Bài giảng Quản trị dự án phần mềm - Chương 2: Xây dựng đề cương dự án phần mềm

Khách hàng muốn hoặc cần gì (mục tiêu kỹ thuật)? Nội dung công việc được mô tả và ghi thành văn bản rõ ràng, vấn đề cần giải quyết là gì? Bây giờ giải quyết vấn đề này như thế nào? Có những cách nào để giải quyết trong lĩnh vực tin học?. Mời các bạn cùng tham khảo Bài giảng Quản trị dự án phần mềm - Chương 2: Xây dựng đề cương dự án phần mềm để nắm bắt nội dung và trả lời được tất cả những câu hỏi.

Trang 1

CHƯƠNG 2:

XÂY DỰNG ĐỀ CƯƠNG DỰ ÁN

PHẦN MỀM

Giảng viên: ThS.Trần Minh Tùng Email: tungufm@gmail.com

1 Giới thiệu

2 Hiện trạng

3 Yêu cầu

4 Phương án

5 Chi phí

6 Kế hoạch thực hiện

7 Kết luận

Giới thiệu tổng quan về thế giới thực

Nêu bật các vấn đề chính cần giải quyết

Xác định phạm vi của dự án

Xác định nội dung thực hiện

Một số câu hỏi cần quan tâm khi xác định phạm vi:

– Khách hàng muốn hoặc cần gì (mục tiêu kỹ thuật)? Nội dung công việc được mô tả và ghi thành văn bản rõ ràng

– Vấn đề cần giải quyết là gì? Bây giờ giải quyết vấn đề này như thế nào? Có những cách nào để giải quyết trong lĩnh vực tin học?

Trang 2

Một số câu hỏi cần quan tâm khi xác định phạm vi:

– Các sản phẩm cuối cùng của dự án là gì?

– Người nào sẽ có ý kiến đối với sản phẩm?

– Dữ liệu của dự án có dùng cho mục đích khác không?

Mục tiêu: hiểu rõ về thế giới thực Khảo sát các thành phần:

–Phần cứng

–Phần mềm

–Dữ liệu và cơ sở dữ liệu

–Quy trình nghiệp vụ/ tác nghiệp

–Cơ cấu tổ chức

–Nhân sự về tin học

2 Hiện trạng (tt)

Phương pháp khảo sát

– Phỏng vấn trực tiếp

– Gởi phiếu thu thập thông tin

– Nghiên cứu tài liệu, hồ sơ,…

– Sử dụng công cụ hỗ trợ: máy ảnh, máy ghi âm

– Kết hợp các phương pháp trên

2 Hiện trạng (tt)

Kết quả

–Bảng mô tả hiện trạng hệ thống phần cứng

–Bảng mô tả hiện trạng hệ thống phần mềm

–Bảng mô tả về dữ liệu và cơ sở dữ liệu

–Sơ đồ tổ chức của các bộ phận tại công ty hoặc đơn vị

–Bảng mô tả trình độ tin học của nhân viên

Trang 3

Kết quả

–Bảng mô tả các nghiệp vụ:

+ Bộ phận thực hiện + Thời gian thực hiện + Tần suất thực hiện + Không gian

+ Thông tin liên quan và các bộ phận liên quan + Kết quả

+ Điều kiện thực hiện

3.1 Yêu cầu chức năng 3.2 Yêu cầu phi chức năng

33.1 Yêu cầu chức năng

Các công việc sẽ được thực hiện

Mức độ hỗ trợ về tin học

Phân loại các nghiệp vụ:

+ Lưu trữ + Tra cứu/ tìm kiếm + Tính toán

+ Phân tích + Thống kê/ báo biểu

33.1 Yêu cầu chức năng (tt)

3.1.1 Lưu trữ

Ghi chép các thông tin của thế giới thực vào sổ sách

và tuân theo những quy định nào? Ví dụ, bộ phận A lưu trữ những thông tin gì và xin các mẫu biểu ghi chép những thông tin liên quan đến bộ phận đó

Trang 4

3.1.2 Tra cứu/ tìm kiếm

Tìm kiếm những thông tin đã được lưu trữ Các tiêu chí tìm kiếm riêng lẻ hay kết hợp Kết quả tìm kiếm tổng quan (chỉ cho biết tên) hay chi tiết (cho biết quá trình hoạt động)

3.1.3 Tính toán

Ghi chép các thông tin theo quy định, các công thức

=> tính toán mới dựa trên các thông tin đã lưu trữ và các công thức tính toán cho các bộ phận có liên quan.

Việc tính toán có thể tự động (người dùng nhập các số liệu gốc) hay bán tự động (tính toán một số giá trị định sẵn, còn lại cập nhật sau)

3.1.4 Phân tích

Thực hiện các bài toán phân tích với các mô hình toán dựa theo các chỉ tiêu, hoặc các bài toán dự báo, vận chuyển, tối ưu chi phí và giá thành sản xuất,…

3.1.5 Thống kê/ báo biểu

Trình bày lại những thông tin đã được lưu trữ, tìm kiếm hay tính toán dưới dạng bảng, mẫu báo cáo sẳn

có hoặc một hình thức nào đó cho phép thể hiện một cách đầy đủ và nhiều ý nghĩa nhất của các thông tin đó

Trang 5

Ví dụ: Dự án xây dựng phần mềm quản lý ngành công nghiệp cấp tỉnh cho Sở Công thương X

nghề của các doanh nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh có thể nằm trong khu công nghiệp/ cụm công nghiệp hoặc nằm ngoài khu công nghiệp/ cụm công nghiệp như thêm mới, sửa đổi thông tin, xóa bỏ

nghiệp toàn tỉnh

tắt, thành phần kinh tế, loại hình, địa phương, địa chỉ, điện thoại, fax, email, website, giấy phép thành lập, ngày cấp phép, ngành nghề kinh doanh, mục tiêu kinh doanh, tiêu chuẩn quốc tế, người đại diện pháp luật,…

xuất công nghiệp, sản phẩm chủ yếu, doanh thu, xuất khẩu, nhập khẩu, nộp ngân sách, tổng số lao động, tổng số lao động nữ, thu nhập bình quân, tổng tài sản, nguồn vốn nợ, nguồn vốn sở hữu chính, lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp biến động thường xuyên, do đó cần lưu trữ theo thời gian

–Tần suất thực hiện: mỗi tháng thực hiện 1 lần

b Công việc: Quản lý khu công nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh thêm mới, sửa đổi thông tin, xóa bỏ

– Thông tin liên quan: tên khu công nghiệp, công ty kinh doanh hạ tầng, quyết định thành lập, ngày thành lập, địa chỉ, tổng diện tích, diện tích cho thuê, diện tích đã cho thuê, vốn đầu tư kinh doanh

hạ tầng, phí hạ tầng, giá thuê đất, công suất cấp điện, xử lý nước thải, định hướng ngành nghề thu hút đầu tư

– Thời gian thực hiện: ngàyđầu mỗi tháng

– Tần suất thực hiện: mỗi tháng thực hiện 1 lần

Trang 6

c Công việc: Quản lý cụm công nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh thêm mới, sửa đổi thông tin, xóa bỏ

–Thông tin liên quan: tên cụm công nghiệp, công ty kinh doanh hạ tầng, quyết định thành lập, ngày thành lập, địa chỉ, tổng diện tích, diện tích cho thuê, diện tích đã cho thuê, vốn đầu tư kinh doanh hạ tầng, phí hạ tầng, giá thuê đất, công suất cấp điện, xử lý nước thải, định hướng ngành nghề thu hút đầu tư

– Thời gian thực hiện: ngàyđầu mỗi tháng

– Tần suất thực hiện: mỗi tháng thực hiện 1 lần

Lưu trữ:

phần kinh tế (quốc doanh trung ương, quốc doanh địa phương, ngoài quốc doanh, khu công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài), loại hình (doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp tư nhân, hợp tác xã, doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, hợp đồng hợp tác kinh doanh)

Lưu trữ:

email, website, giấy phép thành lập, ngày cấp phép, ngành nghề kinh doanh, mục tiêu kinh doanh, tình trạng hiện tại (đang hoạt động, ngưng hoạt động, đang xây dựng), tiêu chuẩn quốc tế (ISO 9000, ISO

14000, SA 8000, HACCP, GMP), người đại diện pháp luật, khen thưởng (huân chương, huy chương), diện tích, tổng vốn đầu tư (vốn trong nước, vốn nước ngoài)

Lưu trữ:

sản xuất công nghiệp, sản phẩm chủ yếu (tên sản phẩm, sản lượng, đơn vị tính), doanh thu, xuất khẩu, nhập khẩu, nộp ngân sách, tổng số lao động, tổng số lao động nữ, thu nhập bình quân, tổng tài sản (tài sản

cố định, tài sản lưu động), nguồn vốn nợ, nguồn vốn

sở hữu chính, lợi nhuận trước thuế

Trang 7

Lưu trữ:

xuất công nghiệp, sản phẩm chủ yếu (tên sản phẩm, sản lượng, đơn vị tính), doanh thu, xuất khẩu, nhập khẩu, nộp ngân sách, tổng số lao động, tổng số lao động nữ, thu nhập bình quân, tổng tài sản (tài sản cố định, tài sản lưu động), nguồn vốn nợ, nguồn vốn sở hữu chính, lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp biến động thường xuyên, do đó cần lưu trữ theo thời gian

Lưu trữ:

doanh hạ tầng, quyết định thành lập, ngày thành lập, địa chỉ, tổng diện tích, diện tích cho thuê, diện tích đã cho thuê, vốn đầu tư kinh doanh hạ tầng, phí hạ tầng, giá thuê đất, công suất cấp điện, xử lý nước thải (có

hệ thống xử lý, không có hệ thống xử lý), định hướng ngành nghề thu hút đầu tư

Lưu trữ:

kinh doanh hạ tầng, quyết định thành lập, ngày thành lập, địa chỉ, tổng diện tích, diện tích cho thuê, diện tích đã cho thuê, vốn đầu tư kinh doanh hạ tầng, phí

hạ tầng, giá thuê đất, công suất cấp điện, xử lý nước thải (có hệ thống xử lý, không có hệ thống xử lý), định hướng ngành nghề thu hút đầu tư

Tra cứu:

– Tìm kiếm doanh nghiệp theo các tiêu chí riêng lẻ hay kết hợp sau (có thể tìm gần đúng hay chính xác):

+ Mã doanh nghiệp + Tên doanh nghiệp + Tên viết tắt + Loại hình + Thành phần + Tiêu chuẩn + Tình trạng

Trang 8

Tra cứu:

– Tìm kiếm khu công nghiệp theo các tiêu chí riêng lẻ hay kết hợp sau (có thể tìm gần đúng hay chính xác):

+ Mã khu công nghiệp + Tên khu công nghiệp + Loại hình công nghiệp

Tra cứu:

– Tìm kiếm khu công nghiệp theo các tiêu chí riêng lẻ hay kết hợp sau (có thể tìm gần đúng hay chính xác):

+ Mã cụm công nghiệp + Tên cụm công nghiệp + Loại cụm công nghiệp

Tính toán:

– Tổng vốn đầu tư = vốn trong nước + vốn nước ngoài

– Tổng tài sản = tài sản cố định + tài sản lưu động

Thống kê/ báo biểu:

– Tổng hợp doanh nghiệp theo:

+ Địa bàn + Loại hình kinh tế + Ngành công nghiệp + Thành phần kinh tế

Trang 9

–Báo cáo chỉ tiêu theo danh mục doanh nghiệp:

+ Doanh thu + Giá trị sản xuất công nghiệp + Lao động

+ Nộp ngân sách + Nhập khẩu + Xuất khẩu + Sản phẩm chủ yếu

– Báo cáo chỉ tiêu theo danh mục địa bàn:

+ Giá trị sản xuất công nghiệp + Lao động

+ Nộp ngân sách + Nhập khẩu + Xuất khẩu + Số lượng cơ sở

– Báo cáo chỉ tiêu theo danh mục loại hình:

– Báo cáo chỉ tiêu theo danh mục thành phần:

Trang 10

– Biểu đồ + Cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp + Cơ cấu sản xuất công nghiệp + Doanh thu sản xuất công nghiệp + Giá trị sản xuất công nghiệp + Lao động sản xuất công nghiệp + Đồ thị tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp

+ Đồ thị tăng trưởng xuất khẩu

Yêu cầu phi chức năng ràng buộc trên yêu cầu chức năng:

– Thời gian thực hiện: thời hạn bao lâu để chuyển giao kết quả cho người sử dụng

– Kết quả chuyển giao: phần mềm và các thông tin liên quan đến việc xây dựng phần mềm (hồ sơ phân tích, thiết kế, tài liệu hướng dẫn sử dụng, chương trình nguồn,…)

33.2 Yêu cầu phi chức năng (tt)

– Bảo trì hệ thống: thời gian bảo trì hệ thống được ghi rõ khi ký kết hợp đồng thực hiện xây dựng phần mềm và các đợt sửa chữa, cập nhật phần mềm khi có sự cố,…

– Tính tiến hóa: những dự kiến thay đổi trong tương lai như thêm các yêu cầu, thêm hoặc bỏ các ràng buộc, các quy tắc, thay đổi công thức tính toán và dự trù những báo cáo mới có thể làm

Trang 11

– Tính bảo mật: hệ thống đòi hỏi phải bảo mật ở những mức nào (mức hệ điều hành, mức cơ sở

dữ liệu với sự phân quyền trên những người dùng,…)

– Tính an toàn: có hay không có các biện pháp

đề phòng những sự cố làm mất mát dữ liệu

– Tính tương thích: phần mềm được xây dựng

có cho phép chuyển đổi dữ liệu với các phần mềm, các hệ quản trị cơ sở dữ liệu khác không?

– Tính hiệu quả: khối lượng lưu trữ dữ liệu và tốc độ xử lý, tra cứu dữ liệu như thế nào?

– Tính tiện dụng: dễ sử dụng và thân thiện với người dùng

Ví dụ: Yêu cầu phi chức năng của dự án xây dựng phần mềm quản lý ngành công nghiệp cấp tỉnh cho

Sở Công thương X

– Thời gian thực hiện: từ 1/1/2005 31/03/2006 (15 tháng)

– Kết quả chuyển giao: phần mềm, dữ liệu được cài

đặt trên Server và 10 máy trạm và các thông tin liên

quan đến việc xây dựng phần mềm như: hồ sơ phân tích, thiết kế, tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm.

Về mã nguồn chương trình phải có sự thảo luận thống nhất giữa đơn vị thụ hưởng và đơn vị thực hiện

Trang 12

– Bảo trì hệ thống : thời gian bảo trì hệ thống 6 tháng kể từ ngày nghiệm thu dự án và thời gian cập nhật cho đơn vị thụ hưởng là 7 ngày (1 tuần) kể từ khi có thông báo các sự cố kỹ thuật đến đơn vị thực hiện phần mềm

– Tính bảo mật được mô tả như sau:

STT Nhóm người dùng Quyền hạn Ghi chú

Cập nhật Tìm kiếm Thống kê Báo cáo

– Tính hiệu quả : thời gian thực hiện các thao tác cập nhật, tìm kiếm, thống kê, kết xuất không quá 1phút (có thể 2 bên cùng bàn bạc, thảo luận khi có các thao tác xử

lý chậm xảy ra)

– Tính tiện dụng : phần mềm dễ sử dụng và thân thiện (bên thực hiện phần mềm nên seminar các giao diện đã thiết kế với đơn vị thụ hưởng để thống nhất các giao diện

và nhận các góp ý từ đơn vị thụ hưởng)

44 Phương án

4.1 Mô tả phương án 4.2 So sánh, đánh giá

44.1 Mô tả phương án

Đối với mỗi dự án, cần đưa ra nhiều phương án để giải quyết các bài toán hay yêu cầu đặt ra trên máy tính

Với mỗi phương án, cần đưa ra giải pháp tổng thể và chi tiết để hệ thống vận hành tốt nhất với thời gian và chi phí thực hiện thấp nhất có thể Việc đưa ra nhiều phương án để giải quyết sẽ giúp cho đơn vị thực hiện

có thể tránh được những rủi ro và những ý kiến chủ quan

Trang 13

Trên cơ sở đưa ra các phương án, cần tiến hành so sánh,

đánh giá các phương án nhằm đánh giá được các ưu, khuyết điểm của từng dự án, đồng thời đánh giá được cách tiếp cận

và các phương pháp giải quyết các yêu cầu phải thực hiện.

Việc so sánh, đánh giá theo các tiêu chí:

+ Tính khả thi + Tính đúng đắn + Tính tiến hóa + Tính tiện dụng + Tính tương thích + Tính hiệu quả

5.1 Phần cứng 5.2 Phần mềm 5.3 Đào tạo

5.1 5.1 Chi phí phần cứng

Đơn vị thụ hưởng (Bên A) và đơn vị thực hiện dự án phần mềm (Bên B) cùng thảo luận với nhau về các chi phí về phần cứng theo phương án được Bên A đồng ý như:

– Bên A sẽ tự mua các thiết bị phần cứng để phục vụ sự vận hành hệ thống với sự tư vấn của Bên B

– Bên B sẽ mua các thiết bị phần cứng để phục vụ sự vận hành hệ thống

– Một đơn vị khác sẽ mua các thiết bị phần cứng để phục vụ sự vận hành hệ thống với sự tư vấn của Bên B

5.1 5.1 Chi phí phần cứng (tt)

Sau khi thảo luận và thống nhất với phương án và chi phí về phần cứng, chi phí phải được thể hiện bằng bảng biểu cho từng máy móc, thiết bị phần cứng phải trang bị gồm:

+ Tên máy móc, thiết bị + Số lượng máy móc, thiết bị + Cấu hình máy móc, thiết bị + Thời gian mua

+ Đơn giá + Thành tiền + Ghi chú đính kèm

Trang 14

Đơn vị thực hiện dự án phần mềm (Bên B) chịu trách nhiệm xây dựng phần mềm theo đúng các yêu cầu của đơn vị thụ hưởng Về việc nhập dữ liệu, nếu việc nhập dữ liệu không có trong yêu cầu của đơn vị thụ hưởng, hai bên cần thảo luận chi tiết

Sau khi thảo luận và thống nhất với phương án và các nội dụng thực hiện theo đúng yêu cầu của đơn vị thụ hưởng, chi phí phần mềm phải được thể hiện cụ thể bằng bảng biểu cho từng giai đoạn và từng nội dung, công việc phải thực hiện gồm:

– Nội dung thực hiện

– Đơn vị thực hiện hay tham gia thực hiện

– Thời gian thực hiện

– Kinh phí

– Ghi chú đính kèm

5.3 5.3 Chi phí đào tạo

Đơn vị thụ hưởng (Bên A) và đơn vị thực hiện dự án phần mềm (Bên B) cùng thảo luận với nhau về kế hoạch đào tạo (có thể gồm nhiều giai đoạn), thời gian đào tạo, chương trình đào tạo và số lượng người cần được đào tạo

5.3 5.3 Chi phí đào tạo (tt)

Sau khi thảo luận và thống nhất với phương án, kế hoạch, chương trình, số người đào tạo, chi phí đào tạo phải được thể hiện cụ thể bằng bảng biểu bảng biểu cho từng giai đoạn hoặc chương trình đào tạo gồm:

+ Nội dung, chương trình đào tạo + Đơn vị đào tạo

+ Thời gian đào tạo (có thể chia thành nhiều giai đoạn) + Số lượng người được đào tạo

+ Kinh phí đào tạo + Ghi chú đính kèm

Trang 15

6.1 Các giai đoạn cần tiến hành 6.2 Kết quả

6.3 Trách nhiệm

Lập kế hoạch cụ thể và chi tiết cho từng giai đoạn và từng nội dung, công việc phải thực hiện bao gồm:

+ Nội dung thực hiện + Đơn vị thực hiện hay tham gia thực hiện + Thời gian thực hiện

+ Sản phẩm dự kiến đạt được + Ghi chú đính kèm

6.2 6.2 Kết quả

Đối với mỗi nội dung, công việc thực hiện cần phải có sản phẩm tương ứng: sản phẩm phải đảm bảo chất lượng, đúng tiến độ theo kế hoạch đặt ra

học, kết quả sản phẩm ngoài việc đảm bảo chất lượng còn phải đảm bảo yêu cầu về mặt khoa học

6.3 6.3 Trách nhiệm

Đơn vị thụ hưởng phối hợp và tạo mọi điều kiện tốt nhất để đơn vị thực hiện hoàn thành các nội dung, công việc của dự án mà hai bên đã đồng ý thực hiện

Nếu đơn vị thụ hưởng có các cá nhân tham gia thực hiện một phần hoặc một nội dung, công việc của dự

án thì phải chịu trách nhiệm thực hiện và chịu sự giám sát tiến độ, chất lượng công việc của đơn vị thực hiện dự án

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	2,24 MB