Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế (FULL) phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ chậm giải ngân vốn các dự án đầu tư xây dựng cơ bản

TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊNCỨU Lý do chọn đề tàiPhương pháp nghiên cứu, mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu Ý nghĩa khoa học của đề tài trong Mô hình nghiên cứu PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊ

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠOTRƯỜNGĐ ẠIHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINH

BÙITHANHTUYẾN

PHÂNTÍCHCÁCYẾUTỐẢNHHƯỞNGĐẾNTIẾNĐỘ CHẬMGIẢINGÂNVỐNCÁCDỰÁNĐẦUTƯXÂYDỰNGCƠ BẢNTẠIĐỊABÀNTỈNHKIÊNGIANG

LUẬNVĂNTHẠCSĨKINHTẾ

TP.HồChíMinh–Năm2017

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠO TRƯỜNGĐẠIHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINH

BÙITHANHTUYẾN

PHÂNTÍCHCÁCYẾUTỐẢNHHƯỞNGĐẾNTIẾNĐỘ CHẬMGIẢINGÂNVỐNCÁCDỰÁNĐẦUTƯXÂYDỰNGC ƠBẢNTẠIĐỊABÀNTỈNHKIÊNGIANG

Chuyênngành:QuảnlýkinhtếMã

số:60340410

LUẬNVĂNTHẠCSĨKINHTẾ

NGƯỜIHƯỚNGDẪNKHOAHỌCGS TS.NGUYỄNĐÔNGPHONG

TP.HồChíMinh–Năm2017

Tácgiảluậnvăn

BùiThanhTuyến

LỜICAMĐOAN

MỤCLỤC

MỤC LỤC

DANHMỤCCÁCCHỮ

VIẾTTẮTDANHMỤCCÁCBẢNG

DANHMỤCCÁCHÌNH

CHƯƠNG1.TỔNGQUANĐỀTÀINGHIÊNCỨU 1

1.1 LÝDOCHỌNĐỀTÀI 1

1.2 MỤCTIÊUVÀCÂUHỎINGHIÊNCỨU 3

1.2.1 Mụctiêunghiêncứu 3

1.2.2 Câuhỏinghiêncứu 3

1.3 PHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU,Đ Ố I TƯỢNGVÀPHẠMVINGHIÊ NCỨU 3

1.3.1.Phươngphápnghiêncứu……… ……….… … … … … …

3 1 3 2 Đốitượngnghiêncứu……….………

41 3 3 Phạmvinghiêncứu 5

1.4 ÝNGHĨAKHOAHỌCCỦAĐỀTÀITRONGTHỰCTIỄN 5

1.5 BỐCỤCCỦALUẬNVĂN 5

CHƯƠNG2.CƠSỞLÝLUẬNVÀMÔHÌNHNGHIÊNCỨU 8

2.1 CƠSỞLÝLUẬN 8

2.1.1 Cá cđịnhnghĩavàkháiniệmquantrọng 8

2.1.2 Kháiniệmchậmtiếnđộgiảingân 9

2.1.3 Hậuquảcủachậmtiếnđộgiảingân 10

2.1.4 Phânloạidựánđầutưxâydựng….….………….………….………

……….102 1 5 Đặcđiểmcủadựánđầutưxâydựng 11

2.1.6.Cácgiaiđoạnthựchiệndựánđầutưxâydựng 12

2.2 TÌNHT R Ạ N G C H Ậ M T I Ế N Đ Ộ G I ẢIN G Â N C Á C DỰÁ N Đ Ầ U T Ư XDCBSỬDỤNGVỐNNGÂNSÁCHNHÀNƯỚC………….……… 14

2.3 MỘTSỐNGHIÊNCỨUCÓLIÊNQUAN 16

2.3.1 Mộtsốnghiêncứucủanướcngoài 16

2.3.2MộtsốnghiêncứutạiViệtNam 19

2.4 GIẢTHUYẾTNGHIÊNCỨU 21

2.4.1 NgườiquyếtđịnhđầutưvàchậmtiếnđộgiảingândựánđầutưXDCB… 21

2.4.2 ChủđầutưvàchậmtiếnđộgiảingândựánđầutưXDCB………….…… 22

2.4.3 NhàthầuthicôngvàchậmtiếnđộgiảingândựánđầutưXDCB 23

2.4.4 NhàthầutưvấnvàchậmtiếnđộgiảingândựánđầutưXDCB 25

2.4.5 KhungpháplývàchậmtiếnđộgiảingândựánđầutưXDCB 26

2.4.6 YêutốkháccủadựanvàchậmtiếnđộgiảingândựánđầutưXDCB 28

2.5 MÔHÌNHNGHIÊNCỨU 28

2.5.1 Nhómyếutốliênquanđếnngườiquyếtđịnhđầutư 29

2.5.2 Nhómyếutốliênquanđếnchủđầutư,banquảnlý 30

2.5.3 Nhómyếutốliênquanđếnnhàthầuthicông 30

2.5.4 Nhómyếutốliênquanđếnnhàtưvấn 30

2.5.5 Nhómyếutốpháplýcủadựán 30

2.5.6.Nhómyếutốkháccủadựán……….… …… 31

CHƯƠNG3.PHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU 32

3.1 PHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU 32

3.1.1 Thiếtkếnghiêncứu 32

3.1.2 Xácđịnhkíchthướcmẫunghiêncứu 33

3.1.3 Nghiêncứuđịnhtính 33

3.1.4 Nghiêncứuđịnhlượng 34

CHƯƠNG4.TRÌNHBÀYKẾTQUẢNGHIÊNCỨU………….…… ………

364 1 TÓMTẮTTHÔNGTINMẪUNGHIÊNCỨU 36

4.1.1 Tómtắtthôngtinloạidựán 36

4.1.2 Tómtắtthôngtinchứcvụcôngtác 36

4.1.3 Tómtắtvềthâmniênlàmviệc 37

4.1.4 Tómtắtcácloạicôngtrình 37

4.1.5 Tómtắtvềvịtrícôngtác 38

4.2 KIỂMĐỊNHCHẤTLƯỢNGCỦATHANGĐO……….…………38

4.2.1 Kiểmtrađộtincậychocácbiếnđộclập 39

4.2.2 Kiểmtrađộtincậybiếnphụthuộcchokháiniệmnhómcâuhỏiliênquanđếntiếnđộgi ảingândựánđầutưXDCB 42

4.3 KIỂMĐỊNHPHÂNTÍCHNHÂNTỐEFA(ExploratoryFactorAnalysis) 42

4.3.1 Phântíchnhântốkhámpháchokháiniệmcácbiếnđộclập 42

4.3.2Phântíchnhântốchokháiniệmtiếnđộgiảingâncủabiếnphụthuộc 45

4.4.PHÂNTÍCHTƯƠNGQUANGIỮACÁCYẾUTỐ……….……… ……

454 5 PHÂNTÍCHHỒIQUY 46

4.5.1 Bảngkếtquảhồiquy 46

4.5.2 Môhìnhhồiquy 48

4.6 KIỂMĐỊNHMỨCĐỘPHÙHỢPCỦAMÔHÌNH 48

4.6.1.KiểmđịnhgiảthuyếtH1 48

4.6.2 KiểmđịnhgiảthuyếtH2 49

4.6.3 KiểmđịnhgiảthuyếtH3 49

4.6.4 KiểmđịnhgiảthuyếtH4 50

4.6.5 KiểmđịnhgiảthuyếtH5 50

4.6.6 KiểmđịnhgiảthuyếtH6 50

CHƯƠNG5.KẾTLUẬNVÀGIẢIPHÁP 52

5.1.KẾTLUẬNCHUNG 52

5.2 GIẢIPHÁP 54

5.2.1 Giảiphápchonhómyếutốnhàthầuthicông 54

5.2.2 Giảiphápchonhómyếutốliênquanđếnchủđầutư,banquảnlý 54

5.2.3 Giảiphápchonhómyếutốngườiquyếtđịnhđầutư 55

5.2.4 Giảiphápchonhómyếutốnhàtưvấn… ……….………

565 2 5 Giảiphápchonhómyếutốkháccủadựán 57

5.2.6.Giảiphápchonhómyếutốpháplý 57

5.3 HẠNCHẾCỦAĐỀTÀI 58 5.4 GỢI ÝVẤNĐỀ NGHIÊN CỨUTIẾP THEO 59

TÀILIỆUTHAMKHẢOP

HỤ LỤC

Bảng1.1:TổngkềhoạchvốnNSNNvàtổnggiátrịgiảingânvốnđầutưXDCBcủatỉnhKiên

Giang 1

Bảng4.1:Bảngtổnghợpkiểmtrađộtincậycủathangđo 40

DANHMỤCCÁCHÌNH Hình1.1Tómtắtbốcụccủađềtài 6

Hình2.1TómtắtcácgiaiđoạncủamộtdựánXDCB……….14Hình2.2Q uanhệgiữanhântốtácđộngvàtiêuchíthànhcôngdựán 16

Hình2.3MôhìnhnghiêncứucủaAl-MomaniAH,2000 17

Hình2.4MôhìnhnghiêncứucủaChanDW,KumaraswamyMM,1997 17

Hình2.5MôhìnhnghiêncứucủaOdeyinkavàYusif,1997 18

Hình2.6MôhìnhnghiêncứucủaTrịnhThùyAnh,2014 19

Hình2.7MôhìnhnghiêncứucủaVũQuangLãm,2015 20

Hình2.8MôhìnhnghiêncứucủaLưuTrườngVănvàcộngsự,2015 21

Hình2.9Môhìnhnghiêncứuchínhthức 29

Hình3.1Quytrìnhnghiêncứuđềxuất 32

Nguồn:LấytừSốliệucủaKhobạcNhànướcKiênGiang.

Tuynhiên,thực trạng hiệnnaytỷlệ giải ngânvốn NSNN chođầutưXDCBđạtthấp,nguyênnhânchủyếulàdochậmtiếnđộhoànthànhcáccôngviệc,khốilượng,khoảnmụccácgiaiđoạncủadựán,từkhâuchuẩnbịthựchiệndựán,thựchiệndựánvàkếtthúcdựán,đólà:yếutốngườiquyếtđịnhđầutư;chủđầutư,banquảnlýdựán;cácnhàthầuthicông;cácnhàthầutưvấn;hồsơpháplýcủadựánvàyếutốkháccủadựán.TheobáocáocủaKhobạcNhànướchàngnăm(từnăm2012-

2016)tỷlệgiảingânvốnNSNNchỉđạtkhoản80%/kếhoạchphânbổban

đầuhàngnămvà6 t h á n g đ ầ u nă m 2 0 1 7 g i ả i n gâ n c h ỉ đ ạ t 8 7 7 3 9 tỷđồngđ ạ t 2 9 , 8

% k ế h o ạ c h n ă m 2 0 1 7 ; toàntỉnhKiênGianghàngnămtrungbìnhgiảingânkhoản83%theobảng1.1;h ơ n nữahàngnămnguồnvốnphảichuyểnnguồnsangnămsauchitiếprấtlớnkhoản2

0 % /

t ổ n g k ế h o ạ c h v ố n C h í n h đ i ề u nàyđãl à m g i ả m đ i h i ệ u q u ả đ ầ u t ư d ự ánXDCB,kéotheonhữngtổnthấtchocácbênthamgiavàsửdụngdựán,màđặcbiệtl àảnhhưởngđếnviệcsửdụngNSNN.Đếnnayđãcónhiềucôngtrìnhnghiêncứucủ ac á c n h à k h o

a h ọ c t r o n g v à n g o à i n ư ớ c q u a n t â m n g h i ê n c ứuk h á m p h á c á c nguyênnhânvàđềxuấtnhiềugiảiphápnhằmkhắcphụchạnchếnày

TạitỉnhKiênGiangtìnhtrạngchậmtiếnđộgiảingânởcácdựánXDCBsửdụngvốnngânsáchnhànướcchiếmrấtlớn.Đểtìmranguyênnhâncủatìnhtrạngnàyt

ôiquyếtđịnh“Phântíchcácyếutốảnhhưởngđếnchậmtiếnđộgiảingâncácdựánđầut ưxâydựngcơbảntrênđịabàntỉnhKiênGiang”làmđềtàinghiêncứuc h o luậnvăntốtng

hiệp,nhằmđónggópphầnnàotrongviệcxácđịnhcácyếutốgâych ậ m trễtiếnđộgiảingâncácdựánđầutưXDCBtạitỉnhKiênGiang.Từđóđềxuấtn h ữ n g giảiphápphùhợpđểđẩynhanhtiếnđộgiảingâncácdựánđầutưXDCB,gópphầnmanglạihiệuquảcaonhấttrongviệcsửdụngNSNNchichođầutưdựánX D CB trongtươnglai.Ngoàirađềtàicóthểlàmtàiliệuthamkhảochocánhân,tổch ứ cđanglàm

côngtáclãnhđạo,quảnlýđầutưXDCBvàlàmcơsởđolườngđượccá cyếutốảnhhưởngtừđóthựchiệnnhiệmvụtốthơn

- Mụctiêucụthể:Xácđịnhvàđánhgiámứcđộtácđộngcủacácyếutốlàmchậmtiế

nđộgiảingâncácdựánđầutưXDCBsửdụngvốnngânsáchNhànướctrênđịabàntỉnhKiênGiangvàĐềxuấtcácgiảiphápnhằmnângcaotỷlệgiảingâncácdựá n đầu tư X D

CB sửd ụ n g v ốn ngâ n s ác h N hàn ướ c trênđ ịa bàn tỉnhKiênGiangtrongthờigiantới

1.1.2 Câuhỏinghiêncứu:

- Câuh ỏ i 1 : N h ữ n g yếut ố n à o t á c đ ộ n g đ ế n t ì n h t r ạ n g c h ậ m ti ến đ ộ g i ả i

ngâncácdựánđầutưXDCB,sửdụngvốnNSNNtạitỉnhKiênGiangthờigianquavàmứcđộtácđộngcủachúng?

vấnthiếtk ế , giámsát,n h à thầuth ic ô n g T h ô n g q ua t h ả o l u ậ n nhómsẽ phá t hiện

n h ữ n g saisóttrongbảngcâuhỏikhảosátsơbộ,điềuchỉnhvàbổsungcácnhântốchophùhợpđểđưavàomôhìnhnghiêncứu

- Phươngphápđịnhlượng:Thựchiệnthôngquanghiêncứuchínhthứcbằngviệc

phát bảng câuhỏiđến các đốitượngkhảosát đanghoạt động trong lĩnhvựcliênq u a n đếncôngtácđầutưxâydựngcơbảngồm:cơquanquảnlýthanhquyếttoánvốnđầutưXDCB;ngườiquyếtđịnhđầutư,chủđầutư,banquảnlýdựánĐTXD,n h à thầutưvấn,nhàthầuthicông,cánbộlàmcôngtácliênquanđếnviệcquảnlýc ấ p phátvốnđầutưxây dựngcơbản.Mụcđíchcủaphươngphápnàynhằmthuthậpt hô ngtinliênquanđếnnội dungnghiên cứu,kiểmđịnhmôhình lýthuyết,kiểmđịnhthangđo,xemxétmốiquanhệcủacácyếutốlàmảnhhưởngđếntìnhtrạngchậmtiếnđộgiảingâncácdựánđầutưxâydựngcơbản.Nghiêncứunàysửdụngbảngcâuhỏikhảosátvớithangđo5Likertvới5mứcđộđánhgiákhácnhautừthấpđếncao ,kiểmđịnhđộtincậythangđo(Cronbach’sAlpha)củatừng nhómnhântốđểl oạibỏcácbiếnkhôngphùhợp,phântíchnhântốkhámphá(EFA),phântíchtươngquan,hồiquytuyếntínhbội,sauđóđưarakếtluậnđánhgiácácyếutốảnhhưởngđếnt i ế n độg i ả i n g â

n c á c d ự á n đ ầ u t ư xâyd ựn g c ơ b ả n v à đ ể t r ả l ờ i 0 2 c â u h ỏ i nghiêncứusau:

- Câuhỏi1:Nhữngyếutốnàotácđộngđếntìnhtrạngchậmtiếnđộgiảingâncác dựán

đầutưXDCB,sửdụngvốnNSNNtạitỉnhKiênGiangthờigianquavàmứcđộtácđộngcủachúng?

1.3.3 Phạmvinghiêncứu

PhạmvinghiêncứulàcácdựándựánđầutưXDCBsửdụngnguồnvốnngânsáchnhànướcđãthực hiệnquyết toándựánhoànthành,dựánđangthựchiệnbịch ậm tiếnđộgiảingânvàdựántạmngừngthicôngcủatỉnhKiênGiangquyếtđịnhđầutư,dữliệusơcấpđượckhảosátgiaiđoạntừnăm2012–2016và6thángnăm2017

1.4 ÝNGHĨAKHOAHỌCCỦAĐỀTÀITRONGTHỰCTIỄN

Đềtàitìmracácyếutốtácđộngđếntìnhtrạngchậmtiếnđộgiảingâncácdựán đầutưXDCB sửdụng nguồn vốn ngân sáchnhànước tạitỉnhKiênGiang.Yếutốn ào tácđộngchínhlàmchậmtiếnđộgiảingâncủacácdựánđầutưXDCB.Từđóđ

ềx u ấ t cácgiảipháp,cơchếchínhsáchchoNhànước,ngườiquyếtđịnhđầutư,chủđầu tư,banquảnlýdựánđầutưxâydựng,lãnhđạochínhquyềnđịaphương,cáccơq u a n chuyênmôntrựcthuộcngườiquyếtđịnhđầutư…

cónhữngchínhsáchvàbiệnphápthựchiệnphùhợp,đểtăngcườngsựlãnhđạo,chỉđạovàquảnlýcóhiệuquảc á c dựánđầutưXDCBsửdụngvốnNSNNtrênđịabàntỉnhKiênGiangtrongthờigiantớiđượctốthơn

TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN

CỨU

Lý do chọn đề tàiPhương pháp nghiên cứu, mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Ý nghĩa khoa học của đề tài trong

Mô hình nghiên cứu

PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Thông tin mẫu nghiên cứuKiểm định chất lượng của thang đoKiểm định phân tích nhân tố EFAPhân tích tương quan giữa các yếu tố

Phân tích hồi quyKiểm định mức độ phù hợp của mô hình

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Thiết kế nghiên cứuKích thước mẫu nghiên cứuNghiên cứu định tínhNghiên cứu định lượng

KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ

Kết luận chungHàm ý quản trịHạn chế của đề tài

Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

ṃ vinghiêncứutạitỉnhKiênGiang,muc̣ tiêucốtlõicủađềtàilàxácđiṇhcácyếutốảnhhưởngđếntiếnđộchậmgiảingâncácdựánđầutưXDCBtại

tỉnhKiênGiangbằngphươngphápnghiêncứuđiṇhlươṇ gkếthơp̣ điṇhtính.

Trongchươngtiếptheo,cơsởlýthuyếtbaogồmcáckháiniệmquantrọngcóliênquanđếnnghiêncứucủađềtài,vềdựánđầutưxâydựng,cácgiaiđoạnthực

hiệndựánđầutưxâydựng,cácnghiêncứutrongvàngoàinướccóliênquanđếnđềtài,giảthuyếtnghiêncứu,đưaramôhìnhnghiêncứu

TheonhàhoahọcEricVerzuh(Mỹ):Mộtdựánđượcđịnhnghĩalà“côngviệcmangtínhchấttạmthờivàtạoramộtsảnphẩmhaydịchvụđộcnhất”.Côngviệct ạm thờisẽcóđiểmbắtđầuvàkếtthúc.Mỗikhicôngviệcđượchoàn

thànhthìnhómdựá n s ẽ g i ả i t á n h o ặ c d i c h u y ể n s a n g n h ữ n g d ự á n m ớ i T

h e o t i ê u c h u ẩ n c ủ a

Australia(AS1379-1991)địnhnghĩa:Dựánlàmộtdựkiếncôngviệccóthểnhậnb i ết được,cókhởi đầu,cókếtthúcbaohàmmộtsốhoạtđộngcóliênhệmậtthiếtvớinhau.TheođịnhnghĩacủatổchứcquốctếvềtiêuchuẩnhóaISOtrongtiêuchuẩnI S O9000:2000đượcViệtNamchấpthuậntrongtiêuchuẩnTCVNISO9000:2000:D ự ánlàmộ tquátrình đơnnhất, g ồmmộttậphợpcác hoạtđộngcóphốihợpvà đ ư ợ c k i ể m soát, có thời hạn bắt đầu

đượcmộtmụctiêuphùhợpvớicácyêucầuquyđịnh,baogồmcảcácràngbuộcvềthờigian,chiphívànguồnlực

trênmặtnước, đượcxâydựngtheo thiếtkế.Công trìnhxâydựngbaogồmcôngtrìnhdândụng,côngtrìnhcôngnghiệp,giaothông,nôngnghiệpvàpháttriểnnôngthôn,cô ng trìnhhạtầngkỹthuậtvàcôngtrìnhkhác.

Quảnl ý d ự á n : T h e o t ừ đ i ể n b á c h k h o a t o à n t h ư Wikipedia,l à ngành k h o

hoạch,tổ chức và quản l ý ,giámsátquátrìnhpháttriểnc ủ a dựánnhằmđảmbảochodựánhoànthànhđúngthờigian,trongphạmvingâns á c h đãđượcduyệt,đảmbảochấtlượng,đạtđượcmụctiêucụthểcủad ự án và cácmụcđíchđềra

Cơquanquảnlýnhànướcvềxâydựnggồm:BộXâydựng,Ủybannhândântỉnh,thànhphốtrựcthuộctrungươngvàỦybannhândânhuyện,quận,thịxã,thànhphốthuộctỉnh.CơquanchuyênmônvềxâydựnglàcơquanchuyênmôntrựcthuộcBộXâyd ự n g ,Bộquảnlýcôngtrìnhxâydựngchuyênngành;SởXâydựng,Sởquảnlýcôngt rì n h xâydựngchuyênngành;PhòngcóchứcnăngquảnlýxâydựngthuộcỦybann h ân dâncấphuyện.Cơquanchuyênmôntrựcthuộcngườiquyếtđịnhđầutưlàcơquan,tổchứccóchuyênm

đượcngườiquyếtđịnhđầutưgiaonhiệmvụthẩmđịnh

Nhàthầutronghoạtđộngđầutưxâydựng:TheoLuậtXâydựngsố50/2014,làtổchức,cánhâncóđủđiềukiệnnănglựchoạtđộngxâydựng,nănglựchànhnghềxâydựngkhithamgiaquanhệhợpđồngtronghoạtđộngđầutưxâydựng

Tiếnđộhoànthànhdựánxâydựng:Làthờigianthựctếhoànthànhmộtdựánđầutưxâydựngtínhtừkhichuẩnbịdựánđếnkhinghiệmthu,bàngiaođưavàosửd ụ n gchuyểnsanggiaiđoạnbảohành

2.1.2 Kháiniệmchậmtiếnđộgiảingân

Trongnghiêncứuđềtàinàytìnhtrạngchậmtiếnđộgiảingâncủadựánđượchiểuch

ính làviệccấpphát, thanh toánvốnNSNN khôngđạt tiếnđộso kế hoạchvốnđ ược giaotừđầunămcủatừngdựán,giảingânvốnvượtquáthờigianthanhtoánchodựánsotiếnđộthựchiệndựántheoquyêtđịnhđầutư

2.1.3 Hậuquảcủachậmtiếnđộgiảingân

Hậuquảcủaviệcchậmtiếnđộgiảingân,làmtỷlệgiảingânđạtthấp,khôngđúngtheotiếnđộthựchiệnkếhoạchvốncủaChínhPhủcũngnhưkếhoạchcủaỦybannhând

sửdụngkhônghiệuquả,ảnhh ư ởn g đếntìnhhìnhpháttriểnkinhtếxãhộicủaTỉnhcũngcủaQuốcGia.Bởivì,nguồnvốncânđốiNSNNcủaViệtNam,nguồnthukhôngđápứngđủnhucầuchi,hàngnămNhànươcphảiđivaytrongvàngoàinướcđểbùđắpchoNSNNmàchủyếulàđểchiđầutưpháttriển,trongđócóchiđầutưXDCB,Nhànướcphảitrảmộtkhoảnlãivayrấtlớn,trongkhinguồnvốnsửdụngkhônghết,cònnằmởKhobạcN

hà nước.Hơnnữa, nhưđãnóiở trên việcchậmtiếnđộgiải vốn làm choNhànước,Chínhp h ủ b ị mấtc á c n g u ồ n t h u d o c h ậ m đư a d ự á n , c ô n g t r ì n h v à o k h a i t h

á c s ử dụng;chậmtiếnđộkhiếnhầuhếtcácdựánphảichịuthêmgánhnặngchiphínhư:

ch i p h í dỡd a n g , t ă n g c h i p h í n h â n c ô n g , máym ó c t h i c ô n g , t r ư ợ t g i á nguyênv ậ tliệu…(Shaikhvàcộngsự,2010tríchdẫnbởiVũQuangLãm,2015)

2.1.4 Phânloạidựánđầutưxâydựng

TheoLuậtXâydựng50/2014có3hìnhthứcphânloạidựánđầutưxâydựng:

- Dựánđầutưxâydựngđượcphânloạitheoquymô,tínhchất,loạicông trìnhchínhcủadựángồm:Dựánquantrọngquốcgia,dựánnhómA,dựánn h ó m BvàdựánnhómCtheocáctiêuchíquyđịnhcủaphápluậtvềđầutưcông

phẩmcủadựánkhôngphảilàsảnphẩmsảnxuấthànghóahàngloạt,màcótínhkhácbiệtcao.Sảnphẩmvàdịchvụdodựánđemlạilàduynhất,hầunhưkhônglặplại.Tuynhiên,ởnhiềudựánkhác,tínhduynhấtítrõrànghơnvàdễbịcheđậybởitínht ư ơ n g tựgiữachúng.Nhưngđiềukhẳngđịnhlàchúngvẫncóthiếtkếkhácnhau,vịtríkhác nhau, kháchhàng khác…Điềuấycàng tạo nênnétduynhất,độc đáo,mớilạcủ a dựán.

Dựánđầutưxâydựngmangtínhphứctạpvàđangành:Mộtdựánđượctổchứcthựchiệnliênqua nđếnnhiềuN g à n h vàcósựtương tácq ua lạigiữa cácbộphậnquảnlýchứcnăngvớiquảnlýdựán.Dựánnàocàngcósựthamgiacủanhiềubên hữuquannhưchủđầutư,ngườisửdụngdựán,cácnhàtưvấn,nhàthầu,cáccơquan quảnlý nhànước…

củachủđầutưmàsựthamgiacủacácthànhphần

trêncàngkhácnhau.Giữacácbộphậnquảnlýchứcnăngvàbộphậnquảnlýdựánthườngxuyêncóquanhệvớinhauvàcùngphốihợpthựchiệnnhiệmvụnhưngmứcđộthamgiacủacácbộphậnkhônggiốngnhau Tính chấtnàycủa dựándẫn đến hai hậuquảnghiêmtrọng: (1)khôngdễc á c bên thamgia cócùngquyềnlợi,địnhhướngvàmụctiêu; (2)

Đểthựchiệnthànhcôngmụctiêucủadựán,cácnhàqu ản lýdựáncầnduytrìthườngxuyênmốiliênhệvớicácbộphậnquảnlýkhác

Dựánđầutưbịgiớihạnvềquymôvàthờigianthựchiện:Mộtsốdựánđặtramộtsốyêucầunghiêmngặtvềquymô,nguồnvốndựán,cácthôngsốkinhtế,kỹthuậtvàthờigianthựchiệncủadựán,đặtrađòihỏiphảithựchiệnđúngtheoyêucầu củaNgườiquyếtđịnhđầutưdựán.Thướcđođểđánhgiásựthànhcông,hiệuquảcủadựánlàdựánđảmbảoyêucầuvềquymôvàtiếnđộthựchiệnđặtra

Dựánđầutưcótínhbấtđịnhvàrủirocao:Hầuhếtcácdựánđòihỏiquymôtổngvốnđầutư,vậttưvàlaođộngrấtlớnđểthựchiêntrongmộtkhoảngthờigiannhấtđịnh.Mặtkhác,thờigianđầutưvàvậnhànhkéodàinêncácdựánđầutưpháttriển t hư ờn gc ó đ ộ r ủ i r

o ca o Tuynhiêncác dự á n k h ô n g c h ị u c ù n g mộtmứcđ ộ khôngchắcchắn,nóphụthuộcvào:quymôcủadựán,mứcđộkhấuhaocủadựán,

2.1.6 Cácgiaiđoạnthựchiệndựánđầutưxâydựng

TheoL u ậ t Xâyd ự n g s ố 5 0 / 2 0 1 4 /

Q H 1 3 n g à y 1 8 / 6 / 2 0 1 4 , trìnht ự đ ầ u t ư xâyd ựn gcó03giaiđoạngồmchuẩnbịdựán,thựchiệndựánvàkếtthúcxây

dựngđưacôngtrìnhcủadựánvàokhaithácsửdụng,trừtrườnghợpxâydựngnhàởriênglẻ.Giaiđoạnchuẩnbịdựán:Giaiđoạnnàychủđầutưdựántiếnhànhlậpdựán.Đốiv ớ i

c á c d ự á n n h ó m A,t r ư ớ c k h i l ậ p B á o c á o n g h i ê n c ứ u k h ả t h i đ ầ u t ư x â y dựng,chủđầutưphảilậpBáocáonghiêncứutiềnkhảthiđầutưxâydựng.NhữngdựánkháctrongtrườnghợpcầnphảilậpBáocáonghiêncứutiềnkhảthiđầutưxâydựngdongườiquyếtđịnhđầutưxemxét,quyếtđịnh.Hoặcchỉlậpbáocáokinhtế-kỹthuậtđầu tưxâydựngtrong các

ThiếtkếmộtbướclàthiếtkếbảnvẽthicôngápdụngđốivớicôngtrìnhchỉlậpBáocáokinhtếkỹthuật

Thiếtkếhaibướcbaogồmthiếtkếcơsởvàthiếtkế

bảnvẽthicôngápdụngđốivớicôngtrìnhquyđịnhphảilậpdựánđầutư

Thiếtkếbabướcbaogồmthiếtkếcơsở,thiếtkếkỹthuậtvàthiếtkếbảnvẽthicông ápdụngđốivớicôngtrìnhquyđịnhphảilậpdựánvàcóquymôlàcấpđặcb i ệ t , cấp I v à

cô n g trình cấp II cókỹthuật phức tạpdo ngườiquyếtđịnh đầutưquyếtđị nh

Sau khiđãtiếnhànhlập dựán,khảosát,thiếtkế, lập dựtoáncáchạngmụccủad ựán,chủđầutưtiếnhànhthuêtưvấnthẩmtracáchồsơthiếtkế,dựtoánlậprahoặccóthểtựthẩmtranếucóđủđiềukiệnnănglựcđểlàmcơsởchothẩmđịnh

GIAI ĐOẠN KẾT THÚC XÂY DỰNG

+ Quyết toán xây dựng theo hợp đồng.+ Bảo hành công trình xây dựng

GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ DỰ ÁN

+ Lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu tiền khả thi (nếu có)

+ Lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi (nếu có)

+ Hoặc lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo kinh tế-kỹ thuật

+ Trình người quyết định đầu tư xây dựng công trình

GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN DỰ ÁN

+ Thực hiện việc giao đất hoặc thuê đất (nếu có)

+ Chuẩn bị mặt bằng xây dựng,+ Khảo sát xây dựng công trình+ Lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán xây dựng

+ Cấp giấy phép xây dựng+ Lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng và thi công xây dựng

+ Tạm ứng, giám sát, nghiệm thu, thanh toán giai đoạn

+ Nghiệm thu công trình xây dựng hoàn thành đưa vào sử dụng

dựng,từkhâuchuẩnbịthựchiệndựán,thựchiệndựánvàkếtthúcd ự á n , A r d i t i v à c ộ

n g s ự ( 1 9 8 5 ) , L o n g e t a l ( 2 0 0 4 ) , S a m b a s i v a n a n d S o o n ( 2 0 07 ) , s ựchậmtrễ làhiện tượngphổbiến trong các dựánđầu tưxâydựngtrêntoànth ế giới,nókéotheonhữnghệquảnghiêmtrọngchoNgànhxâydựng,Al-

KhalilvàA l

-G h a f l y (1999),làmtăngthêmchiphíphátsinhchodựán,gâykhókhănchocácc h ủ đầutưvàcácbênliênquan,cảntrởsựpháttriểnchungcủaNgành Đếnnayđãcónhiềucôngtrìnhnghiêncứuphântích,xácđịnhcácyếutốảnhhưởngđếntìnhtr ạng ch ậm tiếnđộgiảingân(yếutốgâychậmtrễ) các dựánđầu tưXDCB liên quann h ư :

TheoStephenOOgunlanaandKritPromkuntong(1996)trongnghiêncứ

uc ủ a mìnhđ ã t i ế n h à n h mộtc u ộ c k h ả o s á t 12d ự á n x â y dự ng t ò a n h à c a o t ầ n g ởBangkok,TháiLan,nhậnđịnhcácđốitượngvànguyên nhângâychậmtrễcácdựángồm:Ngườiquyếtđịnhđầutư,Chủđầutư:haythayđổithiếtkếdựtoánvàracácquyếtđịnhchậm;Nhàtưvấnthiếtkế:cácbảnvẽkhôngđầyđủ,thiếuchínhxác,phảnứngchậm;Nhàquảnlýdựánvàkiểmtraxâydựng:Nhữnghạnchếtrongtổchức,n h ữ n g hạnchếtrongphốihợp,tháiđộkhôngkiênquyết,chậmtrễtrongphêduyệtc ô n g việc;Nhàthầuthicông:quảnlývậtliệuthiếuchặtchẽ,thiếusóttrongtổchứcch ỉ đạođ iề uh à n h ,

th iế up hố i hợp, hoạ ch đ ị n h kếh oạc h cóvấnđề ;cá cvấ nđề vềp h â n bổthiếtbị,nhàthầugặpkhókhănvềtàichính,kiểmtrahiệntrườngkhôngđầyđủ;Nhàcung cấptàinguyên:Thiếuhụt vậtliệuxâydựng, phânphối hànghóachậm,g i á cảleothang,chấtlượngvậtliệuthấp,thiếulaođộngđịaphương,thiếucánbộkỹth u

ật , k h ô n g đ ủ sốl ư ợ n g t h i ế t b ị , t h i ế t b ị h ỏ n g h ó c t h ư ờ n g x u y ê n ; N g u y ê n n h

â n

TheoGeraldineJohnKikwasi(2012)nghiêncứunhữngnguyênnhânlàmgiánđ o ạ n trongcácdựánxâydựngtrêncơsởphỏngvấncácđốitượngcácchủđầutư,cô n g tytưvấn,banquảnlýdựánvàcáccôngtyxâydựng.Kếtquảchothấysựthayđổithiếtkếcủachủđầutư,sựchậmtrễtrongthanhtoánchocácnhàthầu,thôngtinchậmtrễ,vấnđềkinhphí,quảnlýdựányếukém,vấnđềbồithườngvàbấtđồngvềx ác địnhgiátrịcôngviệcthựchiệnlàcácnguyênnhân chínhgâyra chậmtrễ vàgiánđ o ạ n dựán

Luật Đầu tưcông số 49/2014/QH13ngày1 8 / 6 / 2 0 1 4 , LuậtXâyd ự n g

s ố 50/2014/QH13ngày18/6/2014,LuậtĐấuthầusố43/2013/QH13ngày26/11/2013vàmộtsốvănbảnliênquankháclàhệthốngcácvănbảnpháplýđểápdụngthựchiệnc á c dựánĐTXD.Muốntổchứcthựchiệnmộtdựánđúngquytrình,đảmbảochấtlượng,antoànvàkinhtếphảicómộthệthốngcácvănbảnquyphạmphápluậtquyđịnh,hướngdẫnphùhợpvớiquyluậtpháttriểncủakinhtếthịtrườngvàtừsựphảnán h củacácbênliênquannhư:cơquanquảnlýkiểmsoátthanhquyếttoánvốn;cơq uanquảnlýnhà nước vềđầu tưxâydựng,cơquanchuyênmônvềđầutưxâydựng;chủđầutư,ban quảnlýdựánĐTXD;cácnhàthầutưvấnthiếtkế,giámsát,nhà

thầuthicôngvànhữngýkiếnđónggópcủacácnhàkhoahọc.Dođóbấtkỳnhữnghạnchếliênquanđếnhệthốngvănbảnpháplý,sẽtácđộngđếntiếnđộgiảingâncácdựánXDCBs ửdụngvốnngânsáchnhànước

TheoBộtrưởngBộkếhoạchđầutưNguyễnChíDũng,việcgiảingânchậmcácdựánđầutưxâydựng(9thángđầunăm2017đạt54%kếhoạch),nguyênnhânc h ủ yếulàthẩmđịnhgiaokếhoạchvốnchưaphùhợpvớitiến độhoànthànhcủatừngdựán,dựá

vốnthìkhôngcók hố i lượng;LuậtđầutưcôngvàLuậtxâydựngcònnhiềubấtcậpchưađượcđiềuchỉnhkịpthời;cáctổchứccánhân,Bộngành,địaphươngthiếutrách,chưathựchiệnhết vai trò nhiệmvụ củamình,nănglực chưađápứng nhu cầu, chưachủ động lập hồ

Cáctiêuchícủa dự án thànhcông

- Cácyếutố cơbản

- Các tiêuchuẩn

Nguyên nhân do chi trả chậmNguyên nhân do vượt khối lượng

Nguyên nhân do thiết kế

Nguyên nhân do thay đổi chủ sở hữu

Nguyên nhân do thời tiết Chậm trễ trong các dự án xây dựng

Nguyên nhân điều kiện công trường

Nguyên nhân do điều kiện kinh tế

sơthủtụcthanhtoánhoặcxinýkiếncủacấpcóthẩmquyềnxửlýtìnhhuốngphátsinh

2.3 MỘTSỐNGHIÊNCỨUCÓLIÊNQUAN

2.3.1 Mộtsốnghiêncứucủanướcngoài

- TheoLimvàMohamed(1999,tr244)đãđưaramộtkhungkháiniệmthểhiệnmốiquanhệgiữacáctiêuchícủamộtdựánthànhcôngvớimộtbênlàtậphợpcácnhântốtácđộngvàosựthànhcôngcủadựánđượctómtắtquahình2.2

Quản lý và giám sát công trường kém

Điều kiện địa chất không lường trước

Chậm trễ trong các dự án xây dựng

Chậm trễ trong việc ra quyết định

Sự thay đổi từ phía chủ đầu tư

Thay đổi trong thực hiện dự án

Hình2.3MôhìnhnghiêncứucủaAl-MomaniAH(2000)

-

TheoChanDW,KumaraswamyMM(1997,tr55-63)nghiêncứusựchậmtrễc ủ a cácdựánxâydựngởHồngKôngđãchỉra83yếutốvới05nguyênnhânchínhvàthườngxuyêngâychậmtrễlà:quảnlývàgiámsátcôngtrườngkém,đi

ềukiệnđịachấtkhônglườngtrước,chậmtrễtrongviệcraquyếtđịnhliêncácdựán,sựthayđổ itừphíachủđầutư,sựthayđổitrongquátrìnhthựchiệndựán

Hình2.4MôhìnhnghiêncứucủaChanDW,KumaraswamyMM(1997)

-TheoOdeyinkavàYusif(1997,tr31-44)lậpluậndựatrênnghiêncứucủahọởNigerianguyên nhâ ngâyrasựchậmtrễdohànhv ithamgiabaogồm:Điềuk h o ản hợpđồngthayđổi,chậmraquyếtđịnhliênquan,cácvấnđềtàichính,vấnđềq u ản lývậtliệu,lậpkếhoạchvàlịchtrìnhcácvấnđề,thiếuthôngtinkiểmtra,thiếtbịcácvấnđềquảnlývàthiếunhânlực.Họcũngxácđịnhcácyếutốgâyrasựchậmtrễmàkhôngđượcgâyrabởinhữngngườithamgiadựán,baogồm:thờitiếtkhắcn gh iệt NguyênnhântươngtựcủasựchậmtrễđượcxácđịnhbởiOdeyinkavàYusif(1

99 7) ,Z a y y a n a eta l ( 2 0 1 4 ) t r o n g n g h i ê n c ứ u c ủ a h ọ ở Malaysia.Kaminge t

a l (200 7)đãxácđịnhcácyếutốtươngtựnhưvậyởIndonesia

Chậm ra quyết định liên quan

Điều khoản hợp đồng thay đổi

Thời tiết khắc nghiệt

Hình2.5MôhìnhnghiêncứucủaOdeyinkavàYusif(1997)

2.3.2 MộtsốnghiêncứutạiViệtNam

-

TheoTrịnhThùyAnh(2014,tr1-10)nghiêncứucácyếutốgâychậmtrễt r o n g cá c d ự á n g i a o t h ô n g s ử d ụ n g v ố n ngâns á c h n h à n ư ớ c N g h i ê n c ứ u đ ã t i ế n hành khảosátcáccánhânthamgiacácdựángiaothônghiệnđanglàmviệctrongcáccôngtyxâydựng,tưvấn,cácbanquảnlýdựán,sởbanngànhtrênđịabàncáctỉnhthànhphíaNamViệtNam.Môhìnhnghiêncứuchothấynănglựchạnchếcủac h ủ đầutư;banquảnlýdựán;nhàthầuthicông; nhàthầut

ư vấnthiếtkế,tưvấngiámsát và cácnguyênnhân khác đãgâynênsựchậmtrễ trong

thôngsửdụngvốnngânsáchnhànước.KếtquảphântíchhồiquytathấyđượcyếutốcótácđộngmạnhnhấtthuộcvềtàichínhvậttưcủadựáncóhệsốB1=2,009,kếtiếplà

Vấn đề liên quan đến chủ đầu tư

Vấn đề liên quan đến nhà thầu

Tình trạng chậm tiến độ và vượt dự toán các dự án đầu tư công tại Việt Nam

Vấn đề liên quan đến nhà tư vấn

Vấn đề liên quan đến yếu tố ngoại vi

iêncứuđãđưara05nhântốảnhhưởngđếntì nh trạng ch ậ m tiếnđ ộg i ả i ngânvà

vư ợt dự to án, kết q u ả của cô ng t r ì n h nghiêncứuđánhgiáyếutốtácđộngđếntìnht

rạngchậmtiếnđộvàvượtdựtoán từmạnhđếnyếulà: Yếu tốnăng lựcyếukémtrong

đầutư,yếutốnănglựcyếukémcủanhàthầuhoặctưvấn,yếutốkhókhănvềtàichính,yếutống

oạivitácđộngtiêucực,yếutốpháplýthiếuổnđịnh

Năng lực, tài chính, phê duyệt của chủ đầu tư

Yếu tố bên ngoài

Yếu tố tự nhiên bên ngoài và tương tác bên trong của dự án

Chínhphủ,vềnhữngnhiệmvụ,giảiphápchủyếuđẩynhanhtiếnthựchiệnvàgiảin g â nkếhoạchvốnđầutưcông.Trongđócónhậnxét,đánhgiáchungnguyênnhâncủanhữngdựánchậmtiếnđộcònkhácao,đặcbiệtvềhồsơpháplý,việcthẩmtrathẩmđịnh,phêduyệtcủangườiquyếtđịnhđầutư.Việcchậmtiếnđộgiảingâncácd ự ántácđộngtiêucựcđếnnềnkinhtế,trongđócótráchnhiệmcủangườicóthẩmquyềnquyếtđịnhđầutư.

Theok h o ả n 1 Đ i ề u 7 L u ậ t Xâydựngs ố 5 0 / 2 0 1 4 /

Q H 1 3 ngày18/6/2014quyđ ịn h:chủđầutưdongườiquyếtđịnhđầutưquyếtđịnhtrướckhilậpdựánhoặckhiphêduyệtdựán;Khoản1và2Điều67quyđịnh:Ngườiquyếtđịnhđầutư,quyếtđ ị n h vềtổchứcnhânsựchủđầutư,banquảnlý;thờigian,tiếnđộthựchiệndựánk hi phêduyệtdựán.ĐốivớicôngtrìnhthuộcdựánsửdụngvốnNSNNthìtiếnđ

ột h i côngxâydựngkhôngđượcvượtquáthờigianthicôngxâydựngcôngtrìnhđãđ

ư ợc ngườiquyếtđịnhđầutưphê duyệt.Ch ủđầutư,nhàthầuthicôngxâydựngcôngtrìnhphảilậpkếhoạchtiếnđộ,biệnphápthicôngxâydựngvàquảnlýthựch iện dựántheotiếnđộthicôngxâydựngđượcduyệt;Điểm

avàcKhoản1Điều72LuậtXâydựng s ố 5 0 n ă m 2014quyđịnh:người quyếtđ ị n h đ ầ

u tưcóq uy ền phê duyệthoặcủyquyềnphêduyệtdựán,thiếtkế,dựtoánxâydựngvàquyếttoánvốnđ ầ u tưxâydựngvàcóquyềnđìnhchỉthựchiệndựánđầutưxâydựngđãđượcphêduyệthoặc đan gtriển k h a i t hự c hiệnkh ithấycầnth iế t phùhợ pvớiquyđịnhcủapháp luật…

Nếulàmtốtvaitròcủangườiquyếtđịnhđầutưthìchắcchắn

TheoTổnghộiXâydựngViệtNam[10]vừacôngbốmộtthôngtingây“sốc”,hầuhếtcácdựánđầutưtạiViệtNam,chủyếulàdựántrọngđiểmQuốcgiađềuch ậmtiếnđộhoànthànhvàgiảingânvốnvàtỷlệđạttiếnđộtheodựánbanđầuch ư a tới10%.Trongđócóđisâuphântíchnguyênnhândẫnđếnchậmtrễchủyếudocơchế,chínhsáchvềđềnbùgiảiphóngmặtbằng,côngtácchuẩnbịđầutưkéodài,lựachọnnhàthầuthiếunănglực,nguồnvốnkhôngđảmbảo.Bêncạnhđótrìnhđộ,nănglựccủachủđầutư,banquảnlýcònhạnchế

TheokếtquảnghiêncứucủaGeraldineJohnKikwasi(2012,tr52-59)chothấysựthayđổithiếtkếdựtoán;sựchậmtrễlậphồsơthủtụctrongthanhtoánchocácn hàthầu;trìnhđộ,nănglựcvềhệthốngpháplýquảnlýdựánkém,chưanắmbắtkịpthời…làmộttrongn h ữ n g nguyênnhânchínhgâyrachậmtrễvàgiánđoạndựán.T ừ đónghiêncứukiếnnghịnhiềugiảipháp,trongđócónângcaotrìnhđộchuyênmôn,kỹnăngquảnlýdựáncủacácbênliênquantrongquátrìnhthựchiệndựán

ChanDW,KumaraswamyMM(1997,tr55-63)chorằngchủđầutư(banquảnlý)khôngđủnănglựcvàchủđầutưhaythayđổiquyếtđịnhkhởicông,quyếtđịnhthayđổithiếtkếdựtoánlànguyênnhândẫnđếnviệcchậmtiếnđộhoànthànhhốilư ợngkhoảnmụccủadựán

TrongmộtphátbiểukhácôngTrầnNgọcHùng,ChủtịchTổnghộiXâydựngV i ệtNam[8]đưaranhậnđịnh,rấtnhiềucôngtrìnhđấuthầukéodàixảyrachủyếuở côngtrìnhvốnnhànước.Hiệntượngcụcbộ,địaphương,nểnang

trongtổchứclựachọnnhà t h ầ u ( k ể c ả đ ấ u thầuv à ch ỉ địnhth ầu ), h iệ n tượng t i ê u

c ự c "q uâ n x a n h , q u ân đỏ"chocáccôngty"sânsau"củachủđầutưcũnggâyảnhhưởngnhiềuđếnchấtlượngthầu.Trongkhiđó,nhữngcôngtrìnhvốntưnhâncôngtácđấuthầucựckỳđơngiảnvàgọnnhẹ.ĐặcbiệtLuậtĐấuthầuthiênvềchọnnhàthầugiárẻmàk h ô n gtínhđếnđầyđủnănglựcđảmbảotiếnđộvàchấtlượngnhàthầu

TrongnghiêncứucủaLưuTrườngVănvàcộngsự(2015)chothấybayếutốcóảnhhưởnglớnnhấtđếntiếnđộgiảingâncủadựánđầutưXDCB.Trongđócósựchậmtrễ thôngtin vàthiếu sựphốihợptrao đổi thốngnhất quanđiểmthựchiệngiữacácbên(chủđầutư,banquảnlý,nhàthầuthicông,tưvấngiámsát)ảnhhưởngđến

73)đưaramườinguyênnhânchủyếucủasựchậmtrễtrongcácdựánxâydựngv ới hợpđồngkiểutruyềnthốngtạiJordan,từquanđiểmcủacácnhàthầuvàchuyêngiatưvấnđãnhậnđịnhrằngnhàthầuthiếukinhnghiệmlàmộttrongnhữngnguyênnhângâychậmtrễ tiếnđộhoànthànhdựán;AbdEl-Razek,H.A.Bassioni,và A.M.Mobarak(2008,tr831-841)n g h i ê n c ứ u c á c d ự á n x â y d ự n g ở A i C ậ p , c h o thấyn h ữ n g nguyênnhânquantrọng nhấtlà:tàichínhcủanhàthầutrong quátrìnhxâydựng, sựchậmtrễtrong thanh toán của nhà thầu của chủđầu tư,thayđổi thiếtkếcủachủđầutưhoặcđạidiệncủachủđầutưtrongquátrìnhxâydựng,vấnđềthanhtoántrongquátrìnhxâydựng,vàviệcquảnlýxâydựngvàhợpđồngthiếuchuyênnghiệp.T ừ cácphátbiểucủacácchuyêngiađầungànhvàquacácnghiêncứucủacácnhàng hiên cứutrongnướcvàquốctếtathấynhữnghạnchếcủanhàthầuthicôngcótácđộngđếntiếnđộcủacácdựán,dođótađưagiảthuyếtsau:

51)trong các nghiêncứu củ a mìnhcũngđã ch ỉ ranhiều nguyênnhân, t r o n g đ ó c ó

n g u y ê n n h â n q u a n đ ế n t ư v ấ n t h i ế t k ế ; K ế t q u ả n g h i ê n c ứ u c ủ a L ư u T r ư ờn

g V ă n v à c ộ n g s ự ( 2 0 1 5 ) đ ã x á c đ ị n h c á c yếut ố ả n h h ư ở n g đ ế n v i ệ c h o à n thànhdựán.Nguyênnhâncósựchậmtrễcủacácbênliênquan,trongsốđócótưvấngiámsátkhôngđủnănglực

Thựctếtrongcôngtácquảnlýnhànướcvềxâydựngnhữngnămqua,tácgiảnhậnthấymộtthựctrạngcáccôngtytưvấnthànhlậpmớirấtnhiềutheoxuhướngnhucầuthị trường của ngànhxâydựngnhưhiệnnay.Chỉ vớinhững điềukiện vàthủtụcđơngiảnlàcóthểthànhlậpđượcmộtcôngtytưvấnvớiđầyđủcácchứcnăngnhư:lậpdựán,khảosát,thiếtkế,giámsát,quảnlýdựán,đấuthầu,kiểm định,thẩmđị nhgiá…Màítaiquantâmđếnchấtlượng,tráchnhiệm,nănglựcchuyênmôncủa

nhàthầutưvấn.Nhànướccònbuônglỏngtrongviệccấpchứngchỉhànhnghềliênq u anđếntừnglĩnhvựcnênchấtlượngđầuracủamộtsốtưvấnkhôngđảmbảoyêucầu theoquyđịnh,hồsơkhichủđầutưtrìnhthẩmđịnhpháthiệnrấtnhiềusaisót,phải điềuchỉnhrấtnhiềulần,gâykhókhănchocôngtácquảnlýcủacácchủđầutư,b an quản lý,mấtthờigian củacác cơ quan chuyênmônvà đặc biệtlàcôngtácchuẩnbị đầu tưhàng nămbịchậmlại Hồ

hiệnthêm saisóttrongkhâuthiếtkế giữa hồsơ và thựctếh i ệ n trườngs a i khácn

hi ều, k h ô n g thểthicôngđượcphảitạmdừngxinýkiếnxửlýkỹthuậttốtrấtnhiềuthờigi an Mặtkhác,mộtsốđơnvịtưvấncửcánbộlàmcôngtácgiámsátnănglực,kinhnghiệmcònhạnchế,cóngườicótháiđộvòivĩnh,làmkhóchonhàthầutrongthicô ng hoặcmócnốivớinhàthầuthicônglàmsailệchkhốilượngvàkiểmtracáchồsơKCS,hồsơthanhtoánnênthườngxảyratrườnghợpnhàthầuthicônghoànthànhgiaiđoạnhoặctoànbộcôngtrìnhmàcácthủtụcthanhtoánchậmhoànthành(dosaiđ ịn h mức,dựtoán,giágóithầu,phảisửađi,sửalạinhiềulần),nênnhiềunhàthầukh ô n g đủnguồnvốnmuavậttư,vậtliệu,trảtiềncôngnhânđểtiếnhànhthicônggiaiđ oạntiếptheocủahạngmụchoặcdựánkhác,gâyảnhhưởngđếntiếnđộdựánrấtnhiều.Nhưvậycóthểkhẳngđịnhđơnvịtưvấncótácđộngđếntiếnđộhoànthànhcá cdựánđầutưXDCB,từđótacóthểđưaragiảthuyếtsau:

-Giảthuyết H4:Các yếutố ản h h ưở ng l i ê n q uan đế n n h à th ầu tư v ấ n càn g n h i ều

thìtiếnđộgiảingâncácdựánđầutưXDCBcàngchậm

2.4.5 Khungh ồ s ơ p h á p l ý c ủ a d ự ánv à c h ậ m t i ế n đ ộ g i ả i n g â n v ố n đ ầ u t ư X DCB

TrongnghiêncứucủaCaoHàoThi(2006,tr21)chorằngyếutốquytrìnhthủtụcpháplýcủadựánlàmộttrongnhữngyếutốthuộcnhómyếutốmôitrườngbênn g o ài ảnhhưởngđếnsựthànhcôngcủadựán.Ởnghiêncứunàyyếutốchínhsáchđư ợcs ắ p x ế p t r o n g

n ộ i d u n g yếut ố p h á p lýc ủ a d ự á n c h o p h ù h ợ p v ớ i môh ì n h n g h iên cứuđềxuất.Từnăm2013,đánhdấusựthayđổiđángkểtronghệthốngpháplýngànhxâydựng

L u ậ t Xâyd ự n g s ố 5 0 / 2 0 1 4 /

Q H 1 3 ngày1 8 / 6 / 2 0 1 4 , L u ậ t nàyquyđ ị n h v ề

quyền,n g h ĩ a v ụ , t r á c h n h i ệ m của cơq u a n, tổc h ứ c , c á n h â n v à q uả n l ý n h à n ư ớ ctronghoạtđộngđầutưxâydựng,thaythếchoLuậtXâydựngsố16/2003/

QH11ngày2 6 / 1 1 / 2 0 0 3 ; L u ậ t Đ ấ u t h ầ u số 4 3 / 2 0 1 3 /

Q H 1 3 ngày26/11/2013L u ậ t n à y quyđịnhqu ản lýnhànướcvềđấuthầu;tráchnhiệmcủacácbêncó

liênquanvàcáchoạtđộngđấuthầu,thaythếchoLuậtĐấuthầusố61/2005/QH11ngày29/11/2005;LuậtĐầutưc ô n g s ố 4 9 / 2 0 1 4 /

Q H 1 3 ngày18/6/2014, L u ậ t nàyquyđ ị n h v i ệ c q u ả n l ý v à s ử dụngvốnđầutưcông;quảnlýnhànướcvềđầutưcông;quyền,nghĩavụvàtráchnhiệmcủacơquan,đơnvị,tổchức,cánhânliênquanđếnhoạtđộngđầutưcông;Nghịđịnhsố59/2015/NĐ-

CPngày18/6/2015củaChínhphủvềQuảnlýdựánđầutưxâydựng;Nghịđịnhsố46/2015/NĐ-

CPngày12/5/2015củaChínhphủvềQuảnlýchấtl ư ợ n g v à b ả o t r ì c ô n g t r ì n h xâyd

ự n g ; N g h ị đ ị n h s ố 32/2015/NĐ-CPngày25 /3 /2 015 củaChínhphủvềQuảnlýchiphíđầutưxâydựng;Thôngtưsố18/2016/TT-

BXDngày30/6/2016củaBộXâydựngquyđịnhchitiếtvềthẩmđịnh,p h ê duyệtdựánđầutưxâydựngvàthiếtkế,dựtoánxâydựngcôngtrìnhtheoquyđị n h tạiNghịđịnhsố59/2015/NĐ-

CPngày18/6/2015củaChínhphủvềquảnlýdựán đầutưxâydựngvàmộtsốvănbảnkhácliênquan

Trongmộtthờigianngắnmàhệthốngvănbảnquyphạmphápluậtliênquancủangànhban hànhmớinhiềurất nhiều,vớinhữngthayđổi nộidung đáng kểsovớicác vănbảnquyphạmphápluậttrướcđây.ĐặcbiệtlầntiênLuậtĐầutưcôngsố4 9/20 14/

QH13 ngày18/6/2014,Luậtđấuthầu,Luậtxâydựngbanhành, t r o n g khicácvănbảnhướngdẫnbanhànhcủacácBộ,ngànhTrungương,củatỉnhhướngdẫnthihànhcònchậm,hoạtđộngđầutưXDCBcòngặpbỡngỡởđịaphương.Cócôngtr ì n h , dựán đangtriểnkhai gặp khó khăntrong khâu thựchiệnquytrình thủtụcmới,p h ả i chờđợigiảiquyết,điềuchỉnhchophùhợp[9]nêntiếnđộthựchiệnmộtsốdự

án bịảnhhưởng

Hơnnữa,sựthayđổiquytrình,hồsơ,thủtục,chếđộtrongthanhtoánvốnđầut ư XDCBnhưthôngtư08/2016/TT-BTCngày08/01/2016vàThôngtư108/2016/TT-BTCcủaBộTàichínhquyđịnhvềquảnlýthanhtoánvốnđầutưsửdụngN S N N , b ổ s

u n g s ử a đ ổ i mộts ố quyđịnhn h ư : q u y địnht h ê m vềt h ẩ m đ ị n h

phêduyệtphảicóthẩmđịnhnguồnvốnđ ầ u tư;phảicóbảolãnhtạmứngđồivớigiátrịtạmứngtrên1tỷđồng;phảicócamk ế t chiđốivớihợpđồngtừ1tỷtrởlên;kếhoạchgiảiphóngmặtbằng…cũnglàmảnh hưởngđếntiênđộgiảingânvốnđầutưNSNN

Qua nghiên cứu của các tác giảvà khunghồsơpháplý liênquanđến hoạtđộngđầutưXDCBnhưhiệnnay,tathấyyếutốhồsơpháplýthậtsựcóảnhhưởngđếntiếnđộgiảingânvốnđầutưXDCB,dođótacóthểđưaragiảthuyếtsau:

ũ lụt,mưanhiềunằmngoàitầmkiểmsoátcủacácbênthamgiadựán;giávậtliệuxâydựngtăngbấtthường,từđóảnhhưởngđếntiếnđộthicôngcácdựán

Theon g h i ê n c ứ u c ủ a NguyễnT h ị M i n h T â m ( 2 0 0 9 , t r 1 0 6 ) vàý k i ế n

c á c chuyêng i a t h ì yếut ố đ ị a c h ấ t c ô n g t r ì n h c ũ n g l à mộtyếut ố t ự n h i ê n c ó t h ể ả

n h hư ởng đếntiếnđộthựchiệndựánvìviệcđiềuchỉnhthiếtkế,xửlýnềnmóng,nềnhạdựánsẽmấtnhiềuthờigian,khiđịachấtthayđổiđộtbiếnsovớikếtquảkhảosát.Từnhữngnghiêncứuvà phântíchta thấy,điều kiệntựnhiên thậtsựcótácđộngđếntiếnđộgiảingâncácdựánđầutưXDCB,từđótacóthểđưaragiảthuyếtsau:

- GiảthuyếtH6:Cácyếutốkháccủadựáncàngsấuthìtiếnđộgiảingâncácd ự ánđầu

tưXDCBcàngchậm

2.5.MÔHÌNHNGHIÊNCỨU

Quathamkhảocácmôhìnhnghiêncứucủacáctácgiảtrongvàngoàinước,thôngquaphươngphápnghiêncứuđịnhtính,tácgiảtổnghợpvàđềxuất06nhómyếutốliênquanđếntìnhtrạngchậmtiếnđộcủadựánvới25biếnquansátlàcác

Nhóm yếu tố liên quan đến người quyêt định đầu tư

Nhóm yếu tố liên quan đến chủ đầu tư, ban quản lý dự án

Nhóm yếu tố liên quan đến nhà thầu thi công

Chậm tiến độ giải ngân các dự án đầu tư XDCB vốn ngân sách nhà nước

Nhóm yếu tố liên quan đến nhà tư vấn (thiết kế, giám sát)

+NQD3:Phêduyệtkếhoạch,danhmụcđầutưdựánchậm,thiếuchínhxác

3.3.2 Nhómyếutốliênquanđếnchủđầutư,banquảnlý

+CDT1:Thammưuthẩmđịnhphêduyệtdựánvàxửlývướngmắcphátsinhchậm.+CDT2: C h ư a c h ủ đ ộn g quyếtliệt x ử l ý t ì n h trạng c h ậ m tiếnđ ộ và t hủ t ụ cthanhtoán

+CDT3:Tinhthầntráchnhiệmchưacao,kỹnăngquảnlýđiềuhànhcònhạnchế

Chươngtiếptheosẽtrìnhbàyphươngphápnghiêncứuđượcsửdụngđểđiềuchỉnhvàđánhgiácácthangđolườngcáckháiniệmnghiêncứuvàkiểmđịnhmôhìnhlýthuyếtcùngvớicácgiảthuyếtđưara.