Bài giảng Quản trị dự án phần mềm - Bài 13: Quản lý chất lượng

Mời các bạn và thầy cô tham khảo bài giảng Quản trị dự án phần mềm bài 13: Quản lý chất lượng trình bày về quan niệm về chất lượng phần mềm, khái niệm về quản lý chất lượng phần mềm, các họat động cải thiện chất lượng phần mềm, chuẩn hoá đối với quản lý chất lượng phần mềm để giúp ích cho quá trình giảng dạy và học tập.

BÀI GIẢNG

QUẢN TRỊ DỰ ÁN PHẦN MỀM

BÀI 13 QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

N I DUNG Ộ

 Quan niệm về chất lượng phần mềm

 Khái niệm về quản lý chất lượng phần mềm

 Các họat động cải thiện chất lượng phần mềm

 Chuẩn hoá đối với quản lý chất lượng phần mềm



CÁC V N Đ V CH T L Ấ Ề Ề Ấ ƯỢ NG

Mục đích

Ph ong pháp luận

Chất l ợng phần mềm

Chuẩn hoá

Công cụ

TQC

Chất lượng” là một trong những yếu tố quan trọng

mà NSD đỏnh giỏ hệ thống thụng tin

Vậy thế nào là chất l ợng của hệ thống ?

Đo chất l ợng nh thế nào ?

Làm thế nào để có một hệ thống chất l ợng ?

QUAN NI M V CH T L Ệ Ề Ấ ƯỢ NG

Theo quan ®iÓm

cña ng êi dïng

Theo quan ®iÓm

Quan điểm cña

Chất lượng của phần mềm theo

quan điểm lập trinh Đó chính

là chất lượng của chương trinh.

kế đáp ứng đúng nhu cầu của người sử dụng Người ta cũng

nói đó là chất lượng theo nghĩa hấp dẫn

QUAN Ni M Ệ

Phầnmềm

đáp ứng

đáp ứng

Yêu cầu của NSD

QUAN Ni M Ệ

Chất l ợng theo nghĩa xã hội đomức độ ảnh h ởng của sản phấm tới mọi ng ời (không kể chính

ng ời phát triển và NSD trực tiếp)

Còn một khía cạnh mới trong quan niệm chất l ợng của phần mềm đó là độ tin cậy, đ ợc hiểu là tính chính xác, tính

ổn định, tính an toàn của phần mềm Kể từ khi máy tính trở thành hạ tầng mới của xã hội, độ tin cậy của phần mềm trở nên hết sức quan trọng đối với các hoạt động xã hội.

QUAN Ni M Ệ

Một phần mềm tốt không những nhu cầu của người phát triển mà cònPhải đáp ứng nhu cầu của người phát triển mà phải thoả mãn người

sử dụng và có độ tin cậy cao Chất lượng là mức độ thoả mãn của NSD đối với sản phẩm hay dịch vụ

CÁC Đ C TÍNH CH T Lu NG Ặ Ấ Ợ

Có một sự khác nhau giữa chất l ợng nói chung

và chất l ợng phần mềm vi bản chất của phần mềm Phân mềm vô hinh và phần mềm là

sản phẩm trí tuệ của con ng ời Do phần

mềm là vô hinh nên sẽ không có một dấu

hiệu bên ngoài nào để chứng tỏ chât l ợng

Chính vi vậy để đánh giá ng ời ta phải thông qua các chỉ số gián tiếp mà ta gọi là đặc

tính chất l ợng của phần mềm

PM

Chất l ợng phần mềm Đặc tính chất l ợng

CHU N HOÁ CH T L Ẩ Ấ ƯỢ NG

ISO/IEC9126 chuẩn về đặc tính chất l ợng phần mềm của ISO năm 1991

Nhu cầu đánh giá chất l ợng phần mềm Nhu cầu chuẩn hoá

Thích nghi đ ợc, Cài đặt đ ợc,Tuan chuẩn ,

Có thể thay thế đ ợc (Adaptability, Installability, Conformance, Replaceablity )

Tỉ lệ trục trặc thấp,Khả năng kháng lỗi, Khả năng khôi phục đ ợc: ( Maturity, Fault Tolerance, Recoverability)

Có thể xảy ra rất nhiều điều không dự đoán tr ớc đ ợc.

Quản trị chất l ợng phần mềm

là một chuỗi các hoạt động và các ph ơng pháp luận để chất l ợng đã yêu cầu phải đạt đ ợc

CHU TRèNH QU N Lí CH T L Ả Ấ ƯỢ NG

Plan

Che ck

Do

Actio

Xác định vấn đề Thu thập các dữ liệu Xây dựng kế hoạch theo các dữ liệu thu thập đ ợc

Thực hiện kế hoạch.Thu thập số liệu

Kiểm tra kết quả

Giai đoạn lập kế hoạch

Giai đoạn thực hiện

Ch ơng trinh hành động

ấn định các mục tiêu về chất l ợng

ấn định các mục tiêu về chất l ợng

M T S HO T Đ NG QU N LÝ CH T Ộ Ố Ạ Ộ Ả Ấ

L ƯỢ NG

• Việc nâng cao chất lượng sản phẩm không

phải là vấn đề cá nhân mà là vấn đề tổ chức.

• Các hoạt động đòi hỏi phụ thuộc vào từng pha

và cần phải đưa vào một kế hoạch

• Mục tiêu chât lượng phần mềm cần phải cố định

trong kế hoạch

• Một êkip xúc tiến quản trị chất lượng rất nên

đuợc tổ chức Các hoạt động dự án cần được

thông báo trở lại bởi ban xúc tiến chất lượng

NGHIấN C U PHÂN B L I Ứ Ố Ỗ

Bảo triTest

Lập trinh Thiết kế

Xác địnhnhu cầu

Xác địnhnhu cầu

HO T Đ NG TRONG Ạ Ộ

PHA THI T K Ế Ế

Cần ph ơng pháp

thiết kế tốt (Methodology)

1 Làm bản mẫu (prototyping)

2 Tích hợp từng b ớc (Step by step

intergration)

3 Sử dụng lại công nghệ (Reusing)

4 Chuẩn hoá (Standardization)

Xem xét lại (Review)

Xem xét lại tài liệu rất quan trọng vi

1 Đánh giá chất l ợng thiết kể

để sớm phát hiện lỗi

2 Xác nhận tiến triển thực tế của dự án

HO T Đ NG TRONG PHA TEST Ạ Ộ

• Không có một đảm bảo nào để chắc chắn không có lỗi dựa trên các kỹ thuật hiện tại

• Làm thế nào để phát hiện ra các lỗi còn lại một cách hiệu quả là điều rất quan trọng Điều

đó không có nghĩa là làm nhiều mà phải test một cách có hệ thống để phát hiện nhiều nhất những lỗi còn lại

• Giai đoạn test là cơ hội cuối cùng để phát

hiện những lỗi còn lại Vi vậy test cần đ ợc lập kế hoạch và thực hiện một cách cẩn thận và hiệu

quả

• Cần nhớ rằng bất kỳ lỗi nào không nằm trong vùng phủ test thi sẽ không bao giờ đ ợc phát hiện

QU N LÝ TRONG PHA TEST Ả

YÊU C U THI T K TEST Ầ Ế Ế

• Có khả năng xác nhận lại đặc tả ngoài

• Các test phải phủ đủ rộng để bắt được hết các lỗi còn lại

• Có khả năng thực hiện một cách có hệ thống

• Chất lượng thiết kế test phụ thuộc nhiều vào kỹ năng

và kinh nghiệm của người test Chính vi thế các khoản test phải được thiết kế dựa trên phương pháp luận có tính mục đích nhất có thể

• Ngoài một thực tế là do hạn chế về thời gian và kinh phí chỉ một số ít các dữ liệu được sử dụng mà thôi Vi thế việc lựa chọn dữ liệu test cũng rất quan trọng

NH NG ĐI U C N CHÚ í KHI T CH C TEST Ữ Ề Ầ Ổ Ứ

 Các chức năng mục tiêu và có liên quan tới

đặc tr ng chất l ợng phải đ ợc test

 Chú ý đến môi tr ờng Test (phần cứng,

phần mềm, mạng)

 Chú ý đến ph ơng pháp luận thiết kế

test và ph ơng pháp luận test

 Công cụ test: các bộ sinh số liệu , các

công cụ hỗ trợ test, mô phỏng

 Điều kiện test: phần mềm và tài liệu

 Các vấn đề khác nh lịch trinh, điều kiện

đ ợc xem là kết thúc test

 Test các mô đun (Module Test /Unit Test)

 Test tích hợp (Intergration Test)

 Test hệ thống (System Test)

 Test sử dụng (Operational Test)

PH ƯƠ NG PHÁP LU N TEST Ậ

Main Sub1 Sub2

Quá trinh quản trị chất l ợng

trong giai đoạn test

ấn định giá trị hiện tại

ấn định miền chấp nhận đ ợc

Kiểm tra dữ liệu

hiện tại

Xem xét chất l ợng, xem xét các dữ liệu không binh th ờng và dự đoán

Đề ra các hoạt động Quản lý chất l ợng

Review là một tập hợp các hoạt động có tổ chức nhằm xác nhận chất l ợng thiết kế của một sản phẩm phần mềm và quá

trinh thực hiện để đảm bảo rằng với

chất l ợng đó có thể tiếp tục triển khai

giai đoạn tiếp theo dựa trên cơ sở của

giai đoạn hiện tại và có thể đ a ra các đề nghị để cải thiện chất l ợng nếu ch a đủ

điều kiện để chuyển giai đoạn

CÁC PH ƯƠ NG PHÁP REVIEW

Hai kiÓu Review

Đi qua (Walk through)

Phương pháp luận của

review theo đó người ta kiểm

tra nội dung từng bước

Phương pháp này rất có ích

khi kiểm chứng các tài liệu

của chương trinh

Thanh tra (Inspection)

Phương pháp này phổ thông hơn kiểu “đi qua” thường

dùng để xem xét thiết kế ở những chỗ đáng được lưu ý

K THU T ĐÁNH GIÁ CH T L Ỹ Ậ Ấ ƯỢ NG

ChuÈn kü thuËt vµ c¸ch lËp tµi liÖu

Cải thiÖnX¸c nhËn tiÕn triÓn

vµ chÊt l îng

REVIE W

 Ai và bao nhiêu thành viên trong nhóm xem xét, đánh giá

 Ai chủ tri (ng ời ra quyết định)

 Tài liệu: cần phân phát tài liệu truớc để ng ời tham gia

có thể khống chế thời gian và chất l ợng review

 Thời gian xem xét : Sớm nhất có thể sau khi hoàn thành tài liệu cho giai đoạn hiện hành Việc chậm trễ sẽ tăng mức độ rủi ro cho giai đoạn sau

 Làm rõ mục tiêu: căn cứ vào đó để xem xét

 Report : Sau khi xem xét, cần viết báo cáo về thời gian,

ng ời tham gia, ph ơg pháp, kết quả

 Phẩn hồi: Các lỗi phải đ ợc phân tích và chữa, Kết quả phải xem xét để rút kinh nghiệm dự phòng

hệ thống mà ng ời cung cấp phải thực hiện để

đảm bảo chất l ợng của sản phẩm Hệ thống hiện tại của

các hoạt động dựa trên những quan niệm về chất l ợng và quản lý chất l ợng

Mức độ thoả mãn của ng ời

sử dụng

CHU Ẩ N QU N LÝ CH T L Ả Ấ ƯỢ NG

ChÊt l îng Quản lý chÊt l îng

Quản lý chÊt l îng Quản lý chÊt l îng phÇn mÒm

Đảm bảo chÊt l îng Đảm bảo chÊt l îng phÇn mÒm

HÖ thèng ®ảm bảo chÊt l îng

HÖ thèng ®ảm bảo chÊt l îng phÇn mÒm

ChuÈn ho¸

bëi ISO ETC (IEEE)

ISO 9000 áp dụng với sản

phẩm và dịch vụ nói

chung

ISO 9000

For External Quality Assurance

For Internal Quality Assurance

ISO9004ISO9000:

Hứong dẫn đối với ISO9001,9002,9003,9004

ISO9000 : Mội chuỗi các mô hinh đảm bảo chất l ợng

ISO9001 : Mô hinh đảm bảo chất l ợng trong tr ờng hợp nhà cung cấp thực hiện tất cả các thủ tục từ thiết kế, mua

bán, sản xuất và cung cấp dịch vụ

ISO9002 : Mô hinh đảm bảo chất l ợng trong tr ờng hợp nhà cung cấp chỉ thực hiện tất cả các thủ tục sản xuất và

cung cấp dịch vụ

ISO9003 : Mô hinh đảm bảo chất l ợng trong tr ờng hợp nhà cung cấp chỉ thực hiện thủ tục mà việc kiểm thử cuối cùng là đủ đảm bảo chất l ợng do việc thiết lập hệ thống

đảm bảo chất l ợng đối với thiết kế, sản xuất và sử dụng mất quá nhiều thời gian

ISO9004 : Các h ớng dẫn chung cho quản trị chất l ợng

Thực chất là các bảng giải thích các phần tử của hệ thống chất l ợng

For External Quality Assurance

For Internal Quality Assurance

ISO9001, 9002, 9003

Sản xuÊt vµ dÞch vô nãi

chung

Ph¸t triÓn phÇn mÒm

ISO9000-3, quan niệm

1 Là tiêu chuẩn đối với hệ thống đảm bảo chất l ợng phần mềm trong các hợp đồng song ph ơng Đây không phải chuẩn quốc tế đối với chất l ợng của sản phẩm phần mềm Nó chỉ chỉ ra những điều bắt buộc mà việc phát triển phần mềm phải làm Nó chỉ là tiêu chuẩn cho hệ thống đảm bảo chất l ợng

đối với việc đặt hàng phần mềm

2 Nó chính là h ớng dẫn cụ thể của tiêu chuẩn

ISO9001 đối với phần mềm

3 Nó đ ợc áp dụng cho mọi chu trinh sống của phần mềm từ hợp đồng đến bảo tri

4.Chủ yếu nhằm vào quan điểm quản trị hơn là quan điểm kỹ thuật nh về các vấn đề Tổ chức, Nhân lực, Tài liệu, Thủ tục

H I ĐÁP ? Ỏ

H I VÀ ĐÁP Ỏ

HẾT BÀI 5