Bài giảng Cơ sở dữ liệu: Chương 3 - Nguyễn Việt Cường (p1)

Bài giảng Cơ sở dữ liệu - Chương 3: SQL cung cấp cho người học các kiến thức cơ bản về Structured Query Language, câu truy vấn đơn giản, câu truy vấn đơn giản, lệnh Select - Mệnh đề Where, mệnh đề Order By, sử dụng các hàm thống kê, mệnh đề Group by,... Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

Chương 3

SQL

Structured Query Language

Phần 1

Giới thiệu

 SQL là ngôn ngữ CSDL Quan hệ chuẩn

 Được sử dụng trong các DBMS thương mại

 Được phát triển từ IBM (vào đầu 70s, Sequel)

 Phiên bản chuẩn được ANSI công bố đầu tiên vào 1986

 SQL là ngôn ngữ khai báo cấp cao

 Người dùng chỉ ra kết quả cần đạt là gì

 Tối ưu hóa và quyết định thi hành ntn là do DBMS

 Các thao tác thêm, xóa , sửa dữ liệu

 Kiểm soát các transaction

 DCL (Data Control Language)

 Phân quyền người dùng

Giới thiệu

tăng khả năng lập trình thủ tục

 T-SQL trong MS SQL Server cho phép

 dùng cấu trúc điều khiển, biến cục bộ, cursor

 Tạo các procedure, trigger

Ngôn ngữ thao tác dữ liệu - DML

UPDATE, DELETE

 Lệnh Select là lệnh thường dùng nhất

 Dùng để truy vấn dữ liệu (query data)

 Lấy và hiển thị dữ liệu từ một hay nhiều bảng

Câu truy vấn đơn giản

Vd: Hiển thị Họ, tên , phái của các nhân viên

Select Honv, Tennv, Phai

Câu truy vấn đơn giản

 Sử dụng Distinct để loại bỏ các bộ trùng nhau Vd: Danh sách nơi sinh của các nhân viên

Select DISTINCT noisinh

From Nhanvien

Câu truy vấn đơn giản

 Hiển thị các cột tính toán (Calculated fields)

 Sử dụng hàm trong cột tính toán

 Các cột có thể đặt tên mới – alias

Vd1: hiển thị chi tiết hóa đơn gồm mahd, masp, soluong, dongia và thành tiền

Select mahd, masp, soluong,dongia, soluong*dongia AS thanhtien From chitiethoadon

Vd2: hiển thị họ tên, và năm sinh của nhân viên

Select Honv+Tennv as HT , year(ngaysinh) as NS

From Nhanvien

Lệnh Select - Mệnh đề Where

 Sử dụng để chọn một số bộ

 Chứa các biểu thức logic, xác định các bộ sẽ

được chọn :

 Các cột nằm trong bảng có trong mệnh đề From

 Các toán tử so sánh, toán tử logic And, Or, Not, tóan

tử Between

 Các toán tử khác : Like, in, …

Lệnh Select - Mệnh đề Where

 Vd1: Hiển thị các mặt hàng có đơn giá >100

Select Tensp , dongia

From Sanpham

Where dongia > 100

 Vd2: Hiển thị các mặt hàng có đơn giá >100 hoặc đơn giá <50

Select Tensp , dongia

From Sanpham

Where dongia > 100 or dongia < 50

 Vd3: Hiển thị các mặt hàng có đơn giá trong khoảng từ 50 đến 100

Select Tensp , dongia

From Sanpham

Where dongia between 50 and 100

Where Honv like “Nguyễn%”

 Vd5: hiển thị danh sách các nhân viên có địa chỉ ở đường Nguyễn Trãi

Lệnh Select - Mệnh đề Where

 Sử dụng IS NULL / IS NOT NULL để so sánh với giá trị NULL

Vd: Hiển thị danh sách các Nhân viên chưa biết số điện thoại

Select * From Nhanvien

Where dienthoai IS NULL

Vd: mệnh đề Where có thể chứa biểu thức cột

select Honv, Tennv

From Nhanvien

where left(Honv,1) like ‘N'

Lệnh Select – sử dụng các hàm

thống kê

 Còn gọi là Aggregate Functions

 Hàm Count, Sum, Avg, Min, Max

Vd: hiển thị tổng trị giá tất cả các hóa đơn

Lệnh Select – sử dụng các hàm

thống kê

 Hàm count(tencot), count(*) và count(distinct)

Vd1: cho biết số lượng nhân viên

Select Count(Noisinh) From Nhanvien

Select Count(Distinct Noisinh) From Nhanvien Select Count(*) From Nhanvien

Vd2: Hiển thị tổng số hóa đơn , tổng trị giá các hóa đơn ?

Vd2: Hiển thị tổng trị giá của từng hóa đơn

Select Mahd, maSp, sum(soluong*dongia) As TongTg

From Chitiethoadon

Group By Mahd

Lệnh Select – mệnh đề Group by

 Chú ý : các cột xuất hiện trong mệnh đề Select phải

có trong mệnh đề Group By, ngoại trừ các cột được tạo từ hàm thống kê

Truy vấn lồng - Subqueries

 Một câu lệnh select (inner) được nhúng vào

trong một câu lệnh select khác (outer)

 Kết quả của lệnh inner select, hay subselect được

sử dụng trong lệnh outer select để xác định tập kết quả

 Thường đặt trong mệnh đề Where, Having của lệnh outer select

 Câu subselect cũng được sử dụng trong một số lệnh khác như INSERT, DELETE, UPDATE

Truy vấn lồng - Subqueries

Vd2: hiển thị những nhân viên có lương lớn hơn lương của ít nhất

Select T.Manv, T.Chucvu

From Nhanvien As T, Nhanvien As S

Where T.Luong > S.Luong

And S.Chucvu like ‘trưởng phòng’

Dùng subQuery:

Select Manv

From Nhanvien

Where Luong >Any (Select Luong From Nhanvien

Where Chucvu like ‘trưởng phòng’)

Where Luong >All (Select Luong From Nhanvien

Where Chucvu like ‘trưởng phòng’ )

Vd4: hiển thị những nhân viên có bán hàng trong tháng 5

Select Manv, Honv, Tennv

From Nhanvien

Where Manv IN (Select Manv From Hoadon

Where Month(NgaylapHD) = 5 )

Truy vấn lồng - Subqueries

 Kiểm tra kết quả của câu truy vấn con có rỗng

Where Exists (Select * From Hoadon

Where Manv = t.Manv)

Lệnh Select – truy vấn từ nhiều bảng

 Tương tự phép kết trong ĐSQH

 Nên tạo bí danh (alias) cho tên bảng để tránh

gõ tên dài và làm truy vấn dễ đọc hơn

 Nếu số bảng kết nối nhiều hơn 2, thì kết nối 2 bảng trước, sau đó kết nối nhóm này với

bảng thứ ba…

 Hai loại kết: inner join, outer join

Lệnh Select – truy vấn từ nhiều bảng

 Vd1: Hiển thị Mahd, TenKH, NgaylapHD của hóa đơn 10148

Select Mahd, Tenkh, NgaylapHD

From Hoadon As H INNER JOIN Khachhang As K

ON H.Makh = K.MakhWhere Mahd = ‘10148’

Hoặc :

Select Mahd, Tenkh, NgaylapHD

From Hoadon As H , Khachhang As K

Where H.Makh = K.Makh and Mahd = ‘10148’

Lệnh Select – truy vấn từ nhiều bảng

 Vd2: Hiển thị tên khách hàng mua hàng trong tháng 2

Select K.Makh, Tenkh

From Khachhang As K INNER JOIN Hoadon As H

ON K.Makh = H.Makh Where Month(ngaylapHD) =2

 Vd3: Hiển thị tên khách hàng chưa từng mua hàng

Select K.Makh, Tenkh

From Khachhang As K LEFT JOIN Hoadon As H

ON K.Makh = H.Makh Where Mahd IS NULL

Lệnh Select – truy vấn từ nhiều bảng

 Vd4: Hiển thị tên nhân viên và chi tiết các

hóa đơn do nhân viên đã lập

Select Tennv, Mahd, Masp, Soluong, Dongia

From (Nhanvien As N INNER JOIN Hoadon As H ON N.Manv= H.Manv ) INNER JOIN Chitiethoadon As C

ON H.Mahd=C.Mahd

Lệnh Select – toán tử Union

 Sử dụng toán tử Union để hợp tập dữ liệu của các câu lệnh Select vào quan hệ kết quả

Vd: hiển thị các thành phố có trong cả hai bảng

Khachhang và Nhanvien

Select Thanhpho From Khachhang

UNION

Select Thanhpho From Nhanvien

 Sử dụng toán tử Except (phép hiệu), Intersect (phép giao) : trong SQLServer2005

Lệnh Insert

 Nhập dữ liệu vào bảng

 Cú pháp 1 :

INSERT INTO tênbảng [dscột]

VALUES (danhsách giá trị)

 Thứ tự giá trị trong mệnh đề VALUES trùng với thứ tự các thuộc tính được nêu trong lệnh

CREATE TABLE

 Dùng [dscột] để chỉ rõ các cột được nhập liệu

Lệnh Insert

Insert into Sanpham

Values(12, ‘Sữa bột’, ‘Kg’, 200, NULL)

Insert into

Sanpham(Tensp, Donvitinh, Dongia) Values(‘Mì ăn liền’, ‘Thùng’, 100)

Lệnh Insert

 Cú pháp 2:

Insert Into tênbảng [dscột]

Select … From …Where…

Vd: giả sử có bảng HOADONLUU( MAHD,LOAIHD,

MAKH, MANV, NGAYLAPHD, NGAYGNHANG, DIENGIAI )

Insert Into HoadonLuu

Select * From Hoadon

Where Year(Ngaylaphd) <2009

Lệnh Update

 Vd1: tăng giá của tất cả cácmặt hàng lên 10%

Update Sanpham

Set Dongia = Dongia*1.1

 Vd2: nhân viên có mã 101 được bổ nhiệm làm ‘quản lý’

và lương mới là 310

Update Nhanvien

Set Chucvu = ‘quảnlý’ , Luong = 310

Where Manv = 101

 Vd1: Xóa nhân viên có mã là 101

Delete From Nhanvien

Where Manv = ‘101’

Lệnh Delete

 Vd2:

Delete From Nhanvien

 Vd3:

Delete From Nhanvien

Where Manv NOT IN

(Select Manv From Hoadon

Where Year(Ngaylaphd)=2009 )

Cascade Update & Cascade

Delete

 Các lệnh Insert, Update, Delete sẽ bị lỗi nếu

vi phạm các Ràng buộc toàn vẹn đã cài đặt

 Bị từ chối thực hiện

 Lệnh Update, Delete có thể dẫn đến sửa, xóa những bộ tham chiếu đến (cascade update, cascade delete)

 Khi thực hiện thao tác trên bảng cha

DB quản lý bán hàng