Vận dụng tư tưởng hồ chí minh về chống tham ô, lãng phí, quan liêu trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay

Việc thực hiện mạnh hơn nữa Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” về chống tham ô, lãng phí, quan liêu không chỉ là một công việc cấp bách có ý nghĩa về mặt l

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

- -

NGUYỄN THỊ HƯƠNG

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham ô, lãng phí, quan liêu trong xây dựng đội ngũ cán bộ,

công chức hiện nay

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

SƯ PHẠM GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh – Vị cha già của bao người con dân nước Việt Nam Người là một nhà hoạt động chính trị lỗi lạc, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam Người ra đi để lại cả một kho tàng tư tưởng lớn không chỉ có giá trị đối với dân tộc ta mà còn cả trên thế giới Tư tưởng của Người chính là ngọn đuốc soi đường cho cách mạng nước ta đi đến thắng lợi Ngày nay, dưới

sự lãnh đạo của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh cùng với chủ nghĩa Mác – Lênin làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động để tiến lên xây dựng một nước Việt Nam “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” theo định hướng xã hội chủ nghĩa Trong đó, vấn đề đấu tranh chống tham ô, lãng phí, quan liêu nhằm xây dựng một bộ máy nhà nước trong sạch,

vững mạnh luôn được Người quan tâm và nổi lên một cách rõ nét

Thực hành chống tham ô, lãng phí, quan liêu là những phẩm chất cơ bản trong hệ thống quan điểm đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Người là

tấm gương sáng, mẫu mực trong thực hành những chuẩn mực đó Người luôn kêu gọi tất cả mọi người, đặc biệt là những người cán bộ lãnh đạo, đảng viên phải là người đi đầu đấu tranh chống lại cái bệnh chủ nghĩa cá nhân đó một

cách triệt để

Đảng ta không có mục đích nào khác là đem lại độc lập cho dân tộc và hạnh phúc cho nhân dân Khi trở thành Đảng cầm quyền, Đảng phải thật sự là đầy tớ của dân, gắn bó mật thiết với nhân dân, nếu không Đảng sẽ rơi vào tình trạng quan liêu, tạo điều kiện cho những cán bộ, đảng viên lợi dụng thời cơ tha hồ đục khoét, tham ô, xa hoa, lãng phí, mất đi sức sống vốn có của nó Để làm được điều đó, mỗi người phải tự khắc phục những yếu kém của mình, chiến thắng “giặc ở trong lòng” mình, “giặc nội xâm” ở ngay trong tổ chức của mình Đặc biệt, trong công cuộc đổi mới hiện nay, chúng ta phải tích cực đấu tranh chống tham ô, lãng phí, quan liêu để xây dựng Đảng thật sự trong sạch vững mạnh, xứng đáng “là đạo đức là văn minh” Người chỉ rõ: “Một dân tộc, một Đảng và con người ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”

[28, 557-558]

Nhưng trên thực tế chúng ta thấy rằng, hiện nay tình trạng tham ô, lãng phí, quan liêu ở nước ta đang diễn ra một cách mạnh mẽ cả chiều rộng lẫn chiều sâu Nhiều cán bộ, đảng viên làm việc không đến nơi, đến chốn, quan liêu, hách dịch, sống quá xa nhân dân Một số cán bộ, công chức vì chạy theo

cơ chế thị trường, bị sự chi phối của đồng tiền, quyền lực mà đánh mất phẩm chất đạo đức của mình Họ tham ô, ăn hối lộ, tiêu xài xa hoa, lãng phí làm phí phạm sức lực, tiêu hao của cải của Chính phủ và nhân dân

Trước tình hình đó, Đảng và Nhà nước ta cần phải đánh giá đúng thực trạng và đưa ra các biện pháp đúng đắn nhằm đấu tranh chống lại bệnh tham

ô, lãng phí, quan liêu, phải quét sạch “chủ nghĩa cá nhân” để xây dựng đất

nước phát triển bền vững theo định hướng xã hội chủ nghĩa Việc thực hiện mạnh hơn nữa Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” về chống tham ô, lãng phí, quan liêu không chỉ là một công việc cấp bách có ý nghĩa về mặt lý luận mà cả trong đời sống hiện thực ở nước ta

Để góp phần vào việc làm rõ hơn tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham

ô, lãng phí, quan liêu là một sinh viên khoa Giáo dục chính trị tôi mạnh dạn

lựa chọn đề tài nghiên cứu “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chống

tham ô, lãng phí, quan liêu trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay” làm đề tài nghiên cứu của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu, kế thừa và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham

ô, lãng phí, quan liêu về đạo đức cách mạng nói chung là một nhiệm vụ rất quan trọng Vì vậy, những năm vừa qua ở Việt Nam đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về đề tài này Trong đó, có nhiều công trình nghiên cứu quan

trọng như: “Tư tưởng chính trị của C Mác, Ph Ăngghen, V I Lênin và Hồ

Chí Minh”, Lê Minh Quân, Nxb Chính trị quốc gia, 2009; “ Nhận diện tham nhũng và các giải pháp phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay”,

Phan Xuân Sơn, Phạm Thế Lực ( đồng chủ biên), Nxb Chính trị quốc gia,

2010

Ngoài ra, còn phải kể đến các bài viết của nhiều tác giả được đăng trên

các tạp chí như: “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá

nhân”, của Bùi Công Chính, Xây dựng Đảng, số 6, 2007; “Giải pháp văn hóa đấu tranh phòng, chống tham nhũng”, của Nguyễn Văn Huyên, Tạp chí

Cộng sản, số 21, 2006; “Phòng chống tham nhũng và vấn đề hoàn thiện cơ

chế quản lí kinh tế, quản lí xã hội”, của Phạm Quang Nghị, Tạp chí Cộng sản,

số 2+3, 2006; “Làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ: Thanh Liêm củng cố,

nâng cao chất lượng chính quyền cơ sở”, của Hà Trang – Nguyễn Bùi, Tạp

chí Cộng sản, số 48, 2010

Những công trình đó có giá trị khoa học cao, nhìn một cách tổng quát các công trình đó đã giải quyết được những vấn đề lý luận và thực tiễn, định hướng cho việc giải quyết những vấn đề liên quan đến đề tài, đó chỉ là những chỉ dẫn, gợi ý hết sức quý báu cho việc triển khai nội dung nghiên cứu của luận văn Tuy nhiên, do mục đích và khuôn khổ của từng đề tài khác nhau, mỗi đề tài mới chỉ đề cập đến những khía cạnh nhất định Cho đến thời điểm

này, chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu một cách có hệ thống vấn đề “Vận

dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham ô, lãng phí, quan liêu trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay” Trong quá trình hoàn thành khóa

luận, mặc dù đã có rất nhiều cố gắng nhưng do hạn chế về trình độ, thời gian, tài liệu Vì vậy, khóa luận chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong sự góp ý của quý thầy cô và các bạn sinh viên để cho đề tài của tôi được hoàn thiện hơn

3 Mục đích, nhiệm vụ, giới hạn nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu:

Qua nghiên cứu đề tài này nhằm nâng cao nhận thức của mọi người về tác hại của bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu cũng như ý nghĩa của việc chống bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu Từ đó vận dụng tư tưởng của Người vào việc phòng chống tham ô, lãng phí, quan liêu trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để thực hiện những mục đích trên, đề tài có nhiệm vụ là:

- Làm rõ được một số nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham ô, lãng phí, quan liêu

- Nêu lên thực trạng của bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu trong đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay

- Xây dựng cơ sở và đề xuất hệ thống các giải pháp và kiến nghị để vận dụng vào việc phòng chống “tham ô, lãng phí, quan liêu” trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay

3.3 Giới hạn nghiên cứu:

Vấn đề chống tham ô, lãng phí, quan liêu là một vấn đề khá rộng lớn trên nhiều mặt của các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội Khóa luận chỉ nghiên cứu những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham

ô, lãng phí, quan liêu và qua đó vận dụng tư tưởng của Người vào việc phòng chống tham ô, lãng phí, quan liêu trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay

4 Cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lí luận

Đề tài được thực hiện dựa trên cơ sở những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và từ thực tiễn của tình hình công

tác phòng chống tham ô, lãng phí, quan liêu ở nước ta

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp để nghiên cứu như phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp lịch sử và lôgic, phương pháp so sánh đối chiếu

5 Nét mới của đề tài

Đề tài đi vào tìm hiểu một cách có hệ thống những quan điểm cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham ô, lãng phí, quan liêu Qua đó vận

dụng tư tưởng của Người trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay

6 Ý nghĩa của đề tài

Góp phần hệ thống các quan điểm của Hồ Chí Minh về chống tham ô, lãng phí, quan liêu

Thấy rõ được tác hại của bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu Từ đó đưa ra thực trạng và đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo khóa luận gồm 2 chương, 7 tiết

PHẦN NỘI DUNG

Chương 1 NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỐNG THAM Ô,

Chống tham ô, lãng phí, quan liêu là những phẩm chất quan trọng trong

hệ thống quan điểm đạo đức Hồ Chí Minh Trong lịch sử, quan điểm về chống tham ô, lãng phí, quan liêu chưa được nhiều người đi sâu vào nghiên cứu một cách có hệ thống Tuy nhiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thức được nguy

cơ tiềm ẩn của nó và đã đưa ra quan điểm về chống tham ô, lãng phí, quan liêu một cách rõ nét Tư tưởng đó bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, từ trong chính gia đình, quê hương, phẩm chất cá nhân của Người cũng như ảnh hưởng của tư tưởng đạo đức nhân loại mà đỉnh cao là chủ nghĩa Mác – Lênin

1.1.1.1 Truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là sự phản ánh của đời sống xã hội Việt Nam, của thực tiễn cách mạng Việt Nam Không thể hiểu được tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh nếu như không tìm hiểu nó trong mối quan hệ với truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Một dân tộc trọng đạo đức, luôn đòi hỏi mọi người phải tu dưỡng đạo đức để giữ làng, giữ nước Và trong quá trình đó, đã hình thành nên đạo lý làm người của dân tộc Việt Nam, thành lương tri của con người Việt Nam

Tư tưởng chống tham ô, lãng phí, quan liêu của Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức ấy Truyền thống yêu nước, cần cù, yêu thương đùm bọc lẫn nhau, tinh thần đoàn kết không chỉ trong chiến tranh mà còn cả trong thời bình, cùng chung sức xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Để phát huy được những truyền thống tốt đẹp đó, thì vấn đề đặt

ra đối với người lãnh đạo là phải coi trọng việc tu dưỡng đạo đức Phải luôn

“trung với nước, hiếu với dân” yêu thương nhân dân, vì lợi ích của nước, của dân

Trong suốt chiều dài lịch sử, dân tộc ta đã trải qua những năm tháng chiến tranh gian khổ, bị áp bức, bóc lột bởi chủ nghĩa thực dân và phong kiến Nhân dân ta không có cơm ăn, áo mặc, không có quyền tự do, dân chủ Trong khi đó, có những ông quan lại làm tay sai cho đế quốc, thực dân, làm kẻ bán nước Chúng bóc lột nhân dân ta đến thậm tệ, để được sống cuộc sống xa hoa, đầy đủ, chịu làm nô lệ mất nước Chúng quan liêu, hách dịch, làm nhân dân ta

vô cùng căm ghét Vì vậy, những con người chính trực, không xu nịnh, không tham ô, những ông quan thanh liêm luôn được người Việt ca ngợi và coi đó là những tấm gương sáng để mọi người học tập và noi theo

Mặt khác, cần cù, tiết kiệm, chống lãng phí đã trở thành phẩm chất tâm

lý của con người Việt Nam Hàng ngày, hàng giờ có biết bao người công nhân đang chăm chỉ lao động trong các nhà máy, xí nghiệp để tạo ra các sản phẩm cần thiết cho cuộc sống chúng ta Những bác nông dân “chân lấm tay bùn”

quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” để tạo ra những mùa vàng bội thu Tuy nhiên, trong các truyền thống của dân tộc không chỉ có sự phát triển ưu trội về mặt đạo đức mà ở đó có cả phong tục, tập quán lạc hậu của Nho giáo, lễ giáo phong kiến Xã hội vẫn còn tồn tại không ít những người lười biếng, khoác lác, không thích làm, chỉ muốn được nghỉ ngơi, hưởng thụ, tiêu xài xa hoa, lãng phí, sống trên người khác

Kế thừa truyền thống đạo đức dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn lọc để phát huy mặt tốt, từ bỏ mặt tiêu cực đồng thời cách tân, bổ sung những nhân tố mới cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn của thời đại, tích cực đấu tranh chống lại những cái xấu trái với đạo đức con người Tư tưởng của Người kết thành diện mạo đạo đức của thời đại mang tên Người là những tư tưởng đã cơ cấu lại các giá trị đạo đức truyền thống hòa quyện với tinh hoa đạo đức nhân loại và được nâng lên tầm cao mới

1.1.1.2 Truyền thống quê hương, gia đình của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Quê hương, gia đình là “cái nôi”, “ngọn nguồn” góp phần hình thành nên tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh Quê hương Nghệ Tĩnh, một mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, mảnh đất đã sinh ra và nuôi dưỡng biết bao người anh hùng dân tộc luôn vì nước vì dân, thanh liêm, chính trực: Mai Thúc Loan, Phan Đình Phùng, Phan Bội Châu…Và cũng chính mảnh đất này hàng vạn, hàng triệu người con Nghệ Tĩnh kiên trung, bất khuất đã hy sinh xương máu của mình trong cuộc đấu tranh cho hòa bình, thống nhất đất nước

Quê hương, gia đình là trường học đầu tiên hình thành nên nhân cách cao đẹp Hồ Chí Minh Giáo sư Trần Văn Giàu viết: “Bất kỳ xưa nay, bất kỳ

xứ sở, gia đình luôn luôn là nơi hình thành những nét cảm tình, những nét lý tính, những nét nhân cách đầu tiên của một con người” [19, 15] Hồ Chí Minh sinh trưởng trong một gia đình nhà Nho yêu nước Thân phụ là phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, thân mẫu là bà Hoàng Thị Loan Nguyễn Sinh Cung lớn lên trong tình yêu thương, đùm bọc của ông bà, cha mẹ, anh chị và thừa hưởng

nhiều tính cách, phẩm chất từ gia đình, cả hai bên nội ngoại đều có tiếng là nhân từ “trọng nghĩa khinh tài” sống gần gũi với nhân dân lao động, không cậy quyền, cậy chức

Từ tuổi ấu thơ, Nguyễn Sinh Cung đã bị ảnh hưởng rất lớn từ đức tính cao đẹp của cha – ông Nguyễn Sinh Sắc Ông Sắc là một nhà Nho cấp tiến có lòng yêu nước nồng nàn và sâu sắc, là một tấm gương sáng ngời về phẩm chất liêm, chính Tuy làm quan nhưng cụ Sắc sống hết sức giản dị, thanh bạch, gắn

bó với mọi người, không ham muốn địa vị, quyền lực Luôn đấu tranh chống lại cái xấu, bảo vệ lẽ phải và đứng về phía nhân dân lao động Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng rất lớn từ nhân cách người cha, đó là lòng yêu lao động, hết lòng yêu nước thương dân, thanh liêm, chính trực Những đức tính, đạo đức

đó đã xuyên suốt trong cả quá trình hoạt động của Người Trên con đường kế thừa, phát triển những giá trị mới thì nguồn gốc quê hương, gia đình vẫn luôn

là một hằng số bất biến trong con người, tư tưởng của Bác

1.1.1.3 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là sự kế thừa những tấm gương đạo đức trong sáng của C Mác, Ph Ăngghen, V.I Lênin để lại Đặc biệt, Người chịu ảnh hưởng rất lớn từ tấm gương của Lênin, một tấm gương đạo đức trong sáng, giản dị, cao thượng và khiêm tốn Trong suốt cuộc đời chiến đấu liên tục cho sự nghiệp cách mạng, Lênin không giây phút nào lo tới lợi ích cá nhân Tình thương nồng hậu nhất ông luôn dành cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động bị áp bức trên toàn thế giới Chính vì những phẩm chất cao đẹp đó mà suốt đời người, Hồ Chí Minh đã tự học tập và rèn luyện theo hình mẫu của Lênin Điều này thể hiện trong những dòng viết đầy xúc động sau khi Lênin mất Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Lênin đã nêu cho chúng ta một tấm gương sáng về sự giản dị vĩ đại và khiêm tốn cao độ” “Không phải chỉ thiên tài của Người, mà chính là tính coi khinh sự xa hoa, tinh thần yêu lao động, đời tư trong sáng, nếp sống giản dị, tóm lại là đạo đức vĩ đại và cao đẹp của

Người thầy, đã ảnh hưởng lớn lao tới các dân tộc và đã khiến trái tim của họ hướng về Người, không gì ngăn cản nổi” [33, 334 ]

Đạo đức mácxít thuộc hệ tư tưởng đạo đức của những người lao động

Nó nêu lên những giá trị cơ bản của xã hội theo quan điểm của những người lao động, phản ánh khát vọng của họ, xây dựng một xã hội mà tất cả mọi người đều được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột bất công, mọi người được tự

do hoàn thiện và phát triển hết các khả năng của mình Đặc điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin phản ánh tính liên tục và tính cách mạng trong lĩnh vực đạo đức Đạo đức mácxít vì hạnh phúc, tự do, bình đẳng, bác ái thật sự của con người từ trong quá trình lao động, sản xuất Quan niệm đạo đức học Mác – Lênin lấy chủ nghĩa duy vật làm cơ sở, xem xét đạo đức như một quá trình sáng tạo ra những giá trị mới trong những mối quan hệ giữa người với người

Mác – Lênin không đưa ra quan niệm cụ thể về chống tham ô, lãng phí, quan liêu nhưng trong tư tưởng của ông cũng ánh lên những hạt mầm có ảnh hưởng không nhỏ đến tư tưởng chống tham ô, lãng phí, quan liêu, tư tưởng

đạo đức của Hồ Chí Minh

Bàn về chống quan liêu, tham nhũng theo Mác là lợi ích của các giai cấp thống trị áp bức và bóc lột, những lợi ích vật chất của giai cấp tư sản quện rất chặt với việc duy trì bộ máy rộng lớn, tha hóa lao động, tha hóa quyền lực

là nguồn gốc của quan liêu, tham nhũng Biện pháp chủ yếu để chống quan liêu, tham nhũng là khắc phục giai cấp áp bức, bóc lột xây dựng Nhà nước kiểu mới của giai cấp vô sản

Lênin là một tấm gương sáng, cao đẹp về đạo đức cách mạng Lênin rất chú trọng và nói nhiều về vấn đề chống tham ô, lãng phí, quan liêu Theo Lênin tham ô, hối lộ là xấu xa và cần phải có biện pháp trừng trị những kẻ tham ô, ăn hối lộ một cách nghiêm khắc, thích đáng Bàn về quan liêu, tham

ô, hối lộ và lãng phí Lênin chỉ rõ: Tham ô, hối lộ là một trong những kẻ thù trực diện, nguy hiểm của mỗi Đảng và đề cao vị trí, vai trò của tiết kiệm và

phòng chống lãng phí Với Lênin, tiết kiệm không chỉ thật sự cần thiết, mà tiết kiệm còn trở thành khẩu hiệu chuyên chính vô sản trong công cuộc xây dựng kinh tế Lênin chỉ rõ: “Hãy tính toán tiền nong cho cẩn thận và thành thực, hãy tính toán một cách tiết kiệm những món chi tiêu, đừng lười biếng, đừng tham ô” [24, 305]

Theo Lênin cần phải tiết kiệm để chống nạn lãng phí Lênin viết:

“Nước nhà mà chúng ta ra sức xây dựng là phải làm sao cho công nhân có thể lãnh đạo nông dân và giữ gìn lòng tin cậy của nông dân Phải cực kì tiết kiệm

để tẩy sạch những vết tích lãng phí…” [23, 497] Theo ông, dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, tiết kiệm chống lãng phí là để xây dựng chủ nghĩa xã hội và cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân Vì vậy mà phải hết sức tiết kiệm trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đồng thời phải động viên lòng nhiệt tình cách mạng của nhân dân lao động để tăng nguồn tích lũy

Về cách chống bệnh quan liêu thì Lênin nói: “Cần phải dùng nhiều hình thức và phương pháp kiểm tra từ dưới lên trên…để nhổ đi nhổ lại cho sạch hết những cỏ rác bệnh quan liêu” [23, 497] Như thế mới làm bộ máy nhà nước thật sự trong sạch, mới chống cả được bệnh tham ô và lãng phí

Từ những quan niệm đó của C Mác, Ph Ăngghen, V.I Lênin, Hồ Chí Minh đã kế thừa và phát triển lên Tuy nhiên, Người tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin theo phương pháp nhận thức mácxít, theo lối nắm lấy cái tinh thần, cái bản chất chứ không phụ thuộc vào cái vỏ ngôn từ Người vận dụng sáng tạo tư tưởng của chủ nghĩa Mác vào điều kiện cụ thể của nước ta và xuất phát từ yêu cầu của đất nước, con người Việt Nam

Có thể khẳng định thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tấm gương đạo đức của C Mác, Ph Ăngghen, V.I Lênin đã định hướng cho Hồ Chí Minh trong việc kế thừa và phát triển các tư tưởng đạo đức dân tộc và nhân loại Từ đó sáng tạo ra một hệ thống đạo đức mới

phù hợp với thực tiễn đấu tranh cách mạng của nhân dân ta, đó là đạo đức Hồ Chí Minh

1.1.1.4 Phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh

Cuộc đời hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tấm gương trong sáng, tuyệt vời về sự phấn đấu cho những lý tưởng đạo đức cao cả nhất của con người Là một lãnh tụ vĩ đại, Hồ Chí Minh đã lãnh đạo Đảng, lãnh đạo nhân dân chiến thắng mọi kẻ thù, giành độc lập tự do cho dân tộc Người cống hiến cả đời mình cho Tổ quốc, cho nhân dân, cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội Phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh, là một con người tuyệt vời

về nhân cách sống cao quý, đạo đức chí công vô tư, cả cuộc đời vì nước vì dân Là Chủ tịch nhưng Người sống thanh liêm, tác phong khiêm tốn giản dị, luôn giáo dục mọi người phải sống có đạo đức, chống lại mọi thói hư tật xấu Người đã để lại cho đời không chỉ những giá trị về vật chất mà còn cả kho báu tinh thần, đó là những giá trị đạo đức cao đẹp thể hiện sự kết tinh những giá trị đạo đức tinh túy nhất của dân tộc

1.1.2 Vị trí của chống tham ô, lãng phí, quan liêu trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Chống tham ô, lãng phí, quan liêu là một vấn đề quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa

xã hội ở Việt Nam Trong sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam thì vị trí tư tưởng chống tham ô, lãng phí, quan liêu được thể hiện rõ nét

1.1.2.1 Giữ vững mục tiêu của chủ nghĩa xã hội

Trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác –Lênin, đồng thời xuất phát từ điều kiện, hoàn cảnh lịch sử thực tiễn Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xây dựng sáng tạo học thuyết cách mạng giải phóng dân tộc và phát triển đất nước Việt Nam Trong đó, vấn đề cơ bản nhất, xuyên suốt nhất là: “Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” Đó là sự lựa chọn hoàn toàn đúng đắn,

khách quan, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại, đáp ứng khát vọng thiêng liêng của toàn thể nhân dân Việt Nam, giải quyết triệt để những mâu

thuẫn nội tại của cách mạng Việt Nam

Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàn toàn” Bởi chỉ có gắn bó mục tiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, đưa cách mạng Việt Nam vào quỹ đạo cách mạng vô sản phù hợp với xu thế phát triển của thời đại thì mới huy động được sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế

để giành độc lập, tự do cho Tổ quốc và chỉ có chủ nghĩa xã hội mới bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc, đem lại tự do, hạnh phúc cho nhân dân

Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội cũng chính là mục tiêu cao cả, bất biến của toàn Đảng, toàn dân ta Thực tiễn phát triển đất nước cho thấy, độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa

xã hội là cơ sở bảo đảm vững chắc cho độc lập dân tộc Hiện nay chúng ta đang tiến hành đổi mới toàn diện đất nước vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh,

xã hội dân chủ, công bằng, văn minh” là tiếp tục con đường cách mạng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn

Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, trước tình trạng nhiều vấn đề xã hội bức xúc và gay gắt chưa được giải quyết tốt như nạn thiếu việc làm, sự phát triển của tệ nạn xã hội, sự khó khăn về đời sống của một bộ phận nhân dân, bốn nguy cơ mà Đảng ta đã cảnh báo là nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa, tụt hậu xa hơn về kinh tế, “diễn biến hòa bình” và tệ quan liêu, tham ô của một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức vẫn tồn tại và diễn biến phức tạp thì việc giữ vững định hướng, mục tiêu xã hội chủ nghĩa càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết

Hơn 80 năm chiến đấu và trưởng thành, Đảng ta đã hoàn thành được một phần sứ mệnh lịch sử đó là đất nước độc lập, thống nhất, đi lên chủ nghĩa

xã hội Song con đường phía trước không phải hoàn toàn là bằng phẳng, trơn tru Sự đan xen sâu sắc giữa những thời cơ và thách thức mà thời đại đặt ra, buộc dân tộc ta, Đảng ta và bản thân mỗi người dân Việt Nam chúng ta phải

“lớn” hơn ngày hôm qua Trên bệ phóng của những thành công rực rỡ mà cha ông đã xây dựng, thế hệ trẻ Việt Nam khát khao được là người kế nghiệp xứng đáng Thiết nghĩ, để khát khao ấy được thắp sáng, điểm xuất phát trước hết phải là sự trung thành đối với Tổ quốc, với lý tưởng của Đảng và của nhân dân, kiên định lập trường cách mạng, thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện mới, đặc biệt là nhất quyết thực hiện sứ mệnh bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội

1.1.2.2 Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, khơi dậy mạnh mẽ tất cả các nguồn lực, trước hết là nội lực để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta được khẳng định bởi tính

ưu việt của một chế độ xã hội tốt đẹp, với mục tiêu cao cả đó là giải phóng xã hội, giải phóng con người khỏi mọi áp bức, bất công, tạo điều kiện để phát triển toàn diện con người Tuy nhiên, trong hoàn cảnh lịch sử Việt Nam, chủ nghĩa xã hội là vấn đề rất mới, nhất là trong điều kiện nước ta kinh tế còn nghèo nàn, lạc hậu, bị chiến tranh tàn phá nặng nề, kẻ thù lại thường xuyên chống phá, xuyên tạc, cho nên nhiều người còn nhận thức mơ hồ về chủ nghĩa

xã hội, hoài nghi về tính hiện thực của chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, chủ nghĩa xã hội không phải là những

gì cao siêu, huyền bí Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội hết sức cụ thể, giản dị, dễ hiểu: “Chủ nghĩa xã hội là làm sao cho dân giàu, nước mạnh”, “mục đích của chủ nghĩa xã hội là không ngừng nâng cao mức sống của nhân dân”, “chủ nghĩa xã hội là mọi người cùng ra sức lao

động sản xuất để được ăn no, mặc ấm và có nhà ở sạch sẽ” Người khẳng định

xã hội xã hội chủ nghĩa là “một thế giới không có người bóc lột người, mọi người sung sướng, vẻ vang, tự do, bình đẳng, xứng đáng là thế giới của loài người” Đối với điều kiện, đặc điểm của Việt Nam, một nước nông nghiệp lạc hậu, có xuất phát điểm thấp, chưa kinh qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa, thì mục tiêu ban đầu của chủ nghĩa xã hội phải đặt ra một cách thiết thực: “Làm cho người nghèo thì đủ ăn Người đủ ăn thì khá giàu Người giàu thì giàu thêm Người nào cũng biết chữ Người nào cũng biết đoàn kết, yêu nước” Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, xã hội xã hội chủ nghĩa luôn là sự thống nhất biện chứng của các yếu tố kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Người nói:

“xã hội ngày càng tiến, vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt, đó là chủ nghĩa xã hội” Cụ thể hơn, Bác cho rằng chủ nghĩa xã hội phải “có công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, có văn hóa và khoa học tiên tiến”

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là một tất yếu đối với tất cả các nước nông nghiệp lạc hậu quá độ lên xã hội chủ nghĩa không kinh qua tư bản chủ nghĩa Quán triệt sâu sắc quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chủ nghĩa xã hội là công trình tập thể của nhân dân, do nhân dân tự xây dựng nên dưới sự lãnh đạo của Đảng, phải đem “tài dân, sức dân, của dân làm lợi cho dân”, chúng ta phải phát huy cao độ quyền làm chủ của nhân dân trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Muốn thế phải thực hiện nghiêm túc cơ chế

“dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” và phải nhất quán thực hiện chiến lược đại đoàn kết của Hồ Chí Minh, trên cơ sở lấy liên minh công – nông – trí thức làm nòng cốt Hợp tác, tranh thủ sự đóng góp, ủng hộ của những ai tán thành đổi mới vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”

Còn về chính trị, xã hội xã hội chủ nghĩa là do nhân dân làm chủ, bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân, quyền hành và lực lượng đều ở mọi người dân, mọi cán bộ, công chức Nhà nước đều là công bộc

của dân Theo tinh thần đó, ngày nay, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước phải dựa vào nguồn lực trong nước là chính, trong đó nguồn lực con người là vốn quý nhất Con người là yếu tố quyết định Do đó, Bác đặc biệt quan tâm tới việc tuyên truyền, vận động, giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng con người, đặc biệt là thế hệ trẻ

1.1.2.3 Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một nội dung lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh Vì vậy trong xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một yêu cầu quan trọng Thời đại ngày nay, đặc biệt là giai đoạn hiện nay đang diễn ra một cuộc đấu tranh gay gắt trên mặt trận tư tưởng cũng như về hoạt động thực tiễn mà chúng ta cần nhận thức đúng đắn để tiến hành những hoạt động quốc tế phù hợp phục vụ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Để thực hiện được điều đó chúng ta cần phải thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về những nội dung cơ bản của việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại đó là: Đặt cách mạng Việt Nam trong sự gắn bó với cách mạng vô sản thế giới; Kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng; Giữ vững độc lập tự chủ, dựa vào sức mình là chính, tranh thủ sự giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa, sự ủng hộ của nhân loại tiến bộ, đồng thời không quên nghĩa vụ quốc tế cao cả của mình; Mở rộng tối đa quan hệ hữu nghị, hợp tác,

sẵn sàng làm bạn với tất cả mọi nước dân chủ

Xây dựng chủ nghĩa xã hội phải biết tranh thủ các điều kiện quốc tế thuận lợi, tận dụng tối đa sức mạnh của thời đại Ngày nay, sức mạnh của thời đại tập trung ở cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, xu thế toàn cầu hóa Chúng ta phải tranh thủ tối đa các cơ hội do xu thế đó tạo ra để nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế; phải có cơ chế, chính sách đúng để thu hút vốn đầu tư,

kinh nghiệm quản lý và công nghệ hiện đại, thực hiện kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Muốn vậy, chúng ta phải có đường lối chính trị độc lập, tự chủ Tranh thủ hợp tác phải đi đôi với thường xuyên khơi dậy chủ nghĩa yêu nước, tinh thần dân tộc chân chính của mọi người Việt Nam nhằm góp phần làm gia tăng tiềm lực quốc gia Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế phải gắn liền với nhiệm

vụ trau dồi bản lĩnh và bản sắc văn hóa dân tộc, nhất là cho thanh, thiếu niên - lực lượng rường cột của nước nhà, để không tự đánh mất mình bởi xa rời cội

rễ dân tộc Chỉ có bản lĩnh và bản sắc dân tộc sâu sắc, mạnh mẽ đó mới có thể loại trừ các yếu tố độc hại, tiếp thu tinh hoa văn hóa loài người, làm phong phú, làm giàu thêm nền văn hóa dân tộc

Không ngừng bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc, làm cho bản sắc văn hoá được giữ vững và phát triển Giữ vững tinh thần độc lập tự chủ trong tiếp thu sức mạnh bên ngoài, đồng thời kết hợp sức mạnh trong nước Việc giáo dục tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc chính đáng, ý thức bảo vệ văn hoá dân tộc, tiếp thu có chọn lọc văn hoá nước ngoài

là những yêu cầu cấp thiết được đặt ra đối với việc “mở cửa” Công tác đối ngoại được xác định có vai trò quan trọng đối với việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại

1.1.2.4 Chăm lo xây dựng Đảng vững mạnh, làm trong sạch bộ máy Nhà nước, đẩy mạnh đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, thực hiện cần, kiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội

Nghiên cứu về những điều kiện đảm bảo cách mạng thành công, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội trên đất nước ta, điều quan trọng nhất, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước hết phải có Đảng Cách mạng có Đảng lãnh đạo như tàu có lái mới vượt qua được phong ba bão táp; Phải xây dựng và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp cách mạng, của việc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Đảng phải lấy chủ nghĩa Mác – Lênin làm nền tảng tư tưởng Do vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức quan tâm tới công tác xây dựng Đảng; yêu cầu Đảng phải nâng cao bản lĩnh chính trị, tư tưởng, trí tuệ, vận dụng một cách sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác – Lênin về xây dựng chủ nghĩa

xã hội vào hoàn cảnh thực tiễn nước ta; phải thường xuyên xây dựng Đảng vững mạnh về tổ chức chính trị, tư tưởng và đạo đức; xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng “như giữ gìn con ngươi của mắt mình”; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên để mỗi cán bộ, đảng viên phải “xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”

Cùng với xây dựng Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức chú trọng xây dựng, tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước, bởi đó chính là nhân tố đảm bảo cho thực hiện thắng lợi các mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Bác nói: “Nếu không có nhân dân thì Chính phủ không đủ lực lượng Nếu không có Chính phủ, thì nhân dân không ai dẫn đường” Xây dựng Nhà nước, theo Bác thì điều quan trọng hàng đầu là Nhà nước đó phải là Nhà nước của nhân dân, chăm lo lợi ích của nhân dân, phục vụ nhân dân Cơ sở xã hội của Nhà nước là khối đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh công - nông - trí thức do Đảng lãnh đạo Đồng thời, phải xây dựng được bộ máy nhà nước gọn nhẹ, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả; phải nhanh chóng xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách trên các lĩnh vực Theo Bác, sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội là sự nghiệp của toàn dân, do đó cần phát huy tính tích cực, chủ động của toàn dân, của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể nhân dân, tạo điều kiện để họ thực hiện đầy đủ vai trò của mình trong công cuộc xây dựng đất nước, bảo vệ Tổ quốc, góp phần xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, “muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa” Bác đòi hỏi phải giáo dục, đào tạo con người

một cách toàn diện về đức, trí, thể, mỹ, đặc biệt là giáo dục, rèn luyện về đạo đức, vì “sức có mạnh mới gánh được nặng, đi được xa Người cách mạng phải

có đạo đức cách mạng làm nền tảng mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang”, “có đạo đức cách mạng thì khi gặp khó khăn, gian khổ, thất bại cũng không sợ sệt, rụt rè, lùi bước khi gặp thuận lợi và thành công vẫn khiêm tốn, lo hoàn thành nhiệm vụ cho tốt chứ không kèn cựa về mặt hưởng thụ, không công thần, không quan liêu, không hủ hóa” Theo Bác, đạo đức cách mạng, nói một cách tóm tắt, “là tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân Đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân lao động lên trên, lên trước lợi ích riêng của cá nhân mình Hết lòng hết sức phục vụ nhân dân Vì Đảng, vì dân

mà đấu tranh quên mình, gương mẫu trong mọi việc”, là “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” Để trở thành con người xã hội chủ nghĩa, theo Bác, mỗi người phải “học tập, học tập nữa, học chính trị, thời sự, kỹ thuật”, “muốn rèn luyện đạo đức cách mạng, thì chúng ta phải ra sức học tập, tu dưỡng, tự cải tạo để tiến bộ nữa không phải chỉ ở tại nhà trường, có lên lớp, mới học tập, tu dưỡng, rèn luyện và tự cải tạo được Trong mọi hoạt động cách mạng chúng ta đều có thể và đều phải học tập, tự cải tạo” Bác đặc biệt nhấn mạnh

để rèn luyện đạo đức cách mạng, để trở thành con người xã hội chủ nghĩa thì phải chống chủ nghĩa cá nhân, vì do chủ nghĩa cá nhân mà sinh ra nhiều tính xấu, “vì chưa gột sạch chủ nghĩa cá nhân cho nên có đảng viên còn kể công với Đảng Có ít nhiều thành tích, thì họ muốn Đảng “cảm ơn” họ Họ đòi ưu đãi, họ đòi danh dự và địa vị, họ đòi hưởng thụ Nếu không thỏa mãn yêu cầu của họ thì họ oán trách Đảng, cho rằng “họ không có tiền đồ”, họ “bị hy sinh” Rồi dần dần họ xa rời Đảng, thậm chí phá hoại chính sách và kỷ luật của Đảng” Vì vậy, Bác yêu cầu mọi người, nhất là mỗi cán bộ, đảng viên, công chức phải quét sạch chủ nghĩa cá nhân Tích cực đấu tranh chống tham

ô, lãng phí, quan liêu để xây dựng Đảng và bộ máy nhà nước trong sạch, vững

mạnh Đó là một trong những điều kiện cần thiết có ý nghĩa quan trọng nhằm xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở nước ta

1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chống tham ô, lãng phí, quan liêu

Tham ô và tham nhũng là 2 khái niệm gần nhau, trong đó tham nhũng

có nội dung rộng hơn

Luật phòng chống tham nhũng quy định hành vi tham nhũng gồm 12 điểm đó là: Tham ô tài sản; Nhận hối lộ; Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành nhiệm vụ, công vụ

vì vụ lợi; Lạm quyền trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng với người khác để trục lợi; Giả mạo trong công tác vì vụ lợi; Đưa hối lộ, môi giới hối lộ, được thực hiện bởi người có chức vụ, quyền hạn để giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc địa phương vì trục lợi; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sử dụng trái phép tài sản nhà nước vì vụ lợi; Nhũng nhiễu vì vụ lợi; Không thực hiện nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để bao che cho người có hành

vi vi phạm pháp luật vì vụ lợi, cản trở, can thiệp trái pháp luật vào việc kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án vì vụ lợi

1.2.1.2 Lãng phí:

Theo từ điển Tiếng Việt, lãng phí là làm tốn kém, hao tổn một cách vô ích Ngược nghĩa với lãng phí là tiết kiệm

Theo khoản 2 điều 3 của Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí thì lãng phí là: Quản lý, sử dụng tài sản, lao động, thời gian lao động và tài nguyên thiên nhiên không hiệu quả

Đối với các lĩnh vực đã có định mức do Nhà nước quy định thì lãng phí

là quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước, tiền, tài sản,… vượt định mức, tiêu chuẩn, chế độ quy định, hoặc sử dụng đúng quy định nhưng kết quả không đạt mục đích đã quy định

1.2.1.3 Quan liêu:

Quan liêu là cách lãnh đạo thoát ly thực tế, đại khái, chung chung, chuộng hình thức, ưa làm việc bàn giấy, nặng về giấy tờ, ít kiểm tra, thiếu dân chủ, thích dùng mệnh lệnh hành chính, xa nhân dân, coi thường nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, bảo thủ, hách dịch,chuyên quyền, độc đoán, thậm chí ức hiếp cán bộ cấp dưới và nhân dân

Trong các tài liệu khái niệm quan liêu được xác định như sau: Quan liêu là hiện tượng xã hội tiêu cực mang tính lịch sử cụ thể, gắn liền với bộ máy lãnh đạo, quản lý xã hội, thể hiện ở hình thức, phương thức, phương pháp lãnh đạo, quản lý đã bị biến dạng, biến chất, gây hậu quả nguy hiểm trên nhiều phương diện cho xã hội

Quan liêu thể hiện cụ thể ở các điểm sau: Đó là sự độc đoán, chuyên quyền, đối lập với chế độ dân chủ; “Quan liêu là sự ăn cắp quyền lực của nhân dân”, “là sự biểu hiện trên thực tế sự tha hóa về chính trị”; Quan liêu là

sự cách biệt của bộ máy lãnh đạo, quản lý với xã hội, với nhân dân để đứng trên xã hội, đứng trên nhân dân; Quan liêu là sự biến chất của đội ngũ cán bộ, công chức, lạm dụng các quyền mang tính quyền lực mà pháp luật cho phép

để khẳng định vị thế của mình, để giành và bảo vệ lợi ích của nhóm, của cá nhân mình

1.2.2 Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về chống tham ô, lãng phí, quan liêu

1.2.2.1 Tham ô

Chống tham ô là một bộ phận hợp thành quan trọng của tư tưởng Hồ Chí Minh Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm chống lại tệ tham ô ngay từ trong lòng chế độ cũ Người luôn đấu tranh, tố cáo nạn tham ô trong các chế độ thực dân, đế quốc, thuộc địa và chế độ tay sai bán nước để thức tỉnh chính quyền nhân dân, tiến hành vận động cách mạng Trước cách mạng tháng Tám năm 1945, khi còn đi tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã viết rất nhiều bài báo, phóng sự tố cáo nạn tham ô trong các loại quan chức chính quyền thực dân ở Đông Dương, coi tham ô, tham nhũng là hiện tượng bản chất của chế độ này

Trong “Bản án chế độ thực dân Pháp”, viết bằng tiếng Pháp xuất bản tại Pari năm 1925, Nguyễn Ái Quốc đã dành hẳn một chương để viết về nạn tham ô trong bộ máy cai trị, của những kẻ tự xưng là “quan phụ mẫu” của dân Người vạch ra các thủ đoạn phung phí tiền của dân cho việc tham quan, triển lãm, giải trí, khai man để rút tiền công quỹ, chi tiêu sử dụng cho riêng mình Tệ tham ô cùng các thủ đoạn bóc lột làm cho gánh nặng thuế khóa đè lên vai người dân thuộc địa Cùng một số bài báo nổi tiếng như “ Văn minh Pháp ở Đông Dương”, “Phong trào nông dân tỉnh Quảng Đông”, “Công lý của Mĩ” Người đã lên án tố cáo mạnh mẽ nạn tham ô trong bộ máy chính quyền của thực dân Pháp, Trung Quốc và Mĩ…

Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, tiếp đến cuộc kháng chiến chống Pháp, kháng chiến chống Mỹ cứu nước rồi xây dựng chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh không lúc nào lơi lỏng cuộc đấu tranh chống tệ tham ô ngay trong lòng chế độ mới mà Người đã sáng lập nên Ngay từ khi chính quyền cách mạng được thành lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm nhận diện ra căn bệnh hết sức nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ làm cho những người có chức quyền dễ bị tha

hóa biến chất, không còn là “đầy tớ của nhân dân”, làm cho dân mất niềm tin

và bất bình

Theo cách nói của Hồ Chí Minh tham ô bao gồm cả tham nhũng Đối với cán bộ, tham ô là “ăn cắp của công làm của tư”; “đục khoét của nhân dân”; “ăn bớt của bộ đội”; “tiêu ít mà khai nhiều, lợi dụng của chung của Chính phủ để làm quỹ riêng cho địa phương mình, đơn vị mình” [23, 488]

“Của công” ở đây chính là tài sản của nhân dân, do nhân dân đóng góp, phục

vụ mục đích chung là giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước “Của tư” không chỉ là tài sản riêng của một cán bộ, công chức nào Tài sản chung khi không dành phục vụ mục đích chung, chỉ dành làm của riêng, quỹ riêng cho một tập thể, một địa phương cũng bị coi là “của tư”

Đối với nhân dân, tham ô là “ăn cắp của công, khai gian, lậu thuế” [23, 488] Chủ thể của hành vi tham ô không chỉ là cán bộ, công chức – những người nắm chức vụ, quyền hạn nhất định trong bộ máy nhà nước Người dân bình thường nếu như “ăn cắp của công, khai gian, lậu thuế” cũng có thể là chủ thể của hành vi tham ô Bất cứ hành vi nào lấy “của công” làm “của tư” cũng đều bị Hồ Chủ tịch coi là hành vi tham ô

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, tham ô là hành động xấu xa nhất của con người Nhân dân lao động ta làm lụng đổ mồ hôi, sôi nước mắt để góp phần xây dựng của công – của Nhà nước, của tập thể Của công ấy là nền tảng vật chất của chế độ xã hội chủ nghĩa, là nguồn gốc chủ yếu để nâng cao đời sống của nhân dân ta Vậy mà những kẻ có chức, có quyền lại lợi dụng những địa

vị, chức vụ ấy để tham ô, ăn cắp công sức của người dân Người gọi “tham ô

là trộm cướp, là hành động xấu xa nhất, tội lỗi đê tiện nhất trong xã hội”

Về thực chất, tham ô là bóc lột nhân dân lao động, bóc lột của cải do con người làm ra, bóc lột của cải của tập thể, của xã hội Do đó tham ô là một tội ác lớn trong khi nhân dân ta đang đòi hỏi phải cần kiệm trong sản xuất, tiết kiệm trong tiêu dùng, dành vốn đầu tư cho phát triển kinh tế nước nhà

Nguyên nhân của tham ô là do thiếu lương tâm, cán bộ các cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ Dù to hay nhỏ, có quyền mà thiếu lương tâm là có dịp đục khoét, có dịp ăn của đút, có dịp “dĩ công vi tư”; do kém lòng trách nhiệm, không có trách nhiệm với công việc, đứng núi này trông núi nọ, làm việc cho qua chuyện, chậm chạp, không hoàn thành nhiệm vụ, là “ăn cắp giờ của Chính phủ, của nhân dân”

Nguồn gốc của các bệnh tật trên là do “chủ nghĩa cá nhân”, so bì đãi ngộ về lương thấp, cao, quần áo đẹp, xấu, là uể oải, muốn nghỉ ngơi, hưởng thụ, an nhàn, làm việc gì cũng chỉ lo cho lợi ích của riêng mình, không quan tâm đến lợi ích chung của tập thể, “miễn là mình béo mặc thiên hạ gầy”

1.2.2.2 Lãng phí

Để chống lại lãng phí, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn giáo dục và kêu gọi mọi người phải thực hành tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi Tất cả mọi người đều phải tiết kiệm, chúng ta không chỉ tiết kiệm của cải, thời gian của mình mà còn phải tiết kiệm cho tập thể, Nhà nước

Với Bác lãng phí không chỉ đơn giản là lãng phí tiền bạc mà bao gồm lãng phí sức lao động, thì giờ và tiền của của Nhà nước, cơ quan và bản thân mình

Lãng phí sức lao động là vì kém tinh thần phụ trách và tổ chức, sắp xếp vụng, việc gì ít người cũng làm được mà vẫn dùng nhiều người Do tính toán không cẩn thận, điều động hàng trăm người đến công trường, nhưng chưa có việc làm hay là người nhiều việc ít Bố trí nhân sự không đúng, người quản lý quá nhiều, người trực tiếp sản xuất quá ít Trong quân đội, các cơ quan, các xí nghiệp đều có khuyết điểm ấy Trong việc sữa chữa đường cầu, phục vụ chiến dịch, lãng phí nhân công quá nhiều, vì tổ chức không khéo, đó là một ví dụ.[23, 488]

Lãng phí thì giờ: Việc gì có thể làm trong một ngày, một buổi cũng kéo dài đến mấy ngày Ví dụ, những cuộc khai hội, vì người phụ trách chuẩn bị

chương trình không đầy đủ, người đến dự hội thì không chuẩn bị ý kiến Đáng

lẽ, chỉ một ngày là bàn bạc và giải quyết xong vấn đề, song cuộc khai hội lại kéo dài đến ba, năm ngày.[23, 489]

Lãng phí tiền của của Nhà nước, cơ quan và bản thân mình: Ăn tiêu xa

xỉ, liên hoan, sắm sửa lu bù, xài tiền như nước; các cơ quan sử dụng vật liệu một cách phí phạm; các xí nghiệp dùng máy móc và nguyên liệu không hợp lí; Cục vận tải giữ gìn xe cộ, tiết kiệm dầu mỡ không triệt để; Sở kho thóc làm kho tàng không cẩn thận, người giữ kho kém tinh thần trách nhiệm, để thóc

ẩm ướt, hao hụt, hư hỏng; Mậu dịch không khéo tính toán, sắp xếp, để hàng hóa hao hụt, lỗ vốn; Bộ đội không biết quý trọng, giữ gìn quân trang, quân dụng và chiến lợi phẩm; Nhân dân bỏ hoang ruộng đất, đốt vàng mã, bán trâu, cầm ruộng để làm đám cưới, đám ma,…

Lãng phí còn là thực hiện không tốt, không đúng công việc của mình, ảnh hưởng đến công việc của người khác: Ngân hàng không khéo sử dụng tiền bạc, để tiền bạc ứ đọng lại, không bổ ích cho việc tăng gia sản xuất; Cơ quan kinh tế làm kế hoạch không thiết thực, không sát với hoàn cảnh, để Chính phủ phải lỗ vốn; “làm một cái nhà không hợp thức, làm xong rồi phải phá đi làm lại”

Lãng phí là mắc phải bệnh “phô trương hình thức”, gây tốn kém không cần thiết Đó là ham chuộng hình thức, không xét đến kết quả thiết thực, chỉ ham diễn thuyết; Bệnh hữu danh vô thực, “làm việc không thiết thực, làm cho

có chuyện, làm được ít, suýt ra nhiều để làm một cái báo cáo cho oai…”; Viết dài dòng, “hết dòng này đến dòng khác, trang này đến trang khác, nhưng không có ích, chỉ tốn giấy, tốn mực và thời gian của người đọc; “Nói hàng hai, ba giờ đồng hồ, nói mênh mông trời đất”

Tham ô là trộm cướp Lãng phí tuy nhiên không lấy của công đút túi, song kết quả cũng rất tai hại cho nhân dân, cho Chính phủ Có khi còn tai hại nhiều hơn tham ô, “vì lãng phí tuy không lấy của công đút túi, song kết quả

rất tai hại cho nhân dân, cho Chính phủ Có khi còn tai hại hơn nạn tham ô” [23, 489]

1.2.2.3 Quan liêu

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh quan liêu là “xa rời thực tế, xa rời quần chúng nhân dân, xa rời mục tiêu lý tưởng của Đảng” Quan liêu là căn bệnh nguy hiểm, nguy cơ của Đảng cầm quyền, là nguyên nhân của nhiều căn bệnh khác nhau Nó chính là nguyên nhân sinh ra bệnh tham ô và lãng phí, tạo điều kiện cho tham ô, lãng phí nảy nở và phát triển

Đối với cán bộ, đảng viên, công chức, Bác đã chỉ rõ bệnh quan liêu thể hiện qua ba mối quan hệ đó là đối với người, đối với công việc và đối với mình

Đối với người, vì những người và những cơ quan lãnh đạo từ cấp trên đến cấp dưới chỉ biết dùng mệnh lệnh, không biết giải thích, tuyên truyền, không sát công việc thực tế, không theo dõi và giáo dục cán bộ, không gần gũi quần chúng, không biết làm dân chúng tự giác và tự động

Đối với công việc, chỉ biết chú trọng hình thức mà không xem xét khắp mọi mặt, không vào sâu vấn đề Chỉ biết khai hội, viết chỉ thị, xem báo cáo trên giấy chứ không kiểm tra đến nơi, đến chốn

Đối với mình thì chậm chạp, làm cho qua chuyện, chỉ biết lo cho mình, không quan tâm đến nhân dân, đến đồng chí; nói một đường làm một nẻo, tham ô, hủ hóa; trước mặt dân chúng thì lên mặt “quan cách mạng” Miệng thì nói dân chủ, nhưng làm việc thì theo lối “quan” chủ Miệng thì nói “phụng sự quần chúng”, còn thực tế thì “chỉ biết ăn sang, mặc diện”, chẳng những không

lo phụng sự nhân dân, mà còn muốn nhân dân phụng sự mình; làm trái ngược với lợi ích của quần chúng, trái với phương châm và chính sách của Đảng và Chính phủ

“Bệnh quan liêu mệnh lệnh chỉ đưa đến một kết quả là hỏng việc” Gây tác hại lớn đến tổ chức, vì những người và những cơ quan làm lãnh đạo mắc

bệnh “thành thử có mắt mà không thấy suốt, có tai mà không nghe thấu, có chế độ mà không giữ đúng, có kỉ luật mà không nắm vững Kết quả là những người xấu, những cán bộ kém tha hồ tham ô, lãng phí” [23, 490]

Thế là bệnh quan liêu đã ấp ủ, dung túng, che chở cho nạn tham ô, lãng phí Mà có bệnh quan liêu như vậy là do những người và những cơ quan làm lãnh đạo xa nhân dân, khinh nhân dân, sợ nhân dân, không tin cậy nhân dân, không hiểu biết nhân dân, không yêu thương nhân dân

1.2.3 Tác hại của bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu

Tham ô, lãng phí, quan liêu là kẻ thù của nhân dân, của bộ đội và Chính phủ “Đây là kẻ thù khá nguy hiểm, vì nó không mang gươm mang súng, mà

nó nằm trong các tổ chức của ta, để làm hỏng công việc của ta” [23, 490]

Tham ô, lãng phí, quan liêu là bạn đồng minh của thực dân và phong kiến Vì nó làm chậm trễ công cuộc kháng chiến và kiến quốc của ta Nó làm hỏng tinh thần đấu tranh và ý chí khắc khổ của cán bộ ta Nó phá hoại đạo đức cách mạng của ta là cần, kiệm, liêm, chính Làm cho cán bộ, đảng viên, công chức của ta đi sai lệch với các chuẩn mực giá trị đạo đức của xã hội Như Cụ Khổng Tử nói: “Người mà không liêm, không bằng súc vật” Cụ Mạnh Tử nói: “Ai cũng tham lợi thì nước sẽ nguy” [20, 641]

Tham ô, lãng phí, quan liêu là tội ác.Tham ô, lãng phí, quan liêu làm hại đến sự nghiệp xây dựng nước nhà, hại đến công việc cải thiện đời sống

nhân dân, hại đến đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên

Tham ô, lãng phí, quan liêu là vô đạo đức Trong khi bao chiến sĩ của ta phải hy sinh xương máu, nhân dân ra sức lao động cần kiệm, biết bao đồng bào ta phải đổ mồ hôi nước mắt để đóng góp Mà những kẻ tham ô, lãng phí, quan liêu thì phá hoại tinh thần, phí phạm sức lực, tiêu hao của cải của Chính phủ và nhân dân

Tham ô, lãng phí, quan liêu là một tội lỗi nặng Người nói “tội lỗi ấy cũng nặng như tội lỗi Việt gian, mật thám” Trong đó, bệnh quan liêu ấp ủ,

dung túng, che chở cho nạn tham ô, lãng phí, nuôi dưỡng cho tham ô, lãng phí nảy nở Muốn trừ sạch nạn tham ô, lãng phí thì trước mắt phải tẩy sạch bệnh quan liêu

Bác dùng những lý lẽ hết sức giản dị, ngôn từ không quá cao siêu để định nghĩa, vạch ra tác hại của tham ô, lãng phí, quan liêu và bằng chính hành động, việc làm gương mẫu của Người trong đời sống hàng ngày để giúp chúng ta có thể hiểu sâu, hiểu cặn kẽ những lời dạy ấy Đôi dép cao su mòn quai gót, chiếc áo kaki bạc màu, “nhà lá đơn sơ một góc vườn”… là những bằng chứng sinh động về “một đời thanh bạch chẳng vàng son” của Bác Trong những buổi họp, bất kể mưa to gió lớn, bao giờ Bác cũng đến rất đúng giờ Có miếng ăn ngon Bác chẳng dám ăn một mình, lúc nào Người cũng đau đáu hướng về đồng bào còn lầm than, cơ cực… Và khi cán bộ, đảng viên có mắc sai lầm, khuyết điểm, Bác cũng chỉ dùng những lời lẽ nhẹ nhàng, những

ví dụ cụ thể để khuyên răn

Ngày nay, dù mức sống được nâng lên khá nhiều nhưng những lời chỉ dạy của Bác vẫn còn nguyên giá trị, “cần, kiệm”, tránh xa hoa, lãng phí vẫn là một đức tính quý báu mà mỗi chúng ta cần phải gìn giữ Bởi, khi đất nước vẫn còn nghèo, khi đâu đó vẫn còn những gia đình thiếu cái ăn, cái mặc, những số phận long đong cần giúp đỡ thì chúng ta không nên tiêu xài xa hoa, lãng phí Đối với người cán bộ, đảng viên thì bài học về tham ô, quan liêu luôn phải đặt lên hàng đầu Bởi giữa những cám dỗ, những tác động tiêu cực của mặt trái nền kinh tế thị trường thì hơn bao giờ hết, người cán bộ, đảng viên phải luôn tỉnh táo, cảnh giác Có như thế, chúng ta mới nhanh chóng tiến đến mục tiêu chung là xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, “dân giàu, nước mạnh”, đất nước vững bền

Trong bối cảnh hiện nay, đất nước ta đang đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá vì sự nghiệp “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh” Đồng thời nước ta đã là thành viên của Tổ chức

thương mại thế giới (WTO) Tuy nhiên, do cơ chế thị trường dẫn đến một số cán bộ suy thoái về đạo đức, phẩm chất cách mạng đặc biệt tệ nạn tham nhũng ngày càng tăng ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của đất nước Nó gây trở ngại lớn đối với quá trình đổi mới xây dựng đất nước; làm thất thoát khoản tài chính, tài sản lớn, làm biến chất cán bộ, làm xói mòn lòng tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước; làm xấu đi hình ảnh Việt Nam trong con mắt của cộng đồng thế giới Vì vậy, việc chống tham ô, lãng phí, quan liêu có

ý nghĩa quan trọng trong quá trình tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước

ta

1.2.4 Ý nghĩa của việc chống tham ô, lãng phí, quan liêu

Chủ tịch Hồ Chí Minh thấy rõ được tác hại của bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu Vì thế, Người luôn nêu rõ phải kiên quyết chống tham ô, lãng phí, quan liêu Người xem chống tham ô, lãng phí, quan liêu cũng quan trọng và cần kíp như việc đánh giặc trên mặt trận Đây là mặt trận tư tưởng chính trị

1.2.4.1 Chống tham ô, lãng phí, quan liêu là cách mạng

Tham ô, lãng phí, quan liêu là nọc độc xấu xa của chế độ cũ Muốn xây dựng xã hội mới phải tẩy sạch hết những thói xấu của xã hội cũ Người nói:

“Một dân tộc biết cần, kiệm, liêm là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn minh, tiến bộ” [21, 642]

Chống tham ô, lãng phí, quan liêu là để xây dựng dân chủ mới Một xã hội tự do, bình đẳng, cần, kiệm, liêm, chính Chống tham ô, lãng phí, quan liêu để xây dựng đội ngũ, giúp đỡ cán bộ, chiến sỹ ta tiến bộ Chủ tịch Hồ chí Minh viết: Có những người trong lúc tranh đấu thì trung thành, hăng hái, không sợ nguy hiểm, không sợ cực khổ, không sợ quân địch, nghĩa là có công với cách mạng Song đến khi có ít nhiều quyền hạn trong tay thì đâm ra kiêu ngạo, xa xỉ, phạm vào tham ô, lãng phí, quan liêu, không tự giác, mà biến thành người có tội với cách mạng “Chúng ta phải cứu vãn họ, giúp họ khôi phục đạo đức cách mạng”; “giáo dục họ, đưa họ vào con đường cách mạng”

1.2.4.2 Chống tham ô, lãng phí, quan liêu là dân chủ

Tất cả mọi người, từ bộ đội đến đồng bào ủng hộ Chính phủ, Đoàn thể

để kháng chiến kiến quốc là một hình thức dân chủ tập trung Không ai có thể lợi dụng quyền lực, vị trí công tác để tham ô, lãng phí của công, quan liêu, hách dịch với người khác Chống tham ô, lãng phí, quan liêu là đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân

Chống tham ô, lãng phí, quan liêu là để xây dựng tổ chức, đoàn thể vững mạnh Cán bộ được giao quyền điều khiển bộ đội, chăm nom chiến sĩ…Đồng thời chiến sĩ và đồng bào có quyền đòi hỏi cán bộ phải làm tròn nhiệm vụ, có quyền chỉ trích những cán bộ nào không làm tròn nhiệm vụ đó

Chống tham ô, lãng phí, quan liêu phải dựa vào lực lượng quần chúng,

đi đúng đường lối quần chúng “Cho nên phong trào chống tham ô, lãng phí, quan liêu, ắt phải dựa vào lực lượng quần chúng thì mới thành công” Trong

đó, phải thực hành dân chủ để động viên được quần chúng tham gia và nhiệm

vụ của quần chúng là phải hăng hái tham gia một cách tích cực trong phong trào đấu tranh chống tham ô, lãng phí, quan liêu

1.2.4.3 Chống tham ô, lãng phí, quan liêu sẽ giúp chúng ta hoàn thành đầy

đủ kế hoạch

Thắng lợi trong cuộc chiến chống tham ô, lãng phí, quan liêu sẽ giúp chúng ta đoàn kết hơn nữa, nâng cao năng suất hơn nữa, cùng phấn đấu để xây dựng chủ nghĩa xã hội Đấu tranh chống tham ô, tham nhũng trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa vô cùng to lớn trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, vì sự nghiệp “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh” Nó làm cho mọi người nâng cao tinh thần trách nhiệm, tinh thần làm chủ, ý thức bảo vệ của công, hăng hái thi đua tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm để xây dựng nước nhà, để nâng cao đời sống của nhân dân

Việc chống tham ô, lãng phí, quan liêu là rất cần thiết và phải làm thường xuyên nó giúp cho cán bộ và đảng viên ta giữ gìn phẩm chất cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, một lòng một dạ phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng Do đó mà nhân dân ta đã đoàn kết, càng đoàn kết thêm, lực lượng ta đã hùng mạnh, càng hùng mạnh thêm Giúp cán bộ cải tạo

tư tưởng, nâng cao giác ngộ, thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật thà phụng

sự bộ đội và nhân dân Giúp chính quyền ta thành một chính quyền trong sạch, vững mạnh xứng đáng với lòng tin tưởng và sự hi sinh của chiến sĩ và đồng bào

Thực hiện những lời dạy của Bác Hồ về chống tham ô, lãng phí và quan liêu, cho đến hôm nay và mãi mãi về sau, đối với cán bộ, đảng viên và nhân dân ta như một chân lý soi đường đưa dân tộc ta đi lên chủ nghĩa xã hội

Sự nghiệp đổi mới đất nước ta những năm qua đã đạt được những thành tích đáng tự hào, đất nước ta đang thay da đổi thịt, đời sống nhân dân ta được cải thiện rõ nét Nhưng nước ta vẫn còn nghèo, dân ta vẫn còn nghèo Chống tham ô, lãng phí và quan liêu hôm nay vẫn đang là vấn đề thời sự, đang được Đảng, Nhà nước, Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo với nhiều giải pháp, biện pháp tích cực, từng bước có hiệu quả Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác

Hồ, mỗi cán bộ, đảng viên và quần chúng, ở từng cương vị của mình chúng ta luôn phấn đấu để trở thành cán bộ tốt, công dân tốt

1.3 Một số yêu cầu của Hồ Chí Minh đối với cán bộ, công chức

Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã đấu tranh không mệt mỏi vì độc lập dân tộc, tự do và hạnh phúc của nhân dân, của dân tộc Việt Nam Bác là tấm gương sáng ngời về những phẩm chất đạo đức, đặc biệt là lòng yêu thương con người, nhất là những người cần lao Trong những năm kháng chiến ác liệt, kinh tế xã hội nước ta gặp nhiều khó khăn, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khuyên dạy cán bộ, Đảng viên, bộ đội không xâm phạm đến lợi ích của dân dù chỉ là cái kim sợi chỉ; đồng thời lên

án gay gắt những cán bộ, Đảng viên nặng đầu óc cá nhân chủ nghĩa, chỉ biết chăm lo thu vén cho bản thân mình, không quan tâm đến lợi ích của tập thể và của những người xung quanh mình Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng, phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân trong bộ máy của Đảng, của Nhà nước thì Đảng mới thực sự trong sạch và vững mạnh, mới giành được sự tin yêu thực sự của nhân dân

Nghiên cứu những bài nói và viết của Người, chúng ta đều thấy mối quan tâm hàng đầu của Người là xây dựng một đội ngũ cán bộ đảng viên của Đảng thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Sự giác ngộ lý tưởng Cộng sản, lòng trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của giai cấp công nhân, suốt đời hy sinh phấn đấu vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản

là phẩm chất hàng đầu mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra cho mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, nhất là đảng viên Cộng sản

Trong điều kiện Đảng cầm quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm công tác cán bộ Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Người viết: Cán bộ

là gốc của mọi công việc…cán bộ là cầu nối giữa Đảng, Chính phủ với nhân dân Người cán bộ cách mạng phải hội đủ các tiêu chuẩn đức và tài, phẩm chất và năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, phong cách, phương pháp công tác tốt Trong đó phẩm chất, đạo đức là yếu tố hàng đầu

Theo Hồ Chí Minh, mỗi người cán bộ, công chức phải suốt đời phấn đấu hy sinh cho mục tiêu, lý tưởng của Đảng, hết lòng với công việc, luôn vì nước, vì dân Việc rèn luyện tư cách này phải được diễn ra trong suốt cả cuộc đời của họ Người nói, đã có không ít cán bộ, đảng viên trong quá trình hoạt động cách mạng đã rất kiên trung, nhưng do không chú ý rèn luyện hằng ngày nên đã phai nhạt, thậm chí phản bội lại những lý tưởng của Đảng, làm hại sự nghiệp cách mạng Người căn dặn mỗi cán bộ, đảng viên “không một phút nào được quên lý tưởng cao cả của mình là phấn đấu cho Tổ quốc hoàn toàn

độc lập, cho chủ nghĩa xã hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước ta và trên toàn thế giới”; phải biết đặt lợi ích của giai cấp, của dân tộc lên trên lợi ích của cá nhân, luôn vững vàng trước mọi khó khăn, vô luận trong hoàn cảnh nào cũng phải đặt lợi ích của Đảng lên trên hết; nếu khi “lợi ích chung của Đảng mâu thuẫn với lợi ích riêng của cá nhân thì phải quyết hy sinh lợi ích của cá nhân cho lợi ích của Đảng” Người chỉ rõ: Suốt đời phục vụ Đảng, phục vụ nhân dân “là phẩm chất cao quý của người cách mạng Đó là đạo đức cách mạng

Đó là tính Đảng, tính giai cấp, nó bảo đảm cho sự thắng lợi của Đảng, của giai cấp, của nhân dân” Người đánh giá rất cao những đảng viên luôn luôn trung thành với sự nghiệp cách mạng của giai cấp và của dân tộc, suốt đời hy sinh phấn đấu vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản, đồng thời phê phán nghiêm khắc những kẻ lợi dụng địa vị để mưu cầu lợi ích cá nhân làm tổn hại đến lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

Cán bộ, đảng viên phải tuyệt đối trung thành với cách mạng Mỗi người phải hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, gặp khó khăn, gian khổ, trở ngại thì không hoang mang, dao động Phải luôn có ý thức và hành động bảo

vệ lợi ích của nước, của dân “việc gì có lợi cho dân, dù nhỏ cũng gắng sức làm, việc gì có hại cho dân, dù nhỏ cũng hết sức tránh”

Những người ở các công sở từ làng đến Chính phủ, Trung ương đều dễ tìm dịp phát tài hoặc xoay tiền của Chính phủ, hoặc đục khoét của nhân dân Người cảnh báo nguyên nhân chủ quan của bệnh tham ô, lãng phí là do thiếu lương tâm và bệnh quan liêu Người viết: “Cán bộ các cơ quan, đoàn thể cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ, dù to hay nhỏ mà thiếu lương tâm là

có dịp đục khoét, có dịp ăn của đút” Đến khi lộ ra, bị phạt thì mất hết danh giá và của phi nghĩa đó cũng không được hưởng Vì vậy, những người trong công sở phải lấy chữ Liêm làm đầu

Bên cạnh đó, Người còn dạy rằng: Mình là người làm việc công phải có công tâm, công đức; chớ đem của công dùng vào việc tư; chớ đem người tư làm việc công Việc gì cũng phải công minh, chính trực, không nên vì tư ân,

tư huệ hoặc tư thù, tư oán Mình có quyền dùng người thì phải dùng những người có tài năng, làm được việc; chớ vì bà con, bầu bạn mà kéo vào chức nọ, chức kia; chớ vì sợ mất địa vị mà dìm người có tài năng hơn mình Phải trung thành với Chính phủ, với đồng bào, chớ lên mặt làm quan cách mệnh

Xây dựng đạo đức cách mạng phải đi đôi với chống tham ô, lãng phí, quan liêu, đây là cuộc cách mạng nội bộ, cuộc đấu tranh giữa cái tốt và cái xấu, giữa cái mới và cái cũ Đòi hỏi phải đồng tâm nhất trí, huy động được sự tham gia của nhân dân Người nhấn mạnh: “dân chúng đồng lòng thì việc gì cũng làm được, dân chúng không ủng hộ thì việc gì làm cũng không nên” Vì vậy, người cán bộ, đảng viên, công chức phải có mối liên hệ mật thiết với nhân dân, gần gũi với nhân dân, hiểu được cuộc sống, tâm tư nguyện vọng của nhân dân Để chống tham ô, lãng phí phải phát huy quyền làm chủ tối đa của nhân dân, phải biết dựa vào dân Bác đã khẳng định: Dân làm chủ, còn cán bộ dù cấp cao hay thấp đều là đầy tớ của dân, “Thực hiện dân chủ là cái chìa khoá vạn năng có thể giải quyết mọi khó khăn”

Để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức “vừa hồng vừa chuyên” Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Phải tăng cường pháp luật đi đôi với giáo dục đạo đức cách mạng, phát huy tinh thần phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Đảng và Nhà nước đang đẩy mạnh cải cách hành chính cùng với xây dựng chỉnh đốn Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức đáp ứng yêu cầu thời kỳ đổi mới

Tuy nhiên, vẫn còn đó những băn khoăn, trăn trở, bức xúc của nhân dân đối với không ít việc làm thiếu công tâm, minh bạch, lành mạnh của một bộ phận cán bộ, công chức thừa hành công vụ Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy công quyền ít nhiều bị giảm sút cũng xuất phát từ đó Thực tiễn cho thấy, khi