mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân thuần túy về tư tưởng Mặt tư tưởng của tôn giáo được giải quyết lâu dài thông qua quá trình cải tạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội

Mặt chính trị phản ánh mâu thuẫn đối kháng về lợi ích kinh tế, chính trị giữa các giai cấp và những thế lực lợi dụng tôn giáo chống lại sự nghiệp cách mạng và lợi ích của nhân dân Giải quyết mặt chính trị đòi hỏi dựa vào pháp luật, kiên quyết và kịp thời trừng trị những kẻ lợi dụng tôn giáo, nhưng cũng tránh nôn nóng, vội vàng

Quan điểm lịch sử cụ thể trong giải quyết vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo.

Ở những thời kỳ lịch sử khác nhau, vai trò, tác động của từng tôn giáo đối với đời sống xã hội không giống nhau Quan điểm, thái độ của các giáo hội, giáo sĩ, giáo dân về những lịch sử cụ thể khi xem xét, đánh giá và ứng xử đối với những vấn đề có liên quan đến tôn giáo đối với từng tôn giáo cụ thể